Tin Tức ngày 01 tháng 10 -2026

Thứ Năm, 01 Tháng Mười 20266:11 SA(Xem: 741)
Tin Tức ngày 01 tháng 10 -2026
Trim-Ipad**********

Chiến tranh Ukraina : Cơ sở hạ tầng năng lượng của Kiev lại bị Nga oanh kích - RFI

Thùy Dương

Về tình hình chiến sự, bộ Quốc Phòng Nga hôm nay, 01/10/2026, thông báo đã đánh trúng một trung tâm hậu cần ở Kiev và một tàu tại cảng Chornomorsk. Theo Matxcơva, các mục tiêu đó đều phục vụ cho quân đội Ukraina, nhưng theo nhật báo Pháp Le Monde, thông tin này chưa được xác minh từ một nguồn độc lập.

Từ đêm thứ Ba sang ngày thứ Tư 30/09, Nga cũng đã ồ ạt nhắm trở lại các cơ sở hạ tầng năng lượng của Kiev, lần đầu tiên kể từ mùa đông năm ngoái, khiến nhiều người thiệt mạng và gây ra tình trạng mất điện ở thủ đô Ukraina. Theo AFP, đầu tuần này, thủ tướng Koretsky khuyến cáo những người dễ bị ảnh hưởng nên rời thủ đô trước mùa đông.

Từ Kiev, thông tín viên Emmanuelle Chaze hôm nay gửi về bài tường trình :

« Trong đêm, một chung cư và một nhà kho đã bị đánh trúng. Các vụ hỏa hoạn đã xảy ra và người dân ngày càng lo ngại về mạng lưới điện, bởi sau những đợt tấn công mới nhất của Nga, kể từ hôm qua, Kiev lại bị mất điện.

DTEK, nhà cung cấp năng lượng tư nhân lớn nhất, đã phải tái lập các biện pháp cắt điện khẩn cấp tại thủ đô, trong khi mùa lạnh giá vẫn chưa thực sự bắt đầu. Đây cũng là điều mà ông Serhiy Beskresnov, cố vấn tổng thống, lần đầu tiên xác nhận.

Quảng cáo

Nga cũng đang nhắm vào các cột điện bằng những drone được đặc biệt cải tiến để cắt phá các bộ phận kim loại, cụ thể là phần kim loại của các đường dây điện cao thế, và cả những kết cấu bằng thép, chẳng hạn như các cây cầu. Đây là một thách thức mới mà lực lượng phòng không Ukraina đang phải đối mặt.

Một ví dụ cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình: hôm qua báo động không kích đã kéo dài suốt hơn 20 giờ đồng hồ. Bên cạnh nguy cơ từ các cuộc tấn công, tình trạng này còn làm tê liệt toàn bộ thành phố, toàn bộ hoạt động kinh tế. Hiện vẫn chưa có dấu hiệu cho thấy tình hình sẽ lắng dịu.

Chính vì thế, trong bối cảnh phải sống dưới các đợt tấn công gần như liên tục của Nga, người dân thực sự đang chuẩn bị tinh thần để trải qua một mùa đông còn khó khăn hơn cả mùa đông năm ngoái ».

Về hỗ trợ quân sự cho Ukraina, Lầu Năm Góc vào phút chót đã giải ngân 400 triệu đô la viện trợ cho Kiev, đã được Quốc Hội Mỹ thông qua. Gói viện trợ bao gồm vũ khí, đạn dược, phương tiện và phụ tùng thay thế, nhưng không có tên lửa đánh chặn Patriot.

Trong khi đó, theo nhật báo Mỹ Wall Street Journal, hơn một nửa số chiến đấu cơ F-16 của Ukraina được cho là đang phải ngừng hoạt động do việc bảo dưỡng tại Bỉ bị chậm trễ. 


*********

Vụ máy bay hạ cánh khẩn cấp xuống Ả Rập Xê Út: Israel nói có dấu hiệu khủng bố - RFI

Anh Vũ

Về vụ máy bay của hãng hàng không FlyDubai, trên đường tới Tel Aviv, đã phải chuyển hướng và hạ cánh khẩn cấp xuống Ả Rập Xê Út chiều hôm qua 30/09/2026, các giới chức Israel cho là có hành động khủng bố. Tuy nhiên, vụ việc vẫn đang trong vòng điều tra.

o

Một số cơ quan truyền thông Israel cho biết đã xảy ra xô xát nghiêm trọng  trong buồng lái, cơ trưởng người Ấn Độ đã bị cơ phó đâm bằng dao. Một số hành khách đã can thiệp, khống chế kẻ tấn công, tránh một thảm họa lớn. Toàn bộ 174 người trên máy bay, đa số là công dân Israel, đều bình an vô sự.

Thủ tướng Israel Benyamin Netanyahu sau đó xác nhận một trong các phi công đã tìm cách làm máy bay rơi. Nghi phạm đã bị nhà chức trách Ả Rập Xê Út bắt giữ để thẩm vấn.

Bộ trưởng An Ninh Israel Itamar Ben Gvir gọi vụ này là một hành động “khủng bố”, trong khi bộ trưởng Quốc Phòng Israel Katz cho rằng có thể đây là một “âm mưu tấn công thánh chiến Hồi Giáo”.

Một nguồn tin thạo tin tại Ả Rập Xê Út cho AFP biết, do không có quan hệ ngoại giao chính thức với Israel, Ryadh đã từ chối đề nghị của phía Israel điều máy bay đến đón về nước các hành khách của chuyến bay FlyDubai bị chuyển hướng.

Quảng cáo

Cuối cùng, tối qua (30/09) chiếc máy bay mang số hiệu FZ 1073 đã hạ cánh xuống sân bay Ben Guirion, Tel Aviv. Những hành khách Israel vẫn chưa hết bàng hoàng sau chuyến bay. Thông tín viên RFI Frédérique Misslin từ Tel Aviv ghi nhận tại sân bay :

"Tôi không thể tin là mình đã về được nhà, đó là cơn ác mộng của cả cuộc đời…"

Ron cảm thấy nhẹ nhõm nhưng vẫn còn rất sốc. Cũng như những người Israel khác, anh kể lại: máy bay rung lắc, ai cũng sợ máy bay lao xuống đất, rồi phát hiện viên phi công bị đâm.

Eran ra sân bay đón chị và anh rể trở về từ Dubai. Cô cho biết : "Anh ấy là một trong những người đã giúp khống chế cơ phó. Người ta đã thấy những đoạn video trích ra có hình anh ấy. Người đàn ông dính máu chính là anh Assaf. Chúng tôi coi anh ấy là người hùng. Đúng vậy, một trong những người hùng."

Dù bị thương, viên phi công bị đâm vẫn kịp mở cửa buồng lái. Một nha sĩ đã cầm máu cho ông, còn Yaniv Hayoun khống chế kẻ tấn công.

Evi Attal, một hành khách, kể lại: "Anh ấy bước vào buồng lái và đẩy tên khủng bố ra, lúc ấy đang cố phá các thiết bị điều khiển để cho máy bay rơi. Anh ấy đẩy hắn ra rồi kéo cần lái lên, vì lúc đó máy bay đang lao đầu xuống, đang rơi. Đúng vậy, anh ấy đã cứu chúng tôi."

Thủ tướng Benyamin Netanyahu đã ra sân bay đón những người thoát nạn. Ông khẳng định kẻ tấn công đã muốn làm máy bay rơi.

Sáng nay 01/10, tổng thống Israel Isaac Herzog cho biết sẽ trao tặng một trong những huân chương cao quý nhất của Israel cho bốn hành khách Israel được cho là đã góp phần ngăn chặn thảm họa xảy ra. 


*********

Nga dọa tấn công các cơ sở sản xuất vũ khí cho Ukraina ở châu Âu, NATO kêu gọi bình tĩnh - RFI

Anh Vũ

Ngày 30/09/2026, Nga cảnh báo các nhà máy quốc phòng tại châu Âu sản xuất vũ khí cho Ukraina có thể trở thành những “mục tiêu quân sự tiềm tàng”. Lời đe dọa được đưa ra trong bối cảnh Ba Lan dự kiến đảm nhận việc sản xuất tên lửa Patriot và căng thẳng giữa Matxcơva và NATO tiếp tục gia tăng.

Người phát ngôn bộ Ngoại Giao Nga Maria Zakharova cho rằng các nước châu Âu không chỉ hỗ trợ Ukraina, mà còn đang trực tiếp tham gia vào cuộc xung đột, thông qua việc mở các nhà máy sản xuất vũ khí cho Ukraina và thành lập các liên doanh quốc phòng với Kiev. Theo bà Zakharova, sẽ là sai lầm nếu coi những cơ sở sản xuất vũ khí cho Ukraina nằm ngoài lãnh thổ nước này là an toàn.

Trước đó, nhiều hãng tin cho biết Matxcơva đã gửi một bức thư cho NATO để phản đối những "hành động khiêu khích" của Liên minh gần vùng lãnh thổ Kaliningrad của Nga. Trong thư, Nga dọa đáp trả bằng "toàn bộ kho vũ khí", bao gồm cả vũ khí hạt nhân. Hôm thứ Ba, đại sứ quán Nga tại Bỉ đã đề cập bức thư này trên mạng xã hội X.

Tổng thư ký khối NATO Mark Rutte không bình luận về nội dung cụ thể của bức thư, nhưng nhấn mạnh: "Putin biết rằng ông ta sẽ không bao giờ thắng được NATO. Vì vậy cách tốt nhất để xử lý tình hình là giữ bình tĩnh." Ông Rutte cho biết hiện chưa có dấu hiệu cho thấy một mối đe dọa quân sự trực tiếp đối với các nước NATO, cũng như chưa phát hiện hoạt động triển khai lực lượng Nga đáng kể tại biên giới với Phần Lan, hay gần các nước Baltic.

Theo lãnh đạo NATO, cách phản ứng phù hợp là không để bị cuốn vào những lời đe dọa, đồng thời tiếp tục hỗ trợ Ukraina. Ông Rutte cũng cho rằng Nga đang gặp khó khăn trên chiến trường. Tuy nhiên, theo ông, các cuộc tấn công vào những thành phố của Ukraina vẫn là vấn đề lớn, nhất là Nga tiếp tục nhắm vào hạ tầng đô thị, đặc biệt là hệ thống năng lượng.

Quảng cáo

Tổng thư ký NATO cũng thừa nhận Ukraina đang gặp khó khăn về phòng không, chủ yếu do thiếu tên lửa Patriot. Kiev muốn Mỹ cấp phép sản xuất loại tên lửa đánh chặn này. Ông Rutte nói dự án sẽ không giải quyết được vấn đề trong ngắn hạn, vì sau khi có giấy phép vẫn cần thời gian để sản xuất. Vì vậy, ông kêu gọi các nước thành viên nào còn hệ thống phòng không nên hỗ trợ Kiev trong khả năng của mình.


***********

Tin tức thế giới 1-10: Ông Trump nói về chuyến bay của Flydubai

THANH HIỀN

Tin tức thế giới 1-10: Ông Trump nghi vụ phi công đâm dao  - Ảnh 1.

Tổng thống Trump và Thủ tướng Netanyahu tại tòa Quốc hội Israel ở Jerusalem ngày 13-10-2025 - Ảnh: AFP

Ông Trump trao đổi với ông Netanyahu về vụ phi công đâm dao trên máy bay

"Tôi đã trao đổi khá lâu với ông Bibi Netanyahu (Bibi là biệt danh thân mật của Thủ tướng Israel - PV) về sự việc này. Có vẻ như cơ phó có thể là một kẻ khủng bố hoặc một kẻ mất trí nào đó, và anh ta đã đâm cơ trưởng", ông Trump nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục, đồng thời cho biết động cơ của vụ việc vẫn chưa được làm rõ.

Theo Hãng tin AFP, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 30-9 cho biết ông đã trao đổi với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyah, sau vụ cơ phó trên chuyến bay của hãng Flydubai từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) đến Israel bị cáo buộc tấn công cơ trưởng.

Bộ Ngoại giao Israel tuyên bố vụ việc là "tấn công khủng bố bất thành" nhằm làm tổn hại quan hệ giữa Tel Aviv với một trong những đối tác quan trọng ở Trung Đông.

Trong khi đó, Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã gặp gỡ các hành khách tại sân bay Tel Aviv. 

Ông hoan nghênh hành động dũng cảm của phi công người Ấn Độ Smit Machchhar vì đã chống trả quyết liệt khi bị thương, cũng như các hành khách, khi họ cùng phi công nỗ lực ngăn chặn một thảm họa lớn. Ông Machchhar hiện đang được điều trị ở Saudi Arabia.

Ông Netanyahu thậm chí đã ôm lấy một người đàn ông mặc áo còn dính máu tại sân bay và hỏi đó có phải máu của kẻ tấn công hay không.

Mỹ thúc đẩy chống dư thừa công suất thép tại G20, nhắm đến Trung Quốc

Theo AFP, bên lề cuộc họp Bộ trưởng Thương mại G20 ở Milwaukee hôm 30-9, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết nước này đang thúc đẩy các biện pháp xử lý tình trạng dư thừa công suất công nghiệp - một chỉ trích thường nhắm vào Trung Quốc.

Ông Greer cho biết Khuôn khổ Milwaukee đã được công bố, nhằm phối hợp giải quyết tình trạng dư thừa công suất thép. Theo ông, Mỹ đã áp dụng các biện pháp mạnh và cho rằng những nước khác cũng nên làm tương tự.

Tuy nhiên khi được hỏi, đại diện thương mại Trung Quốc Lý Thành Cương (Li Chenggang) nói G20 chưa thảo luận vấn đề này.

Khuôn khổ Milwaukee được công bố sau cuộc họp của Diễn đàn toàn cầu về dư thừa công suất thép (gồm 28 thành viên). Theo đó, các nước nhất trí phối hợp xử lý tình trạng dư thừa công suất thép, trong đó có việc giảm hoặc loại bỏ các khoản trợ cấp, tăng chia sẻ dữ liệu để phát hiện dấu hiệu bất thường trong hoạt động mua bán thép và có thể áp dụng các biện pháp thương mại, như thuế quan, với những nước sản xuất dư thừa.

Thẩm phán lên báo chỉ trích chiến dịch truy quét của ICE, chính quyền Trump yêu cầu trừng phạt

Tin tức thế giới 1-10: Ông Trump nghi vụ phi công đâm dao  - Ảnh 2.

Các đặc vụ ICE đối đầu với người biểu tình tập trung bên ngoài trung tâm nhập cư liên bang tại Newark, bang New Jersey, Mỹ ngày 8-6-2026 - Ảnh: AFP

Hôm 30-9, Bộ Tư pháp Mỹ đã đề nghị tòa án trừng phạt 7 thẩm phán liên bang tại bang Minessota, sau khi họ lên tiếng trả lời truyền thông và chỉ trích các đợt truy quét do Cơ quan Thực thi di trú và hải quan Mỹ (ICE) tiến hành tại bang này.

Hôm 17-9, tờ New York Times dẫn lời thẩm phán Patrick Schiltz - chánh án tòa án quận liên bang Minnesota, cùng 6 thẩm phán khác về những căng thẳng phát sinh trong chiến dịch truy quét nhập cư của ICE tại thành phố Minneapolis vào năm 2025.

Trong chiến dịch này, các đặc vụ ICE đã bắn chết 2 công dân Mỹ tham gia phản đối truy quét. Vụ việc gây ra làn sóng phẫn nộ trên toàn nước Mỹ và buộc Washington phải thu hẹp chiến dịch này.

Ông Schiltz cũng chỉ trích những căng thẳng mà chiến dịch này gây ra giữa tòa án liên bang ở Minessota với Bộ Tư pháp Mỹ.

Khiếu nại về hành vi sai trái, Bộ Tư pháp Mỹ cho rằng các thẩm phán đã vi phạm quy tắc đạo đức khi công khai phát biểu về những vụ án đang được tòa thụ lý. Song Hãng tin AFP cho biết trong bài phỏng vấn, các thẩm phán đã từ chối bình luận về các vụ án đang chờ xét xử.

Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cũng cho biết bộ này đã yêu cầu tòa phúc thẩm điều tra, cũng như yêu cầu 7 thẩm phán rút khỏi mọi vụ án hình sự và dân sự liên quan đến Bộ An ninh nội địa Mỹ (DHS) - cơ quan quản lý ICE.

Hàn Quốc rót hàng trăm tỉ USD vào dự án điện khí, lò phản ứng hạt nhân tại Mỹ

Ngày 1-10, Hàn Quốc đã chính thức công bố kế hoạch triển khai toàn diện 3 sáng kiến năng lượng lớn tại Mỹ. Đây là nỗ lực của Seoul nhằm thúc đẩy gói đầu tư chiến lược với tổng trị giá 350 tỉ USD, nhằm đạt được các miễn trừ quan trọng khỏi thuế nhập khẩu của Mỹ.

Theo đó, hai bên sẽ triển khai dự án điện khí trị giá 22,3 tỉ USD tại Texas, nhằm cung cấp điện trực tiếp cho các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI). Nhà máy có công suất 6,47 gigawatt này dự kiến bắt đầu vận hành thương mại vào năm 2029.

Hàn Quốc cũng dự kiến sẽ đầu tư 120 tỉ USD để xây dựng 8 lò phản ứng hạt nhân tại Mỹ, trong đó có 2 lò sử dụng thiết kế APR-1400 của Hàn Quốc. Ngoài ra, Seoul và Washington sẽ xem xét một dự án xây dựng đường ống và một cảng để vận chuyển, xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại Alaska.

