Ở trang trong, L’Express đưa độc giả đến với « những cuộc đấu ngầm » giữa Điện Élysée và Vatican « xoay quanh một chuyến thăm lịch sử ». Tuy nhiên, bài xã luận trong tuần của tạp chí L’Express lại dành để nói về « Mối đe dọa từ Nga : Vì sao cần sẵn sàng cho cuộc chiến chống Vladimir Putin ? »

Châu Âu còn thời gian để ngăn chặn vòng xoáy leo thang căng thẳng ?

Những tương quan lực lượng mới ở châu Âu khiến mọi người nghĩ rằng châu Âu đang sống trong một trong những thời khắc bi thảm của lịch sử, báo hiệu trước một cuộc xung đột lan rộng mới. Trên thực tế, Nga, do vẫn chưa giành được thắng lợi trước Ukraina, đã tiến hành nhiều hình thức đối đầu khác tại châu Âu : chiến tranh thông tin, xung đột hỗn hợp, tấn công mạng, drone và nay là cả các vụ phá hoại vật chất.

L’Express nhắc lại hàng loạt vụ việc xảy ra tại châu Âu trong thời gian gần đây. Elie Tenenbaum, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu An ninh thuộc Viện Quan Hệ Quốc tế Ifri của Pháp, nhận định chiến dịch tấn công gián tiếp của Nga đang gia tăng cả về mức độ, cũng như tốc độ, và lần đầu tiên đã lan tới các nước Tây Âu.

Theo chuyên gia của Ifri, những hoạt động này cho thấy quyết tâm của điện Kremlin trong việc gây bất ổn cho châu Âu, trong bối cảnh châu Âu ngày càng trở thành nhà tài trợ chính cho Kiev và ngành công nghiệp quốc phòng của Ukraina và Liên Âu ngày càng gắn kết. Đối với Elie Tenenbaum, « nỗ lực chiến tranh của Ukraina ngày càng trở thành một nỗ lực của châu Âu ».

Trong bối cảnh châu Âu ngày càng bị chia rẽ và dễ tổn thương, điện Kremlin cũng tìm cách khai thác những điểm yếu này bằng các hoạt động nhằm gây chia rẽ chính trị.

Có lẽ vẫn còn kịp để ngăn chặn vòng xoáy leo thang căng thẳng. Nhưng L’Express lưu ý là cần ghi nhớ lời cảnh báo của tổng thống Pháp Poincaré vào năm 1913 : « Một dân tộc chỉ có thể thực sự giữ được hòa bình khi và chỉ khi dân tộc ấy sẵn sàng cho chiến tranh »: « Một dân tộc chỉ có thể thực sự theo đuổi hòa bình một cách hiệu quả khi sẵn sàng cho chiến tranh ». Đáng tiếc là thời đó châu Âu đã ở quá gần một cuộc chiến và mọi nỗ lực ngăn chặn thảm họa dường như đã quá muộn.

« Chiến tranh trong bóng tối » của Putin

Tương tự như L’Express, tuần báo Le Point hướng sự chú ý của độc giả đến chiến dịch phá hoại, xâm nhập, do thám của tổng thống Nga Vladimir Putin ở châu Âu. Trong bài viết về « Cuộc chiến trong bóng tối của Putin », Le Point bày tỏ lo ngại rằng trong khi Nga tiến hành các hành động khiêu khích nhằm vào châu Âu để làm rạn nứt sự đoàn kết của lục địa này cũng như dư luận các nước, thì « các nước châu Âu vẫn đang loay hoay tìm cách đối phó ».

Alexandre Tcherkassov, cựu lãnh đạo tổ chức nhân quyền Memorial của Nga, từng được trao giải Nobel Hòa bình năm 2022, « ở châu Âu, các nhà lãnh đạo tính toán cái giá có thể phải trả cho mỗi bước leo thang, nhưng các chiến lược gia Nga thì không suy nghĩ theo cách đó ». Ông cảnh báo là sẽ rất nguy hiểm khi hai phe hoàn toàn không hiểu cách bên kia suy nghĩ và đâu là những giới hạn của họ. Nhà bất đồng chính kiến này cho rằng chủ nghĩa đế quốc Nga sẽ không chấm dứt chừng nào những tội ác trong quá khứ của nước này chưa bị trừng phạt. Ông nhìn thấy một mạch liên tục giữa các chiến dịch của Nga tại Afghanistan, Tajikistan, Chechnya, Nagorno-Karabakh, Gruzia, Syria và hiện nay là Ukraina. Vì lần nào Nga cũng thoát khỏi bị trừng phạt, nên họ lại tiếp tục. Syria là cuộc tập dượt cho chiến tranh ở Ukraina. Chiến tranh ở Ukraina lại là cuộc tập dượt cho cuộc chiến tiếp theo.

