DASH - Chế độ ăn ngăn tăng huyết áp

Thứ Hai, 09 Tháng Mười Một 20209:00 CH(Xem: 1027)
DASH - Chế độ ăn ngăn tăng huyết áp

DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) là chế độ dinh dưỡng được Viện Tim, Phổi và Máu Quốc gia Mỹ xây dựng cho bệnh nhân tăng huyết áp.

Chế độ ăn này còn đồng thời giảm thiểu rủi ro phát sinh bệnh tim mạch, theo bác sĩ Nguyễn Thị Tám, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Hữu Nghị.

DASH được xây dựng dựa trên 4 tiêu chí: ăn nhiều rau quả, chế phẩm từ sữa ít béo; tăng khẩu phần cá, thịt gia cầm, các loại hạt và thực phẩm nguyên hạt; giảm hấp thụ chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và cholesterol; hạn chế muối, đồ ngọt, thức uống có ga và các loại thịt đỏ.

Theo bác sĩ Tám, DASH yêu cầu một lượng khẩu phần ăn nhất định hàng ngày từ các nhóm thực phẩm khác nhau. Số lượng khẩu phần tùy thuộc vào lượng calo cơ thể cần mỗi ngày, có thể thực hiện thay đổi dần dần. Ví dụ, bắt đầu bằng cách giới hạn bản thân với 2,4 g muối natri ngày (khoảng một thìa cà phê). Sau đó, khi cơ thể đã điều chỉnh chế độ ăn uống, hãy cắt giảm xuống còn 1,5 g muối mỗi ngày (khoảng 2/3 thìa cà phê). Lượng muối này bao gồm: muối ăn, muối có trong thực phẩm chế biến sẵn.

Chế độ ăn DASH khuyến khích giảm natri trong khẩu phần ăn hàng ngày.
Chế độ ăn DASH khuyến khích giảm natri trong khẩu phần ăn hàng ngày.

Chế độ ăn DASH khuyến khích giảm natri và ăn nhiều loại thực phẩm giàu chất dinh dưỡng giúp hạ huyết áp như kali, canxi, vitamin và magiê.

Thông thường, cơ thể được bổ sung muối, natri thông qua hai nguồn chính là có sẵn trong thực phẩm và cho thêm vào thức ăn. Cách giảm muối trong bữa ăn hiệu quả là ưu tiên thực phẩm ít muối như rau xanh và trái cây, thịt nạc.

Thực phẩm nhiều muối là hải sản, sữa và các chế phẩm từ sữa. Đặc biệt, đồ ăn chế biến sẵn, đóng gói như giò, chả, xúc xích, thịt xông khói, thịt muối, cá hộp, thịt hộp, dưa muối, mì ăn liền, các đồ ăn vặt như bim bim, hạt điều, lạc rang muối, nước chấm, các loại cá khô... thường nhiều muối để bảo quản lâu. Mì ăn liền hàm lượng muối đến 7,5%. Dưa muối đóng góp 1,4% lượng muối ăn hàng ngày trong nhu cầu ăn.

Chế độ ăn giàu kali có tác dụng hạn chế tăng huyết áp, đặc biệt quan trọng ở nhóm người khó hạn chế natri. Kali được phân bố rộng rãi trong thực phẩm và hàm lượng thay đổi khác nhau tùy loại. Nhóm rau quả cung cấp nhiều nhất, gồm khoai tây, su hào, bí đao, đậu đỏ. Sữa cũng chứa nhiều kali, tiếp đến là thịt, trứng, sản phẩm ngũ cốc và các loại rau khác.

Ngoài kali, magie cũng cần bổ sung vào chế độ ăn. Magie có nhiều trong rau xanh, các loại hạt, ngũ cốc.

Vitamin D hỗ trợ điều trị tăng huyết áp. Tình trạng thiếu hụt vitamin D dẫn tới kích hoạt hệ thống angiotensin - aldosterone (hệ thống các hormone làm nhiệm vụ điều hòa cân bằng huyết áp và trong cơ thể người), có thể dẫn tới bệnh tăng huyết áp và phì đại thất trái. Một số thực phẩm giàu vitamin D như ngũ cốc, yến mạch, sữa đậu nành, cá hồi...

Người tăng huyết áp nên hạn chế uống rượu. Uống rượu trên 100 ml mỗi ngày có nguy cơ làm tăng 3mmHg huyết áp. Nghiên cứu của tác giả Tsuruta tại Nhật Bản, tiến hành trên 325 đối tượng nam giới trong cộng đồng người lao động có tiêu thụ rượu và huyết áp bình thường. Sau 12 năm, có 28,6% số đối tượng trên bị tăng huyết áp.

Bác sĩ khuyên người tăng huyết áp nên tăng cường sử dụng các loại thức ăn, thức uống có tác dụng an thần như lá vông, hạt sen, ngó sen; không uống các loại đồ uống có cồn, rượu bia...

