Ngày Này Năm Xưa:06/12/1921: Nước Ireland Tự do được thành lập

Thứ Tư, 06 Tháng Mười Hai 20174:33 SA(Xem: 2582)
Ngày Này Năm Xưa:06/12/1921: Nước Ireland Tự do được thành lập

06-1

Nguồn: Irish Free State declared, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1921, Nước Ireland Tự Do (Irish Free State) – chiếm 4/5 diện tích Ireland, đã được tuyên bố thành lập, chấm dứt cuộc đấu tranh kéo dài năm năm của người Ireland nhằm giành độc lập từ Anh. Giống như các quốc gia giành độc lập từ Đế quốc Anh khác, Ireland vẫn là một phần thuộc Khối Thịnh Vượng Chung Anh, về mặt hình thức là dưới quyền nhà vua Anh. Nước Ireland Tự do sau đó đã cắt đứt quan hệ với Anh và được đổi tên thành Eire, và bây giờ được gọi là Cộng hòa Ireland.

Người Anh bắt đầu cai trị đảo Ireland từ thế kỷ 12, và Nữ hoàng Elizabeth I của Anh đã khuyến khích người Tin lành Scotland di cư quy mô lớn sang Ireland trong thế kỷ 16. Trong những thế kỷ tiếp theo, hàng loạt cuộc nổi dậy của người Công giáo Ireland đã bị đè bẹp khi mà người Ireland gốc Anh trở nên thống trị trước cộng đồng Công giáo đa số.

Khi các chủ đất vắng mặt không còn canh tác, người dân Ireland đã phải giảm khẩu phần ăn xuống mức chỉ đủ tồn tại, chủ yếu dựa vào khoai tây. Sau một đợt khoai tây bị sâu bệnh xảy ra trong những năm 1840, một triệu người đã chết đói, trong khi gần hai triệu người phải bỏ nước chạy sang Mỹ.

Phong trào đòi quyền tự trị của người Ireland bắt đầu phát triển mạnh vào cuối thế kỷ 19, và vào năm 1916, những người theo chủ nghĩa dân tộc Ireland đã phát động cuộc Nổi dậy Phục Sinh (Easter Rising) nhằm chống lại sự cai trị của Anh tại Dublin. Cuộc nổi dậy đã bị đàn áp, nhưng làn sóng kích động giành độc lập vẫn tiếp tục lan rộng. Năm 1919, Quân đội Cộng hòa Ireland (IRA) phát động một chiến dịch du kích rộng rãi và hiệu quả đánh vào lực lượng của Anh. Năm 1921, một lệnh ngừng bắn đã được tuyên bố, và vào tháng 01/1922, một nhóm người theo chủ nghĩa dân tộc Ireland đã ký một hiệp ước hòa bình với Anh, kêu gọi Ireland phân chia, với miền Nam trở thành quốc gia tự trị, còn sáu hạt ở miền Bắc vẫn thuộc về Anh.

Nội chiến đã nổ ra còn trước cả khi Nước Ireland Tự do được tuyên bố thành lập vào ngày 06/12/1922 và kết thúc với chiến thắng của Nước Ireland Tự Do trước các lực lượng Cộng hòa Ireland vào năm 1923. Một hiến pháp được người Ireland thông qua vào năm 1937 đã tuyên bố Ireland là “một quốc gia có chủ quyền, độc lập, dân chủ,” và Nước Ireland Tự do được đổi tên thành Eire. Eire vẫn duy trì sự trung lập trong Thế chiến II, và năm 1949 Đạo luật Cộng hòa Ireland đã cắt đứt liên kết cuối cùng với Khối Thịnh Vượng Chung.

Tuy nhiên, xung đột vẫn tiếp tục ở Bắc Ireland, và IRA, bị cấm ở miền Nam, đã hoạt động ngầm để giành lại các hạt phía bắc vốn vẫn do Anh kiểm soát. Bạo lực giữa những người theo đạo Tin lành và người Công giáo ở Bắc Ireland cũng đã leo thang vào đầu những năm 1970, và cho đến nay xung đột đã cướp đi hơn 3.000 sinh mạng.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thứ Ba, 19 Tháng Mười Hai 20178:00 CH
Động đất xảy ra thường khó dự đoán trước. Hậu quả mỗi trận động đất gây ra mất rất nhiều thời gian để khắc phục. Hãy cùng điểm lại những trận động đất lớn nhất t
Thứ Ba, 19 Tháng Mười Hai 20175:18 SA
Vào ngày này năm 1984, tại Đại Lễ Đường Nhân Dân ở Bắc Kinh, Thủ tướng Anh Margaret Thatcher và Thủ tướng Trung Quốc Triệu Tử Dương đã ký một thỏa thuận cam kết
Thứ Ba, 19 Tháng Mười Hai 20173:00 SA
Tháng 8/1918, một phụ nữ đã bắn súng vào lãnh đạo Liên Xô Vladimir Lenin khi ông đi thăm một nhà máy ở Moscow. Vụ ám sát này là một chất xúc tác cho hàng trăm ngàn
Thứ Hai, 18 Tháng Mười Hai 201710:00 CH
Lưu ý: để tránh FB kiểm duyệt, xin được viết tắt tên của “Tôn Giáo Ôn Hòa” là HG. Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel
Thứ Hai, 18 Tháng Mười Hai 201711:59 SA
Khi nhìn vào bức tranh chân dung của một nhân vật lịch sử nổi tiếng, liệu bạn có thể hình dung ra chính xác khuôn mặt của họ?
Thứ Hai, 18 Tháng Mười Hai 20177:00 SA
Nhưng về sau hai người xảy ra mâu thuẫn, Trương Tĩnh Giang quyết định đi Mỹ, nửa đời sau đều tĩnh tâm niệm Phật và chết ở New York vào năm 1950.
Thứ Hai, 18 Tháng Mười Hai 20174:25 SA
Vào ngày này năm 1941, quân Nhật đã đổ bộ vào Hồng Kông và tiến hành một cuộc thảm sát. Một cuộc không kích Hồng Kông, thuộc địa của Anh, đã diễn ra suốt một tuần từ ngày 17/12
Chủ Nhật, 17 Tháng Mười Hai 201710:00 CH
Trong các sắc dân trên thế giới, có lẽ hiếm có dân tộc nào chịu số phận bị đọa đày, miệt thị và khổ ải như dân tộc Do Thái với hai lần thiên di, lần thứ nhất bắt đầu vào năm 722
Chủ Nhật, 17 Tháng Mười Hai 20174:00 CH
Cho tới nay dường như vẫn có nhiều người nghĩ rằng Kinh Thánh là sách nói về giáo lý của đạo Ki-tô, thuần tuý là sách tôn giáo, chỉ dùng cho các tín đồ Ki-tô giáo mà thôi –
Chủ Nhật, 17 Tháng Mười Hai 20176:00 SA
Tổng thống Barrack Obama gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ở Israel lần đầu tiên hồi tháng 3/2013. Họ đã trao đổi về nhiều vấn đề khác nhau