***********

Trích xuất 100 triệu thùng dầu diesel và dầu thô trong vòng 4 tháng và không cấm cản các nước thành viên xuất khẩu năng lượng là hai quyết định quan trọng được lãnh đạo khối G7 đưa ra hôm 02/10/2026 sau một cuộc họp trực tuyến. Biện pháp này nhằm làm giảm áp lực về giá xăng dầu mà 7 nước công nghiệp phát triển nhất thế giới đang phải đối mặt.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sau cuộc họp trực tuyến với các nhà lãnh đạo G7, tại điện Elysée ở Paris, Pháp, ngày 02/10/2026. via REUTERS - LUDOVIC MARIN

Quảng cáo

Đang giữ chức chủ tịch luân phiên G7, tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm qua thông báo trong 4 tháng sắp tới, dưới sự giám sát của Cơ Quan năng Lượng Quốc Tế, các bên đồng ý trích xuất tối đa 100 triệu thùng dầu từ các kho dự trữ chiến lược. Trong vòng 20 ngày sắp tới, một khối lượng lớn sẽ được đưa vào thị trường. Các bên đồng thời để ngỏ khả năng sẵn sàng huy động thêm một lượng dầu trong các kho dự trữ chiến lược nếu cần.

Một quyết định quan trọng thứ nhì được thông báo hôm qua đó là dưới áp lực của Hoa Kỳ, 6 thành viên khác (Anh, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản và Canada) cam kết không cấm xuất khẩu dầu diesel cho các thành viên của khối này. Lãnh đạo Nhà Trắng rất hài lòng với quyết định này. Một tháng trước bầu cử giữa kỳ tại Mỹ, giá xăng dầu tăng cao khiến cử tri bất mãn, bất lợi cho đảng Cộng Hòa là kịch bản mà Donald Trump không muốn xảy ra.

Vai trò chữa cháy của các kho dự trữ chiến lược

Theo các thống kê của Cơ Quan Năng Lượng Quốc Tế AIE, mỗi ngày thế giới cần tiêu thụ khoảng 100 triệu thùng dầu. Mỗi quốc gia trong số 32 thành viên Cơ Quan Năng Lượng Quốc Tế bắt buộc « phải có một kho dự trữ chiến lược » tương đương với ít nhất 90 ngày lượng dầu cần có để bảo đảm các nhu cầu tiêu thụ. Kho dự trữ này được dùng trong trường hợp « khẩn cấp ». Tháng 03/2026, ngay sau khi eo biển Hormuz bị phong tỏa vì chiến tranh Iran, AIE đã quyết định trích xuất 400 triệu thùng dầu trong các kho dự trữ chiến lược của các thành viên. Đợt trích xuất thứ nhì liên quan đến gần 300 triệu thùng. Quyết định G7 vừa đưa ra hôm qua chỉ liên quan đến các khoản dự trữ dầu của 7 nền công nghiệp phát triển nhất thế giới.

********

Thị trưởng Kiev: Các cuộc tấn công của Nga đang "xé nát" thủ đô của Ukraine

Thị trưởng Kiev Vitali Klitschko cảnh báo các cuộc tấn công của Nga nhằm vào hạ tầng trọng yếu đang "xé nát" thủ đô Ukraine, trong bối cảnh nhiều tuyến giao thông qua sông Dnipro bị gián đoạn nghiêm trọng.

Cụ thể cầu Southern - một trong tám cây cầu nối phía đông và phía tây Kiev - đã nhiều lần bị tấn công kể từ ngày 1-10 và phải đóng hoàn toàn cả hai chiều.

Cầu Paton ở phía bắc cũng chỉ cho phép phương tiện lưu thông một chiều. Việc hạn chế qua cầu khiến các tuyến đường chính ùn tắc kéo dài, ô tô và xe buýt gần như đứng im, trong khi một số người phải đi bộ tìm đường khác.

"Thủ đô đang ở trong tình thế rất nghiêm trọng. Chúng ta không thể tiếp tục giả vờ như đang sống trong thời bình. Đối phương đang xé nát Kiev", ông Klitschko viết trên Telegram.

Tổng thống Volodymyr Zelensky cũng cáo buộc Nga tăng cường các cuộc tấn công quy mô lớn vào khu vực dân sự. Điện Kremlin bác bỏ cáo buộc này.

Châu Âu xả kho diesel, ông Trump bỏ phương án cấm xuất khẩu

Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ sẽ không cấm xuất khẩu dầu diesel, sau khi các nước G7 nhất trí đưa 100 triệu thùng dầu diesel và dầu thô từ kho dự trữ ra thị trường nhằm hạ nhiệt giá năng lượng.

Theo Hãng tin AFP ngày 2-10, ông Trump hoan nghênh quyết định của châu Âu và cho biết phương án cấm xuất khẩu diesel của Mỹ "chưa bao giờ thực sự được cân nhắc nghiêm túc".

Trước đó ông Trump từng ủng hộ biện pháp này và đến ngày 1-10 vẫn cho biết Washington đang cân nhắc, đồng thời thúc giục châu Âu sử dụng nguồn nhiên liệu dự trữ.

Hôm 2-10, lãnh đạo G7 thống nhất giải phóng 100 triệu thùng dầu diesel và dầu thô trong vòng bốn tháng thông qua Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA). Một lượng lớn diesel sẽ được ưu tiên đưa ra thị trường trong 20 ngày đầu.

G7 cũng cam kết không hạn chế xuất khẩu năng lượng giữa các thành viên, trong bối cảnh chiến sự với Iran đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng mạnh.

Ông Trump có thể bổ nhiệm "trùm AI" mới của Nhà Trắng

Tổng thống Donald Trump được cho là sắp bổ nhiệm Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ Jay Clayton làm quan chức phụ trách điều phối chính sách trí tuệ nhân tạo (AI) của Nhà Trắng.

Theo Đài CNN, ông Clayton đang là ứng viên hàng đầu cho vị trí thường được gọi không chính thức là "đặc trách AI". Chính quyền cũng thảo luận khả năng để ông tiếp tục giữ chức Giám đốc Tình báo quốc gia nếu nhận thêm vai trò mới.

Ông Clayton là luật sư lâu năm tại Phố Wall, từng giữ chức Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump.

Ông được Thượng viện phê chuẩn làm Giám đốc Tình báo quốc gia vào tháng 7, nhưng không có kinh nghiệm trong ngành công nghệ.

Thông tin trên xuất hiện sau khi ông Trump tháng trước công bố kế hoạch thành lập "Lực lượng AI", nhằm điều phối các nỗ lực về AI của chính phủ liên bang.

Nhà Trắng hiện chưa xác nhận việc bổ nhiệm, cho biết mọi thông báo nhân sự sẽ do ông Trump trực tiếp công bố.

Nepal lên kế hoạch rút nước 4 hồ băng nguy hiểm

Nepal sẽ hạ mực nước tại bốn hồ băng trên dãy Himalaya, nhằm giảm nguy cơ vỡ hồ gây lũ quét, sau thảm họa hồi tháng 8 khiến hơn 1.400 người thiệt mạng.

Theo Hãng tin Reuters, dự án nhắm tới các hồ Thulagi, Lower Barun, Lumding Tsho và Hongu II, nằm ở độ cao từ 4.050 - 5.483m và thuộc nhóm hồ băng tiềm ẩn nguy hiểm nhất Nepal.

Nước sẽ được xả có kiểm soát qua các kênh dẫn xuống những con sông gần đó, qua đó giảm áp lực lên các đập tự nhiên hình thành từ đá và băng. Công tác nghiên cứu và thiết kế sẽ bắt đầu trong năm tài khóa hiện nay, với toàn bộ dự án có thể kéo dài sáu năm.

Dự án trị giá khoảng 50 triệu USD, bao gồm việc lắp cảm biến và xây dựng hệ thống dự báo, cảnh báo lũ.

Mỹ trừng phạt mạng lưới bị cáo buộc gây quỹ cho Hamas

Mỹ áp lệnh trừng phạt ba cá nhân và hai tổ chức từ thiện tại Pháp, với cáo buộc tham gia mạng lưới gây quỹ hơn 2 triệu USD cho Hamas trong giai đoạn 2020-2026.

Bộ Tài chính Mỹ ngày 2-10 cho biết mạng lưới này gây quỹ dưới danh nghĩa hỗ trợ nhân đạo cho người dân Gaza, sau đó chuyển tiền cho Hamas thông qua các tổ chức từ thiện bình phong và tiền điện tử nhằm tránh bị phát hiện.

Một trong ba người bị trừng phạt là Saleem Abdallah Saleem al-Zaq, người được Washington xác định là thành viên Hamas phụ trách mạng lưới tài chính này.

Hai người còn lại, Faouzi Barika và Amel Oualid, hoạt động tại Pháp và có liên quan đến hai tổ chức Association Baraka và Ensemble C Mieux. Cả hai đã bị nhà chức trách Pháp bắt giữ, cùng một người khác là Nordine Barika.

Washington cho biết mạng lưới đã huy động hơn 2 triệu USD từ năm 2020 đến 2026, trong đó 1,5 triệu USD được quyên góp sau ngày 7-10-2023.

Xé tan màn sương

*************

TIN TỔNG HỢP - RFI

RFI

(Reuters) – Kiev thông báo lần đầu tiên sử dụng tên lửa đạn đạo chiến thuật FP-7 trong cuộc chiến chống Nga. Trong thông điệp hôm qua 01/10/2026 tổng thống Volodymyr Zelensky rất hài lòng về thành quả đầu tiên và hào hứng tuyên bố : bước tiếp theo là sản xuất loại vũ khí này. Kiev tuy nhiên không nói rõ loại tên lửa đạn đạo chiến thuật này được sử dụng với mục đích gì và không tiết lộ địa điểm của các mục tiêu đã nhắm tới. FP-7 là tên lửa tầm ngắn, có thể nhắm trúng mục tiêu ở cách xa 200 km.

(AFP) - Drone Nga tối 01/10/2026 đã đánh trúng khuôn viên viện nghiên cứu tại Kiev, nơi có một lò phản ứng hạt nhân công suất nhỏ. Nhà chức trách Ukraina hôm nay 02/10/2026 trấn an, lò phản ứng và các hệ thống an toàn của lò không bị hư hại, đồng thời cho biết không phát hiện bất kỳ mức gia tăng phóng xạ nào. Về chiến dịch phản công giành lại lãnh thổ, quân đội Ukraina đã giành lại được 172 km² (1,6 lần diện tích Paris) tại vùng Donetsk, miền đông Ukraina, trong tháng 09/2026, nhờ một cuộc phản công đẩy chiến tuyến ra xa các thành phố trọng yếu Sloviansk và Kramatorsk, theo kết quả phân tích của AFP dựa trên các dữ liệu của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) của Mỹ.

(AFP) – Kiev và Bruxelles đạt đồng thuận về khoản tài trợ tương lai cho Ukraina. Trong thông cáo báo chí chung ngày 01/10/2026, Liên Hiệp Châu Âu và Ukraina cho biết đã xác định được các phương thức để đáp ứng nhu cầu ngân sách và quốc phòng bổ sung của Ukraina cho năm 2026. Liên Hiệp Châu Âu đã cấp cho Kiev khoản vay 90 tỷ euro, giúp tài trợ cho cuộc chiến chống Nga trong năm 2026 và 2027. Bất chấp khoản hỗ trợ này, Ukraina ước tính thâm hụt ngân sách năm nay là 20 tỷ euro.

(AFP) - Căng thẳng ngoại giao gia tăng trong bang giao giữa Hàn Quốc và Ukraina. Hôm 02/10/2026 tổng tống Lee Jae Myung cảnh báo Seoul sẽ « có những biện pháp » đáp trả nếu Kiev từ chối chính thức xin lỗi về vụ « đơn phương » tiết lộ hai quân nhân Bắc Triều Tiên bị bắt tại Kursk, Nga và đã được đưa sang Hàn Quốc. Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky tiết lộ tin này khi phát biểu trước Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc ở New York tuần trước trong khi Seoul muốn giữ kín. Hàn Quốc là một nguồn viện trợ tài chính quan trọng của Kiev từ đầu chiến tranh.

Quảng cáo

(AFP) – G20 không đạt đồng thuận về giải pháp đối phó với « dư thừa năng lực sản xuất công nghiệp » của Trung Quốc. Sau 2 ngày họp các bộ trưởng Thương Mại G20 tại Milwaukee, Hoa Kỳ, đại diện Thương Mại Mỹ Jamieson Greer hôm 01/10/2026 thừa nhận các bên không đạt đồng thuận và từ chối trả lời khi được hỏi về phản ứng của trưởng đoàn Trung Quốc. Trên cương vị chủ nhà, Mỹ một lần nữa đã mời Nga tham dự cuộc họp và sự hiện diện của bộ trưởng bộ Phát Triển Kinh Tế Nga Maxime Rechetnikov tại Milwaukee càng khiến không khí cuộc họp thêm ngột ngạt.

