Tin Tức Khắp Nơi Mới Nhát 11 -4 -2024

Thứ Năm, 11 Tháng Tư 20244:50 SA(Xem: 1624)
Tin Tức Khắp Nơi Mới Nhát 11 -4 -2024
HoaLuc 5***********
rfi.fr

Ukraina thông qua luật tuyển thêm lính nghĩa vụ

Chi Phương

Trong bối cảnh Nga gia tăng tấn công vào lãnh thổ Ukraina, hôm nay, 11/04/2024, chính quyền Kiev đã chính thức thông qua một dự luật gây tranh cãi từ nhiều tháng qua, huy động thêm binh lính đến chiến trường.

Đăng ngày:

2 phút

Theo hãng tin AP, dự luật được đưa ra thảo luận từ đầu năm nay, dưới sự thúc giục từ quân đội Ukraina, muốn huy động thêm 500.000 lính. Sau nhiều lần sửa đổi, văn bản đã chính thức được Quốc Hội Ukraina thông qua với 283 phiếu thuận, nêu ra các trừng phạt nặng hơn đối với những người trốn nhập ngũ, giảm một số điều kiện miễn trừ nhập ngũ, và cho phép huy động cả những tù nhân.

Luật đã gây tranh cãi vì xóa bỏ điều khoản quy định giải ngũ đối với binh lính đã phục vụ quân đội trong 36 tháng. Đây được coi là một đòn nặng đối với các binh lính « đã kiệt sức » vì được điều ra mặt trận từ hơn 2 năm qua.

Theo AP, luật mới cũng sẽ đưa ra một số thay đổi so với hệ thống tuyển quân hiện tại, mở rộng quyền hạn của chính quyền Ukraina, cho phép gửi giấy thông báo đi nghĩa vụ bằng hệ thống điện tử.

Luật cũng gây bất bình vì hệ thống tuyển lính hiện nay bị nhiều người Ukraina chỉ trích là không công bằng, không hiệu quả và thường là có tham nhũng. Để có hiệu lực, văn bản luật này còn phải được tổng thống Ukraina ký ban hành.

Trong bối cảnh thiếu nguồn lực chiến đấu từ 2 năm chiến tranh, chính quyền Kiev gần đây cũng đã hạ tuổi đăng ký đi nghĩa vụ từ 27 xuống còn 25 tuổi.

Về tình hình trên chiến trường, trong đêm qua rạng sáng nay, Ukraina cho biết Nga đã bắn 40 tên lửa và 40 drone vào các cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này. Hầu hết các tên lửa và drone đã bị bắn chặn, nhưng đã gây ra nhiều thiệt hại đối với các trạm biến áp và hệ thống điện tại các thành phố như Odessa, Kharkiv, Zaporijia, Lviv hay Kiev. Quan chức Ukraina cũng cho biết sáng nay, ít nhất 2 người đã thiệt mạng và 4 người bị thương trong các vụ tấn công của Nga tại Mykolaiv, thành phố miền nam Ukraina.

Tổng thống Ukraina hôm nay, một lần nữa kêu gọi các nước châu Âu, Hoa Kỳ và đồng minh « đừng nhắm mắt làm ngơ » trước Kiev và nhanh chóng gửi vũ khí cho quân đội Ukraina. Tại Washington, gói viện trợ quân sự 60 tỷ đô la hiện vẫn bị Quốc Hội Hoa Kỳ chặn lại. Tổng thống Joe Biden đã nhiều lần thúc giục Hạ Viện, khẳng định « chiến tranh ở Ukraina có thể kết thúc nếu như chủ tịch Hạ Viện cho phép biểu quyết », vì ông cho rằng đa số các nghị sĩ của cả hai đảng đều ủng hộ Ukraina.


**********

Phe đối lập Hàn Quốc thắng lớn trong bầu cử quốc hội, giáng đòn mạnh vào TT Yoon

Reuters

Các đảng đối lập theo đường lối tự do của Hàn Quốc giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử quốc hội được tổ chức hôm thứ Tư 10/4, giáng đòn mạnh vào Tổng thống Yoon Suk Yeol và đảng bảo thủ của ông, nhưng có xác suất cao là phe đối lập không giành được thế siêu đa số.

Đảng Dân chủ (DP) được tiên liệu sẽ chiếm hơn 170 trong số 300 ghế tại cơ quan lập pháp mới, dữ liệu của Ủy ban Bầu cử Quốc gia và các đài truyền hình cho thấy với hơn 99% số phiếu được kiểm tính đến 5h55 sáng thứ Năm 11/4 ( 20h55, giờ chuẩn quốc tế GMT, hôm 10/4).

Các tính toán đưa ra tiên liệu rằng một đảng nhỏ theo đường lối tự do được coi là có liên minh với đảng DP sẽ giành được ít nhất 10 ghế.

Một số nhà phân tích coi cuộc chạy đua quyết liệt này là một cuộc trưng cầu dân ý về ông Yoon. Sự ủng hộ giành cho ông đã bị ảnh hưởng vì tình trạng khủng hoảng về chi phí sinh hoạt và một loạt vụ bê bối chính trị.

Đảng Quyền lực Nhân dân (PPP) của ông được dự báo chỉ giành được hơn 100 ghế, có nghĩa là ông Yoon sẽ tránh được tình trạng phe đối lập chiếm thế siêu đa số kiểm soát 2/3 quốc hội, một tình trạng có thể vô hiệu hóa quyền phủ quyết của tổng thống và giúp họ có đủ thẩm quyền thông qua các sửa đổi hiến pháp.

Nhưng khi gần kết thúc hai năm đầu tiên của nhiệm kỳ 5 năm hiến định, ông Yoon có khả năng rơi vào tình trạng không còn mấy quyền hành, một số nhà phân tích nhận định.

Ủy ban bầu cử quốc gia (NEC) dự kiến sẽ công bố kết quả chính thức vào tối 11/4. Theo NEC, gần 29,7 triệu người, tương đương 67% số cử tri đủ điều kiện, đã bỏ phiếu, trong đó có 14 triệu người đã bỏ phiếu sớm vào tuần trước.

Con số đó đánh dấu tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu cao nhất từ trước đến nay trong một cuộc bầu cử quốc hội, mặc dù không bằng con số của cuộc bầu cử tổng thống năm 2022 vốn đã đưa ông Yoon lên nắm quyền với tỷ lệ thắng sít sao.

Ông Yoon, người nhậm chức vào tháng 5 năm 2022, không tham gia tranh cử lần này nhưng khả năng thông qua luật của ông có thể bị tổn hại nặng nề do đảng PPP của ông nhận được kết quả khá tệ.

Ông đã bị đánh giá có mức tín nhiệm thấp trong nhiều tháng và gặp khó khăn trong việc thực hiện cam kết cắt giảm thuế, nới lỏng các quy định kinh doanh và mở rộng hỗ trợ gia đình trong xã hội có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới.


*************

Nhiều hãng Trung Quốc giúp quân đội kiếm chip AI bị Mỹ đưa vào sổ đen xuất khẩu

Reuters

Hoa Kỳ đưa thêm 4 công ty Trung Quốc vào sổ đen hạn chế xuất khẩu vì họ tìm cách thu mua chip AI (trí tuệ nhân tạo) cho quân đội Trung Quốc, một quan chức Mỹ cho biết hôm thứ Tư 10/4.

Kevin Kurland, quan chức chuyên trách việc thực thi quy định xuất khẩu của Bộ Thương mại Mỹ, nói trong một phiên điều trần cấp tiểu ban Thượng viện Hoa Kỳ về việc tăng cường thực thi kiểm soát xuất khẩu rằng 4 công ty đó “có liên quan đến việc cung cấp chip AI cho các chương trình hiện đại hóa quân sự của Trung Quốc” cũng như cho giới tình báo quân sự sử dụng.

Những công ty đó nằm trong số 11 công ty bị bổ sung vào danh sách của Bộ Thương mại Mỹ về các pháp nhân nguy hiểm, được chính phủ Mỹ công bố hôm 10/4. Để có thể chuyển hàng hóa và công nghệ tới các công ty trong danh sách, các nhà cung cấp cần phải xin giấy phép nhưng nhiều khả năng bị từ chối.