Khoản đầu tư của Hàn Quốc sẽ được giới hạn ở mức 20 tỉ USD mỗi năm theo một thỏa thuận có tính ràng buộc pháp lý. Lợi nhuận sẽ được chia đều giữa Hàn Quốc và Mỹ cho đến khi Hàn Quốc thu hồi được khoản vốn đầu tư ban đầu trên toàn bộ các dự án.

Tình báo Nội địa Anh cảnh báo giới học thuật cắt quan hệ với một viện nghiên cứu Trung Quốc

Cơ quan tình báo nội địa Anh (MI5) hôm 30-9 đã khuyến cáo giới học thuật không hợp tác với Viện Nghiên cứu Công nghệ Tổng hợp Trung Quốc (CGTRI), vì cho rằng cơ quan này tài trợ nghiên cứu nhằm nâng cao năng lực do thám của Bắc Kinh.

MI5 cho biết đã phát hiện "mối liên hệ rất chặt chẽ" giữa CGTRI và Bộ An ninh quốc gia Trung Quốc.

Theo MI5, "hơn 100 học giả có liên hệ với Anh đã đóng góp" cho các dự án do Bộ An ninh quốc gia Trung Quốc tài trợ thông qua CGTRI, với các lĩnh vực bao gồm AI, an ninh mạng, hệ thống liên lạc bí mật và kỹ thuật giấu tin.

MI5 cho rằng hoạt động này "đe dọa an ninh quốc gia Anh". MI5 đồng thời nhấn mạnh rằng dù các học giả có thể hành động với thiện chí, nhưng sau cảnh báo này, bất kỳ hoạt động hợp tác nào tiếp theo với viện nghiên cứu Trung Quốc có thể vi phạm Đạo luật An ninh quốc gia.

Đại sứ quán Trung Quốc bác bỏ cáo buộc của MI5, gọi đây là những điều "hoang đường và hoàn toàn bịa đặt".

Đại tiệc cho cún cưng

Tin tức thế giới 1-10: Ông Trump nghi vụ phi công đâm dao  - Ảnh 1.

Những chú chó cưng được thưởng thức bữa ăn "thượng hạng" trong sự kiện "Đại tiệc cho cún cưng", do đầu bếp người Pháp Thierry Marx tổ chức tại Bảo tàng Carnavalet ở Paris hồi đầu tuần này - Ảnh: AFP


**********

TIN TỔNG HỢP

RFI

(AFP) - Họp bộ trưởng Thương Mại G20 tại Hoa Kỳ. Các bộ trưởng Thương Mại của nhóm G20, quy tụ các nền kinh tế lớn trên thế giới (bao gồm cả Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Pháp và Nga), hôm nay, 30/09/2026 bắt đầu họp trong hai ngày, tại Milwaukee, bang Wisconsin, miền bắc Hoa Kỳ, dưới sự chủ trì của Hoa Kỳ. Giới phân tích dự báo hội nghị sẽ không mang lại nhiều kết quả đáng kể : các mức thuế do ông Trump áp đặt đã gây căng thẳng trong quan hệ với các quốc gia khác. Trung Quốc cũng phủ nhận việc nước này cố tình duy trì tình trạng dư thừa năng lực sản xuất để thúc đẩy xuất khẩu và làm giảm giá hàng hóa của họ trên toàn cầu.

(AFP) - Hoa Kỳ : Lãnh đạo các tập đoàn AI hứa sẽ « tự quản ». Lãnh đạo các tập đoàn hàng đầu trong ngành hôm thứ Hai 28/09/2026, đã thông qua một bộ quy tắc ứng xử trên cơ sở tự nguyện, với sự tán thành của tổng thống Mỹ Donald Trump, vốn phản đối mọi quy định mang tính bắt buộc. Các tập đoàn AI cam kết thực hiện « bốn cấp độ » giám sát : áp dụng « các biện pháp kiểm soát nội bộ chặt chẽ » đối với hành vi của mô hình trong các lĩnh vực như « an ninh mạng » hoặc « các mối đe dọa hóa học » ; thành lập các nhóm chuyên trách nội bộ để quản lý các biện pháp kiểm soát này ; sử dụng các đánh giá « từ bên ngoài » ; và cuối cùng là thành lập « các ủy ban độc lập » ở cấp lãnh đạo cao nhất. Các công ty cũng cam kết sẽ « họp định kỳ để thiết lập các tiêu chuẩn và quy trình tốt nhất ».

(AFP) - Maroc có nữ thủ tướng đầu tiên. Quốc vương Mohammed VI của Maroc hôm qua, 29/09/2026, đã bổ nhiệm bà Fatima Ezzahra El Mansouri làm thủ tướng sau khi đảng của bà giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc Hội tuần trước. Đây là lần đầu tiên một phụ nữ đảm nhận vai trò lãnh đạo chính phủ tại Maroc. Sau cuộc gặp với Quốc vương, nữ lãnh đạo 50 tuổi chia sẻ với truyền thông: « Đây thực sự là một khoảnh khắc lịch sử. Lần đầu tiên trong lịch sử đất nước, một phụ nữ gánh vác trọng trách lãnh đạo chính phủ. Đây là niềm tự hào không chỉ của riêng tôi mà còn của tất cả phụ nữ Maroc ». Tuy nhiên, do không nắm đa số tuyệt đối trong Quốc Hội, bà El Mansouri sẽ phải liên minh với các đảng khác để thành lập nội các.

(AFP) - Hoa Kỳ : Tòa án Tối cao « tạm thời » dỡ bỏ thêm các hạn chế đối với chính sách trục xuất di dân sang nước thứ ba. Tòa án Tối cao Hoa Kỳ, với đa số thành viên thuộc phe bảo thủ, ngày 29/09/2026, một lần nữa dỡ bỏ, cho đến khi có thông báo mới, các hạn chế đối với việc trục xuất người nhập cư bất hợp pháp sang các nước thứ ba. Tòa án đã chấp nhận yêu cầu của chính quyền Trump đình chỉ các phán quyết của tòa cấp dưới, cho rằng các hướng dẫn về việc trục xuất di dân sang nước thứ ba là « bất hợp pháp ». Tòa án Tối cao cũng cho biết sẽ xem xét hồ sơ này vào tháng 12/2026 về tính hợp pháp của hướng dẫn do bộ Nội Vụ ban hành vào năm 2025.

(AFP) - Kim Jong Un mắc chứng « béo phì nghiêm trọng ». Nghị sĩ Hàn Quốc Youn Kun Young, ngày 30/09/2026, dẫn các nguồn tin tình báo cũng khẳng định thêm rằng dù có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch, nhưng lãnh đạo Bắc Triều Tiên, cân nặng 140 kg, vẫn chưa cho thấy có vấn đề thể chất nào. Sức khỏe của ông Kim, một người hút thuốc lâu năm và béo phì, và nguy cơ đột ngột qua đời là vấn đề đáng lo ngại trên toàn thế giới do Bắc Triều Tiên sở hữu vũ khí hạt nhân và những căng thẳng trong khu vực.

(AFP) - Nhật Bản : Thủ đô Tokyo trải qua chuỗi ngày mưa dài nhất trong lịch sử. Tính đến ngày 29/09/2026, Tokyo trải qua ngày mưa thứ 34 liên tiếp. Đây là chuỗi ngày mưa dài nhất được ghi nhận kể từ khi bắt đầu thống kê tương tự vào năm 1886, theo như báo cáo của Cơ quan Khí tượng Thủy văn Nhật Bản (JMA). Thông thường kết thúc vào cuối tháng Bảy, mùa mưa năm nay kéo dài suốt mùa hè gây lũ lụt nghiêm trọng trên khắp thủ đô. Hiện tượng El Nino cùng với việc nước biển ấm dần được cho là những nguyên nhân chính gây ra các hiện tượng khí hậu khắc nghiệt.

(AFP) - Ô nhiễm tầng ozon : Hơn một phần ba dân số thế giới bị phơi nhiễm ở mức độ nguy hiểm. Theo báo cáo của Cơ quan giám sát bầu khí quyển Copernicus, công bố hôm nay, 30/09/2026, những đợt nắng nóng và cháy rừng liên tiếp, kết hợp cùng với việc phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính do con người gây ra, khiến 34% dân số thế giới bị phơi nhiễm ở những mức độ nguy hiểm khác nhau của hiện tượng ô nhiễm tầng ozon. Châu Á là khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất : 53% dân số bị phơi nhiễm ở mức độ « cực kỳ cao » chỉ trong tám tháng đầu năm 2026, tiếp theo là Bắc Mỹ (2/3 dân số) và châu Âu (45%) bị nhiễm chất lượng không khí lần lượt ở mức « tồi tệ » và « rất tồi tệ ».


********

Mỹ rút quân khỏi Irak : Không gian ảnh hưởng của Iran rộng mở - RFI

Anh Vũ

Sau hơn hai thập niên hiện diện quân sự, Mỹ đã rút những lực lượng cuối cùng khỏi Irak. Đối với Washington, đây là bước đi nhằm khép lại một chương dài can thiệp quân sự tại quốc gia Trung Đông này. Nhưng tại Baghdad, sự ra đi của Mỹ cũng đặt ra những câu hỏi : ai sẽ lấp khoảng trống an ninh mà lực lượng Mỹ để lại ? Iran sẽ tận dụng cơ hội này để mở rộng ảnh hưởng ?

Theo Reuters, các lực lượng Mỹ dự kiến rời những căn cứ cuối cùng tại Irak vào ngày 30/09/2026 này. Quyết định này được thỏa thuận từ năm 2024, dưới thời tổng thống Joe Biden, và được chính quyền Donald Trump tiếp tục thực hiện. Nhưng điều đáng chú ý là việc rút quân diễn ra trong lúc Mỹ và Iran đang đối đầu trong một cuộc chiến khu vực.

Nhà phân tích an ninh Irak, chuyên theo dõi các nhóm vũ trang Hồi giáo dòng Shia Jasim al-Bahadli nhận định với Reuters rằng Iran có thể đạt được lợi ích chiến lược đáng kể từ việc liên quân rút đi, bởi sự hiện diện quân sự của Mỹ trong nhiều năm qua đã tạo ra một đối trọng với ảnh hưởng của Teheran tại Irak. Theo ông, các nhóm vũ trang thân Iran không chỉ coi đây là một thắng lợi biểu tượng, mà còn có thể tìm cách chuyển lợi thế đó thành ảnh hưởng lớn hơn đối với an ninh và các quyết định chính trị của Irak. Đây chính là điểm khiến việc Mỹ rút quân trở nên nhạy cảm.

Irak là một trường hợp đặc biệt ở Trung Đông : Baghdad duy trì quan hệ với cả Washington lẫn Teheran, trong khi hai cường quốc này lại coi nhau là đối thủ. Trong nhiều năm, lãnh thổ Irak trở thành một dạng chiến trường gián tiếp giữa Mỹ và Iran. Các nhóm vũ trang thân Teheran nhiều lần tấn công lực lượng Mỹ, trong khi Washington tiến hành các cuộc không kích trả đũa. Theo AFP, sau khi liên quân rút đi, chính phủ Irak sẽ phải tự giải quyết một vấn đề mà lâu nay Washington gây sức ép : kiểm soát và giải giáp các lực lượng vũ trang thân Iran.

Thủ tướng Irak,  Ali al-Zaïdi đã cam kết các phe phái này sẽ giao nộp vũ khí sau khi liên quân rời Irak. Nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều. Một số nhóm tuyên bố sẵn sàng giải giáp, trong khi những lực lượng mạnh hơn từ chối. AFP dẫn một nguồn ngoại giao tại Baghdad cho biết chính phủ hiện chưa có một lộ trình rõ ràng cho quá trình này.

Quảng cáo

Nhà phân tích Irak Sajad Jiyad cho rằng vấn đề không thể được giải quyết chỉ bằng một quyết định hành chính. Theo ông, chừng nào cuộc xung đột khu vực còn tiếp diễn, Iran khó từ bỏ những công cụ chiến lược cho phép họ tấn công các lợi ích của Mỹ trong khu vực. Teheran có thể chấp nhận giảm hoạt động của các nhóm vũ trang mà mình hậu thuẫn, nhưng hoàn toàn không muốn các nhóm này từ bỏ vũ khí.

Vấn đề còn lớn hơn câu chuyện Iran

Reuters dẫn lời các quan chức an ninh Irak và người Kurdistan cảnh báo việc Mỹ rút quân có thể tạo điều kiện cho tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) phục hồi. Dù "vương quốc Hồi giáo" tự xưng đã bị đánh bại gần một thập niên trước, IS vẫn duy trì các mạng lưới chân rết ngầm. Chỉ huy người Kurdistan Sirwan Barzani cho rằng việc thiếu thông tin tình báo, hậu cần và drone của Mỹ có thể tạo cơ hội để IS tái tổ chức. Như vậy, quân Mỹ rút đi có thể làm giảm một nguồn căng thẳng tại chỗ, nhưng đồng thời cũng làm suy yếu một trong những đối trọng quân sự với Iran và một số năng lực chống khủng bố mà Baghdad từng dựa vào.

Tuy nhiên, nói rằng Irak sẽ rơi vào tay Iran là một cách nhìn quá đơn giản. Chính Irak mới là bên phải xử lý bài toán để có thể giữ được chủ quyền và tránh trở thành chiến trường giữa hai đối thủ bên ngoài. Sajad Jiyad cho rằng nếu Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận, vấn đề các nhóm vũ trang ở Irak sẽ trở nên dễ giải quyết hơn nhiều. Nhưng khi đối đầu Mỹ - Iran vẫn tiếp diễn, các lực lượng thân Teheran có lý do để giữ vũ khí và duy trì khả năng gây sức ép. Vì thế, cuộc rút quân của Mỹ không đồng nghĩa với việc Iran lập tức kiểm soát Irak, nhưng điều đó làm thay đổi cán cân ảnh hưởng.

Sau khi lực lượng Mỹ rời đi, Teheran sẽ không còn phải đối mặt với cùng mức độ hiện diện quân sự của Washington tại một quốc gia có vị trí chiến lược ngay sát biên giới Iran. Các đồng minh vũ trang của Iran có thêm không gian hoạt động, trong khi chính phủ Irak phải chứng minh rằng họ đủ khả năng kiểm soát các lực lượng này mà không cần đến sự bảo trợ trực tiếp của Mỹ. Đó có thể sẽ là phép thử lớn nhất đối với chủ quyền của Irak.


*****

Phi công ẩu đả giữa trời, máy bay chở khách tới Israel đột ngột chuyển hướng

Tuấn Anh

Báo Guardian đưa tin lúc đang di chuyển qua không phận Jordan hôm nay (30/9), máy bay chở khách của hãng hàng không FlyDubai bất ngờ chuyển hướng sang Ảrập Xêút và phát đi 3 tín hiệu khẩn cấp. Trong đó, một tín hiệu cho thấy khả năng xảy ra hành vi can thiệp bất hợp pháp.

Máy bay chở khách của hãng FlyDubai từ Dubai đến Israel đã đột ngột chuyển hướng, hạ độ cao và buộc phải hạ cánh khẩn cấp xuống Ảrập Xêút. Video: Flightradar24

Theo dịch vụ theo dõi chuyến bay Flightradar24, khoảng 2 giờ sau khi cất cánh, máy bay đã phát tín hiệu khẩn cấp, bao gồm mã báo hiệu khả năng bị không tặc. Máy bay đã hạ độ cao đột ngột, giảm gần 4.900m chỉ trong vòng 2 phút. Lúc xảy ra sự cố, chiếc Boeing 737 này được cho đang chở 174 hành khách, trong đó có 27 trẻ em.

Trong khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tiến hành các cuộc tham vấn an ninh khẩn cấp, Tel Aviv đã điều động máy bay chiến đấu vì lo ngại nguy cơ không tặc đối với chuyến bay chở hàng chục công dân Israel. Máy bay sau đó đã hạ cánh xuống sân bay Tabuk ở tây bắc Ảrập Xêút.

may bay.jpg
Hình ảnh máy bay chở khách FlyDubai sau khi hạ cánh khẩn cấp xuống Tabuk. Ảnh: Open Source Intel

Theo những bức ảnh được cho chụp sau khi máy bay hạ cánh an toàn xuống Tabuk, cú hạ độ cao đột ngột dường như đã làm hư hại phần đuôi máy bay.

Hãng hàng không FlyDubai xác nhận máy bay đã rơi vào trạng thái lao dốc nguy hiểm khi xảy ra một "vụ việc bạo lực”, nhưng toàn bộ hành khách đều an toàn khi máy bay đáp xuống Tabuk. Hãng cho biết một máy bay thay thế sẽ đưa các hành khách tiếp tục hành trình đến Israel.

Một hành khách chia sẻ với tờ Jerusalem Post rằng một phi công đã đâm đồng nghiệp và cố gắng đẩy người này ra khỏi buồng lái, khiến những hành khách người Israel khác phải lao vào khống chế kẻ tấn công khi máy bay bắt đầu lao xuống.

Truyền thông Israel đã đăng tải hình ảnh một hành khách có vết máu trên áo.

Cơ quan quản lý hàng không Ảrập Xêút thông báo toàn bộ hành khách đều an toàn, trong khi cơ trưởng và cơ phó của chuyến bay đã được đưa đến bệnh viện để điều trị. Không quân Israel đang chờ Ảrập Xêút cấp phép để đưa số hành khách bị mắc kẹt này trở về Israel.

Ban đầu, phát ngôn viên của Văn phòng Thủ tướng Israel tuyên bố việc chuyển hướng chuyến bay không phải do âm mưu không tặc. Tuy nhiên, nhà chức trách sau đó thông báo họ đang tiến hành điều tra vụ việc.

Truyền thông Israel dẫn lời các quan chức giấu tên tiết lộ họ đang xem xét liệu một trong các phi công có ý định đâm máy bay để tự sát hay không trước khi bị các thành viên phi hành đoàn ngăn lại. Các quan chức này cũng cho hay họ đang cân nhắc khả năng vụ việc là một âm mưu tấn công nhằm vào người Israel.

Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel, Trung tướng Eyal Zamir đã hoãn chuyến thăm Mỹ dự kiến ​​vào tuần tới do sự cố này. Theo kế hoạch, ông sẽ có cuộc gặp với Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ và người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ.

Hiện có nhiều thông tin trái chiều về diễn biến sự việc trên máy bay cũng như danh tính của các phi công. Theo đài truyền hình N12 của Israel, một trong hai phi công bị cáo buộc gây ra vụ tấn công trên máy bay là công dân Oman và mới làm việc cho FlyDubai chưa đầy một năm. 

Bộ trưởng Giao thông vận tải Israel Miri Regev đã yêu cầu FlyDubai dừng mọi chuyến bay đến Israel, đồng thời kêu gọi điều tra xem liệu Dubai có vi phạm thỏa thuận hàng không với Israel hay không. Thỏa thuận đó cấm phi công đến từ các quốc gia chưa bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Israel thực hiện các chuyến bay đến nước này.

Theo N12, các quan chức Israel cũng đang xem xét liệu phi công người Oman này có mang hai quốc tịch hay không. Nếu có, phi công được phép lên chuyến bay.


*****

Hành khách kể giây phút khống chế, ngăn cơ phó lao máy bay UAE xuống đất

Các hành khách trên chuyến bay của hãng flydubai đã dũng cảm cùng nhau khống chế cơ phó, kịp thời ngăn thảm họa máy bay lao xuống đất.

Tzvika Manes, giám đốc công ty bảo lãnh phát hành Barak Capital Underwriting thuộc ngân hàng Leumi của Israel, ngày 30/9 cùng vợ con lên chuyến bay số hiệu FDB1073 của hãng hàng không flydubai từ Dubai, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), đến Tel Aviv.

Khoảng 2 giờ 15 phút sau khi máy bay cất cánh, trong lúc con gái đang ở trong nhà vệ sinh, vợ anh đứng bên ngoài bỗng nhiên nghe thấy tiếng la hét từ bên trong buồng lái và đề nghị một thành viên phi hành đoàn ngồi gần đó vào kiểm tra.

"Anh ấy hô lên nhờ hỗ trợ, tôi cùng hai người đàn ông khác lập tức xông vào buồng lái khống chế kẻ tấn công. Người tôi dính đầy máu. Cảnh tượng lúc đó thật điên rồ", Manes kể lại, nỗi bàng hoàng vẫn hiện rõ trên gương mặt.

Giây phút hành khách khống chế, ngăn cơ phó lao máy bay UAE xuống đất

Phút hỗn loạn trên chuyến bay FDB1073 của hãng hàng không flydubai khi hành khách nghe thấy tiếng ẩu đả, cãi vã trong buồng lái ngày 30/9. Video: X/@airplusnews

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho hay một phi công đã dùng dao gấp đâm phi công còn lại trong buồng lái và cố ý tìm cách lao máy bay xuống đất. "Đó là một sự cố an ninh cực kỳ nghiêm trọng", ông Netanyahu nói.

Ông thêm rằng các hành khách cùng nhân viên phi hành đoàn đã xông vào buồng lái, "vô hiệu hóa" cơ phó khi anh này tìm cách phá hoại hệ thống điều khiển của máy bay.

Kể lại sự việc qua điện thoại từ sân bay Tabuk của Arab Saudi, nam hành khách tên Daniel cho hay trong lúc bầu không khí đang yên lặng, anh đột nhiên nghe thấy tiếng cãi vã, xô xát.

"Cửa buồng lái hé mở và tôi thấy có người đang cố đẩy ai đó ra ngoài. Đúng lúc ba người Israel ngồi phía sau tôi tiến lại xem có chuyện gì, chiếc máy bay đột ngột lao chúi mũi xuống đất và xoay vòng rất mạnh", Daniel kể. "Theo những gì tôi biết, cơ phó đã đâm cơ trưởng rồi tìm cách chiếm quyền kiểm soát máy bay".

Anh cho hay máy bay lúc đó cắm đầu và xoay điên cuồng trong khoảng 2-3 phút, trước khi hai phi công mặc thường phục ngồi ở cuối máy bay tiến vào buồng lái và giành lại quyền điều khiển. Một trong hai phi công dự bị này là người Anh, nhưng danh tính chưa được công bố.

Cơ trưởng bị đâm trọng thương và chảy nhiều máu khi được kéo ra ngoài buồng lái. Một bác sĩ có mặt trên chuyến bay đã băng bó, cấp cứu cho cơ trưởng, trong khi cơ phó bị trói nằm bên cạnh và dường như bất tỉnh.

"Cảm giác lúc đó như thể mọi thứ đã kết thúc. Xong thật rồi. Thảm kịch 11/9 sắp lặp lại", Daniel nhớ lại. "Cảm giác dài như cả thế kỷ".

Tuy nhiên, Daniel cho biết lúc đó nguy hiểm dường như vẫn chưa chấm dứt.

"Mọi người đều dồn sức vô hiệu hóa kẻ tấn công. Tôi nhìn ra ngoài cửa sổ máy bay, chỉ thấy bên dưới toàn sa mạc, không biết mình đang ở đâu. Rồi tôi nhận ra Iran đang ở rất gần. Nhiều suy nghĩ lướt qua trong đầu, tôi thậm chí nghĩ rằng máy bay đang bị cướp sang Iran", anh cho hay.

Đường bay của chiếc phi cơ gặp sự cố. Đồ họa: Flightradar24

Đường bay của chiếc phi cơ gặp sự cố. Đồ họa: Flightradar24

Theo lời Daniel, hai phi công tiếp quản quyền điều khiển ban đầu không thông báo gì cho hành khách, có lẽ vì phải tập trung cao độ để điều khiển máy bay trở về quỹ đạo bình thường.

"Các phi công tự khóa mình trong buồng lái, chúng tôi hoàn toàn mất liên lạc với họ. Hai tiếp viên của flydubai khi ấy cũng hoàn toàn bất lực. Họ hoảng loạn và không biết phải xử lý tình huống ra sao", anh kể. "Đủ mọi kịch bản tồi tệ hiện lên trong đầu, nhưng ngay khoảnh khắc nghe thấy tiếng phi công phát thanh thông báo máy bay chuẩn bị hạ cánh, tôi mới thực sự bình tâm trở lại".

Chuyến bay số hiệu FDB1073 của hãng hàng không flydubai hôm nay phát tín hiệu khẩn cấp khi đang trong hành trình từ Dubai, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), đến Tel Aviv, Israel. Phi cơ lúc bấy giờ đang chở khoảng 180 hành khách, trong đó có hàng chục công dân Israel.

Hành khách rời khỏi chiếc Boeing 737 MAX của hãng hàng không flydubai sau khi hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay Tabuk ở Arab Saudi ngày 30/9. Ảnh: Times of Israel

Hành khách rời khỏi chiếc Boeing 737 MAX của hãng hàng không flydubai sau khi hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay Tabuk ở Arab Saudi ngày 30/9. Ảnh: Times of Israel

Dữ liệu từ các nguồn công khai cho thấy khoảng 2 giờ 15 phút sau khi cất cánh, máy bay bất ngờ chúi mạnh, hạ độ cao từ khoảng 10.000 mét xuống 5.000 mét trong chưa đầy một phút, đồng thời tăng tốc từ 760 km/h lên 1.100 km/h.

Máy bay sau đó lấy lại độ cao trong vài giây, lên khoảng 6.600 mét, rồi tiếp tục chúi mũi lao xuống còn hơn 4.200 mét.

Trong khoảng một giờ tiếp theo, máy bay không duy trì được độ cao ổn định, dù chủ yếu bay ở khoảng 4.500 mét. Điều này cho thấy phi cơ có thể được điều khiển thủ công thay vì sử dụng chế độ lái tự động.

Thủ tướng Netanyahu thông báo cơ phó, người mang quốc tịch Oman, đã bị bắt và đang bị giới chức Arab Saudi thẩm vấn. Động cơ của người này chưa được tiết lộ.

Vũ Hoàng (Theo Times of Israel, Calcalist, AFP, Reuters)


**********

Thủ tướng Anh cân nhắc khả năng tái gia nhập Liên minh châu Âu

Việt Dũng

Theo tờ Guardian, Thủ tướng Anh Burnham ngày 29/9 thừa nhận rằng quyết định Brexit (Anh rời EU) đã gây ra nhiều tác động tiêu cực hơn lợi ích đối với nước này.

"Chúng ta cần xác định rõ hướng phát triển quan hệ lâu dài với EU, bởi châu Âu vẫn là thị trường lớn nhất của Anh. Chúng ta có các lựa chọn khác nhau và tôi sẽ tận dụng hội nghị thượng đỉnh Anh - EU vào cuối năm để thảo luận kỹ càng hơn", ông Burnham phát biểu tại Hội nghị Công đảng thường niên ở Liverpool.

8388-guardian.jpg
Thủ tướng Anh Andy Burnham. Ảnh: The Guardian

Nhà lãnh đạo Anh sau đó cũng tiết lộ về những phương án ông sẽ thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh Anh - EU. Phương án đầu tiên là tái gia nhập EU, phương án thứ hai là trở lại thị trường chung của khối, phương án thứ ba là tham gia một liên minh thuế quan và phương án cuối cùng là giữ nguyên hiện trạng.

"Các phương án nên được đánh giá dựa trên ưu điểm và nhược điểm của chúng cũng như những gì mà Anh có thể thực hiện được", ông Burnham nói.

Những phát biểu của ông Burnham đánh dấu lần đầu tiên một Thủ tướng Anh công khai gợi ý về việc trở lại EU sau một thập kỷ. Vào năm 2016, Anh đã trưng cầu dân ý để rời khỏi EU, qua đó chấm dứt nhiều thập niên là thành viên của khối và kéo theo nhiều năm biến động chính trị, khi London liên tục phải đối mặt với những hệ quả kinh tế và ngoại giao từ quyết định này.

Theo giới quan sát, bất kỳ động thái nào nhằm tăng cường quan hệ với EU cũng có thể khơi lại cuộc tranh luận về Brexit vốn chưa hoàn toàn lắng xuống. Phe bảo thủ tại Anh từ trước tới nay luôn phản đối khả năng đưa vấn đề này trở lại tâm điểm chính trị, trong khi ngay trong Công đảng cũng có những ý kiến thận trọng trước việc tranh luận về tư cách thành viên EU.


******
******
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thứ Năm, 08 Tháng Mười 20264:04 CH
Thứ Năm, 08 Tháng Mười 20266:22 SA
Thứ Ba, 06 Tháng Mười 20264:00 CH
Thứ Hai, 05 Tháng Mười 20264:00 CH
Thứ Hai, 05 Tháng Mười 20267:03 SA
Chủ Nhật, 04 Tháng Mười 20268:09 SA
Thứ Bảy, 03 Tháng Mười 20266:52 SA
Thứ Sáu, 02 Tháng Mười 20266:33 SA
Thứ Tư, 30 Tháng Chín 20267:14 SA
Thứ Ba, 29 Tháng Chín 20266:09 SA
VIDEO HNPD
Giao Kèo
Web tham khảo