Vũ khí bí mật nào giúp quân đội La Mã chinh phạt khắp lục địa Á Âu?

Chủ Nhật, 22 Tháng Mười Một 20205:00 SA(Xem: 514)
Vũ khí bí mật nào giúp quân đội La Mã chinh phạt khắp lục địa Á Âu?

Quân đội La Mã cổ đại thể hiện rõ tính ưu việt của mình nhờ vào các chiến binh quả cảm và những loại vũ khí độc đáo. Máy bắn đá Catapult chính là một trong số đó. 

Tại thời điểm hoàng kim, diện tích đế chế này lên tới gần 5 triệu cây số vuông, trải dài từ châu Âu, châu Á tới châu Phi với gần 100 triệu thần dân. Quân đội La Mã hùng mạnh, tinh nhuệ, được chỉ huy bởi các tướng lĩnh tài ba, biết tổ chức, giỏi chiến lược, chiến thuật. Sau hàng nghìn năm, đó vẫn là hình mẫu quân đội chính quy cho tới tận thời nay. Có thể nói, người La Mã đã sở hữu đội quân tinh nhuệ, thiện chiến bậc nhất trong lịch sử quân sự nhân loại. 

Sự xuất hiện của máy bắn đá Catapult 

Kế thừa văn minh Hy Lạp, La Mã là kết tinh của ứng dụng kỹ thuật trong thế giới cổ đại. Những vũ khí công phá như máy bắn đá Catapult, máy ném đá “Bò cạp”, búa máy… mang tới ưu thế siêu việt cho quân La Mã trong cả tấn công lẫn phòng thủ. Họ tận dụng những vũ khí “tối tân” này để gây ra những hậu quả kinh hoàng cho đối phương.

kienthuc-trebuchet-03_hyrk-1
Sự xuất hiện của máy bắn đá Catapult giúp quân đội La Mã chinh phạt khắp lục địa Á Âu. Ảnh dẫn theo vozforums.com

“Catapult” là tên gọi chung cho các loại vũ khí tầm xa, các loại nỏ, pháo không dùng thuốc súng từ thời cổ đại tới thời trung cổ. Catapult được sáng chế bởi các kỹ sư người Hy Lạp vào thế kỷ thứ 4 TCN. Đây là một loại nỏ lớn làm từ gỗ, sừng và dây da hoặc gân thú, cự ly sát thương 100 mét bất luận loại áo giáp gì nhưng chưa đủ lực để công phá thành trì. Đương nhiên, nó cũng chẳng so sánh nổi với loại nỏ Liên Châu của tướng quân Cao Lỗ nước Việt (cùng niên đại) vốn có thể bắn được nhiều mũi tên cùng lúc. 

Để khắc phục những nhược điểm này, các kỹ sư Macedonia tài ba dưới thời vua Philip II (cha của Alexander Đại đế) đã cải tiến nó theo hướng gia tăng cường lực bằng mô-men xoắn. Họ phát triển một dòng vũ khí dùng sự xoắn chặt của dây thừng tạo lực bật cho cánh tay đòn, chính là máy bắn đá Catapult. Máy này có bánh xe để di chuyển dễ dàng, sử dụng lực đàn hồi của những cánh cung hay dây xoắn để bắn đạn. Chính Alexander Đại đế đã tận dụng thành công tối đa loại vũ khí này.

Nâng cấp Catapult dưới thời La Mã

Sau khi nắm quyền làm chủ toàn Địa Trung Hải, La Mã đã có những cải tiến quan trọng đối với các vũ khí tầm xa của Hy Lạp. Đầu tiên là kích thước, họ chế tạo các máy bắn đá nhỏ gọn, dễ dàng vận chuyển, tháo lắp và gọi là “Cheiroballistra”. Loại này dùng chủ yếu để tấn công bộ binh hoặc chiến thuyền, không dùng vào mục đích công thành.

Tiếp đến, họ chế tạo loại máy chuyên dùng để công thành gọi là “Onager”, hoạt động theo nguyên lý cơ học về lực đòn bẩy. Cấu tạo của máy bắn đá gồm các thành phần sau: sợi dây treo, cánh tay đòn và đối trọng nặng. Khi sợi treo và cánh tay đòn bật lên thẳng đứng, đoạn cuối sợi dây treo tung ra, đẩy viên đạn nặng tới 160kg về phía mục tiêu với sức mạnh khủng khiếp.

roman-onager-with-sling
Được biết đến với cái tên ‘onager’, đã được sử dụng khi quân đội La Mã bao vây kẻ địch. Có một sợi dây ná, được gọi là ‘bọ cạp’, vì cú bắn từ loại vũ khí này này trông khá giống với sự chuyển động của một cái đuôi bọ cạp. Ảnh dẫn theo en.wikipedia.org

Vũ khí này được miêu tả bởi sử gia chiến trường Ammianus Marcellinus: “Khung của máy bắn đá làm bằng 2 súc gỗ sồi, ở giữa là 2 lỗ to để bó dây thừng căng và xoắn. Một cánh tay đòn được cắm vào giữa bó dây thừng, đầu cuối treo một cái giỏ… Khi tham chiến, một viên đạn, thường là chất dễ cháy nổ bọc ngoài bằng vữa (đá, vôi) sẽ nổ và cháy khi va chạm, được cho vào trong giỏ và cánh tay đòn được kéo xuống, chốt lại. Sau đó pháo trưởng bật chốt bằng búa và với một cú bật viên đạn được bắn về phía mục tiêu”. 

Onager đòi hỏi 8 pháo thủ vận hành, là loại vũ khí công thành đáng sợ, mỗi khi xuất hiện thì chắc chắn sẽ có những đoạn tường thành sạt đổ trước uy lực của nó. Ngoài ra Onager cũng có thể dùng để ném những xác chết nhiễm bệnh hay cầu lửa vào thành nhằm phá hoại từ bên trong. Dù vậy, nó cũng không thông dụng bằng người anh em song sinh Catapult của mình. Loại vũ khí tầm xa này đã giúp đế chế La Mã chiếm hữu gần hết thế giới mà người phương Tây cổ đại khi ấy nhận thức được (tức các vùng đất ven Địa Trung Hải thuộc 3 châu Âu, Á, Phi). 

Máy bắn đá và những trận đánh thời trung cổ

Tới thời trung cổ, Onager được cải tiến thành “Trebuchet”, có thể ném những tảng đá nặng tới 140kg đi xa khoảng 300m và phá hoại tất cả những gì trên đường bay của chúng. Thậm chí có nhiều Trebuchet khổng lồ còn được sử dụng để ném những tảng đá lớn nặng đến 1500kg.

Trong cuộc bao vây thành Acre năm 1191, vua Richard (Sư tử tâm) của Anh đã cho lắp ráp 2 cỗ máy bắn đá Trebuchet được đặt tên là “Máy bắn đá của Chúa” và “Hoại lân bang”. Những cỗ máy chết người ấy lập tức phá tan thành Acre, chấm dứt cuộc vây hãm dai dẳng hàng năm trời.

kienthuc-trebuchet-01_suzm-1
Những chiếc máy ném đá Trebuchet cỡ lớn có thể ném những tảng đá nặng tới 140 kg đi xa khoảng 300m. Ảnh dẫn theo vozforums.com

Năm 1268, quân đội Mông Cổ vây hãm Phàn Thành và Tương Dương nhiều năm nhưng không thể chiếm được. Dai dẳng mãi không thể chiến thắng, quân Mông Cổ đã phải mời đến 2 học giả người Ba Tư lắp ráp những cỗ Trebuchet dùng lực đối trọng để đánh thành. Ngay sau đó, những chiếc Trebuchet và đại quân Mông Cổ đã nhanh chóng biến Phàn Thành và Tương Dương thành đống gạch vụn, buộc quân Tống đang cố thủ phải đầu hàng.