Theo bài đăng trên Công báo Liên bang Mỹ, 4 pháp nhân Trung Quốc bị đưa thêm vào danh sách vì họ mua và cố mua các mặt hàng của Hoa Kỳ để hỗ trợ các nỗ lực hiện đại hóa quân sự của Trung Quốc. Bài đăng không đưa ra lý do chi tiết.

4 công ty đó là Công ty Công nghệ LINKZOL (Bắc Kinh), Công ty Công nghệ Thông tin Sáng tạo Xi'an Like, Công ty Công nghệ Anwise Bắc Kinh và Công ty SITONHOLY (Thiên Tân).

Bài đăng trên công báo cho biết Hoa Kỳ cũng hạn chế xuất khẩu đối với 5 công ty mà họ cho là tiếp tay cho việc sản xuất và mua máy bay không người lái để Nga sử dụng ở Ukraine và lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn dùng trong các cuộc tấn công vào các tàu vận tải trên Biển Đỏ.

Bộ Thương mại Mỹ bổ sung Công ty Jiangxi Xintuo Enterprise của Trung Quốc vào danh sách vì hãng này hỗ trợ quân đội Nga thông qua việc mua sắm, phát triển và phổ biến máy bay không người lái của Nga, bài đăng cho hay.

Một hãng khác của Trung Quốc, Công ty Công nghệ Jiasibo Thâm Quyến, đã bị đưa vào danh sách vì là một thành phần của mạng lưới mua sắm các linh kiện hàng không vũ trụ, bao gồm các ứng dụng máy bay không người lái, cho một công ty máy bay ở Iran. Ba pháp nhân Nga - Aerosila Corporation SPE, Delta-Aero LLC và Corporation ODK-Star - đã bị đưa vào danh sách vì họ là các thành phần của mạng lưới đó.

Các công ty bị đưa vào Danh sách pháp nhân nguy hiểm đối với Mỹ khi Washington coi họ là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia hoặc chính sách đối ngoại của Mỹ.

Theo bài đăng trên Công báo Liên bang, có hai pháp nhân của Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) là Khalaj Trading LLC và Mahdi Khalaj Amirhosseini cũng bị đưa vào danh sách vì dường như họ vi phạm lệnh trừng phạt Iran với việc họ xuất khẩu hoặc cố xuất khẩu các mặt hàng từ Hoa Kỳ sang Iran thông qua UAE.


**
rfi.fr

Việt Nam : Cựu chủ tịch tập đoàn Vạn Thịnh Phát bị tuyên án tử hình

Thu Hằng

Ngày 11/04/2024, bà Trương Mỹ Lan, chủ tịch tập đoàn bất động sản Vạn Thịnh Phát, bị tuyên án tử hình vì tham nhũng 25 tỉ euro. Theo Hội đồng xét xử Tòa án Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, bà Trương Mỹ Lan đã lừa đảo tiền của Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) suốt chục năm. Hành động này « làm xói mòn niềm tin của người dân vào đảng và Nhà nước ».

Đăng ngày:

2 phút

Cụ thể, theo truyền thông Việt Nam, bà Trương Mỹ Lan nhận mức án tử hình về tội « Tham ô tài sản », 20 năm tù giam về tội « Đưa hối lộ », 20 năm tù giam về tội « Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng ». Tổng hợp hình phạt là tử hình.

Các bị cáo khác, Đinh Văn Thành (cựu Chủ tịch HĐQT SCB - trốn truy nã), Võ Tấn Hoàng Văn (cựu Tổng giám đốc SCB), Bùi Anh Dũng (cựu Chủ tịch HĐQT SCB) cùng lãnh án chung thân về tội Tham ô tài sản và Vi phạm quy định về hoạt động của ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng. Đỗ Thị Nhàn, cựu cục trưởng Cục Thanh tra, giám sát ngân hàng II thuộc Ngân hàng Nhà nước, lĩnh án chung thân, Trương Huệ Vân, Tổng giám đốc Công ty Tập đoàn quản lý bất động sản Windsor, 17 năm tù.

Theo AFP, đây là vụ tai tiếng tài chính lớn nhất xảy ra ở Việt Nam cho đến nay. Ngoài việc phải trả lời thẩm vấn trong phiên tòa có quy mô lớn kéo dài khoảng một tháng, bà Trương Mỹ Lan và 85 bị cáo khác còn phải đối mặt với sự phẫn nộ của khoảng 42.000 người gửi tiết kiệm (từ 2012-2022), đau khổ vì bị mất tiền gần như chỉ sau một đêm. Vài trăm người đã đến biểu tình bên ngoài tòa án và được cảnh sát cho phép.

Bị bắt vào tháng 10/2023, bà Lan bị cáo buộc biển thủ 304.000 tỉ đồng, tương đương với 11,5 tỉ euro, để duy trì cuộc sống vương giả và để hối lộ. Tuy nhiên, ngày 11/04, Viện Kiểm sát khẳng định tổng thiệt hại do hành vi tham ô của bà Lan gây ra là 25 tỉ euro, tương đương với 6% GDP năm 2023 của Việt Nam. Khoảng 1.000 tài sản của bà Lan đã bị tịch thu.

Theo AFP, do thiếu minh bạch và quy định hiệu quả, hệ thống ngân hàng Việt Nam mở rộng cửa cho các tác nhân tư nhân đầy quyền lực áp đặt lợi ích của họ và gây bất lợi cho người gửi tiết kiệm. Trong những năm gần đây, đảng Cộng Sản Việt Nam tăng tốc chiến dịch chống tham nhũng, hơn 4.400 người, trong đó có rất nhiều doanh nhân nổi tiếng và bộ trưởng, bị truy tố trong hơn 1.700 vụ án từ năm 2021.


**********
rfi.fr

TIN TỔNG HỢP

RFI

(AFP) – Microsoft sẽ đầu tư gần ba tỷ đô la vào AI tại Nhật Bản. Thông báo này đã được Microsoft đưa ra hôm qua, 09/04/2024, trùng với dịp thủ tướng Nhật Bản có chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên tại Washington. Khoản đầu tư này sẽ trải dài trong vòng hai năm, bao gồm cả việc cung cấp các « nguồn điện toán tiên tiến hơn », chip máy tính (GPU) cực kỳ tinh vi, có vai trò thiết yếu để đào tạo các mô hình AI. Microsoft cũng cam kết đầu tư đào tạo khoảng ba triệu lao động Nhật Bản trong ba năm tới, đồng thời thông báo mở phòng thí nghiệm đầu tiên, Microsoft Research Asia, tại Tokyo.

(AFP) – Tòa án tối cao bang Arizona (Mỹ) khôi phục luật năm 1864, cấm gần như triệt để việc nạo, phá thai.Hôm qua, 09/04/2024, Tối cao Pháp viện Arizona đã đưa ra phán quyết nói trên. Theo các thẩm phán, không gì có thể chống lại việc áp dụng luật này sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hủy bỏ luật bảo vệ quyền phá thai hồi 2022.

(AFP) – Mỹ : Cựu tổng thống Trump có thể chống lại việc cấm phá thai trên phạm vi toàn quốc. Hôm 08/04/2024, cựu tổng thống Donald Trump, ứng cử viên trong cuộc tái tranh cử tổng thổng, từ chối lên tiếng về việc mở rộng lệnh cấm phá thai, từ 15 đến 16 tuần trở lên, ở quy mô toàn liên bang. Thái độ của ông Trump gây phẫn nộ trong bộ phận bảo thủ của đảng Cộng Hòa. Cựu phó tổng thống Mike Pence lên án « bước lùi » này là một « cái tát » đối với hàng triệu cử tri phản đối phá thai.

(AFP) – Gần 60 tổ chức phi chính phủ kêu gọi cắt nguồn đầu tư cho tập đoàn Pháp Total vì chính sách « hủy hoại khí hậu ».Các tổ chức phi chính phủ nói trên hôm nay, 10/04/2024, kêu gọi các ngân hàng, giới đầu tư, không tham gia vào việc hủy hoại khí hậu, bằng việc cấp tiền cho doanh nghiệp này.Total hiện đang tìm kiếm các khoản đầu tư mới trong bối cảnh nhiều khoản vay trên thị trường sẽ đáo hạn trong khoản thời gian từ 2024 đến 2025.

(RFI) – Champions League : Tổ chức Nhà nước Hồi giáo dọa « khủng bố », Paris tăng cường an ninh. Cảnh sát trưởng Paris cho biết tăng cường « đáng kể » an ninh thủ đô trước trận cầu giữa Paris Saint-Germain và FC Barcelona dự trù diễn ra hôm nay, 10/04/2024 tại sân vận động Parc des Princes, sau khi nhóm Tổ chức Nhà nước Hồi giáo Daech đe dọa tấn công khủng bố nhằm vào các trận đấu tứ kết. Chính phủ Tây Ban Nha cũng đã cho siết chặt an ninh trước hai trận đấu khác sẽ diễn ra tại Madrid.

(AFP) – Pháp : Giới công chức thông báo đình công trong mùa Olympic. Nghiệp đoàn lao động Pháp CGT hôm nay, 10/04/2024, cho biết đã gởi thông báo đình công trong ba ngành công chức kéo dài từ 15/4 đến ngày 15/9/2024, tức bao gồm cả giai đoạn đang diễn ra Thế Vận Hội Paris 2024 (26/7-11/8) và Thế Vận Hội Paralympic (28/8-08/9/2024). Trong thông cáo, nghiệp đoàn công chức hàng đầu tại Pháp này cho biết có ý định đình công trong giai đoạn này nhằm yêu cầu « việc tuyển dụng lâu dài, phụ cấp do những ràng buộc chuyên môn nẩy sinh vì Thế Vận Hội, quyền nghỉ phép, quyền chọn làm việc từ xa và quyền ngắt kết nối. »


**********

Bộ trưởng Israel: Hamas đã bị đánh bại

Bộ trưởng Israel Gantz tuyên bố "Hamas đã bị đánh bại", dù giao tranh vẫn tiếp diễn ở Dải Gaza và đàm phán ngừng bắn không tiến triển.

Phát biểu trong cuộc họp của đảng Đoàn kết Dân tộc tại thành phố miền nam Sderot ngày 10/4, Bộ trưởng Nội các thời chiến Israel Benny Gantz nói xung đột với Hamas ở Dải Gaza sẽ mất nhiều năm. "Những cậu bé đang học cấp hai cũng sẽ chiến đấu ở Dải Gaza, Bờ Tây và mặt trận Lebanon trong tương lai. Chiến thắng sẽ đến từng bước, Israel sẽ không dừng lại", ông nói.

Tuy nhiên, ông cho rằng Hamas đã bị đánh bại về mặt quân sự. "Các thành viên của tổ chức này đã bị loại bỏ hoặc phải lẩn trốn. Năng lực của Hamas đã bị tê liệt và chúng tôi sẽ tiếp tục chiến đấu với tàn dư của nhóm này", ông Gantz cho hay.

Bộ trưởng Nội các thời chiến Israel Benny Gantz trả lời báo chí tại thủ đô Washington, Mỹ ngày 4/3. Ảnh: AFP

Bộ trưởng Nội các thời chiến Israel Benny Gantz trả lời báo chí tại thủ đô Washington, Mỹ ngày 4/3. Ảnh: AFP

Ông ca ngợi khả năng quân sự của Israel đã "vượt xa tất cả kẻ thù trong khu vực", trong bối cảnh Israel đang đối mặt cuộc chiến nhiều mặt trận với các nhóm được Iran hậu thuẫn ở Lebanon, Syria, chiến sự ở Gaza, đồng thời bạo lực gia tăng ở Bờ Tây.

Bộ trưởng Israel nhấn mạnh quân đội nước này sẽ trở lại nam Gaza, lặp lại quan điểm của Thủ tướng Benjamin Netanyahu bất chấp lo ngại ngày càng gia tăng của cộng đồng quốc tế.

"Chúng tôi sẽ tiến vào Rafah. Chúng tôi sẽ trở lại Khan Yunis", ông cho hay. Sư đoàn Biệt kích số 98 của Israel hôm 7/4 đã rút khỏi Khan Yunis, song lực lượng đáng kể dẫn đầu bởi Sư đoàn 162 và Lữ đoàn Nahal sẽ tiếp tục hoạt động ở Dải Gaza.

Ông Gantz từng giữ chức tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel năm 2011-2015, bộ trưởng quốc phòng năm 2020-2022, hiện là lãnh đạo đảng Đoàn kết Dân tộc đối lập và một trong ba thành viên của Nội các thời chiến.

Những tuyên bố của Bộ trưởng Israel được đưa ra trong bối cảnh giao tranh tiếp diễn ác liệt ở Gaza và những cuộc đàm phán về lệnh ngừng bắn không đạt tiến triển. Theo cơ quan y tế ở Gaza, tính đến ngày 10/4, 33.482 người ở Gaza, chủ yếu là phụ nữ và trẻ em, đã thiệt mạng vì các cuộc tấn công của Israel.

Vị trí các đô thị ở Dải Gaza. Đồ họa: BBC

Vị trí các đô thị ở Dải Gaza. Đồ họa: BBC

Huyền Lê (Theo AFP, Times of Israel)


*********
rfi.fr

Miến Điện còn loạn, Thái Lan càng lo

Thu Hằng

Hơn ba năm nội chiến khiến khoảng 50.000 người thiệt mạng tại Miến Điện, trong đó có ít nhất 8.000 thường dân. Tập đoàn quân sự bị thu hẹp quyền lực khi chỉ kiểm soát được 1/2 lãnh thổ, không bảo đảm được an ninh, nạn tội phạm. Bất ổn gia tăng ở Miến Điện khiến các nước láng giềng lo ngại, đặc biệt là Thái Lan. Ngày 08/04/2024, thủ tướng Sretha Thasivin cho rằng đã đến lúc đàm phán với chính quyền Naypidaw vì tập đoàn quân sự « bị suy yếu ».

Đăng ngày:

7 phút

Quân đội Miến Điện hiện chỉ kiểm soát được các thành phố lớn như Rangun, Mandalay, Naypyidaw. Thái Lan có 2.400 km biên giới với Miến Điện. Những bất ổn ở nước láng giềng gây rối loạn cho các dự án cơ sở hạ tầng và an ninh khu vực buộc chính phủ Thái Lan, lên nắm quyền từ tháng 08/2023, phải thay đổi chính sách với Naypiydaw.

Miến Điện bất ổn đến mức nào phải khiến Thái Lan lo lắng?

Thất bại gần đây của quân đội Miến Điện ở Kokang cho thấy chính các nhóm dân tộc có vũ trang, với sự hỗ trợ của Trung Quốc, đang trấn áp tình trạng tội phạm ở các vùng biên giới tại bang Shan miền bắc. Bangkok ngày càng lo lắng về việc tập đoàn quân sự Miến Điện không thể hoặc không muốn kiểm soát làn sóng di dân, tình trạng tội phạm, buôn lậu ma túy xuyên biên giới giữa hai nước.

Nạn lừa đảo viễn thông, vượt ngoài tầm kiểm soát của tập đoàn quân sự Miến Điện, liên tục được truyền thông Thái Lan đề cập từ đầu năm. Sau khi Trung Quốc và Cam Bốt thắt chặt luật pháp, các mạng lưới tội phạm tìm được miền đất hứa và nở rộ ở Miến Điện. Theo Liên Hợp Quốc, nạn lừa đảo viễn thông thu về hàng tỉ đô la mỗi năm. Nghiêm trọng hơn là rất nhiều người bị lừa bán vào những trung tâm này, trong đó có cả công dân Thái Lan. Ngày 17/01, thông tín viên RFI Carole Isoux tại Bangkok cho biết khoảng 500 người Thái làm việc trong những trung tâm như này được hồi hương, trong đó gần 200 người khẳng định là nạn nhân của mạng lưới buôn người.

Vấn nạn thứ hai là buôn bán ma túy. Theo Liên Hiệp Quốc, Miến Điện trở thành nhà sản xuất thuốc phiện lớn nhất thế giới năm 2023, vượt qua Afghanistan. Từ lâu, cây thuốc phiện nở rộ ở các vùng núi gần biên giới với Thái Lan và Lào, sau đó được các nhóm nổi dậy sắc tộc thiểu số và băng đảng tội phạm biến thành heroin trong khi lực lượng an ninh nhắm mắt làm ngơ cho hoạt động tội phạm mang lại hàng tỉ đô la. Theo thống kê của Liên Hiệp Quốc được AFP trích dẫn ngày 14/03, Miến Điện sản xuất khoảng 1.080 tấn thuốc phiện trong năm 2023, so với 790 tấn năm 2022.

Kinh tế lao dốc sau cuộc đảo chính, nông nghiệp thất bát do chi phí gia tăng và vận tải ách tắc vì giao tranh nên người nông dân chuyển sang trồng cây anh túc, giúp họ có thu nhập. Thêm vào đó, người dân Miến Điện phải sơ tán vì xung đột tạo thành nguồn nhân lực dồi dào vì không còn công việc nào khác. Thu hoạch anh túc cũng nhiều hơn nhờ được đầu tư nhiều và cải thiện hệ thống tưới tiêu.

Các cuộc giao tranh kể từ khi tập đoàn quân sự đảo chính tháng 02/2021 đã buộc khoảng 2,8 triệu người phải sơ tán trong nước (chiếm gần 5% dân số Miến Điện), trong đó gần một triệu người sống ở biên giới với Thái Lan. Ngày 27/03, tướng Aung Min Hlaing thông báo muốn bắt buộc thời hạn nghĩa vụ quân sự ít nhất là hai năm đối với nam giới trong độ tuổi 18-35 và nữ giới từ 18-27. Điều này giải thích cho dòng người đằng đẵng trước đại sứ quán Thái Lan ở Rangun.

Thế nhưng, tại nước láng giềng đã có gần 3 triệu người Miến Điện sinh sống. Một dấu hiệu cho thấy Thái Lan lo lắng về làn sóng di dân Miến Điện là chính quyền Bangkok ban hành luật mới về nhập cư có hiệu lực từ ngày 01/01/2024, trong đó thắt chặt thủ tục xác định người xin tị nạn chính trị và giao cho cảnh sát phụ trách vấn đề này. Luật mới bảo đảm tiếp nhận, cấp chỗ ăn ở cho người tị nạn nhưng họ không được quyền làm việc. Trong khi đó, theo trang web của Hội Thừa Sai Paris, các hiệp hội nhân quyền lo ngại về định nghĩa giữa quy chế di dân kinh tế và tị nạn chính trị tại Thái Lan.

Tại sao và từ khi nào Thái Lan thay đổi thái độ đối với chính quyền Naypyidaw?

Chính phủ Thái Lan hiện nay muốn thay đổi hẳn cách tiếp cận về Miến Điện. Trang The Diplomat nhận thấy sự thay đối thái độ của chính phủ Thái Lan qua ba phương diện. Thứ nhất là thông qua những quyết định và phát biểu của các nhà lãnh đạo Thái Lan. Tháng 12/2023, thủ tướng Sretha Thasivin khẳng định quyết tâm đóng vai trò hàng đầu trong việc đối thoại với Tatmadaw. Ý định này được tái khẳng định trong buổi phỏng vấn với Reuters ngày 08/04 khi cho rằng tập đoàn quân sự Miến Điện « đang bị suy yếu » và đây là thời điểm để đàm phán với Naypyidaw.

Thứ hai, chính quyền Bangkok không ngừng nỗ lực đối thoại với các bên liên quan ở Miến Điện và các đối tác quốc tế, trong đó có Trung Quốc, Hoa Kỳ. Bên lề Diễn đàn Davos tháng 01/2024, thủ tướng và ngoại trưởng Thái Lan tuyên bố chính quyền Bangkok sẽ tìm cách phối hợp với ASEAN và các đối tác khác để thúc đẩy hòa bình trong vùng. Đến tháng 03, Quốc Hội Thái Lan đã tổ chức một buổi thảo luận về tình hình Miến Điện và mời nhiều nhà đối lập với tập đoàn quân sự tham gia.

Thứ ba, Thái Lan đã đóng vai trò lớn hơn trong việc hỗ trợ nhân đạo cho người tị nạn Miến Điện ở biên giới khi lập « một vùng an toàn nhân đạo » gần cửa khẩu Mae Sot (Thái Lan) - Myawaddy (Miến Điện). Được ASEAN ủng hộ, hội Chữ Thập Đỏ Thái Lan bắt đầu chuyển hàng cứu trợ cho hội Chữ Thập Đỏ Miến Điện từ ngày 25/03. Lô đầu tiên, được giao ở đồn biên phòng Mae Sot - Myawaddy, gồm hơn 4.000 túi hàng gồm gạo, thực phẩm khô và nhiều vật dụng cần thiết khác cho khoảng 20.000 người. Số hàng này được đưa đến ba khu vực thí điểm ở bang Kayin.

Thái Lan còn phải nỗ lực như thế nào?

Những nỗ lực hiện nay của Thái Lan là rất tích cực nhưng chưa đủ nếu thực sự muốn đối đầu với cuộc khủng hoảng trong khi người dân Miến Điện lại đang dồn sang biên giới Thái Lan sau khi Myawaddy - nằm trong hành lang nhân đạo - trở thành điểm giao tranh dữ dội giữa quân đội Miến Điện và các lực lượng nổi dậy.

Theo The Diplomat, chính quyền Bangkok cần phối hợp sâu sắc và trực tiếp hơn với các nước ASEAN, đặc biệt là với Indonesia, về khủng hoảng Miến Điện và vấn đề viện trợ nhân đạo vì có đến 12,9 triệu người Miến Điện (khoảng 25% dân số) bị thiếu lương thực trong năm 2024, theo thẩm định của Liên Hiệp Quốc.

Thái Lan có thể đạt được vai trò chiến lược trong vùng nếu điều phối thành công nỗ lực của ASEAN để đàm phán hòa bình cho nước láng giềng bởi vì ít có nước nào trong khu vực thông hiểu và được ưu ái tiếp xúc với Miến Điện như Thái Lan. « Nước được lợi nhất khi Miến Điện thống nhất, ổn định và thịnh vượng chính là Thái Lan ». Thủ tướng Sretha Thasivin đã không giấu mục tiêu của Thái Lan trong buổi phỏng vấn với Reuters ngày 08/04. 


************
rfi.fr

Chiến tranh ở Ukraina: Nga có đủ quân cho cuộc “tổng tấn công mùa Xuân”?

Thanh Phương

Trong lúc quân Ukraina đang ở thế yế, thiếu đạn dược và vũ khí, viện trợ của Mỹ cho Kiev thì vẫn bị chặn ở Quốc Hội, quân Nga dường như đang chuẩn bị cho một cuộc “tổng tấn công mùa Xuân”. Nhưng theo trang France 24, hiện có nhiều ý kiến ​​khác nhau về những mục tiêu mà Nga có thể đạt được, cũng như các phương tiện mà họ có thể sử dụng để thực hiện các mục tiêu đó. 

Đăng ngày:

5 phút

Mục tiêu Kharkiv: Liệu có khả thi? 

Từ nhiều ngày qua, quân Nga đã gia tăng oanh kích vào Kharkiv, thành phố lớn thứ hai của Ukraina, cách không xa biên giới với Nga. Theo chính quyền Ukraina, kể từ ngày 03/04/2024, các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone đã khiến hơn 10 thường dân thiệt mạng. Tổng thống Volodymyr Zelensky thậm chí còn xem thành phố là một biểu tượng trong bài phát biểu trên truyền hình ngày 07/04, hy vọng nỗi thống khổ của thường dân trong thành phố “cuối cùng sẽ được cộng đồng quốc tế lắng nghe”. Đối với tổng thống Zelensky, Kharkiv sẽ minh họa điều mà chính quyền Kiev đã cảnh báo trong nhiều tuần qua: Nếu không có viện trợ bổ sung của phương Tây, hệ thống phòng thủ của Ukraina sẽ không đủ sức để chống trả quân Nga.  

Các đợt oanh kích dồn dập vào Kharkiv diễn ra vào lúc ngày càng có nhiều đồn đoán về một cuộc tấn công quy mô lớn của Nga. Chính tổng thống Zelensky khi trả lời phỏng vấn kênh CBS của Mỹ đã dự báo quân Nga sẽ gia tăng cường độ tấn công vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6. Trang mạng điều tra độc lập Meduza của Nga khẳng định điện Kremlin hy vọng sẽ sớm chiếm được thành phố Kharkiv. Tuy nhiên, ông Frank Ledwidge, một chuyên gia về các vấn đề quân sự của Nga tại Đại học Portsmouth, Anh Quốc, nhận định: “Đó là một ván bài đầy rủi ro, nếu thành công sẽ mang lại nhiều mối lợi cho tổng thống Nga, nhưng ông sẽ trả giá rất đắt nếu cuộc tấn công thành phố này thất bại”

Trên thực tế, theo ông Huseyn Aliyev, chuyên gia về chiến tranh Ukraina tại Đại học Glasgow, Kharkiv chính là biểu tượng “một thành phố anh hùng của Ukraina”. Quân đội Nga đã tiến sát Kharkiv khi bắt đầu cuộc tấn công lớn vào năm 2022, nhưng đã gặp sự kháng cự quyết liệt của quân Ukraina và đã phải rút về bên kia biên giới vào tháng 9, cho thấy những khó khăn của Nga khi muốn thực hiện cuộc xâm lược “chớp nhoáng”.

Không đủ quân số

Chính tờ báo Novaya Gazeta, một cơ quan truyền thông độc lập của Nga, cho rằng một cuộc tấn công quy mô vào thành phố lớn thứ hai của Ukraina có vẻ “gần như không thể”. Đơn giản là vì Nga không đủ quân số ở khu vực Kharkiv để có thể tính đến một cuộc tấn công vào thành phố này. 

Theo chuyên gia ông Huseyn Aliyev, hầu hết lực lượng hiện có là đóng ở miền nam, tại các vùng Donetsk và Zaporijjia. Matxcơva chắc có thể quyết định từ nay đến mùa hè tái triển khai một phần lực lượng của họ tới Belgorod, ở Nga, để biến nơi này thành hậu cứ cho một cuộc tấn công mới vào Kharkiv. Nhưng đây cũng là kịch bản khó xảy ra, theo cái nhìn của chuyên gia quân sự Sim Tack, chuyên phân tích các ảnh vệ tinh về chiến tranh Ukraina.

Theo chuyên gia này, sau hai năm chiến tranh, quân đội hai bên đều kiệt sức và nay chỉ chiến đấu với nhau từ các chiến hào, giành nhau từng km vuông. Tổ chức lại mặt trận để có đủ quân cho một cuộc tấn công vào Kharkiv đòi hỏi một nỗ lực rất lớn về hậu cần. Cho dù có “huy động 300.000 quân dự bị”, quân Nga chưa chắc có đủ lực lượng để hạ gục Kharkiv. 

Nhưng điều đó không có nghĩa là Nga không có đủ phương tiện để tiến hành một cuộc tấn công lớn vào đầu mùa hè. Chuyên gia Huseyn Aliyev nhấn mạnh: “Nga đã tích lũy đủ đạn dược và thiết bị ở khu vực Donetsk để cân nhắc một cuộc tấn công lớn”. Chuyên gia Sim Tack dự báo: Nhiều khả năng nhất sẽ là quân Nga sẽ tấn công ở khu vực xung quanh Bakhmut, nơi đóng quân của một số sư đoàn nhảy dù, vốn vẫn được coi là những sư đoàn giỏi nhất trong quân đội Nga. 

Giao tranh hiện đang diễn ra ở vùng lân cận Tchassiv Yar, phía tây Bakhmut. Theo chuyên gia Huseyn Aliyev, giải tỏa được chốt chặn này sẽ mở đường cho quân Nga đến Kramatorsk, thành phố mà nếu chiếm được, điện Kremlin có thể tuyên bố họ kiểm soát toàn bộ khu vực Donetsk, một trong những mục tiêu của Matxcơva trong cuộc chiến xâm lược Ukraina. 

Thực lực của Nga bị đánh giá thấp 

Nhưng có một điểm cần được lưu ý: Các nhà quan sát đã đánh giá sai về thực lực của Nga, theo chuyên gia Frank Ledwidge: “Sự hỗ trợ hậu cần từ một số quốc gia như Bắc Triều Tiên dành cho Nga không được đánh giá đúng và tác động của các lệnh trừng phạt quốc tế hiện giờ cũng không mạnh như dự kiến”.

Chẳng hạn như về đạn dược, chuyên gia Huseyn Aliyev ước tính: “Với những gì Nga sản xuất và những gì nhận được, họ có thể tiếp tục với tốc độ chiến đấu này trong hơn hai năm”. Cũng theo chuyên gia Huseyn Aliyev, Nga nay “cũng đã chiếm thế thượng phong đối với Ukraina trong việc sử dụng drone”. Các chuyên gia được France 24 phỏng vấn đều cho rằng một phần chính vì đánh giá sai khả năng phục hồi của Nga mà Ukraina bị chậm trễ trong việc xây dựng các tuyến phòng thủ.


***********

Ukraine và Anh ký thỏa thuận hợp tác sản xuất vũ khí

Reuters

Ukraine và Anh đã ký một thỏa thuận khung để hợp tác quốc phòng và sản xuất vũ khí, các quan chức cho biết tại Kyiv. Đây là một phần trong nỗ lực thời chiến nhằm xây dựng ngành công nghiệp vũ khí nội địa của Ukraine bằng cách hợp tác với các đồng minh.

Thỏa thuận được ký kết tại một hội nghị công nghiệp quân sự ở Kyiv với sự tham dự của khoảng 30 công ty quốc phòng Anh. Các công ty này tới Ukraine để thảo luận về các liên doanh tiềm năng với các hãng sản xuất vũ khí và quốc phòng Ukraine.

“Đây là thỏa thuận hợp tác liên chính phủ đầu tiên,” Bộ trưởng Bộ Công nghiệp Chiến lược Ukraine, Oleksandr Kamyshin, nói với các phóng viên sau lễ ký kết.

“Ngày nay, các công ty Anh đang làm việc với các công ty Ukraine và tìm kiếm cơ hội để cùng nhau sản xuất thêm vũ khí.”

Ông Greg Hands, Bộ trưởng Chính sách Thương mại Anh, cho biết ông hy vọng thỏa thuận này sẽ giúp Ukraine đạt được bước tiến trên chiến trường và cũng có lợi cho nền kinh tế đang tơi tả của nước này trong dài hạn.

Công ty quốc phòng BAE Systems của Anh, một trong những hãng vũ khí phương Tây đầu tiên mở một xưởng sản xuất ở Ukraine, đã ký thỏa thuận với Bộ Quốc phòng Anh để tiến hành bảo trì, sửa chữa và đại tu súng hạng nhẹ tại chỗ ở Ukraine.

Các quan chức cũng cho biết họ hy vọng sẽ có thêm nhiều dự án trong năm nay trong lĩnh vực sản xuất máy bay không người lái. Nhiều công ty tham dự hội nghị là các hãng máy bay không người lái.

Ukraine đặt mục tiêu sản xuất khoảng 1 triệu máy bay không người lái ghi hình (FPV) trong năm nay và đang tăng cường sản xuất máy bay không người lái tấn công tầm xa để tiến hành các cuộc tấn công sâu bên trong lãnh thổ Nga.

“Hiện giờ chúng tôi nhận ra rằng chúng tôi cần đẩy mạnh hợp tác với ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine nhằm định vị công nghiệp quốc phòng Ukraine để có thể ứng phó nhanh chóng hơn và hỗ trợ nền kinh tế Ukraine...,” ông Andy Start, Giám đốc điều hành của Cơ quan Hỗ trợ và Thiết bị Quốc phòng của Vương quốc Anh cho biết.


************

Phe đối lập Hàn Quốc được dự đoán thắng lớn, có thể khiến Tổng thống Yoon sớm thành ‘vịt què’

Reuters

Các đảng đối lập cấp tiến của Hàn Quốc được dự đoán sẽ giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử quốc hội hôm 10/4, theo các cuộc thăm dò ban đầu ngoài phòng phiếu cho thấy.

Kết quả này, nếu được xác nhận, sẽ khiến Tổng thống Yoon Suk Yeol của phe bảo thủ trở thành ‘vịt què’ trong ba năm cầm quyền còn lại của ông.