(Time Magazine) - Tổng thống Trump sẽ « không cho phép » tình báo Mỹ « phá hủy » Phòng Bầu Dục của Nhà Trắng. Văn phòng ở phía Tây của phủ tổng thống Hoa Kỳ phải được công nhận là « di tích lịch sử ». Tuần báo Mỹ hôm 02/10/2026 cho biết Phòng Bầu Dục là nơi ông yêu thích nhất trong khuôn viên Nhà Trắng và trong một cuộc trả lời dành cho tờ báo này nguyên thủ Hoa Kỳ tiết lộ tình báo Mỹ từng đề nghị « đập đi xây lại » một Phòng Bầu Dục khác, phiên bản mới.

(AFP) – Raytheon (RTX) ký hợp đồng cung cấp tên lửa bắn chặn cho quân đội Mỹ trị giá 24 tỷ đô la. Trong thông cáo ngày 01/10/2026, tập đoàn vũ khí RTX, mà doanh nghiệp Raytheon là một chi nhánh, cho biết hợp đồng có thời hạn ban đầu là 5 năm, và có thể được triển hạn thêm hai năm, sẽ bảo đảm nguồn cung liên tục cho US Navy loại tên lửa SM-6 có khả năng tiến hành cả trong tấn công lẫn phòng thủ. Hợp đồng vũ khí này được thực hiện trong bối cảnh kho dự trữ đạn dược của Mỹ đang cạn dần do chiến tranh với Iran.

(AFP) - Pandora đặt nhà máy sản xuất trang sức lớn tại Việt Nam, nhà máy đầu tiên của tập đoàn Đan Mạch bên ngoài Thái Lan. Pandora, hãng trang sức lớn nhất thế giới, hôm nay 02/10/2026 khánh thành một cơ sở sản xuất quy mô lớn tại TP.Hồ Chí Minh. Nhà máy có tổng vốn đầu tư 150 triệu đô la và dự kiến tạo 7.000 việc làm tại địa phương. Theo Pandora, nhà máy có khả năng sản xuất tới 60 triệu sản phẩm mỗi năm, qua đó nâng 50% công suất sản xuất của tập đoàn. Tổng giám đốc Berta de Pablos-Barbier giải thích : Việc đặt cơ sở tại Việt Nam nhằm giúp Pandora « giảm phụ thuộc vào một địa điểm sản xuất duy nhất ».

(AFP) - Tập đoàn Mỹ Starbucks bị chỉ trích vì mở 2 quán cà phê đầu tiên tại Tân Cương, nơi Trung Quốc bị cáo buộc đàn áp người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ. Cáo buộc của một ủy ban của Quốc hội Mỹ và một tổ chức người Duy Ngô Nhĩ được đưa ra sau khi tập đoàn đa quốc gia của Mỹ hôm 29/09/2026 đã khai trương hai cơ sở tại Urumqi, thủ phủ khu tự trị Tân Cương, miền tây bắc Trung Quốc. Ủy ban Hạ Viện Mỹ đã lên án « một quyết định gây chấn động và không thể biện minh về mặt đạo đức » của một doanh nghiệp luôn đề cao trách nhiệm xã hội. Hội nghị Thê giới Người Duy Ngô Nhĩ Thế giới, cáo buộc Starbucks « một lần nữa nhắm mắt làm ngơ trước tình trạng vi phạm nhân quyền nghiêm trọng ».

(AFP) – Bốn phi hành gia đến trạm không gian quốc tế. Sau gần 8 giờ bay, phi hành đoàn của sứ mệnh Crew-13 đã cập trạm không gian quốc tế ISS lúc nửa đêm ngày 01/10/2026. Theo NASA, đây cũng là chuyến du hành có thời gian bay nhanh nhất chưa từng có bằng phi thuyền Mỹ. Hai phi hành gia Mỹ là Jessica Watkins và Luke Delaney, một người Canada Joshua Kutryk, và một người Nga là Serguei Teteriatnikov đến thay nhóm phi hành gia gồm hai người Mỹ, một Nga và một người Pháp là Sophie Adenot, dự kiến khởi hành về Trái Đất vào thứ Hai 05/10, nếu điều kiện thời tiết cho phép.

********

Ông Trump cho rằng những thông tin nói Thủ tướng Israel phớt lờ cảnh báo từ Ai Cập và UAE trước vụ tấn công 7/10/2023 của Hamas không đồng nghĩa với sự thất thế về chính trị.

Đài RT ngày 2/10 đưa tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đã bình luận về những cáo buộc liên quan đến việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phớt lờ cảnh báo vụ tấn công ngày 7/10/2023 của Hamas.

"Cáo buộc này không đồng nghĩa với việc Bibi (biệt danh của ông Netanyahu) sẽ thất thế về mặt chính trị. Người ta đã nhiều lần cho rằng Bibi đã hết thời, cũng giống như họ đã nhiều lần cho rằng tôi đã hết thời. Nhưng tôi sẽ không đánh giá thấp Bibi", ông Trump nói với tạp chí Time.

Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng ưu tiên hàng đầu của ông là giúp chính quyền Tel Aviv bảo vệ Israel, đồng thời cho rằng nếu ông Netanyahu biết một cuộc tấn công sắp xảy ra thì "ông ấy đã làm điều gì đó để ngăn chặn".

23israel sidelined 01 plbt superJumbo.jpg — Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Ảnh: NYT

Tuyên bố của nhà lãnh đạo Mỹ được đưa ra trong bối cảnh Thủ tướng Nentayahu đang chuẩn bị đối mặt với một cuộc bầu cử khó khăn vào cuối tháng 10. Vào đầu tháng 9, truyền thông Trung Đông tiết lộ rằng phía UAE và Ai Cập đã cảnh báo ông Netanyahu rằng Hamas đang chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô lớn vào tháng 10/2023. Tuy vậy, ông Nentayahu bị cho là đã "xem nhẹ" cảnh báo này và không chuyển thông tin cho các quan chức an ninh cấp cao của Iran.

Ngược lại, Văn phòng Thủ tướng Israel đã phủ nhận cáo buộc nói trên. Thủ tướng Nentayahu thậm chí còn chỉ trích giới chức an ninh Israel vì đã không đánh thức ông vào sáng 7/10/2023, thời điểm lực lượng Hamas bất ngờ tấn công miền nam Israel.

"Có vô số dấu hiệu cho thấy Hamas sắp tấn công và những dấu hiệu này đã được Tham mưu trưởng IDF khi đó là Herzi Halevi, Giám đốc Shin Bet khi đó là Ronen Bar và người đứng đầu tình báo IDF khi đó là Aharon Haliva nhận ra. Theo lẽ tự nhiên là họ phải đánh thức tôi. Nhưng tại sao họ không làm vậy? Bởi vì họ biết rằng với tư cách là thủ tướng, tôi sẽ ngay lập tức ra lệnh đặt toàn bộ quân đội trong tình trạng báo động và cảnh báo các cộng đồng gần biên giới Gaza", ông Netanyahu nói hồi tháng 9.

Theo số liệu của Israel, cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023 khiến khoảng 1.200 người tại Israel thiệt mạng và 251 người bị bắt làm con tin. Đây cũng là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cuộc xung đột ở Dải Gaza.

********

Tổng thống Lee Jae Myung cảnh báo Hàn Quốc sẽ có "biện pháp bổ sung" nếu Ukraine vẫn từ chối xin lỗi công khai về việc tiết lộ thông tin của 2 binh lính Triều Tiên.

Theo Yonhap, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung ngày 2/10 đã tiếp tục chỉ trích Ukraine vi phạm thỏa thuận song phương về việc giữ bí mật vụ chuyển giao 2 binh lính Triều Tiên, đồng thời cảnh báo sẽ có "biện pháp bổ sung" nếu Kiev không xin lỗi công khai.

"Nếu Ukraine tiếp tục phủ nhận sự việc và từ chối đưa ra lời xin lỗi chính thức, chúng tôi sẽ thực hiện các biện pháp bổ sung. Cách hành xử của Kiev khiến tôi giống như một kẻ nói dối", ông Lee viết trên mạng xã hội X.

Tổng thống Lee khẳng định Ukraine đã đơn phương công khai việc chuyển giao binh lính Triều Tiên, mặc dù trước đó chính Kiev là bên yêu cầu Seoul giữ bí mật.

