Nguyên nhân Mao Trạch Đông ghét giới trí thức

Thứ Hai, 18 Tháng Mười Hai 201710:00 SA(Xem: 2769)
Nguyên nhân Mao Trạch Đông ghét giới trí thức

Mao Trạch Đông có trình độ văn hóa không cao, lại không ưa giới trí thức, đặc biệt là những trí thức lớn có tiếng nói. Mao từng phát động phong trào “Phản hữu” để bức hại giới trí thức và tinh anh văn hóa Trung Quốc. Vậy nguyên nhân đằng sau nó là vì sao?

(Ảnh: Internet)

Năm 1957, ông La Long Cơ (1898 – 1965), một nhà trí thức nổi tiếng đương thời Trung Quốc từng nói, hiện đang là thời giới “trí thức bình dân” theo chủ nghĩa Marx lãnh đạo, còn “giới trí thức cao cấp” theo giai cấp tư sản. Câu nói này khiến không ít người băn khoăn tự hỏi liệu ông Mao Trạch Đông có bị tổn thương không, bởi nó chạm vào một vết thương mà Mao thầm giấu kín. Nhiều người kể lại hai trải nghiệm không mấy vui vẻ về với giới trí thức của ông Mao: một là trong thời gian làm quản thư tại Đại học Bắc Kinh đã bị một số trí thức tư sản lạnh nhạt; hai là vào những năm 1930 ông Mao đã phải chịu đựng khinh rẻ của nhiều trí thức chủ nghĩa Lenin của Liên Xô thuộc phe Vương Minh (1904 – 1974).

Năm 1919, Mao Trạch Đông đến Cố đô, được bố vợ tương lai Dương Xương Tế (1871 – 1920) giới thiệu với ông Lý Đại Chiêu (1889 – 1927) và được ông Lý cho làm giúp việc ở thư viện Đại học Bắc Kinh.

Mao Trạch Đông nói với phóng viên Edgar Snow: “Vì chức vị tôi thấp nên người ta không muốn quan hệ với tôi. Trong chức vị tôi có việc ghi tên họ cho người đến thư viện đọc sách, nhưng đa số họ không cư xử với tôi như con người. Trong số những người đến đọc, tôi nhận ra một số tên tuổi nổi tiếng là lãnh đạo phong trào văn hóa mới, ví dụ như Phó Tư Niên (1896 – 1950), La Gia Luân (1897 – 1969)… Tôi rất ngưỡng mộ họ. Tôi từng có ý định cùng họ bàn chuyện chính trị và văn hóa, nhưng họ đều là những người bận rộn, không có thời gian nghe một người giúp việc thư viện nói thổ ngữ phương nam.”

Đối thoại giữa Mao và phóng viên Edgar Snow diễn ra vào thời kỳ khó khăn sau năm 1949, không được công bố. Vì thế đối thoại này chỉ là chuyện trần thuật miệng lưu truyền lại. Cho dù những trải nghiệm này khiến Mao “canh cánh trong lòng”, nhưng dù sao phải ghi nhận hai nguyên nhân khách quan: một là những người này rất bận, hai là thổ ngữ phương nam cũng là một trở ngại. Trớ trêu là sau đó Mao đã làm “vua Trung Quốc”, nắm giữ trong tay vận mệnh của hàng loạt danh nhân này. Từ góc độ này mà xét, những trí thức chịu nạn trong “Phản hữu” có lý do oán trách những danh nhân khi đó: nếu họ khiêm nhường một chút, nếu họ chịu hạ mình trò chuyện nhiều một chút với người giúp việc của thư viện chứ đừng qua loa chiếu lệ thì thái độ của Mao sau này đối với giới trí thức sẽ không tàn nhẫn như thế