Oleksandra Matviitchouk, giám đốc Trung tâm Tự do Dân sự, đồng chủ nhân giải Nobel Hòa bình 2022, cũng có cái nhìn u ám không kém : « Châu Âu phải hiểu rằng không còn ai sống trong thời bình nữa. Một cơn bão toàn cầu đang đến gần. Sẽ thật ngây thơ nếu nghĩ rằng hàng trăm nghìn binh sĩ Nga đã thiệt mạng chỉ để Putin chiếm Avdiivka hay Bakhmut, những thành phố mà phần lớn người Nga thậm chí không thể xác định trên bản đồ. Putin phát động cuộc xâm lược quy mô lớn nhằm chiếm toàn bộ Ukraina và tiến xa hơn nữa. Đối với ông ta, Ukraina là một cây cầu để tiến vào châu Âu ».

Câu hỏi mang tính quyết định vẫn là liệu cuộc chiến tranh hỗn hợp của Nga nhắm vào châu Âu có phải là bước chuẩn bị cho một cuộc chiến trực diện hay không ? Dù quân đội đã suy kiệt, Nga vẫn xây dựng các cơ sở quân sự mới dọc biên giới với Phần Lan. Một số chuyên gia quân sự cũng đề cập khả năng Nga sẽ tiến hành một đợt tổng động viên mới.

Dựa vào Liên Âu để giảm phụ thuộc quân sự vào Mỹ : chiến lược của Canada liệu có hiệu quả ?

Liên quan đến Canada, L’Express có bài viết về « Thủ tướng Canada Mark Carney dựa vào Liên Âu để giảm phụ thuộc quân sự vào Mỹ ». Những đe dọa của tổng thống Mỹ Donald Trump về việc sáp nhập Canada thành « bang thứ 51 của Mỹ » đang thúc đẩy Ottawa tìm kiếm các đối tác mới, trong đó châu Âu giữ vị trí quan trọng. Theo một cuộc khảo sát được công bố trong tháng 09 này, 80% người Canada ủng hộ tăng cường hợp tác quốc phòng với châu Âu.

Tuy nhiên, dù đã đạt được một số tiến triển, việc thay thế vai trò của Mỹ không hề đơn giản, bởi vì Canada vẫn phụ thuộc rất nhiều vào Mỹ về an ninh. Philippe Lagassé, giáo sư đại học Carleton, nhận định gần như mọi bộ phận trong hệ thống an ninh quốc gia Canada đều gắn với Mỹ. Canada cũng không có cơ quan tình báo đối ngoại tương đương như CIA của Mỹ, DGSE của Pháp hay MI6 của Anh. Trong khi đó, Norad - cơ quan kiểm soát không phận Bắc Mỹ - vẫn là một bộ chỉ huy song phương Hoa Kỳ - Canada.

Theo các chuyên gia, châu Âu khó có thể thay thế Mỹ trong việc bảo đảm an ninh cho Canada. Khả năng thực tế hơn là tăng cường hợp tác hậu cần giữa Liên Âu và Canada, nhằm giảm lệ thuộc vào Mỹ về vận tải, tiếp liệu và bổ sung đạn dược.

Một vấn đề nan giải khác là chương trình chiến đấu cơ F-35 của Mỹ. Canada đã cam kết mua 16 chiếc đầu tiên trong tổng số 88 phi cơ, nhưng đang cân nhắc xây dựng một « phi đội hỗn hợp », gồm cả F-35 của Mỹ với máy bay Gripen của tập đoàn công nghiệp quốc phòng và hàng không Saab của Thụy Điển. Tuy nhiên, chỉ có 16 chiếc F-35 thì sẽ là không đủ hiệu quả, trong khi một phi đội hỗn hợp quy mô lớn sẽ rất tốn kém.

Dẫu vậy, theo L’Express, Canada vẫn có một lợi thế mà nhiều đồng minh khác không có : vị trí địa lý tương đối thuận lợi, khiến nhu cầu đối phó khẩn cấp với một mối đe dọa quân sự trên lãnh thổ ít cấp bách hơn. Trừ trường hợp tổng thống Mỹ Donald Trump thực sự đưa xe tăng tới biên giới Canada !!!

Thỏa thuận về Groenland khiến Đan Mạch nhẹ nhõm, nhưng lại « mở rộng cửa » cho Mỹ

Nhìn sang Courrier International, tuần báo này dành sự quan tâm đáng kể tới an ninh Groenland, hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch. Trong bài « Thỏa thuận về Groenland khiến Đan Mạch nhẹ nhõm, nhưng lại mở rộng cửa cho Mỹ », tuần báo điểm lại phản ứng của báo chí Đan Mạch trước thỏa thuận mới giữa Washington và Copenhagen.

Theo Courrier International, về nguyên tắc, Mỹ đã từ bỏ ý định sáp nhập Groenland, nhưng tương lai của hòn đảo vẫn khiến một bộ phận người dân lo ngại. Politiken tỏ ra nhẹ nhõm khi cho rằng cuộc khủng hoảng lần này dường như đã qua và gọi việc tránh được một cuộc khủng hoảng bạo lực là « một thắng lợi lớn của nền ngoại giao Groenland và Đan Mạch ». Trong khi đó, Jyllands-Posten cho rằng « chiến lược hạ nhiệt căng thẳng » của ngoại trưởng Lars Løkke Rasmussen, đưa vấn đề ra khỏi mạng xã hội để xử lý thông qua đàm phán, đã phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, chính phủ Đan Mạch vẫn thận trọng do nội dung đầy đủ của thỏa thuận chưa được công bố.

Theo Berlingske, về mặt chính thức, Mỹ hầu như không có thêm nhiều quyền so với những gì họ đã có từ thỏa thuận quốc phòng năm 1951, vốn cho phép Washington xây dựng các căn cứ quân sự tại Groenland. Tuy nhiên, Jyllands-Posten cảnh báo rằng vị thế của Mỹ tại Groenland có thể được củng cố, với vai trò và lợi ích của Mỹ ngày càng lớn hơn.

Đáng chú ý, mối lo ngại không chỉ nằm ở lĩnh vực quân sự. Politiken lưu ý rằng về kinh tế, Groenland có thể rơi vào thế bị mắc kẹt, trong khi họ muốn tự quyết định tương lai của mình. Vì vậy, dù thỏa thuận giúp Đan Mạch tạm thời nhẹ nhõm, nó đồng thời có thể mở rộng đáng kể ảnh hưởng của Mỹ tại Groenland.

Đài Loan trước nguy cơ bị Donald Trump đem ra mặc cả với Tập Cận Bình

Liên quan đến Đài Loan, nhân chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Courrier International giới thiệu lại bài viết của Foreign Policy: « Thương lượng với Tập Cận Bình : Liệu Donald Trump có đem Đài Loan ra mặc cả ? »

Theo Foreign Policy, Donald Trump dường như đang làm suy yếu học thuyết « mơ hồ chiến lược » vốn là một trong những nền tảng của quan hệ Mỹ - Trung. Chính sách này nhằm duy trì sự không chắc chắn về việc Mỹ có can thiệp quân sự nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan hay không, qua đó vừa răn đe Bắc Kinh sử dụng vũ lực, vừa kiềm chế những hành động có thể mang tính khiêu khích từ Đài Bắc.

Giới chuyên gia và những người có quan điểm cứng rắn với Trung Quốc tại Mỹ lo ngại rằng bản năng của Trump với tư cách một nhà đàm phán, cùng những tuyên bố cho thấy ông ít quan tâm đến vấn đề chiến lược, có thể khiến Washington giảm mức độ cam kết với Đài Loan để duy trì quan hệ với Bắc Kinh. Việc Trump coi các hợp đồng bán vũ khí cho Đài Loan như những « quân bài » trong đàm phán với Trung Quốc càng làm gia tăng những lo ngại này.

Theo Foreign Policy, nguy cơ nằm ở chỗ nếu Bắc Kinh cho rằng cái giá phải trả cho một hành động nhằm vào Đài Loan đã giảm, Trung Quốc có thể sớm thử thách quyết tâm của Mỹ, qua đó làm suy yếu tác dụng răn đe của sách lược « mơ hồ chiến lược ».

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, Bắc Kinh dường như chưa muốn gây khủng hoảng tại Đài Loan, mà ưu tiên duy trì quan hệ ổn định với Washington. Giới trí thức Trung Quốc thậm chí nói đến « khởi đầu của một thời kỳ hạ nhiệt giữa Mỹ và Trung Quốc ». Dù vậy, mục tiêu dài hạn của Trung Quốc đối với Đài Loan, kể cả khả năng sử dụng vũ lực, vẫn không thay đổi.