Còn trong cuộc vây hãm lâu đài Stirling năm 1304, Edward Longshanks đã ra lệnh cho các kỹ sư của mình chế tạo một cỗ Trebuchet khổng lồ cho quân đội Anh, tên là “Sói chiến”. Cỗ máy hủy diệt này chuyên dùng để bắn những tảng đá nặng 1 tấn rưỡi, san thành bình địa tất cả những gì là mục tiêu của nó.

Catapult hay Trebuchet vẫn được sử dụng cho tới tận Thế chiến thứ nhất (1914 – 1918). Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, chúng được dùng để ném lựu đạn qua vùng đất trống vào trong chiến hào của địch. Cuối cùng, những chiếc Catapult được thay thế bởi súng cối loại nhỏ, chính thức chấm dứt sứ mệnh của mình trong lịch sử chiến tranh. 

Đạo Nhất

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thứ Sáu, 03 Tháng Mười Một 20172:04 CH
Phong trào chống Pháp của nhân dân Yên Thế do Đề Nắm lãnh đạo bùng nổ ngày 16-3-1884 ngay khi kẻ thù vừa chiếm hạ xong thành Tỉnh Đạo
Thứ Sáu, 03 Tháng Mười Một 20175:20 SA
Vào ngày này năm 1918, khi Thế chiến I đã ở rất gần đoạn kết, người biểu tình nổi loạn đã bất ngờ xuất hiện ở Đức và Áo-Hung,
Thứ Sáu, 03 Tháng Mười Một 20175:13 SA
Ngày 15 Tháng Ba này, Liên bang Nga chính thức kỷ niệm 100 năm việc Sa hoàng Nicolai Đệ nhị thoái vị, mở đầu cho một chuỗi biến động dẫn
Thứ Sáu, 03 Tháng Mười Một 20175:00 SA
Phí Tín, tác giả Tinh Tra Thắng Lãm [星槎勝覽], đảm nhiệm chức Thông sự [Phiên dịch] cho phái đoàn Trịnh Hoà, 4 lần xuống Tây dương.
Thứ Năm, 02 Tháng Mười Một 20179:40 CH
"Ngay từ đầu 1962 cơ quan CIA đã có những mối liên lạc và ảnh hưởng trên toàn lãnh thổ Miền Nam, từ cổng trước và cổng sau Dinh Độc Lập tới những xóm làng ở thôn quê…
Thứ Năm, 02 Tháng Mười Một 20171:32 CH
Ngày 2 tháng 11 năm 1963 là ngày ông Ngô Đình Diệm bị sát hại cùng em trai Ngô Đình Nhu. Hôm nay là 54 năm ngày mất của hai ông.
Thứ Năm, 02 Tháng Mười Một 20174:56 SA
Vào ngày này năm 1967, Tổng thống Johnson đã tổ chức một cuộc họp bí mật với các nhà lãnh đạo có uy tín nhất của quốc gia, nhóm được gọi chung là “Những người thông thái
Thứ Tư, 01 Tháng Mười Một 20177:51 CH
Nhân 54 năm cuộc đảo chính 01/11/1963 lật đổ Tổng thống Ngô Đình Diệm, BBC Tiếng Việt nhắc lại một số lời và bình luận kể về cuộc đời của bà Trần Lệ Xuân.
Thứ Tư, 01 Tháng Mười Một 20176:11 CH
Hồng vệ binh chính là những đứa trẻ, những thanh niên trong sáng nhưng được tuyên truyền vào trong tâm hồn lòng thù hận sâu sắc đối với “những kẻ thù của cách mạng”. Và từ đó những đứa trẻ,
Thứ Tư, 01 Tháng Mười Một 20174:21 CH
vua Quang Trung cấp cho bọn giặc Tàu Ô. Ngoài ra cung từ của các tù nhân đều khai rằng lực lượng này có đến 12 viên Tổng binh và hơn 100 hiệu thuyền: