Lại đọc người xưa…

Thứ Tư, 10 Tháng Tám 20226:00 SA(Xem: 667)
Lại đọc người xưa…

Lê Huyền Ái Mỹ

8-8-2022

1-24
Sắc phong của vua Khải Định cho nhà thờ họ Lê tui ở Kim Luông. Ảnh: FB tác giả

1. Giờ, về Huế, thi thoảng, lác đác dọc đường tôi vẫn thấy người ta đặt một mâm cúng nhỏ. Như nhà tôi, bao năm, vẫn đều đặn cúng trái cây vào các ngày 30, rằm, mùng Một và chủ nhà đại diện ăn chay, ai ăn theo được thì tốt!

Đến ngày 23.5 Âm lịch thì cúng lớn hơn một chút, nhà mình ngó qua nhà hàng xóm, cũng bày biện đủ lễ. Là ngày giỗ chung của người Huế, tưởng niệm đồng bào, chiến sĩ thất thủ kinh đô. 137 năm tính từ đêm 22, rạng sáng ngày 23.5 Ất Dậu, nhằm ngày 5.7.1885, là cuộc nổi dậy của binh lính triều Nguyễn với quân đội Pháp, người chết vô số kể. Đến năm 1894, vua Thành Thái cho lập đàn Âm Hồn ngay trước hoàng cung, phía bên phải để thờ cúng đồng bào. Người dân thì tự quyên góp tiền xây miếu Âm Hồn và ngày 23.5 Âm lịch là ngày trọng tang của Huế.

Dù là vì địch họa, chính biến hay vì thiên tai dịch bệnh đã cướp đi hơn 2 vạn đồng bào của thành phố này thì tôi nghĩ, họ nên được tưởng niệm hằng năm. Hơn thế, là người còn sống cần được bày tỏ sự tưởng nhớ, cầu nguyện. Tháng 8 tang tóc vào năm ngoái, thì nay đang trong những ngày tháng Bảy Âm lịch, lễ giỗ đầu của bao gia đình có người thân mất vì Covid, cũng là lễ giỗ chung cho những đồng bào vắn số, không may, tức tưởi… Không cần bày biện lễ lạt chi cho tốn kém, như tháng 11 năm rồi, chuông nhà thờ, nhà chùa, tiếng còi nơi bến cảng… cùng gióng lên từng hồi tưởng niệm. Ít nhất, cả chính quyền lẫn người dân cùng hồi hướng cho đồng bào đã khuất, một phút của một ngày trong một năm.

2. Nhà tôi ở Huế nằm giữa chùa Phúc Kiến và Triều Châu – hai trong bốn ngôi chùa của người Hoa di cư (gồm chùa Hải Nam, Quảng Đông) xây cất trên con phố cổ Gia Hội. Mùa hè năm 1851, những người Hoa rủ nhau về lại cố hương thăm họ hàng kết hợp chở hàng buôn bán. Bị quan quân tuần biển chặn lại, Chưởng vệ Phạm Xích dưới sự bảo hộ của Lang trung Tôn Thất Thiều đã lệnh giết sạch, cướp hết của. Về triều, chúng tâng công lên vua là đã trừ được đám giặc biển. Một tay lính trong đám ấy lại có nhà ở Gia Hội, nhân dịp đi ăn nhậu đã đeo chiếc nhẫn cướp được, chủ quán nhận ra đó là chiếc nhẫn của chồng mình, có khắc tên trên ấy. Bà đã vào thành đánh trống kêu oan.

Năm Tự Đức thứ 4 (1851) vua giao cho Tam Pháp ty tra xét. Án thành. Tôn Thất Thiều bị đổi họ và cùng với Phạm Xích bị chém.

Là một phần nhờ việc vua Minh Mạng khôi phục lại trống Đăng Văn (đánh lên để mọi người nghe thấy) cùng với việc lập ra hệ thống xét xử Bộ Hình (Tư pháp), Đô sát viện (Viện giám sát) và Đại Lý tự (tòa phá án) để tiếp nhận mọi khiếu nại của chúng dân.

Nay, cũng may nhờ có “Đăng văn” trên mạng xã hội mà một án oan đã được giải. Tay sĩ quan quân đội, tay giám đốc bệnh viện và bao nhiêu kẻ mưu toan núp bóng đằng sau, chúng khác gì là Phạm Xích, Tôn Thất Thiều, giết người lại còn báo công; tính đổ hết tội cho người đã chết. Một lời xin lỗi liệu có gột rửa được cái thứ “kết quả xét nghiệm” bất lương và bất nhân kia không?

Nhìn người xưa mà học, đọc người xưa mà tự thấy việc ngày nay nên làm là vậy
Ý kiến bạn đọc
Thứ Tư, 10 Tháng Tám 20223:39 CH
Khách
Chào bạn, chúc sức khỏe. Cám ơn bạn đã đem lịch sữ , ôn cố tri tân, đáng tiếc thay chế đô đảng công sản không dạy lịch sử đất nước, vì chúng đâu phải dân VN đâu bạn : tố thi đả viết rỏ cội nguồn của chúng : tiếng con gọi đầu lòng sialin. sitalin ơi, sitatlin hởi, thương cha thuơng 1, thương ông thương 10.... và chúng minh, minh râu trước khi chết viết di chúc muốn chôn gần kartmax, sitalin. Và thêm nửa....hơn 15 năm trước có cháu học sinh nhỏ đã trả lời câu hỏi của côgiáo ( được đăng trong tờ báo giấy DÂN TRÍ :Lạ Long Quân lấy bà Triệu Ẩu, sanh 1 bọc trăm trứng....ối giời ơi...giáo dục lịch sữ, cho nên bạn ơi từ trên xướng đưới từ các cấp cán bộ của chế độ , hiệu trưởng, thấy giáo, bác sĩ, tiến sĩ, thạc sĩ, lái sĩ, cò sĩ, nghệ sĩ, ca sĩ, v...v...vvv....cướp sĩ, chém sĩ, lừa gạt sĩ, hiệu trưởng hiếp sĩ, thấy giáo hiếp sĩ, cô giáo đưa học trò vào nhà nghĩ làm dâm sĩ, côn an núp sĩ, cảnh sát đưa tay chộp sĩ, còn người dân trở thành nhậu sĩ, rồi còn ..... như vậy trong bênh viện bác sĩ thành cái gì sĩ vì lời thề trong khi ra trường : Lương y như ác mẫu, kim ngân phá y đức. Đem lịch sữ, gương tốt người xưa giảng với cán bộ đảng csvn còn thua đàn gài tai trâu, chúng nó ngu hơn con bò thích củ từ chùa hóa ngộ, 1 điểm nửa xin nói rõ là chúng nó không phải giống dòng người VIỆT NAM, đọc tố thi thì rõ : không Nga thì cũng tàu, nên chúng nó đâu cần học lịch sữ và gương xưa VN đâu. Chào bạn
Thứ Tư, 10 Tháng Tám 20223:20 CH
Khách
Xin cám ơn tác giả đã viết về người xưa VIỆT NAM vì hầu hết những bài viết về NGƯỜi XƯA đều viết về NGƯỜI TÀU ( mắt xếch, mặt phị) như mấy anh TỬ (Khổng Tử, Mạnh Tử, Trang Tử...)
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn