Đăng Cáo Phó - Trần Văn Giang

Thứ Ba, 13 Tháng Mười 20204:20 SA(Xem: 754)
Đăng Cáo Phó - Trần Văn Giang

514q 

Tôi đã vào tuổi thất tuần, về hưu đã vài năm. Thỉnh thoảng trong giờ nhàn rỗi, vẫn giở vài trang báo Việt Ngữ ra đọc cho qua ngày tháng.  Tôi để ý đã có một sự thay đổi lớn trong sở thích của cá nhân tôi.  Đó là:  Tôi không còn quan tâm nhiều về lập trường chính trị của đảng Cộng hòa, Dân chủ, vấn đề tranh cãi “Phá Thai” hay phong trào “Black Lives Matters…”  ngay cả tình hình kinh tế thị trường chứng khoán trồi sụt (“tiền liền khúc ruột!”) mà tôi lại thích đọc, và đọc rất kỹ các trang Cáo phó của các báo Việt Ngữ (!) 

 

Nhà báo Bùi Bảo Trúc lúc còn sinh tiền đã viết đại khái là ông ta thích đọc trang Cáo phó “vì vui thấy mình còn sống (chưa chết!)…”  Riêng tôi, trang Cáo phó trên báo, nếu đọc cho kỹ, sẽ thấy rất nhiều đều thú vị có thể học hỏi được; để rồi khi hữu sự, cứ như thế mà làm theo y chang (“cóp-pi” nguyên con !?); hay cũng để tránh “không nên làm tương tự như vậy” vì  coi có vẻ “ốt dột” lắm (!)…  

 

Ngay khi có người thân qua đời, người trong gia đình gần như, không thể tránh được, phải tìm cách thông báo cho mọi người thân nhân và bằng hữu biết ngay.  Trước đây, khi còn ở Việt Nam, vấn đề thông báo này không phức tạp cho lắm; đôi khi chẳng cần phải đi đăng Cáo phó trên báo làm gì cho tốn tiền; chỉ cần cử một người trong gia đình đi vòng vòng thông báo trong một buổi là xem như tạm đủ.  Bây giờ sống ở nước ngoài, thân nhân và bạn hữu chúng ta chỉ có một số ít ở gần kề, còn phần lớn ở rải rác các thành phố khác trên nước Mỹ; đôi khi ở trên khắp năm Châu…  Việc đăng Cáo phó trên báo in hay báo “online” là cách thông báo hữu hiệu mau chóng và chính xác.  Nhiều người cũng dùng cách thông báo trên các trang mạng xã hội (Social media); tuy nhiên Cáo phó trên báo in vẫn được coi là “chính thức, đứng đắn, và long trọng” hơn. 

 

Các chi tiết cơ bản thường thấy được thông báo trên Cáo Phó của người Việt (không nhất thiết phải theo cùng 1 thứ tự) như sau : 

 

  • Tên, tên Thánh/Pháp danh (nếu có). 
  • Ngày và nơi sinh, ngày và nơi tạ thế, tuổi thọ. 
  • Liên hệ giữa người quá cố và người (hay gia đình) đứng thông báo. 
  • Các chi tiết về nhà Quàn, ngày giờ và nơi chốn chương trình phát tang, đọc kinh, thăm viếng và an táng. 
  • Một danh sách thành viên gia đình người quá cố, thường nằm ở phần cuối Cáo phó. 

 

Các chi tiết Cáo phó này, tôi đọc nhiều lần trên các báo mới chính là vấn đề tôi muốn nêu ra trong bài viết ngắn này.  

 

Văn hóa Tây phương và cổ truyền Việt Nam có nhiều khác biệt trên phương diện tang sự… Về sự chết, người Tây phương có vẻ thông thoáng hơn vì họ sống thực tế, tích cực (positive) và ít dị đoan cho nên không họ chẳng cần kiêng cử chi cả.  Trong các Cáo phó họ còn viết lên những lời bông đùa, khôi hài về người chết cũng như người sống trong gia đình.  Họ coi tang sự như một ngày “Chúc tụng sự sống (celebration of life)” thay vì là “Sự chấm dứt của một đời sống (end of one life).”   Nhiều người Tây phương còn ngang nhiên can đảm viết Cáo phó cho chính mình khi vẩn còn sống thở mạnh giỏi.  Kinh thật!!! 

 

Văn hóa Việt Nam (và cả Trung hoa) để ý đến nhiều điều húy kỵ; thường không dám nhìn thẳng vào sự chết; và phải nói là chúng ta gần như không có cái văn hóa viết Cáo phó.  Cáo phó của người Việt chỉ đơn thuần là loại văn chương / công thức ứng dụng (loại “điền vào chỗ trống cho hợp nghĩa!”) thông thường; không dám đi vào các ngoại lệ vì sợ công chúng (người bên ngoài) cho là phạm thượng (?) dám giởn mặt người qua cố, làm mất vẻ trang nghiêm của tang lễ v..v.. 

 

Mặc dù người Việt vẫn theo công thức và thông lệ, nhưng qua sự quan sát, tôi thấy có nhiều thông lệ lại đi “quá đà” (excessive); Chẳng hạn như các chức vụ, tước vị, bằng cấp của người chết cũng như thành viên gia đình (còn sống) được liệt kê loạn xạ, một cách không cần thiết….  Danh sách số thân nhân của người quá cố đôi khi dài hơn 2 phần 3 trang Cáo phó (gồm cả vợ lớn, vợ bé, con, cháu, chắt, con dâu, con rể, con nuôi, anh chị em, chú bác, thông gia, hàng xóm…) Đôi khi các chi tiết loại “quá đà” này gây sự hiều lầm (với ác ý!?) là khoe khoang, nổ sảng quá trớn; không ai có đủ thời giờ kiểm chứng sự trung thực các đề mục được liệt kê dài dòng trong Cáo Phó (!?)

Lời cuối

Tóm lại, người Việt dường như thiếu hẳn một “Văn hóa Viết Cáo phó” (?).  Để phát huy sự phong phú và thông thoáng của Văn hóa Tang sự Việt Nam, tôi tiện đây đề nghị các tờ báo Việt Ngữ lớn ở hải ngoại, ngoài các cuốc thi đua đã có sẵn như  “Viết Về Văn Hóa Nước Mỹ,”  “Sự Duyên Dáng của Văn Hóa Việt Nam…”  nên thêm vào đó cuộc thi đua “Viết Cáo phó” cho trọn vẹn. 

 

Để kết thúc, tôi mạo muội dùng lời của ông Yogi Berra (1925-2015), một cầu thủ và cũng là Huấn Luyện Viên nổi tiếng của đội bóng “BaseballNew York Yankees như sau: 

 

Bạn nhớ luôn luôn phải đi dự đám tang của người khác nhé; nếu không người khác sẽ không đi dự đám tang của bạn.” 

(Always go to other people's funerals; otherwise they won't go to yours). 

 

Thân mến,

Trần Văn Giang ( HNPD )

Orange County 

Ngày 12 tháng 10 năm 2020.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thứ Năm, 14 Tháng Mười Hai 20176:01 SA
( HNPD )Khi bị nghe “đám quần chúng” tài xế hát “như có bác Hồ ngày vui …”dẹp BOT Cai Lậy, Cu Tèo cực kỳ sững sốt, không hiểu nổi tại sao, trong bối cảnh bác cả Lú vừa ăn mừng hoành tráng Kỷ niệm 1
Thứ Tư, 13 Tháng Mười Hai 201710:10 CH
( HNPD ) Tại sao phong trào đấu tranh chung không có được sự thăng tiến dù đã trải qua thời gian. Thậm chí phong trào ở đỉnh cao còn đi xuống trong khi những đấu đá lẫn nhau
Thứ Tư, 13 Tháng Mười Hai 201710:09 CH
( HNPD ) Trong cuộc đua gay go vào quốc hội Mỹ, ông Doug Jones thuộc Đảng Dân chủ đã thắng cuộc bầu cử đặc biệt, và chiếm được một ghế tại Thượng viện Hoa Kỳ, đại diện cho tiểu bang miền nam Alabama.
Thứ Ba, 12 Tháng Mười Hai 20179:06 CH
( HNPD )Nhìn tấm hình các phóng viên báo chí lề phải lao vào chụp ảnh ghi hình ông Đinh La Thăng đang trình diễn màn vớt bèo. Lúc đó anh Thăng chưa bị bắt mà đang còn được o bế xu
Thứ Hai, 11 Tháng Mười Hai 20179:50 CH
( HNPD )Thật chẳng giống ai và chẳng giống con giáp nào khi hiện nay đất nước Việt Nam chúng ta đang ở trong tình trạng "chiến tranh" với nước Đức.
Thứ Sáu, 08 Tháng Mười Hai 20176:01 SA
( HNPD ) Ai giờ này mà còn tin vào CS nữa là những người không có óc.Ai giờ này mà còn làm theo CS nữa là những người không có trái tim.
Thứ Năm, 07 Tháng Mười Hai 201710:12 CH
( HNPD ) Tổng thống Nga V. Putin đã tuyên bố tiếp tục ra ứng cử tổng thống năm 2018, nhiệm kỳ thứ tư. Và điều đáng buồn cho nền dân chủ Nga là hiện tại không có ứng cử viên
Thứ Tư, 06 Tháng Mười Hai 20177:22 CH
Chúng tôi là những người cầm bút, nhà văn, nhà thơ, nhà báo...cũng như mọi người dân Việt Nam bình thường khác. Chúng tôi yêu Tổ Quốc, yêu Dân Tộc, yêu Hòa Bình và ghét Chiến Tranh.
Thứ Tư, 06 Tháng Mười Hai 20176:32 SA
( HNPD ) Nếu trên cõi đời này có một loại người gọi là trí thức cần phải “đào tận gốc trốc tận rễ” như lời “Bác” hô hào trước đây 87 năm, thì đó chính là bọn trí thức bất lương, thành quả đào tạo “cháu ngoan của bác
Thứ Bảy, 02 Tháng Mười Hai 20177:11 SA
( HNPD ) Nhà văn, nhà báo Trần Đĩnh, tác giả của tác phẩm chính trị Đèn Cù đã có được kỷ niệm lần đầu gặp Bác Hồ. Đó là trong thời gian đầu kháng