ICE dưới thời Donald Trump : Biểu tượng của sự đàn áp và chia rẽ tại Hoa Kỳ

Từ một cơ quan liên bang có nhiệm vụ thực thi luật di trú, ICE ngày càng bị các học giả, cựu quan chức và nhiều tổ chức dân sự mô tả như một dạng “cảnh sát chìm”, không hoạt động âm thầm như các mô hình trong lịch sử, mà trái lại, xuất hiện công khai để phô trương sức mạnh và gieo rắc nỗi sợ hãi tại những địa phương không ủng hộ tổng thống.

Trong chiến dịch tranh cử, Donald Trump đã nhiều lần khẳng định sẽ tập trung trục xuất những người nhập cư không giấy tờ có tiền án hình sự, đồng thời cam kết tăng quyền hạn cho ICE và lực lượng tuần tra biên giới nhằm đẩy nhanh các thủ tục trục xuất. Tuy nhiên, thực tế cho thấy quyền hạn của ICE lớn hơn thế rất nhiều. Nhờ ngân sách gia tăng đáng kể sau khi Quốc Hội do đảng Cộng Hòa kiểm soát bật đèn xanh vào mùa hè năm ngoái, chính quyền Trump, với vai trò then chốt của cố vấn Stephen Miller, đã điều động hàng nghìn đặc vụ ICE đến các thành phố lớn như Los Angeles, Chicago, Charlotte và gần đây nhất là Minneapolis, nơi hai công dân bị ICE bắn chết.

Theo giới quan sát độc lập, các chiến dịch này mang tính biểu dương lực lượng một cách rõ rệt. Các đặc vụ ICE thường xuất hiện theo nhóm đông, trang bị nhiều vũ khí, hành động như các đơn vị bán quân sự hơn là lực lượng hành chính. Không giống cảnh sát địa phương, nhiều đặc vụ không đeo bảng tên, không tự xưng danh tính khi tiếp cận dân thường và thường che mặt bằng khăn trùm đầu.

Một lực lượng vượt ngoài các cơ chế kiểm soát quen thuộc

Jason Stanley, giáo sư nghiên cứu Mỹ tại Đại học Toronto và là chuyên gia về chủ nghĩa phát xít, cho rằng Donald Trump đã tạo ra “một lực lượng cảnh sát của riêng mình”. Theo ông, ICE dưới thời tổng thống Trump mang dáng dấp của một lực lượng bán quân sự trung thành trực tiếp với tổng thống, sở hữu ngân sách khổng lồ và vận hành với mức độ miễn trừ trách nhiệm đáng báo động. Ông Stanley so sánh mô hình này với Sturmabteilung (SA), lực lượng bán quân sự của Đức Quốc Xã trong thập niên 1930, nhấn mạnh rằng những lực lượng như vậy thường được sử dụng để trấn áp đối thủ chính trị trong nước.

Fiona Hill, từng làm việc tại Hội đồng An ninh Quốc gia trong nhiệm kỳ Trump I, đưa ra một so sánh khác. Bà cho rằng Donald Trump dường như học hỏi từ cách đồng nhiệm Nga Vladimir Putin xây dựng hệ thống an ninh. Tại Nga, có nhiều lực lượng vũ trang song song như Đơn vị lực lượng cảnh sát đặc nhiệm (OMON), Vệ binh Quốc gia hay lực lượng bảo vệ tổng thống, cho phép chủ nhân điện Kremlin sử dụng các lực lượng này, mà không cần thông qua những quy trình kiểm soát áp dụng với quân đội hay Vệ binh Quốc gia. Theo bà Hill, tổng thống Trump tìm cách xây dựng những lực lượng liên bang có thể được điều động nhanh chóng, không chịu sự giám sát giống như Vệ binh Quốc gia hay quân đội chính quy.

Minneapolis : Tâm điểm của bạo lực

Minneapolis trở thành ví dụ điển hình về cách thức hoạt động hiện nay của ICE. Nhiều video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy các đặc vụ ICE xô đẩy, đánh đập, dùng bình xịt hơi cay và trấn áp người dân, đôi khi không có dấu hiệu khiêu khích rõ ràng. Các hành vi này đã làm dấy lên làn sóng phẫn nộ trong cộng đồng địa phương.

Cái chết của cô Renee Good hôm 07/01/2026 đã làm nổ ra những cuộc biểu tình kêu gọi ICE rút khỏi Minneapolis. Một số đặc vụ bị ghi hình đã nói với người biểu tình rằng họ “nên rút kinh nghiệm” sau cái chết này, phát ngôn bị xem là mang tính đe dọa.

Ty Cobb, cựu công tố viên liên bang và từng là luật sư Nhà Trắng dưới thời Donald Trump, đã đưa ra một so sánh gay gắt : “Hitler có SS và Gestapo. Donald Trump và J. D. Vance có Kristi Noem, Tom Homan, bộ An Ninh Nội Địa và ICE.” Ông cho rằng các lực lượng này đang che đậy những hành vi phạm pháp được thực hiện nhân danh tổng thống, bao gồm cả những vụ giết người.

Sự im lặng của chính quyền và lời hứa miễn trừ

Bộ An Ninh Nội Địa (DHS) không trả lời các câu hỏi của báo chí liên quan đến hành động của ICE và lực lượng tuần tra biên giới. Stephen Miller và Nhà Trắng cũng từ chối phản hồi, thay vào đó cáo buộc đảng Dân Chủ chỉ trích lực lượng thực thi pháp luật một cách bất công. Trong một cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Miller công khai khuyến khích các đặc vụ tiếp tục chiến dịch và cam kết một sự “miễn trừ hoàn toàn”.

Theo nhà sử học Gary Bruce, chuyên gia về Đông Đức, điểm khác biệt lớn giữa ICE và các cơ quan mật vụ trong các chế độ toàn trị trước đây nằm ở mức độ phô trương : “Ở Đông Đức, người dân không biết ai làm việc cho Stasi. Còn ở đây, các đặc vụ ICE muốn được nhìn thấy. Sự hiện diện công khai của họ chính là thông điệp.”

Gregory Bovino – gương mặt đại diện cho ICE

Song song với việc ICE được gia tăng quyền hạn, có một nhân vật nổi lên như biểu tượng của chính sách di trú cứng rắn. Đó là Gregory “Greg” Bovino, 55 tuổi, lãnh đạo tối cao của ICE. Giữa các đặc vụ thường che mặt, Bovino xuất hiện công khai, thậm chí dường như thích trở thành tâm điểm chú ý.

Với hơn 20 năm làm việc trong lực lượng tuần tra biên giới, Bovino thu hút sự chú ý của chính quyền Trump nhờ thái độ cứng rắn khi kiểm soát một khu vực dài 110 km dọc biên giới giữa Mỹ và Mêhicô. Trên mạng xã hội, ông đăng tải nhiều hình ảnh cận cảnh những người bị bắt, mô tả họ là người nhập cư không giấy tờ sẽ bị trục xuất hoặc công dân Mỹ bị bắt vì “cản trở công việc của ICE”.

Mùa xuân năm ngoái, Bovino gây chú ý khi đăng một video lấy cảm hứng từ Star Wars, biến “Chiến tranh giữa các vì sao” thành “Chiến tranh biên giới”. Trong video, Darth Vader được mô tả như nhân vật chính nghĩa, chiến đấu chống lại “cocaine”, “tin giả” và “các thành phố trú ẩn”, thuật ngữ chỉ những địa phương phản đối chính sách trục xuất của Donald Trump.

Các chiến dịch quy mô lớn và số liệu gây tranh cãi

Tháng 06/2025, Bovino được giao chỉ huy một chiến dịch truy quét quy mô lớn tại Los Angeles với các biện pháp như bắt giữ trước cửa hàng và sử dụng cảnh sát cưỡi ngựa để thị uy. Sau đó, ông được bổ nhiệm làm tư lệnh ICE và điều đến Chicago để tổ chức các chiến dịch tương tự tại nhiều bang vùng Trung Tây.

Theo số liệu chính thức, khoảng 4.500 người đã bị bắt trong các chiến dịch này. Chính quyền nhấn mạnh rằng trong số đó có nhiều “tội phạm nguy hiểm”. Tuy nhiên, theo CBS News, chỉ khoảng 3% từng bị kết án về hành vi bạo lực, trong khi 67% chỉ vi phạm các quy định về di trú như ở quá hạn visa hoặc vượt biên trái phép.

Sau cái chết của Renee Good, Bovino đã công khai ủng hộ đặc vụ nổ súng, tuyên bố “ngả mũ” trước hành động này. Một số tờ báo Đức nhận xét rằng với mái tóc cạo sát và phong cách quân phiệt, Bovino gợi nhớ đến “hơi hướng Đức Quốc Xã”. Politico thận trọng hơn, cho rằng trang phục này phản ánh xu hướng quân sự hóa ngày càng rõ rệt trong việc thực thi luật di trú.

Một nước Mỹ bị chia rẽ sâu sắc

Các cuộc thăm dò cho thấy đa số người Mỹ phản đối việc sử dụng vũ lực dẫn đến cái chết của Renee Good. Theo khảo sát của Quinnipiac công bố giữa tháng 1, 57% cử tri không đồng tình với phương pháp của ICE. Sự phản đối cũng vượt ra ngoài ranh giới đảng phái : Joe Rogan, một podcaster nổi tiếng có khuynh hướng bảo thủ, công khai đặt câu hỏi liệu nước Mỹ có đang “trở thành Gestapo” hay không ?

Tuy vậy, sự ủng hộ dành cho ICE vẫn mạnh mẽ trong một bộ phận cử tri thân đảng Cộng Hòa. Khảo sát cho thấy 94% cử tri thân đảng Dân Chủ và 64% cử tri độc lập phản đối các phương pháp của ICE, trong khi 84% cử tri thân đảng Cộng Hòa tiếp tục ủng hộ. Câu hỏi được đặt ra là sự leo thang này sẽ dừng lại ở đâu, và ICE sẽ tiếp tục đóng vai trò gì trong nền dân chủ Hoa Kỳ ?

Nguồn : Huffington Post, RTBF