Steve Jobs - từ đứa trẻ bị chối bỏ đến biểu tượng công nghệ

Steve Jobs sinh năm 1955 tại San Francisco, có bố là ông Abdulfattah Jandali, người gốc Syria theo đạo Hồi, còn người mẹ Joanne Schieble, thuộc một gia đình Công giáo người Mỹ gốc Thụy Sĩ - Đức. Khi hai người yêu nhau, cha của bà Joanne đã kịch liệt phản đối mối quan hệ này vì định kiến đối với đức tin Hồi giáo của ông Jandali.

Do không thể kết hôn vào thời điểm đó, khi mang thai, bà Joanne buộc phải bí mật sắp xếp một cuộc nhận nuôi kín. Bà một mình đến San Francisco để sinh con và trao em bé cho cặp vợ chồng Paul và Clara Jobs. Steve Jobs lớn lên tại Mountain View của bang California, nơi sau này trở thành Thung lũng Silicon nổi tiếng ở Mỹ.

Paul Jobs là một thợ cơ khí lành nghề, đã dạy cho con cách làm việc với những thiết bị điện tử. Điều này đã khơi dậy niềm đam mê trọn đời của Steve Jobs với công nghệ.

Trong những năm tháng đi học, Steve Jobs là một học sinh thông minh nhưng nổi loạn, thường xuyên cảm thấy chán nản với nền giáo dục truyền thống.

Sau khi bỏ Đại học Reed năm 1972, ông đã đến Ấn Độ để tìm kiếm sự giác ngộ về tinh thần. Ông cùng bạn học Daniel Kottke mong muốn gặp Neem Karoli Baba, đạo sư nổi tiếng của Ấn Độ, được nhiều người kính trọng nhờ những triết lý về sự giản dị và nhận thức bản thân. Tuy nhiên, khi Jobs đến nơi, đạo sư này đã qua đời.

Dù vậy, Jobs vẫn ở lại Ấn Độ nhiều tháng, sống trong các tu viện và trải nghiệm lối sống hoàn toàn khác. Ông đặc biệt ấn tượng với sự giản đơn trong cách thực hành tâm linh ở đây, nơi người ta tin rằng càng ít đôi khi lại càng mang lại nhiều giá trị.

"Bạn phải nỗ lực rất nhiều để gột sạch tư duy nhằm đạt đến sự đơn giản. Nhưng điều đó hoàn toàn xứng đáng, bởi khi đạt được điều ấy, bạn có thể làm nên những việc tưởng chừng không thể", ông từng nói.

Sau khi trở về Mỹ, ông làm việc tại Atari, nơi ông được tiếp cận với khái niệm máy tính cá nhân thông qua người bạn và cũng là người đồng sáng lập Apple trong tương lai Steve Wozniak.

Kỹ sư tài năng Wozniak đã tạo ra một chiếc máy tính đơn giản với chi phí thấp. Jobs đã nhìn thấy tiềm năng thương mại hóa sáng chế của Wozniak, xem đây không chỉ là công cụ kỹ thuật mà còn là thiết bị cá nhân có thể thay đổi cách con người tương tác với công nghệ.

Năm 1976, ông và Wozniak thành lập Apple ngay tại gara của gia đình Jobs. Trong khi Wozniak tập trung vào chế tạo công nghệ, Jobs chú tâm cho khâu thiết kế và tiếp thị sản phẩm. Tầm nhìn của Jobs không dừng lại ở việc chế tạo một chiếc máy tính thuần túy, mà là biến nó trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày.

Chiến lược này bắt đầu với Apple II. Sản phẩm đã đạt được thành công lớn về mặt thương mại, mang lại doanh thu hàng triệu USD và đưa Apple vào thị trường đại chúng. Jobs đã lần đầu tiên xuất hiện trên trang bìa của tạp chí Time vào tháng 2/1982.

Đến năm 1984, Jobs đã sẵn sàng cách mạng hóa ngành công nghiệp một lần nữa với việc ra mắt dòng máy tính Macintosh. Ông giới thiệu sản phẩm thông qua một trong những đoạn quảng cáo nổi tiếng nhất lịch sử của Apple, được phát sóng trong giải Siêu cúp Bóng bầu dục Mỹ (Super Bowl).

