Bản đồ chi tiết nhất về não người

Thứ Sáu, 20 Tháng Mười 202311:00 SA(Xem: 1642)
Bản đồ chi tiết nhất về não người

Các nhà khoa học hé lộ bản đồ não người lớn và chi tiết nhất, hé lộ cách sắp xếp và hoạt động của 3.300 loại tế bào não.

Tế bào Purkinje, những tế bào thần kinh lớn trong tiểu não, nằm ở mặt sau và mặt dưới của não. Ảnh: Steve Gschmeissner/Science Photo Library

Tế bào Purkinje, những tế bào thần kinh lớn trong tiểu não, nằm ở phía sau và phía dưới của não. Ảnh: Steve Gschmeissner/Science Photo Library

Nghiên cứu mới về bản đồ tế bào não người được công bố hôm 12/10 dưới dạng 21 bài nghiên cứu đăng trên 3 tạp chí Science, Science AdvancesScience Translational Medicine. "Đó không chỉ là một tập bản đồ mà thực sự mở ra một lĩnh vực hoàn toàn mới, nơi bạn có thể quan sát não của các loài vật với độ phân giải tế bào cực cao mà trước đây, điều này thường không khả thi", Ed Lein, nhà khoa học thần kinh tại Viện Khoa học Não Allen, tác giả chính của 5 bài nghiên cứu, cho biết.

Nghiên cứu mới được thực hiện theo một dự án lớn của Viện Sức khỏe Quốc gia Mỹ (NIH). Dự án triển khai từ năm 2017 với mục đích lập danh mục các tế bào trong não chuột, người và các loài linh trưởng không phải người.

Những tế bào được lập bản đồ gồm tế bào thần kinh - tế bào não giao tiếp thông qua những thông điệp điện và hóa học - và các tế bào khác có số lượng tương đương. Não người trưởng thành chứa khoảng 86 tỷ tế bào thần kinh, cộng trừ 8 tỷ, và khoảng 84 tỷ tế bào khác.

Nhóm nhà khoa học sử dụng kỹ thuật phiên mã và lập danh mục toàn bộ ARN trong từng tế bào. ARN là phân tử di truyền chứa các hướng dẫn để tạo ra protein và thực hiện một số công việc quan trọng khác. Họ cũng dùng kỹ thuật di truyền học biểu sinh để kiểm tra các tín hiệu hóa học nằm phía trên ADN và kiểm soát cách các gene được sử dụng. Những nghiên cứu đơn lẻ được đưa vào dự án chứa dữ liệu từ hàng trăm nghìn đến hàng triệu tế bào não.

Kết hợp những kỹ thuật này, nhóm nghiên cứu tạo ra bản đồ tế bào của não người đang phát triển và người trưởng thành, cũng như não của một số nhóm linh trưởng khác, ví dụ khỉ đuôi sóc (Callithrix) và khỉ macaque (Macaca). Từ đó, họ có thể so sánh trực tiếp não người và não linh trưởng, cho thấy rất nhiều loại tế bào trong não người cũng có ở tinh tinh và khỉ đột. Nhưng dù có chung loại tế bào, hoạt động gene của những tế bào này ở người và linh trưởng rất khác nhau, dẫn đến sự khác biệt trong các tế bào phối hợp.

Dù chi tiết chưa từng thấy, bản đồ não người mới chỉ là bản phác thảo đầu tiên của nhóm nghiên cứu. Tiếp theo, họ muốn giải mã chức năng của các tế bào mới phát hiện trong não, một lượng lớn trong số đó nằm sâu trong não, trong các cấu trúc như thân não. Họ cũng muốn tìm hiểu xem hoạt động gene của các tế bào khác nhau góp phần khiến các bệnh thần kinh phát triển như thế nào.

Thu Thảo (Theo Live Science)

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thứ Ba, 14 Tháng Mười Một 20176:00 CH
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe sử dụng siêu xe chống đạn Lexus LS 600HL thiết kế riêng với khả năng chống đạn ưu việt cùng nội thất cực kỳ sang trọng và hệ thống cảnh báo va chạm
Thứ Ba, 14 Tháng Mười Một 20178:00 SA
Cuộc tập trận không quân lớn bậc nhất thế giới vừa được bắt đầu hôm chủ nhật tuần vừa rồi với Israel là nước chủ nhà.
Thứ Ba, 14 Tháng Mười Một 20176:00 SA
Cứ vào những tháng hè, người dân ở quần đảo Faroe lại tổ chức đi săn cá voi và cá heo khiến cả một vùng biển ngập t
Thứ Ba, 14 Tháng Mười Một 20174:00 SA
Đũa dẹt, kim loại nặng nên khiến việc gắp thức ăn trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, người Hàn Quốc có lý do riêng của mình.
Thứ Hai, 13 Tháng Mười Một 201711:23 CH
Thụy Điển là một trong những quốc gia có thuế suất cao nhất thế giới. Chẳng hạn, bạn có mức lương là 72.000 đô la Mỹ/năm (khoảng 6.000 đô la Mỹ/tháng), bạn sẽ phải trả 31% cho thuế thu nhập
Thứ Hai, 13 Tháng Mười Một 20179:00 CH
Người Trung Hoa rất tự hào về Vạn Lý Trường Thành. Đó là một bức tường thành được xây dựng bằng đất và đá từ thế kỷ thứ 5 trước công nguyên đến thế kỷ 16.
Thứ Hai, 13 Tháng Mười Một 20178:00 CH
Trái với hiểu biết của nhiều người, đã từng có thời kỳ, những người phụ nữ quê mùa đôi lúc chỉ mặc yếm khi đi đường hay xuống ruộng
Thứ Hai, 13 Tháng Mười Một 201711:58 SA
Nghe cái tên cũng có thể đoán được, hồi xa xưa cuộc sống của người dân ở vùng đất nhỏ này khá nghèo nàn. Tuy giáp với trung tâm Chợ Lớn
Chủ Nhật, 12 Tháng Mười Một 20178:00 CH
Stephen Hawking là nhà vật lý nổi tiếng người Anh, dù chịu bệnh tật nhưng trí tuệ và cuộc đời của giáo sư luôn khiến cả thế giới nể phục.
Chủ Nhật, 12 Tháng Mười Một 20178:00 SA
Một ngôi làng ít người đến không ngờ, chỉ có 13 người và đang đối mặt với nguy cơ bị bỏ hoang. Thế nhưng điều mà người ta làm