Lý do khiến châu Âu hóa thành 'chảo lửa'

Thứ Năm, 28 Tháng Bảy 20227:00 CH(Xem: 684)
Lý do khiến châu Âu hóa thành 'chảo lửa'

Các chuyên gia cho rằng biến đổi khí hậu khiến các đợt sóng nhiệt diễn ra thường xuyên, kéo dài và dữ dội hơn, thúc đẩy cháy rừng lan rộng.

Lính cứu hỏa xử lý đám cháy bùng phát gần Landiras, vùng Gironde, tây nam nước Pháp, hôm 15/7. Ảnh: Reuters/SDIS 33

Lính cứu hỏa xử lý đám cháy bùng phát gần Landiras, vùng Gironde, tây nam nước Pháp, hôm 15/7. Ảnh: Reuters/SDIS 33

Nắng nóng và cháy rừng thiêu đốt châu Âu

Pháp đang trải qua đợt nắng nóng lớn thứ 2 kể từ đầu Hè khi phần lớn các tỉnh tại nước này đều đã được đặt dưới cảnh báo cấp độ 2-3, trong đó nhiệt độ tại một số địa phương ở Tây Nam có thể lên tới 40 độ C và sẽ kéo dài trong nhiều ngày tới.

"Chúng ta đang trải qua một mùa vô cùng khắc nghiệt. Số lượng rừng bị đốt cháy nhiều gấp 3 lần so với năm 2020", tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết hôm 15/7.

Cư dân và khách du lịch ở nhiều khu vực thuộc Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha đang phải sơ tán do cháy rừng, BBC hôm 17/7 đưa tin. Các đám cháy do một sóng nhiệt mạnh thúc đẩy, một số đám cháy thậm chí kéo dài suốt vài tuần.

Tại Pháp, hơn 12.000 người phải rời khỏi vùng Gironde trong vài ngày qua, khi hơn 1.000 nhân viên cứu hỏa cố gắng kiểm soát cháy rừng, theo chính quyền Nouvelle-Aquitaine và Gironde. Cơ quan thời tiết của Pháp dự báo các kỷ lục mới về nhiệt có thể được thiết lập trong ngày 18/7.

Trực thăng ngăn chặn đám cháy tại khu bảo tồn thiên nhiên Garganta de los Infiernos, Tây Ban Nha, hôm 17/7. Ảnh: Reuters/Isabel Infantes

Trực thăng ngăn chặn đám cháy tại khu bảo tồn thiên nhiên Garganta de los Infiernos, Tây Ban Nha, hôm 17/7. Ảnh: Reuters/Isabel Infantes

Kể từ hôm 12/7, nhiệt độ có lúc chạm ngưỡng 47 độ C ở Bồ Đào Nha và trên 40 độ C ở Tây Ban Nha, khiến những vùng ngoài đô thị trở nên khô cằn và dễ cháy. Khoảng 2.300 người phải sơ tán khỏi các vùng miền nam Tây Ban Nha do cháy rừng lan rộng.

Bồ Đào Nha cũng chịu thiệt hại do cháy rừng. 5 khu vực ở miền trung và miền bắc nước này được đặt trong tình trạng báo động đỏ hôm 15/7, khi hơn 2.000 nhân viên cứu hỏa phải xử lý 4 đám cháy lớn. Cháy rừng ở nước này đã phá hủy 30.000 ha đất trong năm nay - diện tích lớn nhất kể từ hè năm 2017.

Các nước châu Âu khác, bao gồm Italy và Hy Lạp, cũng đang xảy ra cháy rừng. Tại Hy Lạp, cơ quan dân phòng đang nỗ lực dập tắt ngọn lửa hoành hành trên đảo Crete ở Địa Trung Hải.

Máy bay cứu hỏa thả chất chống cháy để dập lửa ở Guillos trong bối cảnh cháy rừng lan rộng ở vùng Gironde, tây nam nước Pháp, hôm 16/7. Ảnh: Reuters/Sarah Meyssonnier

Máy bay cứu hỏa thả chất chống cháy để dập lửa ở Guillos trong bối cảnh cháy rừng lan rộng ở vùng Gironde, tây nam nước Pháp, hôm 16/7. Ảnh: Reuters/Sarah Meyssonnier

Điều gì khiến cháy rừng càn quét châu Âu?

Giới chuyên gia chưa rõ chính xác các vụ cháy rừng bắt đầu như thế nào. Tuy nhiên, đa số đám cháy thường xuất phát từ hoạt động của con người như đốt lửa hoặc tiệc nướng, theo BBC. Lửa sẽ lan nhanh hơn và xa hơn trong thời tiết khô nóng.

Các đợt sóng nhiệt đang trở nên thường xuyên hơn, dữ dội hơn và kéo dài hơn do biến đổi khí hậu - tình trạng do hoạt động của con người gây ra. Biến đổi khí hậu làm tăng nguy cơ thời tiết khô nóng, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho cháy rừng.

Sóng nhiệt ở châu Âu gia tăng về cả tần suất lẫn cường độ trong 4 thập kỷ qua. Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature Communications đầu tháng 7, sự thay đổi ở châu Âu diễn ra nhanh hơn so với những khu vực khác trên thế giới, bao gồm cả những điểm nóng như miền Tây nước Mỹ.

Sóng nhiệt hiện tại ở châu Âu hình thành do dòng tia (dòng khí hẹp dài, uốn khúc và di chuyển nhanh trong khí quyển) dịch chuyển về phía bắc, theo Ben Rich, chuyên gia dự báo thời tiết của BBC. Một phần của dòng tia tách ra tạo thành vùng áp suất thấp ở phía tây Bồ Đào Nha, hoạt động như một chiếc bơm, bơm nhiệt lên phía bắc, đến khu vực Tây Âu bao gồm Tây Ban Nha, Pháp và Anh.

"Biến đổi khí hậu đang thúc đẩy đợt sóng nhiệt này, cũng giống như thúc đẩy mọi đợt sóng nhiệt khác hiện nay. Khí nhà kính từ quá trình đốt những nhiên liệu hóa thạch như than đá, khí và dầu khiến các sóng nhiệt trở nên nóng hơn, kéo dài hơn và xảy ra thường xuyên hơn", Friederike Otto, giảng viên cấp cao về khoa học khí hậu tại Viện Grantham thuộc Đại học Hoàng gia London, giải thích trên tờ Guardian.

Một nhà hàng bị thiêu rụi gần La Teste-de-Buch, tây nam nước Pháp hôm 15/7. Ảnh: Thibaud Moritz/AFP

Một nhà hàng bị thiêu rụi gần La Teste-de-Buch, tây nam nước Pháp hôm 15/7. Ảnh: Thibaud Moritz/AFP

Cảnh báo của giới chuyên gia

Sóng nhiệt khiến người dân có nguy cơ say nắng, kiệt sức vì nóng và chết đuối do đổ xô đi tắm mát. Thú cưng và động vật chăn nuôi trong nông trại cũng dễ bị tổn thương. "Kể cả người khỏe mạnh cũng có nguy cơ chịu ảnh hưởng xấu về sức khỏe. Tuy nhiên, nhóm dễ tổn thương nhất là trẻ nhỏ, người già và người có bệnh nền", tiến sĩ Eunice Lo, nhà khoa học khí hậu tại Đại học Bristol, cho biết.

Nắng nóng khắc nghiệt cũng có thể gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng, ví dụ làm chảy vật liệu mặt đường và khiến đường ray cong vênh. "Sóng nhiệt càng kéo dài thì tác động càng lớn đối với vấn đề cháy rừng và sức khỏe của người dân", Rubén del Campo, phát ngôn viên của cơ quan khí tượng Tây Ban Nha, nói với tờ New York Times.

Thế giới đã ấm lên khoảng 1,1 độ C kể từ khi thời đại công nghiệp bắt đầu và nhiệt độ sẽ tiếp tục tăng nếu các nước không cắt giảm mạnh lượng khí thải carbon. Nhiệt độ tăng là một dấu hiệu của biến đổi khí hậu và ở Anh, mỗi năm có thêm 2.000 người chết do sóng nhiệt, theo Lo.

10 năm nóng nhất ở Anh kể từ năm 1884 đều là từ năm 2002 đổ lại. "Trên toàn cầu, sóng nhiệt ngày càng phổ biến và kéo dài hơn. Chúng ta cần ngừng đốt nhiên liệu hóa thạch, phải hành động ngay và thật nhanh chóng", Lo cảnh báo.

Thu Thảo

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thứ Tư, 29 Tháng Mười Một 20171:30 SA
Các thành viên liên minh có quan điểm khác nhau đối với những nhóm như Huynh đệ Hồi giáo, Hezbollah, phong trào Hamas
Thứ Ba, 28 Tháng Mười Một 201710:00 CH
Có một thiên kiến tâm lý cho rằng các sự kiện đặc biệt cuối cùng sẽ nhường chỗ cho sự trở lại của “thời kỳ bình thường”. Nhiều nhà bình luận kinh tế
Thứ Ba, 28 Tháng Mười Một 20171:00 CH
Sự kiện ông Trump quay lưng với thương mại tự do đa phương đang xóa bỏ những yếu tố chủ chốt trong vai trò của Hoa Kỳ.
Thứ Ba, 28 Tháng Mười Một 20179:00 SA
Tình hình thế giới rất phức tạp. Nếu không nhận thức rõ sẽ lại vấp thêm những sai lầm mới. Xin bàn tiếp những MÂU THUÂN CHÍNH
Thứ Ba, 28 Tháng Mười Một 20173:00 SA
Các chiến thuật được sử dụng bởi Hải quân Anh trong Chiến tranh Napoleon có thể được sử dụng để buộc lãnh đạo Kim Jong Un ngừng chương trình vũ khí hạt nhân của ông, theo Express Uk.
Thứ Hai, 27 Tháng Mười Một 201710:00 CH
2010 từng nhận định Ả Rập Saudi “muốn chiến đấu với Iran đến người Mỹ cuối cùng”. Điều chưa rõ lúc này là liệu Tổng thống Mỹ c
Thứ Hai, 27 Tháng Mười Một 20175:00 CH
Những câu hỏi của Socrates thoạt nghe có vẻ rất đơn giản, ví dụ như: “Một người rất sạch sẽ, một người thì rất dơ dáy. Tôi mời hai người họ đi tắm, thử hỏi ai sẽ đi tắm trước?“.
Thứ Hai, 27 Tháng Mười Một 20173:00 CH
11 bộ (Kế hoạch – Đầu tư, Tài nguyên - Môi trường, Khoa học - Công nghệ, Giao thông - Vận tải, Nông nghiệp - Phát triển nông thôn
Thứ Hai, 27 Tháng Mười Một 20173:30 SA
Trong khi Zimbabwe đang trở thành tâm điểm của thế giới với vụ quân đội tước quyền của vị Tổng thống độc tài 93 tuổi khi ông này muốn trao quyền lại cho cô vợ trẻ,
Chủ Nhật, 26 Tháng Mười Một 20175:00 CH
Ngoài việc tăng năng suất, lúa được trồng trong nước mặn cũng có lợi cho sức khoẻ, vì nó có nhiều canxi