Foreign Policy kết luận rằng chính sách « mơ hồ chiến lược » vốn nhằm giữ cả Bắc Kinh và Đài Bắc trong tình trạng không chắc chắn. Nhưng dưới nhiệm kỳ Donald Trump, màn sương mù này có nguy cơ dần tan đi, khiến Trung Quốc có thể cho rằng Mỹ hiện ít cam kết với Đài Loan hơn trước.

Cuộc sống đâu chỉ có AI, mà còn có các robot sát thủ

Tuần này, mối đe dọa AI phát triển chệch hướng, bị các thế lực, thậm chí các lực lượng khủng bố sử dụng sai mục đích là một trong những đề tài thu hút sự quan tâm của các tuần báo. Trong tạp chí L’Obs, cây bút thời luận David Caviglioli đưa ra một bài viết châm biếm về những cảnh báo đối với công nghệ AI. Sau những lo ngại về AI, tác giả chuyển sang một mối đe dọa được cho là không kém phần nghiêm trọng : ngành công nghệ chế tạo robot, với những cỗ máy ngày càng tự chủ, có khả năng phối hợp và đưa ra các quyết định phức tạp.

Dưới giọng kể giả tưởng của giám đốc điều hành KILL-BOTS, tập đoàn sản xuất robot sát thủ hàng đầu thế giới, tác giả mô tả một nguyên mẫu robot chiến đấu DEATH-MACHINE-7 (Cỗ máy chết chóc 7) đã trốn khỏi phòng thí nghiệm và tự ý giết người. Trớ trêu hơn, cuộc điều tra sự cố lại được giao cho một robot, trong khi phiên bản mới « Cỗ máy chết chóc 8 », được trang bị vũ khí mạnh hơn, vẫn đang được thử nghiệm.

Qua sự mỉa mai này, tuần báo L’Obs đặt câu hỏi về nghịch lý của việc các doanh nghiệp vừa cảnh báo những nguy cơ mà công nghệ của họ có thể gây ra, vừa tiếp tục phát triển và thương mại hóa các công nghệ này. Giám đốc điều hành KILL-BOTS viện dẫn « tương lai của nhân loại » để kêu gọi chính phủ các nước không mua robot « Cỗ máy chết chóc 7 » vì nó « quá mạnh, quá tự chủ, quá nhanh và được trang bị vũ khí hạng quá nặng », có thể gây ra nhũng hậu quả « quá tàn khốc », nhưng ngay sau đó lại quảng bá chương trình khuyến mại « mua 20 tặng 2 », chỉ vài ngày trước khi tập đoàn lên sàn chứng khoán.

Bằng cách đẩy sự mâu thuẫn này lên đến mức phi lý, cây bút thời luận David Caviglioli của L’Obs châm biếm những lời cảnh báo về công nghệ khi chúng được đưa ra bởi chính những người có lợi ích kinh tế trực tiếp từ sự phát triển của công nghệ đó.

Trump, AI, di dân … và Lê-ô XIV, một vị giáo hoàng rất chính trị

Nhân chuyến tông du Pháp từ ngày 25 đến 28/09 của giáo hoàng Lê-ô XIV, L’Obs phân tích chân dung vị giáo hoàng đầu tiên là người Mỹ. Ban đầu được xem là kín đáo, ôn hòa và ít gây tranh cãi hơn người tiền nhiệm, giáo hoàng Lê-ô XIV dường như đã dành những tháng đầu lãnh đạo Vatican để củng cố nội bộ Giáo hội và duy trì sự đoàn kết giữa các khuynh hướng.

Tuy nhiên, những đối đầu với chính quyền Donald Trump đã cho thấy một vị giáo hoàng quyết đoán hơn. Ông công khai phản đối chính sách của Washington đối với người nhập cư, Venezuela và chiến tranh Iran, đồng thời bác bỏ những chỉ trích trực tiếp từ Donald Trump. Qua đó, vị giáo hoàng vốn kín tiếng dần trở thành một tiếng nói đạo đức có tầm ảnh hưởng trong các vấn đề quốc tế.

Theo L’Obs, sự cứng rắn này cũng giúp làm rõ phương pháp lãnh đạo của giáo hoàng Lê-ô XIV : ông không phá bỏ những cải cách của giáo hoàng Phan-xi-cô mà tìm cách củng cố chúng bằng một Giáo hội có tổ chức và đồng thuận hơn. Ông tiếp tục thúc đẩy vai trò của giáo dân và phụ nữ trong Giáo hội, đồng thời giữ lập trường cứng rắn với các nhóm truyền thống chủ trương ly khai.

Xuất thân từ Mỹ nhưng có hai thập niên hoạt động truyền giáo tại Peru, ông được mô tả là người thực tế, gần gũi với dân nghèo và quen với sự đa dạng của Giáo hội toàn cầu. Ông cũng đặc biệt chú ý đến những biến đổi của thời đại. Thông điệp đầu tiên về bảo vệ con người trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo cho thấy ông muốn đưa Giáo hội tham gia sâu hơn vào những tranh luận lớn của xã hội đương đại.

Chuyến thăm Pháp vì thế không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo. Trong bối cảnh xã hội Pháp ngày càng thế tục hóa và cực hữu gia tăng ảnh hưởng, giáo hoàng Lê-ô XIV được kỳ vọng sẽ đề cập đến các vấn đề như chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa đa phương, hòa bình tại Ukraina và vai trò của châu Âu trong trật tự thế giới mới. Theo L’Obs, từ một giáo hoàng có vẻ kín đáo, Lê-ô XIV đang dần cho thấy hình ảnh của một nhà lãnh đạo Giáo hội có lập trường chính trị rõ ràng và quan tâm sâu sắc đến các biến động của thời đại.

Phóng sự của đặc phái viên Trọng Thành gửi về từ quảng trường Concorde : 

"Trước khi đến Quảng trường Concorde, hành động đầu tiên ngày hôm nay của Giáo hoàng Lêô XIV là đến thăm Hiệp hội Bakhita, chuyên đón tiếp, bảo vệ, hỗ trợ để giúp hội nhập người nước ngoài vào xã hội Pháp, hiệp hội được thành lập năm 2017, theo sáng kiến của cố giáo hoàng Phanxicô. Nhiều phương tiện truyền thông tại Pháp xem đây là một thông điệp lớn mà người đứng đầu giáo hội Công giáo muốn gởi đến chính giới trong bối cảnh tư tưởng bài ngoại có thể được một số trào lưu kích động để tranh thủ ủng hộ của cử tri trước cuộc bầu cử tổng thống Pháp. 

Cô Manon, làm việc trong ngành y, đến từ Provins, đặt rất nhiều hy vọng vào cuộc Thánh lễ độc nhất vô nhị hôm nay tại trung tâm thủ đô Paris : "Mong sao Giáo hoàng có thể giúp làm cho tâm hồn mọi người được bình an, làm tất cả mọi người được vui tươi, hạnh phúc. Tôi nghĩ rằng nhiều người chúng ta không hẳn đã hiểu được chúng ta có may mắn như thế nào khi được tham gia vào sự kiện hôm nay, với sự hiện diện của người đứng đầu Giáo hội. Cơ hội duy nhất trong đời !"

Anh Markel, một sinh viên ngành luật và chính trị học, gốc Tây Ban Nha, một tình nguyện viên trong buổi thánh lễ hôm nay, có mặt tại đây từ 7 giờ sáng. Anh chia sẻ : "Tôi tin rằng Giáo hoàng là người luôn mang lại một cái nhìn mới cho thế giới chúng ta hiện nay, đang trượt vào hỗn loạn, con người bị quên lãng… Giáo hoàng, giáo hội nói về trí tuệ nhân tạo như một vấn đề quan trọng bậc nhất của thời đại chúng ta. Không thể để trí tuệ nhân tạo gạt con người ra bên lề. Con người và phẩm giá của con người phải là chuyện trung tâm của xã hội chúng ta".

Bình an, hòa bình, tình bác ái, đặt con người, phẩm giá con người ở trung tâm của đời sống xã hội, là niềm hy vọng của đông đảo những người có mặt tại quảng trường Concorde chờ đợi Giáo hoàng Lêô XIV".

Chiều 25-9 (giờ Mỹ), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ bằng việc thông báo rằng ông Tập sẽ gặp Tổng thống Donald Trump thêm hai lần trước khi kết thúc năm nay, qua đó tăng gấp đôi số cuộc trao đổi trực tiếp giữa lãnh đạo của hai nền kinh tế lớn nhất thế giới trong năm 2026.

Hình ảnh do Hãng tin AFP đăng tải cho thấy ông Tập và phu nhân Bành Lệ Viện vẫy tay chào khi lên máy bay của Hãng Air China để rời căn cứ liên hợp Andrews ở bang Maryland, Mỹ.

Cam kết về những cuộc gặp tiếp theo khép lại chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 3 ngày, trong đó hai nhà lãnh đạo đã thể hiện nỗ lực duy trì sự hòa hợp, nhưng không có đột phá lớn nào về các vấn đề như thương mại hay trí tuệ nhân tạo (AI). 

Ngoài cam kết về các cuộc gặp tiếp theo, hầu như không có gì được công bố.