12893157 koreadaily.jpg — Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: Korea JoongAng Daily

"Khi chúng tôi yêu cầu thừa nhận thỏa thuận bảo mật và xin lỗi, phía Kiev lại đề cập đến khả năng xảy ra một cuộc xung đột quân sự liên Triều. Đây là vấn đề liên quan đến phẩm giá của đất nước và người dân Hàn Quốc. Chúng không thể bị ngó lơ", ông Lee cho biết.

Về phía Ukraine, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha ngày 1/10 mô tả vụ việc là một "hiểu lầm ngoại giao", khẳng định Kiev đang nỗ lực giải quyết bất đồng với Seoul. "Hàn Quốc vẫn là một đối tác quan trọng với Ukraine, chúng tôi hy vọng tình hình sẽ sớm ổn thỏa", ông Sybiha nói.

Vào ngày 23/9, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã tiết lộ tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc về việc chuyển giao 2 lính Triều Tiên bị bắt giữ ở vùng biên giới Kursk của Nga cho Hàn Quốc. Động thái này đã khiến Tổng thống Lee Jae Myung không hài lòng, đồng thời chỉ trích Kiev vì vi phạm thỏa thuận bảo mật giữa hai nước.

Theo Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc, việc Ukraine phủ nhận thỏa thuận giữ bí mật về việc bàn giao binh lính Triều Tiên đã làm tổn hại nghiêm trọng niềm tin giữa hai chính phủ, đồng thời tạo ra ảnh hưởng tiêu cực với quan hệ song phương.

*********

Bốn phi hành gia Crew-13 đến trạm ISS sau khoảng 8 giờ, lập kỷ lục chuyến bay nhanh nhất từ Mỹ đưa con người lên trạm. Đáng chú ý, con số 13 cùng những biểu tượng may mắn xuất hiện xuyên suốt sứ mệnh.

Theo Hãng tin AP ngày 2-10, 4 phi hành gia đã đến Trạm Vũ trụ quốc tế (ISS) hôm 1-10 sau chuyến bay kéo dài khoảng 8 giờ, lập kỷ lục chuyến bay nhanh nhất từ Mỹ đưa người lên trạm.

Chuyến bay chở phi hành gia đến trạm ISS nhanh nhất

SpaceX đã phóng tàu Dragon chở chỉ huy Jessica Watkins cùng ba thành viên phi hành đoàn NASA từ Cape Canaveral, bang Florida, sau 3 tuần trì hoãn để sửa hệ thống nhiên liệu bị rò rỉ của tàu.

Mây dày từng đe dọa khiến chuyến phóng phải trì hoãn trong buổi sáng. Tuy nhiên, thời tiết cuối cùng đã quang hơn, cho phép tên lửa cất cánh an toàn.

Chuyến bay kéo dài khoảng 8 giờ và được ghi nhận là chuyến bay nhanh nhất từ trước đến nay của SpaceX và các tổ chức Mỹ, trong đó có NASA để đưa phi hành gia đến trạm ISS.

Chuyến bay đến đích nhanh hơn nhờ trạm ISS ở vị trí thuận lợi trên quỹ đạo vào thời điểm tàu được phóng, giúp rút ngắn thời gian di chuyển.

Chỉ huy Watkins cũng trở thành người phụ nữ da màu đầu tiên chỉ huy một phi hành đoàn bay vào quỹ đạo. Bà là nhà địa chất từng làm việc với robot thám hiểm Curiosity của NASA trên sao Hỏa và từng đến ISS vào năm 2022.

"Cảm ơn vì một chuyến đi tuyệt vời", bà Watkins nói qua sóng liên lạc sau khi tàu rời bệ phóng.

Con số 13 và cỏ 4 lá may mắn

Ba thành viên còn lại đều lần đầu bay vào vũ trụ, gồm ông Luke Delaney, cựu lính thủy đánh bộ Mỹ; ông Joshua Kutryk, đại tá Không quân Hoàng gia Canada và ông Sergey Teteryatnikov, cựu thủy thủ tàu ngầm Nga.

Họ sẽ thay thế bốn phi hành gia đã sống tại phòng thí nghiệm trên quỹ đạo kể từ tháng 2.

Đây là chuyến bay thứ 13 SpaceX đưa phi hành đoàn lên ISS cho NASA, không tính chuyến bay thử nghiệm năm 2020. Tên gọi Crew-13 được đặt theo sứ mệnh Apollo 13 vào năm 1970.

Con số 13 bất ngờ cũng xuất hiện trong nhiều chi tiết của sứ mệnh. Bà Watkins và các thành viên phi hành đoàn đến bệ phóng trên những chiếc Tesla màu đen mang biển số "Lucky 13" (tạm dịch: may mắn 13). Họ cũng mang theo một chú rồng vàng nhỏ tên Lucky, có hình cỏ bốn lá quanh cổ.

Một chi tiết đặc biệt khác là ông Joshua Kutryk sẽ trở thành người đàn ông thứ tư làm cha trong khi đang ở trên quỹ đạo Trái đất. Vợ ông, Heather, dự kiến sinh người con thứ ba vào cuối tháng 11, khi ông vẫn đang thực hiện nhiệm vụ kéo dài 6 tháng trên ISS.

Năm 2004, NASA từng thiết lập đường dây liên lạc giữa phi hành gia Mike Fincke trên ISS và phòng sinh của vợ ông khi bà sinh con gái.

**********

Có ít nhất 2 trường học bị phóng hỏa và một số nhân viên trường học bị tạt xăng khi biểu tình học sinh ở Pháp tiếp tục lan rộng.

Hơn 400 trường học tại Pháp có thể sẽ phải tiếp tục đóng cửa trong hôm nay, 2-10, sau khi các cuộc biểu tình của học sinh leo thang thành bạo lực ở một số khu vực, Hãng AFP đưa tin.

"Theo những gì tôi nắm được, có hơn 400 trường học và các cơ sở giáo dục khác sẽ phải đóng cửa" - Bộ trưởng Giáo dục Pháp Edouard Geffray chia sẻ với Đài truyền hình France 2 vào khuya 1-10.

Trong ngày 1-10, Bộ Nội vụ Pháp ghi nhận 1.949 vụ bắt giữ và 305 cảnh sát bị thương.

Theo số liệu của Bộ Nội vụ, 1.027 trong tổng số khoảng 3.700 trường trung học trên toàn nước Pháp bị ảnh hưởng bởi các hoạt động biểu tình, trong đó 222 trường bị phong tỏa. Tại vùng Paris, giới chức cho biết khoảng 50 trường trở thành nơi xảy ra bạo lực, đụng độ và phá hoại.

Giới chức địa phương cho biết học sinh đã phóng hỏa tại ít nhất 2 trường trung học trong ngày 1-10. Tại thành phố Marseille, nhân viên nhà trường, một hiệu trưởng và hiệu phó bị tạt xăng và một phóng viên bị tấn công khi ghi nhận hiện trường, theo tờ Le Monde.

Trước làn sóng biểu tình học sinh lan rộng, ngày 1-10, Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu đã phải triệu tập cuộc họp khẩn, yêu cầu các bộ trưởng hủy kế hoạch công tác để tập trung xử lý tình hình.

Giới chức Pháp cho rằng một số người có hành vi bạo lực đã trà trộn vào các nhóm học sinh để thực hiện hành vi phá hoại.

Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nuñez cho biết lực lượng chức năng đã mở điều tra nội bộ sau các cáo buộc cảnh sát có hành vi bạo lực đối với 3 học sinh.

Các cuộc biểu tình bắt đầu từ những bức xúc liên quan đến tình trạng thiếu giáo viên, lớp học đông, cơ sở vật chất xuống cấp, thời khóa biểu và điều kiện học tập, trong đó có tình trạng lớp học quá nóng trong đợt nắng nóng năm nay. Phong trào khởi phát tại khu vực Paris và sau đó lan sang nhiều địa phương khác.

Một công đoàn sinh viên cho biết sinh viên đại học cũng tham gia các hoạt động hôm 1-10, với khoảng 30 khuôn viên trường bị phong tỏa.

Trong khi đó, theo một nguồn tin thân cận với Thủ tướng Pháp, giới chức tình báo báo cáo rằng phong trào biểu tình có sự tham gia của các chính trị gia thuộc phe cực tả, trong đó có thành viên Đảng Nước Pháp bất khuất (LFI).

Phản hồi thông tin trên, nghị sĩ Louis Boyard thuộc Đảng LFI đã bác bỏ hoàn toàn cáo buộc này.

****
******