Các cuộc thăm dò ngoài phòng phiếu chung của ba đài truyền hình lớn của Hàn Quốc – gồm KBS, MBC và SBS – cho thấy Đảng Dân chủ, đảng đối lập chính, và đảng vệ tinh của họ được dự báo sẽ giành được tổng cộng từ 178 cho đến 197 ghế trong Quốc hội có 300 ghế. Cuộc thăm dò cũng cho thấy một đảng đối lập cấp tiến mới sẽ giành được từ 12 đến 14 ghế.

Theo các cuộc thăm dò, Đảng Quyền lực Nhân dân cầm quyền và đảng vệ tinh của họ được dự đoán sẽ giành được từ 85 đến 105 ghế.

Cuộc bầu cử hôm 10/4 được nhiều người coi là cuộc bỏ phiếu tín nhiệm giữa nhiệm kỳ đối với Tổng thống Yoon, vốn là một cựu công tố viên hàng đầu lên nhậm chức tổng thống hồi năm 2022 với nhiệm kỳ 5 năm.

Ông Yoon đã thúc đẩy mạnh mẽ tăng cường hợp tác với Mỹ và Nhật để giải quyết một loạt các thách thức an ninh và kinh tế khó khăn. Tuy nhiên, ông Yoon đang vật lộn với tỷ lệ ủng hộ thấp ở trong nước và Quốc hội do phe đối lập kiểm soát đã hạn chế các đường lối chính sách lớn của ông.

Cho dù kết quả như thế nào, ông Yoon sẽ tiếp tục nắm quyền và các chính sách đối ngoại chính của ông có thể sẽ không thay đổi. Tuy nhiên, thất bại nặng nề của đảng cầm quyền trong cuộc bầu cử có thể cản trở chương trình nghị sự của ông Yoon ở trong nước và khiến ông đối mặt với cuộc tấn công chính trị ngày càng tăng từ các đối thủ cấp tiến.

Nếu các đảng đối lập giành được tổng cộng 200 ghế – tức 2/3 trong số 300 ghế Quốc hội được bầu – hoặc hơn thế, họ sẽ có quyền thông qua các dự luật đã bị tổng thống phủ quyết và thậm chí có thể luận tội ông.

“Chúng tôi đã làm hết sức mình để làm chính trị theo quan điểm của công chúng, nhưng kết quả của các cuộc thăm dò ngoài phòng phiếu là đáng thất vọng,” lãnh đạo đảng cầm quyền Han Dong-hoon phát biểu trên truyền hình. “Chúng tôi sẽ theo dõi quá trình kiểm phiếu đến cùng.”

Trong số 300 ghế, 254 ghế được bầu thông qua bỏ phiếu trực tiếp ở các quận địa phương và 46 ghế còn lại cho các đảng theo tỷ lệ phiếu bầu của họ. Trong số 44 triệu cử tri đủ điều kiện đi bầu của Hàn Quốc, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu chung cuộc ước tính 67%, cao nhất trong một kỳ bầu cử quốc hội kể từ năm 1992, theo Ủy ban Bầu cử Quốc gia.

Ông Chung Jin-young, cựu hiệu trưởng Trường Cao học Nghiên cứu Quốc tế Thái Bình Dương tại Đại học Kyung Hee, dự đoán rằng các đảng đối lập có thể giành được tổng cộng 150-180 ghế.

“Điều đó sẽ dẫn đến bế tắc chính trị cho Hàn Quốc trong ba năm tới, vì cả hai đảng cầm quyền và đối lập không thể làm việc đơn phương và sẽ không thể hòa hợp với nhau,” ông Chung nói.


****************

Chủ tịch Tập tiếp cựu tổng thống Đài Loan: Không ai có thể ngăn được ‘đoàn tụ gia đình’

Reuters

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hôm 10/4 nói với cựu Tổng thống Đài Loan Mã Anh Cửu rằng sự can thiệp từ bên ngoài sẽ không thể ngăn được cuộc sum họp trong nhà giữa hai bờ eo biển Đài Loan và không có vấn đề gì là không thể thảo luận.

Kể từ khi chính phủ Trung Hoa Dân Quốc phải chạy sang Đài Loan vào năm 1949 sau khi bị bại trận trong cuộc nội chiến với phe cộng sản của Chủ tịch Mao Trạch Đông, không có lãnh đạo đương nhiệm nào của Đài Loan đến thăm Trung Quốc.

Ông Mã, vốn là tổng thống từ năm 2008 đến năm 2016, vào năm ngoái đã trở thành cựu lãnh đạo Đài Loan đầu tiên đến thăm Trung Quốc, và hiện đang có chuyến thăm thứ hai, vào thời điểm căng thẳng quân sự âm ỉ trên eo biển.

Tiếp ông Mã tại Đại lễ đường Nhân dân ở thủ đô Bắc Kinh, nơi các lãnh đạo nước ngoài thường hội đàm với các lãnh đạo Trung Quốc, ông Tập nói rằng người dân ở cả hai bên eo biển Đài Loan đều là người Hoa.

“Sự can thiệp từ bên ngoài không thể chặn được xu thế lịch sử là đất nước và gia đình sum họp,” ông Tập được truyền thông Đài Loan dẫn lời nói.

Ông Tập không nói rõ chi tiết nhưng trong cách nói của Trung Quốc thì sự can thiệp từ bên ngoài vào Đài Loan thường nhắm vào sự hỗ trợ của các nước phương Tây như Mỹ dành cho Đài Bắc, nhất là việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan khiến Bắc Kinh phẫn nộ.

Người dân ở cả hai bên eo biển đều là người Trung Quốc, ông Tập nói.

“Không có mối căm hờn nào mà không thể giải quyết, và không có vấn đề nào không thể thảo luận, và không có thế lực nào có thể chia rẽ chúng ta.”

Trung Quốc chưa bao giờ từ bỏ sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát Đài Loan, và đã gia tăng áp lực quân sự và chính trị để khẳng định chủ quyền của mình đối với hòn đảo này.

Ông Mã nói với ông Tập rằng căng thẳng đã khiến nhiều người dân Đài Loan cảm thấy bất an.

“Để xảy ra chiến tranh giữa hai bên là điều không thể chịu nổi đối với người Hoa,” ông Mã nói, khi dùng thuật ngữ chỉ người gốc Hoa thay vì quốc tịch của họ.

“Người Hoa ở cả hai bờ eo biển hoàn toàn có đủ trí tuệ để xử lý tất cả các tranh chấp một cách hòa bình và tránh dẫn đến xung đột.”

Phản ứng về cuộc gặp, Hội đồng các vấn đề đại lục của Đài Loan vốn phụ trách hoạch định chính sách đối với Trung Quốc cho biết họ vô cùng lấy làm tiếc vì ông Mã đã không truyền đạt công khai thái độ nhất quyết của người dân Đài Loan bảo vệ chủ quyền và chế độ dân chủ của nhà nước Trung Hoa dân quốc, hiện vẫn là tên chính thức của Đài Loan.

Cơ quan này nói thêm rằng Bắc Kinh nên ngừng đe nẹt Đài Loan và giải quyết những khác biệt với Đài Bắc thông qua đối thoại một cách tôn trọng và có lý trí.

Ông Tập gọi ông Mã là ‘Mã Anh Cửu tiên sinh’ chứ không phải cựu tổng thống, vì cả hai chính phủ Trung Quốc và Đài Loan đều không chính thức công nhận lẫn nhau, trong khi ông Mã gọi ông Tập là Tổng bí thư.

Trung Quốc nói họ sẽ chỉ nói chuyện với bà Thái Anh Văn nếu bà chấp nhận rằng cả hai bờ eo biển đều là ‘một Trung Quốc’, điều mà bà Thái bác bỏ.

Ông Mã vẫn là đảng viên cao cấp của Quốc Dân Đảng, đảng đối lập chính ở Đài Loan. Đảng này hồi tháng 1 đã thất cử tổng thống lần thứ ba liên tiếp. Tuy nhiên, ông Mã không nắm vị trí chính thức nào trong đảng.

Ông Tập chưa đưa ra bình luận công khai nào về cuộc bầu cử tổng thống Đài Loan diễn ra hồi tháng 1, trong đó Phó Tổng thống đương nhiệm Lại Thanh Đức đã giành chiến thắng. Ông Lại, người bị Bắc Kinh coi là một kẻ ly khai nguy hiểm, sẽ nhậm chức vào ngày 20 tháng 5.


***********

Khả năng Bộ Công an Việt Nam mua vũ khí của Mỹ và những lo ngại

RFA

Trong một bài báo đăng trên tờ Diplomat gần đây, tác giả Vũ Xuân Khang cho rằng Hoa Kỳ nên xuất khẩu vũ khí và thiết bị an ninh cho Bộ Công an (BCA) Việt Nam, tuy nhiên, một số học giả và nhà quan sát khuyến nghị Washington chỉ nên xuất khẩu một cách có chọn lọc để tránh tình trạng lạm dụng.

Trong bài báo mang tựa đề “Why the US Should Cooperate More Closely With Vietnam’s Public Security Ministry” (tạm dịch: Tại sao Hoa Kỳ nên hợp tác chặt chẽ hơn với Bộ Công an Việt Nam), nghiên cứu sinh tiến sĩ Vũ Xuân Khang tại Đại học Boston (Hoa Kỳ) cho rằng có nhiều điểm thuận lợi trong việc xuất khẩu các trang thiết bị quân sự của Mỹ cho Việt Nam sau khi hai quốc gia cựu thù nâng cấp quan hệ ngoại giao lên Đối tác chiến lược toàn diện trong chuyến viếng thăm Hà Nội của Tổng thống Joe Biden hồi tháng 9/2023.

Bắt đầu bằng việc mua vũ khí hạng nhẹ

Trong chuyến thăm duy nhất tới Hà Nội năm 2016, Tổng thống Barack Obama đã tuyên bố dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam. Do vậy, về mặt nguyên tắc, Hoa Kỳ có thể xuất khẩu nhiều loại vũ khí và thiết bị của mình cho nhà nước độc đảng ở Đông Nam Á.

Trong bài báo, tác giả cho rằng bắt đầu từ việc mua vũ khí hạng nhẹ cho BCA như quân dụng, thiết bị bay điều khiển từ xa (drone) hay robot sẽ là bước đi cần thiết đầu tiên để Việt Nam có được trải nghiệm thực tế với vũ khí của phương Tây, phù hợp với học thuyết chiến tranh nhân dân như trong cuộc chiến Biên giới phía Bắc với Trung Quốc năm 1979.

Giáo sư Carl Thayer từ Học viện Quốc phòng Úc, cho biết trong chuyến thăm Hà Nội năm ngoái, ông Biden và Nguyễn Phú Trọng đã đồng ý thiết lập Đối thoại An ninh và Thực thi Pháp luật giữa các cơ quan thực thi pháp luật, an ninh và tình báo, trong đó có Bộ Công an.

Bình luận về việc Hoa Kỳ xuất khẩu vũ khí và thiết bị an ninh cho lực lượng thực thi pháp luật ở Việt Nam, vị học giả từ Canberra nói trong tin nhắn gửi Đài Á Châu Tự Do (RFA) ngày 09/4:

Hoa Kỳ nên cho phép các nhà thầu an ninh xuất khẩu thiết bị và công nghệ liên quan để trợ giúp Bộ Công an chống tội phạm xuyên quốc gia, cướp biển, rửa tiền, buôn người, buôn bán trái phép ma túy và tiền chất, tội phạm mạng, tội phạm công nghệ cao, và khủng bố và tài trợ khủng bố.”

Theo vị chuyên gia về chính trị Việt Nam, việc xuất khẩu chỉ nên giới hạn ở những thiết bị kiểm soát đám đông không gây sát thương để cung cấp cho các đơn vị cảnh sát cơ động mới thành lập có nhiệm vụ đối phó với tội phạm bạo lực, bạo loạn và khủng bố.

Ông cho biết sau cuộc gặp giữa quan chức của Bộ Công an và Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ-ASEAN (US ABC) ngày 18/3 vừa qua, dự thảo của bản ghi nhớ giữa hai bên xác định năm lĩnh vực quan tâm của phía Hoa Kỳ, đó là công nghệ phát hiện và phòng ngừa tội phạm, phân tích dữ liệu lớn, dịch vụ hàng không (trực thăng) và an ninh mạng.

Trong bài viết của mình, Vũ Xuân Khang nói việc Hoa Kỳ trang bị cho BCA để giúp Hà Nội duy trì an ninh nội bộ trước “thế lực thù địch” là tín hiệu cụ thể cho thấy Mỹ tôn trọng chế độ hiện tại, giúp xoa dịu nỗi lo sợ của giới lãnh đạo cộng sản về một “cuộc cách mạng màu” do Mỹ hậu thuẫn.

Giáo sư Carl Thayer đồng ý với ý kiến này, đồng thời cho rằng Hoa Kỳ có thể giúp BCA nâng cao năng lực trong việc giải quyết các vấn đề an ninh phi truyền thống, ví dụ như các phương pháp điều tra hình sự tiên tiến của Cục Điều tra Liên bang Hoa Kỳ (FBI).

Giá đắt, nhân quyền, hay lòng tin chính trị là trở ngại?

Vấn đề mua sắm vũ khí của Mỹ cho quân đội nhân dân Việt Nam vốn sẽ gây tức giận cho láng giềng Trung Quốc đang có sẵn những bất đồng ở Biển Đông, thì việc mua sắm trang bị cho BCA để đảm bảo an ninh nội địa sẽ ít bị Bắc Kinh hoài nghi nhất.

Theo tác giả Vũ Xuân Khang, những vũ khí hạng nhẹ sẽ không phù hợp để tiến hành một cuộc hải chiến giả định với Trung Quốc, và nó cũng sẽ không thu hút nhiều sự chú ý không cần thiết như việc mua F-16 cho quân đội, trong khi Việt Nam vẫn có thể vun đắp quan hệ quốc phòng với Mỹ.

Vũ khí, trang bị an ninh của Hoa Kỳ nổi tiếng là đắt đỏ đặc biệt là đối với Việt Nam, quốc gia chỉ có GDP là 430 tỷ USD năm 2023, theo báo cáo của Phó Thủ tướng Lê Minh Khái hồi đầu năm.

Theo Hunter Marston- nghiên cứu sinh tiến sĩ từ Đại học Quốc gia Australia, giá cao là rào cản chính cho Việt Nam để mua vũ khí Mỹ. Ông nói trong tin nhắn gửi RFA ngày 09/4:

Theo sự hiểu biết của tôi, trở ngại chính là giá cả. Nhân quyền và niềm tin chính trị là những vấn đề đáng lo ngại nhưng không còn là vấn đề không thể vượt qua.

Ví dụ, Việt Nam đã cân nhắc mua máy bay chiến đấu của Mỹ trong những năm gần đây nhưng được cho là đang xem xét mua máy bay của Hàn Quốc do giá tương đối thấp hơn và chất lượng cao để thay thế cho công nghệ của Nga.”

Ông cho biết Hoa Kỳ đã xuất khẩu thiết bị bay điều khiển từ xa sang Việt Nam và ông hy vọng nước này sẽ mua thêm công nghệ quốc phòng vì tốc độ tăng trưởng kinh tế ấn tượng cho phép Việt Nam xem xét mua hàng cao cấp hơn.

Giáo sư Zachary M. Abuza tại Đại học Chiến tranh Quốc gia (NWC) ở Hoa Kỳ, cho rằng Việt Nam đang muốn đa dạng hoá nguồn cung vũ khí sau nhiều thập niên phụ thuộc vào Nga.

Tuy nhiên, khó khăn hiện tại là sản phẩm quân sự của Mỹ quá đắt và khó có thể tích hợp vào hệ thống vũ khí Nga Xô, đồng thời quá trình xuất khẩu của Mỹ chậm và rất rườm rà, trong khi Việt Nam muốn được chuyển giao nhiều công nghệ để có thể tự sản xuất trong nước.

Ông nói Hoa Kỳ muốn xuất khẩu thiết bị không phải là vũ khí sát thương cho Việt Nam, do vậy, có đề xuất bắt đầu bằng việc bán trang bị cho Bộ Công an, phù hợp với nhu cầu mua trực thăng để trang bị cho lực lượng cảnh sát cơ động.

