Đức: Liên minh của Scholz xóa sạch 16 năm của bà Merkel?
Nguồn hình ảnh, EPA
Nhóm của Scholz (thứ hai từ trái sang): Với các nhà lãnh đạo của Đảng Dân chủ Tự do, Đảng Xanh và Dân chủ Xã hội
Sự ra đi tới đây của bà Merkel đã được đưa tin trong nhiều tháng, trước cuộc tổng tuyển cử vào tháng 9/2021 của nước Đức và tiếp sau đó.
Tuy nhiên, bà Merkel vẫn xuất hiện vào mùa thu này trong các cuộc họp báo ở Berlin, Thượng đỉnh G20 của các nhà lãnh đạo thế giới ở Rome, hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo EU và nhiều sự kiện khác nữa.Bây giờ thì bà ấy đã thực sự sẵn sàng bước vào thời kỳ hoàng hôn của chính trị Đức.
Olaf Scholz của Đảng Dân chủ Xã hội trở thành thủ tướng kế nhiệm. Sau khi trình bày kế hoạch của mình cho chính phủ liên minh hôm thứ Tư (24/11), ông hy vọng sẽ nhận được sự chấp thuận chính thức từ quốc hội trong một vài tuần.Chúng ta có thể mong đợi gì? Về cơ bản nó sẽ vẫn như cũ, như nước Đức vẫn luôn như vậy?Ông Scholz là một thành viên đáng tin cậy trên chính trường, gần đây nhất ông giữ chức vụ phó thủ tướng kiêm bộ trưởng tài chính của Thủ tướng Angela Merkel; được coi là cánh tay vững chãi và bình tĩnh trong suốt cuộc khủng hoảng Covid-19 đang diễn ra.
Nguồn hình ảnh, Reuters
Olaf Scholz giữ chức phó thủ tướng từ năm 2018 nhưng dự kiến sẽ tiếp quản vai trò thủ tướng của Angela Merkel vào tuần thứ hai của tháng 12
Nhưng người Đức đang nói về một sự thay đổi căn bản trong "Machtarchitektur" - hay còn gọi là cấu trúc quyền lực của đất nước họ. Và điều đó sẽ ảnh hưởng đến việc hoạch định chính sách đối nội và đối ngoại của nước Đức.
Liên minh năng động và mạnh mẽ
Phong cách điều hành của Angela Merkel rất từ trên xuống. Các bộ trưởng trong nội các đã ít xuất hiện hơn nhiều. Các đối tác chính trị trong liên minh của bà nhiều năm liền phàn nàn rằng họ đã bị lu mờ và thường bị gạt sang một bên.
Nhưng không phải lần này. Các đối tác trong liên minh - Đảng Xanh (Green) và Đảng Tự do Dân chủ (FDP) gần gũi với giới doanh nghiệp - sẽ nắm rất nhiều quyền lực. Không chỉ vì những ghế bộ trưởng nổi bật mà họ được hứa hẹn: Bộ Ngoại giao, Bộ nền kinh tế mới và môi trường được giao cho Đảng Xanh; Bộ tài chính do FDP nắm giữ.
Các nhà lãnh đạo của các đảng này trẻ hơn Olaf Scholz, họ được xem là năng động hơn nhiều. Kết hợp lại, các đảng này nhận được phần lớn số phiếu bầu hơn Đảng Xã hội Dân chủ (SDP) của ông Olaf. Điều này sẽ cho phép họ thúc đẩy mạnh mẽ từ bên trong chính phủ, như họ đã cam kết, đưa nước Đức tới hiện đại hóa, loại bỏ cacbon, số hóa và thay đổi.
Một nhà bình luận người Đức nhận xét rằng Đảng Xanh và Đảng FDP có thể sẽ là đầu bếp đưa ra chính sách trong chính phủ liên minh mới, trong đó Olaf Scholz đóng vai trò bồi bàn giao đồ pha chế của họ đến chiếc bàn của quốc hội và xã hội Đức.
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Liên minh chính phủ mới muốn Đức dành 2% diện tích đất cho năng lượng gió
Và điều đó có ý nghĩa gì trên thực tế với nước Đức và các đối tác của họ ở nước ngoài?
Đức đã bỏ phiếu cho sự thay đổi vào mùa thu này. Đức là đất nước đánh giá cao sự ổn định. Thay đổi có tính toán sẽ là lựa chọn ưu tiên của người Đức.
Việc có ba đảng rất khác nhau trong chính phủ ở Berlin không tránh khỏi sự hỗn loạn và không lường trước được. Người Đức sẽ dựa vào thủ tướng được bầu Olaf Scholz để tạo sự ổn định và cân bằng.
Những thay đổi với Nga và Trung Quốc
Mặc dù vậy, một số thay đổi được mong đợi trên sân khấu quốc tế.
Với việc Đảng Xanh đi đầu trong chính sách đối ngoại, Berlin có thể sẽ cứng rắn hơn với Nga và Trung Quốc so với dưới thời bà Merkel. Bà thường bị cáo buộc có mối quan hệ thân thiết quá thường xuyên với Bắc Kinh và Moscow, đặt lợi ích thương mại của Đức lên trên bất kỳ điều gì khác.
Chính phủ mới của nước Đức hứa hẹn sẽ khác, quyết đoán hơn - chặn các quỹ phục hồi kinh tế sau Covid tới các nước EU không tôn trọng pháp quyền.
Pháp và Mỹ, chứ không phải Vương quốc Anh
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sẽ rất hài lòng khi "tình hữu nghị với Pháp" được đề cập đặc biệt trong cuộc họp báo hôm thứ Tư. Ông thường thất vọng khi Thủ tướng Merkel chặn các ý tưởng cải cách EU đầy tham vọng của ông với thái độ nhã nhặn và lịch sự.
Một trong số đó là ý tưởng nới lỏng các quy tắc tài khóa của EU và từ bỏ các biện pháp thắt lưng buộc bụng được ấp ủ của bà Merkel đối với các chính phủ EU gặp khó khăn về tài chính và nợ nần. Liên minh của thủ tướng đắc cử Scholz có khả năng sẽ cởi mở hơn.
Nguồn hình ảnh, EPA
Tổng thống Macron có mối quan hệ thân thiết với Thủ tướng Angeka Merkel và Olaf Scholz có kế hoạch tiếp tục điều này
Cuộc họp báo hôm thứ Tư cũng đề cập đặc biệt đến mối quan hệ của Đức với Hoa Kỳ. Nhưng người ta không nói gì về mối quan hệ hậu Brexit với Vương quốc Anh và những căng thẳng đang diễn ra xung quanh Nghị định thư Bắc Ireland (Northern Ireland Protocol).
Nhưng Vương quốc Anh không bị lãng quên: hiệp ước liên minh mô tả Vương quốc Anh là một trong những đối tác quốc tế thân cận nhất của Đức.
Vấn đề đang được bàn cãi trong nước Đức sẽ là việc tăng lương tối thiểu có tác động trực tiếp đến 10 triệu người Đức; một lời hứa ổn định lạm phát tiền thuê và các kế hoạch đầy tham vọng để Đức duy trì quyền lực và thịnh vượng, nhưng cũng trung hòa carbon càng sớm càng tốt.
Dưới thời Angela Merkel, nước Đức sử dụng than rất nhiều nhưng lại nói về vấn đề môi trường, và có rất ít hành động cải thiện.
Khủng hoảng Covid đặt lên hàng đầu
Người Đức gọi chính phủ của họ là liên minh đèn giao thông vì ba màu đỏ, xanh và vàng của ba đảng trong liên minh. Đây là chính phủ liên minh ba đảng đầu tiên ở Đức ở cấp độ quốc gia, và đó là một cuộc hôn nhân thuận tiện. Đây không phải là những người cùng phe chính trị một cách tự nhiên.
Nước Đức đang có nhiều vấn đề, trong đó khủng hoảng nghiêm trọng bởi Covid đang là vấn đề hàng đầu.
Olaf Scholz nói rằng ông đang tập hợp hai ủy ban khẩn cấp về Covid ngồi lại cùng với ông trong phủ thủ tướng và chiến dịch vaccine sẽ một lần nữa được thúc đẩy.
Ông ấy không loại trừ việc bắt buộc tiêm phòng, như nước láng giềng Áo vừa thực hiện. Các hạn chế Covid so với tranh luận về quyền tự do cá nhân đang gây chia rẽ sâu sắc trong nước Đức.
Liên minh chính phủ của Scholz sẽ có một khởi đầu không mấy suôn sẻ.