Đoạn quảng cáo định vị Apple là công ty đang chiến đấu chống lại sự rập khuôn, độc quyền. Cách tiếp thị này không chỉ thu hút sự chú ý của công chúng mà còn khẳng định bản sắc riêng cho người dùng Apple.

Tuy nhiên, bất chấp thành công của Macintosh, những căng thẳng nội bộ tại Apple ngày càng gia tăng. Phong cách lãnh đạo khắt khe của Jobs và những xung đột với các giám đốc điều hành khác cuối cùng khiến ông bị sa thải vào năm 1985.

Sau khi rời Apple, Jobs thành lập NeXT, công ty chuyên chế tạo máy tính cao cấp cho thị trường doanh nghiệp và giáo dục. Mặc dù gặp nhiều khó khăn, trải nghiệm này được cho là rất có ý nghĩa với Jobs. Ông đã hiểu ra tầm quan trọng của sự hợp tác và lòng kiên nhẫn.

Cùng thời điểm đó, Jobs đã mua lại studio hoạt hình nhỏ Pixar với giá 10 triệu USD. Dưới sự lãnh đạo của ông, Pixar tạo ra bộ phim hoạt hình được dựng hoàn toàn bằng máy tính đầu tiên trên thế giới là Toy Story vào năm 1995.

Bộ phim nhanh chóng tạo nên cơn sốt toàn cầu. Thành công của Pixar đã giúp Jobs thành tỷ phú, đồng thời giúp ông hiểu sâu sắc hơn về nghệ thuật kể chuyện và tiếp thị, những kỹ năng mà sau này ông mang trở lại Apple.

Năm 1997, Apple lâm vào tình trạng khó khăn. Doanh số sụt giảm và công ty đã cận kề bờ vực phá sản. Hội đồng quản trị của Apple quyết định đưa Steve Jobs trở lại với vai trò CEO lâm thời.

Jobs nhanh chóng bắt tay vào cải tổ công ty, cắt giảm các sản phẩm không cần thiết và tập trung vào đổi mới sáng tạo. Một trong những thành công lớn đầu tiên của ông là việc giới thiệu chiếc iMac vào năm 1998.

Jobs không chỉ tập trung vào thiết kế sản phẩm, ông đã tiếp thêm sinh lực cho các chiến dịch marketing của Apple, tạo ra một câu chuyện mạnh mẽ xoay quanh sự tối giản, tính sáng tạo và đổi mới. Chiến dịch "Think Different" (Nghĩ Khác biệt) đã trở thành biểu tượng gắn liền với bản sắc của Apple, củng cố sức hút của thương hiệu này.

Năm 2001, ông cùng Apple cho ra mắt chiếc máy nghe nhạc iPod. Nhưng iPhone, được ra mắt vào năm 2007, mới là sản phẩm công nghệ thực sự khẳng định vững chắc di sản của Steve Jobs.

iPhone đã kết hợp điện thoại, iPod và trình duyệt Internet vào trong một thiết bị duy nhất. Jobs không quảng bá iPhone như một món đồ công nghệ mà tiếp thị nó như công cụ mang tính cách mạng sẽ thay đổi cả thế giới.

Ngày 5/10/2011, Steve Jobs qua đời ở tuổi 56 tại California sau thời gian chống chọi với căn bệnh ung thư tụy hiếm gặp. Ông bị chẩn đoán mắc ung thư vào năm 2004.

Hai tháng trước đó, ông đã từ chức CEO của Apple và tuyên bố "tôi đã luôn nói rằng nếu có một ngày tôi không còn có thể hoàn thành các nhiệm vụ và kỳ vọng với tư cách là CEO của Apple, tôi sẽ là người đầu tiên cho các bạn biết. Thật không may, ngày đó đã đến".

Trong thông điệp trên trang web của Apple vào ngày Steve Jobs qua đời, công ty viết: "Apple đã mất đi một thiên tài sáng tạo và có tầm nhìn xa trông rộng. Và thế giới cũng đã mất đi một con người tuyệt vời".

 (Theo Cnet, Reuters)