Ngày Này Năm Xưa:06/12/1921: Nước Ireland Tự do được thành lập

Thứ Tư, 06 Tháng Mười Hai 20174:33 SA(Xem: 2740)
Ngày Này Năm Xưa:06/12/1921: Nước Ireland Tự do được thành lập

06-1

Nguồn: Irish Free State declared, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1921, Nước Ireland Tự Do (Irish Free State) – chiếm 4/5 diện tích Ireland, đã được tuyên bố thành lập, chấm dứt cuộc đấu tranh kéo dài năm năm của người Ireland nhằm giành độc lập từ Anh. Giống như các quốc gia giành độc lập từ Đế quốc Anh khác, Ireland vẫn là một phần thuộc Khối Thịnh Vượng Chung Anh, về mặt hình thức là dưới quyền nhà vua Anh. Nước Ireland Tự do sau đó đã cắt đứt quan hệ với Anh và được đổi tên thành Eire, và bây giờ được gọi là Cộng hòa Ireland.

Người Anh bắt đầu cai trị đảo Ireland từ thế kỷ 12, và Nữ hoàng Elizabeth I của Anh đã khuyến khích người Tin lành Scotland di cư quy mô lớn sang Ireland trong thế kỷ 16. Trong những thế kỷ tiếp theo, hàng loạt cuộc nổi dậy của người Công giáo Ireland đã bị đè bẹp khi mà người Ireland gốc Anh trở nên thống trị trước cộng đồng Công giáo đa số.

Khi các chủ đất vắng mặt không còn canh tác, người dân Ireland đã phải giảm khẩu phần ăn xuống mức chỉ đủ tồn tại, chủ yếu dựa vào khoai tây. Sau một đợt khoai tây bị sâu bệnh xảy ra trong những năm 1840, một triệu người đã chết đói, trong khi gần hai triệu người phải bỏ nước chạy sang Mỹ.

Phong trào đòi quyền tự trị của người Ireland bắt đầu phát triển mạnh vào cuối thế kỷ 19, và vào năm 1916, những người theo chủ nghĩa dân tộc Ireland đã phát động cuộc Nổi dậy Phục Sinh (Easter Rising) nhằm chống lại sự cai trị của Anh tại Dublin. Cuộc nổi dậy đã bị đàn áp, nhưng làn sóng kích động giành độc lập vẫn tiếp tục lan rộng. Năm 1919, Quân đội Cộng hòa Ireland (IRA) phát động một chiến dịch du kích rộng rãi và hiệu quả đánh vào lực lượng của Anh. Năm 1921, một lệnh ngừng bắn đã được tuyên bố, và vào tháng 01/1922, một nhóm người theo chủ nghĩa dân tộc Ireland đã ký một hiệp ước hòa bình với Anh, kêu gọi Ireland phân chia, với miền Nam trở thành quốc gia tự trị, còn sáu hạt ở miền Bắc vẫn thuộc về Anh.

Nội chiến đã nổ ra còn trước cả khi Nước Ireland Tự do được tuyên bố thành lập vào ngày 06/12/1922 và kết thúc với chiến thắng của Nước Ireland Tự Do trước các lực lượng Cộng hòa Ireland vào năm 1923. Một hiến pháp được người Ireland thông qua vào năm 1937 đã tuyên bố Ireland là “một quốc gia có chủ quyền, độc lập, dân chủ,” và Nước Ireland Tự do được đổi tên thành Eire. Eire vẫn duy trì sự trung lập trong Thế chiến II, và năm 1949 Đạo luật Cộng hòa Ireland đã cắt đứt liên kết cuối cùng với Khối Thịnh Vượng Chung.

Tuy nhiên, xung đột vẫn tiếp tục ở Bắc Ireland, và IRA, bị cấm ở miền Nam, đã hoạt động ngầm để giành lại các hạt phía bắc vốn vẫn do Anh kiểm soát. Bạo lực giữa những người theo đạo Tin lành và người Công giáo ở Bắc Ireland cũng đã leo thang vào đầu những năm 1970, và cho đến nay xung đột đã cướp đi hơn 3.000 sinh mạng.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thứ Năm, 18 Tháng Giêng 20187:02 SA
Lời giới thiệu: Nhân dịp Liên Hội Cựu Chiến Sĩ VNCH vùng thủ đô Hoa Thịnh Đốn, Hoa Kỳ, vừa tổ chức Lễ Giỗ lần thứ 7 cố Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu v
Thứ Năm, 18 Tháng Giêng 20187:00 SA
Công chúa Huyền Trân là con gái yêu của Thượng hoàng Trần Nhân Tông và là em gái vua Trần Anh Tông. Huyền Trân chào đời trong khung cảnh đất nước mới tn
Thứ Năm, 18 Tháng Giêng 20182:30 SA
Vào cuối thế kỷ XIX, khi người Pháp khám phá ra cao nguyên Lang Bian, một trong những điểm gây ấn tượng nhất chính là địa hình của vùng đất ngày nay mang tên Đà Lạt. Bác sĩ Etienne Tardif
Thứ Năm, 18 Tháng Giêng 20182:00 SA
Nơi yên nghỉ của Mao Trạch Đông và Tần Thuỷ Hoàng đế với đội quân đất nung, luôn là điểm đến hấp dẫn du khách.
Thứ Tư, 17 Tháng Giêng 20189:00 CH
Bức ảnh “cha làm thịt con” trong kho lưu trữ hồ sơ công an địa phương huyện Lễ Lăng, tỉnh Hồ Nam, được lưu truyền trên mạng Internet là một bằng chứng rõ nét cho thảm kịch
Thứ Tư, 17 Tháng Giêng 20184:00 CH
Trong những tuần cuối cùng của Thế chiến 2 ở châu Âu, giới tình báo Mỹ khẳng định rằng một đội tàu ngầm của phát xít Đức
Thứ Tư, 17 Tháng Giêng 20186:00 SA
Mùa hè năm 1990, vào thời điểm sống còn khi đất nước bắt đầu đi từ cải tổ sang tan rã, Mikhail S. Gorbachev đã tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn vớ
Thứ Tư, 17 Tháng Giêng 20181:00 SA
Khoảng 200 triệu dân Ấn Độ là người Dalit, tầng lớp bị coi là “không đáng đụng tới”. Sau nhiều năm Ấn Độ tăng trưởng và hiện đại hóa, sự thù ghét của xã hội vẫn là bi kịch với họ.
Thứ Ba, 16 Tháng Giêng 201811:00 CH
Tuy gọi là chùa như những ngôi chùa Bà Thiên Hậu (thờ Thánh Mẫu) hay Chùa Ông (thờ Quan Thánh), Chùa Ông Bổn cũng đặt nặng phần tín ngưỡng dân gian
Thứ Ba, 16 Tháng Giêng 201810:00 CH
Hai học giả nước ngoài, một từ Malaysia, một từ Mỹ nói với BBC về tranh cãi quanh tính chân thực của 'bức chân dung vua Quang Trung' nêu ra ở Việt Nam gần đây.