Chủ tịch Tập Cận Bình đã mời Tổng thống Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump tới dự Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến, Trung Quốc, vào tháng 11 và lưu ý rằng hai người có thể gặp lại nhau một tháng sau đó tại Hội nghị thượng đỉnh G20 tại Câu lạc bộ golf Trump National Doral Miami ở Florida (Mỹ). 

Tổng thống Trump sau đó xác nhận hai cuộc gặp trong một bài đăng trên mạng xã hội.

Theo Nhà Trắng, trong chuyến thăm, Tổng thống Trump cũng đã đưa ông Tập cùng các khách mời dự tiệc quốc yến, tham quan địa điểm xây dựng phòng khiêu vũ mới của ông.

Ngoại trưởng Iran: Tehran đề xuất kế hoạch mở lại eo biển Hormuz trong 7 ngày

Ngày 25-9, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran đã đề xuất với Washington kế hoạch mở lại eo biển Hormuz cho tàu thuyền trong vòng 7 ngày sau khi đạt được thỏa thuận, theo Hãng tin AFP.

Ông Araghchi đã có cuộc đàm phán với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff vào hôm 22-9. Trước đó Iran đã đưa ra các điều kiện để chấm dứt chiến tranh và mở lại tuyến hàng hải này.

"Thông qua Qatar, Iran đã chuyển cho Mỹ một kế hoạch cụ thể kéo dài 7 ngày. Nếu các điều kiện cần thiết được đáp ứng, eo biển có thể được mở lại và hoạt động hàng hải bình thường được khôi phục trong vòng 7 ngày" - ông Araghchi phát biểu tại Liên hợp quốc ngày 25-9.

Ông nêu rõ: "Giờ đây lựa chọn nằm ở phía Mỹ. Iran không chấp nhận sự cưỡng ép, đe dọa hay hăm dọa, và Iran sẽ không từ bỏ các quyền chủ quyền của mình dưới sức ép. 

Tôi có thể nói với các vị rằng nếu phía Mỹ thực sự nghiêm túc trong việc đạt được thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz, mọi thứ đã sẵn sàng".

Cùng ngày, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết nước này muốn quay lại bản ghi nhớ đã đạt được với Mỹ hồi tháng 6, chỉ vài ngày sau khi tuyên bố Tehran sẽ không khuất phục trước Washington.

Ông Putin: Nga đang cân nhắc lập trường về đàm phán hòa bình sau các cuộc tấn công của Ukraine

Theo Hãng tin AFP, ngày 25-9, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Matxcơva đang cân nhắc lập trường về việc có nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp với Ukraine hay không, sau các cuộc tấn công gần đây của Ukraine vào lãnh thổ Nga.

"Về các đề xuất nối lại đàm phán, chúng đều đang được xem xét và mọi khả năng đều có thể xảy ra. 

Tuy nhiên sau tất cả những gì họ đã làm, chúng tôi sẽ cân nhắc kỹ lưỡng những bước đi cần thực hiện để phản ứng" - ông Putin nói.

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc lên án các cuộc tấn công của Houthi vào Saudi Arabia

Ngày 25-9, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã lên án các cuộc tấn công ngày càng gia tăng của lực lượng Houthi ở Yemen nhằm vào Saudi Arabia, trong một động thái hiếm hoi cho thấy sự đoàn kết của cơ quan quyền lực nhất Liên hợp quốc, theo Hãng tin AFP.

Lực lượng Houthi đã áp lệnh phong tỏa đường biển đối với Saudi Arabia, tấn công các tàu chở dầu, chiếm giữ nhiều khu vực ven Biển Đỏ ở Yemen, đồng thời liên tục phóng tên lửa vào Saudi Arabia.

"Các thành viên Hội đồng Bảo an lên án bằng ngôn từ mạnh mẽ nhất các cuộc tấn công liên tục của Houthi nhằm vào Vương quốc Saudi Arabia, trong đó có các cuộc tấn công gây ảnh hưởng đến cơ sở hạ tầng dân sự và năng lượng, khiến dân thường, trong đó có phụ nữ và trẻ em, bị thương" -  Đại sứ Pháp tại Liên hợp quốc Jerome Bonnafont, Chủ tịch luân phiên của Hội đồng Bảo an, đọc tuyên bố chung.

Đức và Áo triệt phá mạng lưới lừa đảo đầu tư trực tuyến

TTXVN đưa tin cơ quan chức năng Đức và Áo đang mở rộng chiến dịch nhằm ngăn chặn các đường dây lừa đảo đầu tư qua mạng. Trong khuôn khổ "Chiến dịch Herakles", cơ quan chức năng đã xác định và cho ngừng hoạt động 13.888 số điện thoại tại Đức và Áo.

