Lời của một linh hồn gửi về nguồn cội

Phan Thúy Hà

24-10-2025

Những dòng chữ nhỏ của con gái Ngô Đình Lệ Quyên in lên phiến đá được đặt trên ngôi mộ người cha Ngô Đình Nhu:

“Cha ơi,

bạo lực mù quáng đã chia rẽ cha và con,

niềm tin và tình yêu thương đã gắn kết cha con ta

giờ đây, một lần nữa, trong

Ánh Sáng Bình Yên

Chúng ta cùng dâng lên

Đức Chúa

lời cầu nguyện tha thiết cho Tổ quốc kính yêu của chúng ta”.

Chị Quyên qua đời năm 2012 tại Ý, để lại những trang viết, những dòng suy tư… Mười hai năm sau, tháng 10/2024, chồng và con trai chị sang Việt Nam, đến trước mộ phần họ Ngô, mang theo tấm bia đá khắc những lời con gái gửi cho cha.

Người cha nằm lại quê nhà. Người con an nghỉ nơi xa xứ. Người cháu, được mẹ khai sinh bằng họ của ông ngoại, mang lời của mẹ đến với ông. Lời của một linh hồn gửi về nguồn cội.

“Cha ơi, bạo lực mù quáng đã chia rẽ cha và con”

Có lẽ nhiều người con thấy mình trong tiếng khóc đó. Tiếng khóc của những đứa con mất cha trong cơn biến loạn lịch sử.

Tiếng khóc của đứa con bị lịch sử cướp mất cha, mất quê hương.

Một phát súng không chỉ một thân xác ngã xuống, mà chia cắt mối liên hệ giữa cha và con, giữa người và người, giữa dân tộc với chính mình.

Người cha bị ám sát khi cô út Lệ Quyên mới bốn tuổi, từ đó rời khỏi Việt Nam sống đời lưu vong và chưa một lần quay về.

Nỗi đau tận căn cốt ấy vượt qua mọi biện minh chính trị.

Trong cuốn hồi ký được người thân và bạn bè tập hợp từ những ghi chép của chị, có đoạn:

“Tôi vẫn nghĩ và luôn nghĩ đến Việt Nam, nhưng tôi quyết tâm có được kiến thức về đất nước của tôi từ vị trí của tôi, thu thập dữ liệu 360 độ rồi sau đó xử lý chúng, kiểm tra với mẹ khi bà ở Roma hoặc với anh Trác”.

“Tôi sống đầy đủ nhưng phân chia rạch ròi: Trường học là một chương, gia đình là chương khác, những mối quan hệ là chương thứ ba và Việt Nam là một cuốn bách khoa toàn thư để đọc và viết về. Và vẫn luôn như thế”.