Ngày Này Năm Xưa:06/12/1921: Nước Ireland Tự do được thành lập

Thứ Tư, 06 Tháng Mười Hai 20174:33 SA(Xem: 2738)
Ngày Này Năm Xưa:06/12/1921: Nước Ireland Tự do được thành lập

06-1

Nguồn: Irish Free State declared, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1921, Nước Ireland Tự Do (Irish Free State) – chiếm 4/5 diện tích Ireland, đã được tuyên bố thành lập, chấm dứt cuộc đấu tranh kéo dài năm năm của người Ireland nhằm giành độc lập từ Anh. Giống như các quốc gia giành độc lập từ Đế quốc Anh khác, Ireland vẫn là một phần thuộc Khối Thịnh Vượng Chung Anh, về mặt hình thức là dưới quyền nhà vua Anh. Nước Ireland Tự do sau đó đã cắt đứt quan hệ với Anh và được đổi tên thành Eire, và bây giờ được gọi là Cộng hòa Ireland.

Người Anh bắt đầu cai trị đảo Ireland từ thế kỷ 12, và Nữ hoàng Elizabeth I của Anh đã khuyến khích người Tin lành Scotland di cư quy mô lớn sang Ireland trong thế kỷ 16. Trong những thế kỷ tiếp theo, hàng loạt cuộc nổi dậy của người Công giáo Ireland đã bị đè bẹp khi mà người Ireland gốc Anh trở nên thống trị trước cộng đồng Công giáo đa số.

Khi các chủ đất vắng mặt không còn canh tác, người dân Ireland đã phải giảm khẩu phần ăn xuống mức chỉ đủ tồn tại, chủ yếu dựa vào khoai tây. Sau một đợt khoai tây bị sâu bệnh xảy ra trong những năm 1840, một triệu người đã chết đói, trong khi gần hai triệu người phải bỏ nước chạy sang Mỹ.

Phong trào đòi quyền tự trị của người Ireland bắt đầu phát triển mạnh vào cuối thế kỷ 19, và vào năm 1916, những người theo chủ nghĩa dân tộc Ireland đã phát động cuộc Nổi dậy Phục Sinh (Easter Rising) nhằm chống lại sự cai trị của Anh tại Dublin. Cuộc nổi dậy đã bị đàn áp, nhưng làn sóng kích động giành độc lập vẫn tiếp tục lan rộng. Năm 1919, Quân đội Cộng hòa Ireland (IRA) phát động một chiến dịch du kích rộng rãi và hiệu quả đánh vào lực lượng của Anh. Năm 1921, một lệnh ngừng bắn đã được tuyên bố, và vào tháng 01/1922, một nhóm người theo chủ nghĩa dân tộc Ireland đã ký một hiệp ước hòa bình với Anh, kêu gọi Ireland phân chia, với miền Nam trở thành quốc gia tự trị, còn sáu hạt ở miền Bắc vẫn thuộc về Anh.

Nội chiến đã nổ ra còn trước cả khi Nước Ireland Tự do được tuyên bố thành lập vào ngày 06/12/1922 và kết thúc với chiến thắng của Nước Ireland Tự Do trước các lực lượng Cộng hòa Ireland vào năm 1923. Một hiến pháp được người Ireland thông qua vào năm 1937 đã tuyên bố Ireland là “một quốc gia có chủ quyền, độc lập, dân chủ,” và Nước Ireland Tự do được đổi tên thành Eire. Eire vẫn duy trì sự trung lập trong Thế chiến II, và năm 1949 Đạo luật Cộng hòa Ireland đã cắt đứt liên kết cuối cùng với Khối Thịnh Vượng Chung.

Tuy nhiên, xung đột vẫn tiếp tục ở Bắc Ireland, và IRA, bị cấm ở miền Nam, đã hoạt động ngầm để giành lại các hạt phía bắc vốn vẫn do Anh kiểm soát. Bạo lực giữa những người theo đạo Tin lành và người Công giáo ở Bắc Ireland cũng đã leo thang vào đầu những năm 1970, và cho đến nay xung đột đã cướp đi hơn 3.000 sinh mạng.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thứ Tư, 03 Tháng Giêng 20184:00 CH
Titanic của Hitler: Tàu du lịch sang trọng của phát xít đã trở thành thảm hoạ tồi tệ trong lịch sử hàng hải thế giới… nhưng hầu như vụ việc không được đề cập trong các sách lịch sử.
Thứ Tư, 03 Tháng Giêng 20188:00 SA
Trong bài xã luận mang tựa đề « Ba Lan bị Liên Hiệp Châu Âu ruồng bỏ », Le Monde nhận xét, đây là cả một nghịch lý ! Thời Liên Xô cũ, Ba Lan là nước đi tiên phong t
Thứ Tư, 03 Tháng Giêng 20185:39 SA
Vào ngày này năm 1521, Đức Thánh Cha Leo X đã ra Sắc lệnh Giáo Hoàng Decet Romanum Pontificem, theo đó rút phép thông công của Martin Luther
Thứ Tư, 03 Tháng Giêng 20183:30 SA
Nhằm kỷ niệm 50 năm cái gọi là “Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968”, đảng và nhà nước Cộng sản Việt Nam đã đồng loạt tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia
Thứ Ba, 02 Tháng Giêng 20183:00 CH
Trên tờ Tuổi trẻ online số ra ngày cuối năm 2017, công bố một di ảnh mà một số học giả cho rằng đó là chân dung thật của vua Quang Trung.
Thứ Ba, 02 Tháng Giêng 20188:00 SA
Đối với một người không phải là Ki-tô hữu, thậm chí với một tín hữu Ki-tô giáo mong muốn tối giản giáo lý và việc thờ phụng, thì giáo hội Công giáo và Chính thống giáo
Thứ Ba, 02 Tháng Giêng 20186:14 SA
Vào ngày này năm 1905, trong Chiến tranh Nga – Nhật, Cảng Arthur (Lữ Thuận), căn cứ hải quân Nga ở Trung Quốc, đã rơi vào tay lực lượng hải quân Nhậ
Thứ Hai, 01 Tháng Giêng 20185:35 SA
Trong thời kỳ Nội chiến Mỹ, Abraham Lincoln đã ban hành Tuyên ngôn Giải phóng nô lệ, kêu gọi quân đội Liên bang miền Bắc giải phóng tất cả nô lệ ở các bang
Chủ Nhật, 31 Tháng Mười Hai 20175:00 CH
Peter Lang-Stanton bắt đầu thực hiện một bộ phim tài liệu qua radio nói lên sự thật về vai trò của cha anh trong một nhiệm vụ bí mật được coi như lớn nhất lịch sử nước Mỹ,
Chủ Nhật, 31 Tháng Mười Hai 201711:59 SA
Khó mà tin được rằng Lê Trừng, tức Hồ Nguyên Trừng, người Việt Nam thành công nhất dưới thời nhà Minh, lại phải ôm một niềm đau. Thành công của Hồ Nguyên Trừng