Theo thông báo hôm 25-9 của Viện Kiểm sát tối cao Karlsruhe, Cục Cảnh sát hình sự bang Baden-Württemberg, Cơ quan Giám sát tài chính Liên bang (BaFin) và Cơ quan Mạng Liên bang Đức, các số điện thoại trên chủ yếu được sử dụng trong các vụ "lừa đảo giao dịch trực tuyến", trong đó các đối tượng lập các sàn giao dịch giả để dụ người dân đầu tư.

Tin vào những lời quảng cáo về các khoản đầu tư có khả năng sinh lời cao, nhiều người đã chuyển những khoản tiền lớn vào các nền tảng này. Tuy nhiên tiền không được đầu tư, mà được chuyển vào các tài khoản ở nước ngoài hoặc ví tiền mã hóa của các đối tượng phạm tội. Nạn nhân thường mất toàn bộ số tiền đã chuyển.

Kể từ khi "Chiến dịch Herakles" được triển khai, tổng cộng 13.888 số điện thoại tại Đức và Áo đã bị ngừng hoạt động, trong đó có 13.397 số của Đức và 491 số của Áo. 

Các cuộc điều tra đang tập trung vào những đối tượng chưa xác định danh tính, bị nghi ngờ thực hiện hoạt động lừa đảo có tổ chức và mang tính chuyên nghiệp.

Tỉ phú Bill Gates cảnh báo AI có thể dẫn tới thảm họa

Nhà đồng sáng lập Microsoft, tỉ phú Bill Gates, cảnh báo trí tuệ nhân tạo (AI) có đủ sức thúc đẩy những sự kiện dẫn đến cái chết của "1 tỉ người", đồng thời kêu gọi các chính phủ tăng cường xây dựng quy định kiểm soát việc sử dụng công nghệ này.

Trong cuộc phỏng vấn với Đài NBC News ngày 24-9, ông Gates cho rằng nhân loại chưa từng có thứ vũ khí nào khủng khiếp như "sự kết hợp giữa những kẻ có ý đồ xấu với các công cụ AI tiên tiến nhất". 

Ông khẳng định "AI chắc chắn đủ mạnh để thúc đẩy những sự kiện gây ra cái chết của 1 tỉ người".

Theo ông Gates, những rủi ro này cho thấy sự cần thiết phải có các quy định pháp luật nhằm kiểm soát việc sử dụng AI, trong bối cảnh công nghệ đang phát triển nhanh hơn khả năng xây dựng các cơ chế quản lý và bảo đảm an toàn.

Cảnh báo của ông Gates được đưa ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều ý kiến lo ngại về nguy cơ từ cuộc đua phát triển các mô hình AI mạnh hơn giữa các công ty công nghệ.

"Chúng tôi sẽ gửi các nguồn lực quân sự, cụ thể là binh sĩ, hệ thống radar và hệ thống phòng thủ để bảo vệ khu vực Yanbu", Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu trên đài TF1 và France 2 hôm 24/9.

Tổng thống Pháp khẳng định các lực lượng nước này sẽ không tham gia chiến đấu mà chỉ bảo vệ cơ sở năng lượng chiến lược của Ảrập Xêút theo một thỏa thuận với Riyadh. Thông báo được đưa ra vài giờ sau khi liên quân do Ảrập Xêút dẫn đầu tuyên bố đã đánh chặn 6 tên lửa đạn đạo đang hướng về phía Taif, nơi đặt một căn cứ không quân quan trọng của nước này và thành phố cảng chiến lược Yanbu.

Ông Macron cho biết trung tâm Yanbu, nơi xử lý hàng triệu thùng dầu, đã bị "hư hại rất nặng nề" trong các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) trước đó của Houthi. Cảng Biển Đỏ này ngày càng trở nên quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu của Ảrập Xêút khi xung đột Mỹ - Iran hạn chế nghiêm trọng việc tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.

Hôm 24/9, Houthi tuyên bố đã tập kích một số "mục tiêu nhạy cảm" tại Ảrập Xêút, cụ thể là cơ sở hạ tầng của công ty dầu mỏ và khí đốt tự nhiên quốc gia Aramco ở Yanbu. Cùng ngày, truyền thông địa phương đưa tin một tổ hợp tên lửa Patriot do Hy Lạp vận hành, đang được triển khai tại Ảrập Xêút cũng giúp đánh chặn một tên lửa đạn đạo và một UAV ở khu vực lân cận Yanbu.