Nhiều nghiên cứu chứng minh những người ăn theo chế độ DASH và lượng natri thấp sẽ hạ 7/3,8 mmHg huyết áp (ở nhóm tuổi trên 45), và hạ 3,7/1,5 mmHg ở nhóm tuổi dưới 45. Chế độ ăn này có thể làm giảm bớt áp lực máu tác động lên thành mao mạch, giảm tần suất dùng thuốc điều trị tăng huyết áp, chỉ số huyết áp hạ xuống chỉ trong vòng 14 ngày áp dụng.

Huyết áp mức chuẩn không quá 120/80 mmHg.
Huyết áp mức chuẩn không quá 120/80 mmHg. (Ảnh: Pinterest).

Bên cạnh dinh dưỡng, chế độ tập luyện thể lực cũng quan trọng. Bệnh nhân tăng huyết áp nên vận động thể lực ít nhất 30 phút mỗi ngày, sẽ làm giảm huyết áp 4-5 mmHg. Một số bài tập thể lực trong sinh hoạt hàng ngày cho bệnh nhân tăng huyết áp như rửa xe máy, ôtô 45-60 phút; lau dọn sàn nhà, cửa sổ 45-60 phút; làm vườn 30-45 phút; chơi bóng rổ, bóng chuyền 45-60 phút; đi bộ, đạp xe, tập aerobic 30 phút; chạy bộ 15 phút.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh tăng huyết áp thuộc top 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Năm 2008, khoảng 0,83% triệu người tử vong vì tăng huyết áp. Năm 2012, con số này lên tới 1,1 triệu người. Dự đoán tới năm 2030, toàn thế giới có khoảng 1,4 triệu người tử vong vì tăng huyết áp.

Điều tra của Viện Tim mạch Việt Nam, tỷ lệ tăng huyết áp của người trưởng thành Việt Nam có chiều hướng gia tăng theo thời gian và tăng nhanh trong những năm gần đây, với tỷ lệ người từ 25 tuổi trở lên mắc tăng huyết áp chiếm khoảng 30%. Trong đó, 2/3 số người mắc không được phát hiện.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thứ Sáu, 01 Tháng Mười Hai 20178:00 CH
Không chỉ được biết đến là một loại gia vị không thể thiếu trong việc chế biến một số món ăn, quế còn đem lại nhiều lợi ích sức khỏe
Thứ Sáu, 01 Tháng Mười Hai 20173:00 CH
Chẳng ai thích chùi rửa nhà vệ sinh mỗi khi về nhà, vậy nên nếu có chú robot thông minh làm thay công việc đó thì còn gì bằng.
Thứ Sáu, 01 Tháng Mười Hai 201711:00 SA
"Cha tôi là người đàn ông vĩ đại đã cứu rất nhiều mạng sống. Ông sẽ luôn được gia đình và cả nhân loại nhớ tới", con trai của bác sĩ Henry Heimlich là Phik Heimlich chia sẻ.
Thứ Sáu, 01 Tháng Mười Hai 20177:00 SA
Mỗi 20 giây có một phụ nữ được chẩn đoán ung thư vú, trong khi mỗi phút sẽ có một phụ nữ tử vong vì căn bệnh này.
Thứ Năm, 30 Tháng Mười Một 20174:00 CH
Vạn vật sinh trưởng thuận theo mùa mà thích ứng với quy luật tuần hoàn của vũ trụ. Biết cách vận động, ăn uống, sinh hoạt hợp lý sẽ mang lại sức khỏe trọn vẹn trong suốt mùa đông.
Thứ Năm, 30 Tháng Mười Một 20172:00 CH
Thời tiết lạnh dễ gây co thắt mạch máu chạy dọc theo dây thần kinh số 7 gây phù và viêm, dẫn đến mất khả năng cử động cơ mặt.
Thứ Năm, 30 Tháng Mười Một 201711:00 SA
Ăn no, mặc nhiều lớp áo, đừng co ro run rẩy, không uống bia rượu... là những cách bạn có thể thực hiện để giữ ấm khi mùa đông về.
Thứ Năm, 30 Tháng Mười Một 20179:00 SA
Theo một nghiên cứu mới, quá trình phân chia tế bào không chỉ có chức năng bảo vệ cơ thể chống lại bệnh tật, mà còn giúp tiêu diệt các tế bào ung thư.
Thứ Năm, 30 Tháng Mười Một 20173:00 SA
Theo một báo cáo trực tuyến được công bố mới đây tại Mỹ, những người muốn có màu mắt xanh vĩnh viễn sẽ có cơ hội để thực hiện ước
Thứ Năm, 30 Tháng Mười Một 20171:00 SA
Một điều khó tin nhưng rất thật: có thời điểm bạn sẽ cảm thấy đó là lúc rét nhất, rét run cầm cập, dù không phải thời điểm nhiệt độ thấp nhất trong mùa đông. Tại sao lại thế?