Giả thuyết này không phải là vô nghĩa. Những danh nhân dẫn dắt thời đại nhưng ngạo mạn tự phụ cho thấy “cảnh giới” của họ chưa cao, trình độ làm người còn yếu, nhưng một người phấn đấu gian khổ để thành danh làm giá trước người chưa thành danh thì cũng không phải chuyện gì to tát lắm. Cha của tiên sinh Lương Thấu Minh (1893 – 1988) là Lương Tế (1858 – 1918) từng viết thư thảo luận tình hình chính trị đương thời với danh nhân Lương Khải Siêu (1873 – 1929) nhưng không được hồi đáp. Lương Tế đã ghi lại chuyện này trong nhật ký cùng cảm giác rất oán hận, thất vọng. Sau này Lương Tế tự sát, Lương Thấu Minh gặp Lương Khải Siêu nói lại chuyện này khiến Lương Khải Siêu vô cùng ân hận.

Vì thế, nếu nhà chính trị chỉ dựa vào ấn tượng của mình đối với một vài danh nhân mà có đánh giá đối với toàn bộ giới trí thức thì cũng thật thiếu lý trí.

Mộc Nhiên

(Trí thức VN)

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thứ Bảy, 30 Tháng Mười Hai 20173:00 SA
Theo hãng tin AP, ngày 22-12, một ngày sau khi Đại hội đồng LHQ nhất trí thông qua nghị quyết lên án chính quyền Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel
Thứ Năm, 28 Tháng Mười Hai 20179:00 CH
Nàng vũ nữ chuyển sang làm điệp viên bí mật – dù cho 100 năm đã trôi qua sau khi bị xử tử – cho đến nay vẫn là một bí ẩn. Cô đem đến cho chúng ta một khái niệm mới:
Thứ Năm, 28 Tháng Mười Hai 20176:00 SA
“Có thể em lo sợ khi về làm dâu Hoàng gia, nhưng anh hứa sẽ bảo vệ em suốt đời, bằng tất cả khả năng của mình”. Lời hứa năm xưa của Thái tử Naruhito không
Thứ Năm, 28 Tháng Mười Hai 20172:30 SA
Có lẽ chưa bao giờ sân khấu chính trị Việt Nam lại đem đến cho công chúng nhiều show diễn giàu kịch tính và cảm xúc như hiện nay.
Thứ Tư, 27 Tháng Mười Hai 201711:30 CH
Tù nhân chính trị- blogger Nguyễn Ngọc Già, tên thật là Nguyễn Đình Ngọc, vào ngày 27 tháng 12 năm 2017 mãn án tù ba năm.
Thứ Tư, 27 Tháng Mười Hai 20179:00 CH
Vụ Phó ban Kinh tế Trung ương Đinh La Thăng bị bắt ngày 8/12 là một sự kiện chấn động dư luận. Lần đầu tiên, kể từ khi cộng sản
Thứ Tư, 27 Tháng Mười Hai 20174:00 SA
Thái tử Saudi Arabia, ông Mohammed bin Salman, người chỉ đạo chiến dịch chống tham nhũng mạnh tay nhất vừa qua cũng chính là người đã mua 'biệt phủ' đắt nhất thế giới.
Thứ Tư, 27 Tháng Mười Hai 20171:30 SA
Theo dõi những vụ bắt bớ, khởi tố các quan chức, đại gia «Đỏ» trong thời gian qua, dù vô tâm, bàng quan trước thời cuộc, trước những vấn đề nổi cộm về chính trị-xã hội của đất nước đến đâu
Thứ Ba, 26 Tháng Mười Hai 20176:00 CH
Người ta lo sợ lời tiên tri của bà Vanga nếu chưa ứng nghiệm vào năm 2017 cũng có thể xảy ra vào năm 2018.
Thứ Ba, 26 Tháng Mười Hai 201711:00 SA
May mắn được tuyển vào Lữ đoàn Cơ giới số 56 của quân đội Ukraine, Polina Kravchenko, 23 tuổi, một nữ sinh viên báo chí nổi lên là bóng hồng đẹp và nóng bỏng nhất trong lực lượng này.