Houthi coi các vụ tấn công của họ là một phần của chiến dịch nhằm đánh bật lực lượng chính phủ được Ảrập Xêút hậu thuẫn khỏi Yemen, chấm dứt lệnh phong tỏa của Riyadh và khôi phục chủ quyền đất nước. Nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn này cũng cảnh báo các cường quốc nước ngoài không nên tham gia vào chiến dịch của Ảrập Xêút.

Pháp là quốc gia mới nhất mà Riyadh tìm kiếm sự hỗ trợ quân sự sau khi Mỹ từ chối can thiệp trực tiếp. Theo truyền thông Mỹ, đầu tháng này, Thái tử Ảrập Xêút Mohammed bin Salman đã đề nghị Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh tấn công lực lượng Houthi, nhưng ông Trump từ chối.

Ông Trump cho rằng lực lượng Houthi vẫn "để hầu hết các tàu đi qua" Biển Đỏ và chỉ tập trung nhắm mục tiêu vào "một quốc gia duy nhất". Do đó, Washington đề nghị chia sẻ thông tin tình báo và hỗ trợ Ảrập Xêút xác định mục tiêu, trong khi các lực lượng Mỹ vẫn tập trung vào cuộc xung đột với Iran.

Riyadh sau đó đã tìm kiếm thêm sự hỗ trợ từ Pháp, Anh, Pakistan và Ai Cập trong bối cảnh kho tên lửa đánh chặn của họ đang chịu nhiều áp lực. Anh đã đồng ý điều động máy bay tiếp nhiên liệu trên không RAF Voyager để hỗ trợ các hoạt động của Ảrập Xêút, bổ sung cho lực lượng và khí tài phòng không của Anh đang đồn trú tại vương quốc này. Pakistan, nước có hiệp ước phòng thủ chung với Ảrập Xêút, đã cam kết bảo vệ quốc gia này "bằng mọi giá", mặc dù Islamabad chưa công bố kế hoạch triển khai lực lượng chiến đấu mới.

Ai Cập đã cam kết dành cho Riyadh sự ủng hộ chính trị "vững chắc", nhưng chưa công bố bất kỳ khoản hỗ trợ quân sự nào. Italia cũng duy trì một phái bộ phòng không tại Ảrập Xêút. Một tiêm kích Eurofighter của Italia tại căn cứ không quân King Fahd, Ảrập Xêút đã bị hư hại trong một vụ bắn phá của Houthi vào tuần trước

Theo ông Macron, Pháp cũng có thể là mục tiêu mà Nga nhắm tới, như tấn công bằng drone có gắn chất nổ, giống như vụ việc từng xảy ra ở sân bay Leipzig, Đức, hồi đầu tháng 8 vừa qua. Berlin đã quy trách nhiệm cho Nga về vụ tấn công này.

Tuy nhiên, tổng thống Pháp cũng xác nhận rằng Cục tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) không hề cảnh báo cho Pháp về nguy cơ drone Nga nhắm vào miền nam nước Pháp, bác bỏ thông tin được nhiều hãng truyền thông quốc tế loan tải trước đó.

Gần đây nhiều nước châu Âu đã phát đi các cảnh báo về khả năng Nga leo thang xung đột, mở rộng quy mô cuộc chiến. Quân đội Phần Lan hôm thứ Sáu, 25/09, cho biết các chiến đấu cơ của nước này và Thụy Điển đã phải xuất kích khẩn cấp, nhằm xác định các thiết bị của Nga bay trong không phận quốc tế, ở khu vực vịnh Phần Lan.

Trên mạng xã hội X, theo trích dẫn của AFP, thủ tướng Thụy Điển khẳng định rằng : “Biển Baltic chưa bao giờ dễ tổn thương đến thế, nhưng cũng chưa bao giờ được bảo vệ tốt như hiện nay”.

Về phía Ukraina, tổng thống Volodymyr Zelensky trả lời báo giới sáng nay, cho biết nguyên thủ Mỹ đã đưa ra "quyết định cuối cùng", đồng ý cấp phép cho Ukraina tự sản xuất tên lửa phòng không Patriot để chống lại tên lửa đạn đạo Nga. Ông cũng cho biết Hoa Kỳ đã đưa ra đề xuất để Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất tổ chức cuộc gặp ba bên với Nga nhằm đàm phán hòa bình, kết thúc chiến sự.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 25-9 cho biết Mỹ đã đề xuất tổ chức cuộc gặp ba bên với Nga và Ukraine tại UAE, nhằm thúc đẩy nỗ lực chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 4 năm.