Ba năm trước, Bộ Công an thành lập Trung đoàn Không quân trực thuộc Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động, và đang xúc tiến xây dựng sân bay riêng cho lực lượng công an ở huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh.

"Đàm phán đang được thực hiện hiện nay là dành cho trực thăng Mỹ… Quân đội Nhân dân thường không muốn tham gia vào việc giải quyết tình trạng bất ổn trong nước ở những nơi như Tây Nguyên nên Bộ Công an muốn có năng lực vận tải riêng," Giáo sư Zachary M. Abuza nói.

Lo ngại về vấn đề nhân quyền

Trong bài viết của mình, tác giả cho rằng các hợp đồng bán vũ khí cho công an nếu có, cũng chứng tỏ rằng Hoa Kỳ không coi nhân quyền là trở ngại lớn cho quan hệ hai nước bất chấp các báo cáo nhân quyền hàng năm của Bộ Ngoại giao và một số nhà quan sát bày tỏ quan ngại về nhân quyền nếu Hoa Kỳ bán vũ khí cho công an Việt Nam.

"Sự hợp tác giữa các cơ quan thực thi pháp luật của Hoa Kỳ và Việt Nam cũng sẽ khẳng định cam kết của Hoa Kỳ hỗ trợ Hà Nội trấn áp các tổ chức khủng bố mà Hà Nội tuyên bố có trụ sở tại Hoa Kỳ, sau vụ tấn công ở Đắk Lắk vào tháng 6 năm 2023. Các cuộc đối thoại thường xuyên giữa Hoa Kỳ và Bộ Công an sẽ là một bước đi đúng hướng," ông Vũ Xuân Khang nhận định.

Vị nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành An ninh quốc tế không trả lời câu hỏi của phóng viên liên quan đến các quan ngại về hồ sơ nhân quyền tồi tệ của Việt Nam.

Trong nhiều năm gần đây, chính quyền độc đảng tăng cường đàn áp giới bất đồng chính kiến, Facebooker và cả xã hội dân sự có đăng ký với nhà nước.

Hàng chục người bị bắt và kết án tù dài hạn với tội danh “tuyên truyền chống nhà nước” hay “lợi dụng quyền tự do dân chủ” vì các hoạt động ôn hoà cổ suý nhân quyền và dân chủ hay đăng tải những bài viết chỉ trích chế độ trên mạng xã hội.

Bên cạnh đó, nhiều lãnh đạo xã hội dân sự hoặc nhà bảo vệ môi trường bị kết án về tội danh “trốn thuế” trong các dự án phi lợi nhuận.

Các quốc gia dân chủ như Hoa Kỳ, Canada, khối EU, và nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế thường xuyên chỉ trích Việt Nam về các vụ bắt giữ và kết án nói trên.

Trong một số trường hợp, lực lượng an ninh đã sử dụng vũ khí nhập khẩu hiện đại để trấn áp dân chúng, như hệ thống LRAD - thiết bị phát ra âm thanh công suất lớn tầm xa gây chói tai vốn được trang bị cho cảnh sát biển để giải tán biểu tình ôn hoà ở Nghệ An năm 2017 và Đồng Tâm năm 2020.

Một sỹ quan quân đội đã nghỉ hưu ở Hà Nội, người muốn ẩn danh vì lý do an ninh, cho rằng Hoa Kỳ nên thận trọng trong việc bán vũ khí-thiết bị an ninh cho Công an Việt Nam vì có thể nó bị sử dụng sai mục đích.

Dẫn chứng các vụ đàn áp gần đây liên quan đến cưỡng chế đất đai ở Văn Giang (Hưng Yên) và Đồng Tâm (Mỹ Đức, Hà Nội), người này nói:

Tôi cho rằng Hoa Kỳ cần hết sức cân nhắc, thận trọng trong việc bán vũ khí cho Bộ Công an của Việt Nam vì trên thực tế, trong nhiều năm trở lại đây, các ‘chiến dịch’ có quy mô lực lượng, phương tiện lớn nhất mà công an Việt Nam tiến hành đều nhằm trấn áp những người dân lương thiện đang bảo vệ lợi ích chính đáng của mình chứ không nhằm vào bọn tội phạm.”

Trong nhiều năm gần đây, Việt Nam tăng cường nguồn lực cho ngành công an vốn được coi là “thanh gươm và lá chắn” của chế độ. Ngân sách dành cho Bộ Công an năm 2024 là 113 ngàn tỷ đồng, tăng 14 ngàn tỷ đồng so với một năm trước đó và chỉ đứng sau Bộ Quốc phòng và gấp hơn 10 lần so với ngân sách dành cho giáo dục hoặc y tế.

Giáo sư Zachary M. Abuza cho rằng việc tìm kiếm vũ khí và thiết bị an ninh cho lực lượng công an sẽ gây quan ngại về nhân quyền và Quốc hội Hoa Kỳ sẽ tăng cường giám sát việc xuất khẩu này.

Theo ông, Quốc hội Hoa Kỳ có lo ngại rằng phía hành pháp đã hạ thấp tình hình nhân quyền của Việt Nam, và do vậy, cơ quan lập pháp của Hoa Kỳ, vốn phê chuẩn tất cả các thương vụ bán vũ khí lớn, sẽ cân nhắc về tình hình nhân quyền của Việt Nam.

Cùng chung nhận định về vấn đề nhân quyền, nghiên cứu sinh Hunter Marston cho rằng Hoa Kỳ liên tục thể hiện sự tôn trọng đối với hệ thống chính trị của Việt Nam nhưng đồng thời nhấn mạnh sự quan ngại sâu sắc về hồ sơ nhân quyền của Việt Nam.

Theo ông, mục tiêu bao trùm trong chính sách của Hoa Kỳ là giúp Việt Nam tăng cường quyền tự chủ và an ninh để Hà Nội có thể chống lại sức ép từ bên ngoài (tức là Trung Quốc) nhưng không cho phép chế độ độc đảng đàn áp những người bất đồng chính kiến hoặc mở rộng tầm ảnh hưởng của nhà nước an ninh Việt Nam lên chính công dân của mình. Việc tránh những phản ứng tiêu cực từ Trung Quốc cũng không phải là ưu tiên hàng đầu.

Trong khi đó, Giáo sư Carl Thayer cho rằng Hoa Kỳ và Việt Nam có nhiều lĩnh vực để tăng cường quan hệ song phương như "giải quyết các vấn đề di sản chiến tranh, quân y, hỗ trợ trong các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hiệp quốc, thực thi luật hàng hải và an ninh hàng hải, bao gồm cả nhận thức trong lĩnh vực hàng hải."

Ông cho rằng Công an Việt Nam thường coi các đối thủ chính trị và những người chỉ trích chế độ là những kẻ khủng bố, chẳng hạn như việc gắn nhãn cho đảng Việt Tân, do vậy, việc trợ giúp Việt Nam trấn áp các “thế lực thù địch” sẽ đồng nghĩa giúp Bộ Công an có toàn quyền làm những gì mình muốn.

Phóng viên gửi email cho Bộ Ngoại giao Mỹ và Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội để hỏi về thông tin xuất khẩu vũ khí cho BCA Việt Nam nhưng chưa nhận được câu trả lời. Bộ Ngoại giao Việt Nam cũng chưa lập tức phản hồi email.

Và để giải thích thêm về lý do tại sao Mỹ nên hợp tác chặt chẽ hơn với Bộ Công an Việt Nam, tác giả Vũ Xuân Khang cho rằng, "... từ góc độ chính trị, Hoa Kỳ chỉ có thể cải thiện quan hệ với Việt Nam nếu có thể làm cho ĐCSVN cảm thấy an toàn như ở nhà bằng cách giúp đỡ và tôn trọng những nỗ lực hiện đại hóa kho vũ khí của công an Việt Nam."


***********
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
VIDEO HNPD
Video HNPD 

"Vietnam ! Việtnam !", tài liệu được giải mã. (phụ đề Việt ngữ)

          (muốn phóng hình lớn, click vào ô vuông bên phải phía dưới khung hình)



n đài VOA (Bấm để xem thêm)
Giao Kèo
Web tham khảo