Hai bài xã luận của Le Figaro và La Croix tiếp tục đề cập đến chuyến tông du Pháp của giáo hoàng Lêô XIV, nhấn mạnh đến sức hút đặc biệt của ngài, thể hiện qua sự đón tiếp nồng nhiệt tại Paris, Lourdes và Metz. Le Figaro tập trung vào hình ảnh một tiếng nói tự do, mạnh mẽ và có khả năng mang lại hy vọng cho xã hội, còn La Croix chú trọng đến nội dung các thông điệp của ngài và những tranh luận mà chúng có thể khơi lên.

Theo tờ Le Figaro, chuyến thăm đã tạo nên những khoảnh khắc đáng nhớ. Tại quảng trường Concorde, khoảng 800.000 người có mặt từ nhiều giờ trước để tham dự thánh lễ, trong bầu không khí vừa tưng bừng vừa hồ hởi. Nhật báo thiên hữu nhận định sự đón tiếp nồng nhiệt này không chỉ phản ánh tình cảm của người Công giáo dành cho giáo hoàng, mà còn cho thấy sức hút của Lêô XIV vượt ra ngoài phạm vi Giáo hội. Trong một xã hội đang trải qua những khủng hoảng về tinh thần và giá trị, ngài xuất hiện như một nhân vật có thẩm quyền, đưa ra một định hướng và gợi lại ý nghĩa cho đời sống.

Le Figaro đặc biệt chú ý đến phạm vi tiếp xúc rộng rãi của giáo hoàng trong chuyến đi lần này : các nhà lãnh đạo chính trị và ngoại giao tại điện Elysée, hàng giáo sĩ tại Nhà thờ Đức Bà Paris, giới trẻ tại Stade de France, người bệnh và các nạn nhân bị lạm dụng tình dục tại Lourdes. Theo tờ báo, dù hướng tới những nhóm công chúng khác nhau, giáo hoàng Lêô XIV vẫn giữ một thông điệp nhất quán. Với người Công giáo, đặc biệt là giới trẻ, ngài củng cố đức tin và khuyến khích họ gắn bó hơn với đời sống Giáo hội. Còn với toàn xã hội, giáo hoàng nhấn mạnh đến những giá trị như hòa bình, công lý và sự tôn trọng con người, nhất là đối với những người yếu thế và dễ bị tổn thương.

Ở khía cạnh này, tờ La Croix cũng nhấn mạnh rằng giáo hoàng không chỉ hướng tới các tín hữu. Nhật báo Công giáo cho rằng những phát biểu của ngài nhắm trực tiếp tới những vấn đề lớn của xã hội hiện đại. Trước nguy cơ con người quá đề cao hiệu quả công nghệ, Lêô XIV cảnh báo về một “thiên đường của máy móc” có thể trở thành mối đe dọa đối với chính con người. Ngài đồng thời kêu gọi tôn trọng sự khác biệt và cảnh báo một quan niệm lệch lạc về thế tục có thể biến xã hội thành một không gian đồng nhất, thiếu chỗ cho sự đa dạng.

Một điểm được La Croix nhấn mạnh là lập trường của giáo hoàng về sự sống và cái chết. Đề cập đến việc Pháp thông qua luật trợ tử hồi tháng 7, ngài tuyên bố rằng “điều hợp pháp chưa chắc đã là điều có tính đạo đức”. Phát biểu này chắc chắn sẽ gây tranh cãi, nhưng tranh luận không nhất thiết là điều tiêu cực. Trái lại, La Croix xem đó là một phần của cuộc đối thoại cần thiết giữa Giáo hội, Nhà nước và xã hội dân sự.

Pháp tăng cường hỗ trợ quân sự cho Ả Rập Xê Út : Bước đi chiến lược và những toan tính phía sau

Việc tổng thống Emmanuel Macron, ngày 24/09, thông báo Pháp sẽ triển khai các phương tiện quân sự tới Ả Rập Xê Út để bảo vệ cơ sở dầu mỏ Yanbu đang được báo chí Pháp nhìn nhận như một bước đi đáng chú ý cả về an ninh khu vực lẫn quan hệ giữa Paris và Riyadh. Le Monde dành trang nhất tập trung vào sự chuyển biến trong hợp tác quốc phòng vốn lâu nay khá kín đáo giữa hai nước, còn Les Echos giải thích động thái của Paris chủ yếu bắt nguồn từ nhu cầu bảo vệ nguồn cung dầu mỏ, trong bối cảnh Pháp đã duy trì lực lượng tại Trung Đông từ nhiều năm nay.

Cảng dầu Yanbu nằm ở điểm cuối của đường ống Đông – Tây, tuyến vận chuyển dầu chiến lược giúp Ả Rập Xê Út đưa dầu từ phía Đông sang phía Tây, qua đó giảm sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng drone và tên lửa nhắm vào Ả Rập Xê Út gia tăng, thông báo của chủ nhân điện Elysée cho thấy Pháp đang chuyển từ một hình thức hợp tác quốc phòng tương đối kín đáo sang một cam kết an ninh rõ nét hơn.

Tuy nhiên, Le Monde lưu ý rằng quy mô thực tế của đợt triển khai vẫn chưa được công bố. Pháp chưa cho biết sẽ điều bao nhiêu binh sĩ, những hệ thống cụ thể nào được đưa tới Ả Rập Xê Út và khi nào chúng bắt đầu hoạt động. Bộ tổng tham mưu Pháp chỉ khẳng định sự tham gia của nước này tại khu vực vẫn nằm trong khuôn khổ “phòng thủ”, nhằm góp phần duy trì ổn định khu vực và bảo vệ các lợi ích cũng như đối tác của Pháp.

Về phần mình, tờ Les Echos đi sâu vào nguyên nhân trực tiếp khiến Yanbu trở thành mục tiêu cần được bảo vệ. Theo nhật báo kinh tế, thay vì tìm cách can thiệp trực tiếp vào cuộc xung đột giữa Riyadh và lực lượng Houthi ở Yemen, Paris muốn “giải quyết vấn đề từ gốc rễ” đối với giá năng lượng. Các cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ Ả Rập Xê Út đã đẩy giá dầu tăng mạnh, tác động đến giá nhiên liệu tại Pháp. Vì vậy, bảo vệ tuyến xuất khẩu dầu của Riyadh cũng được nhìn nhận như nỗ lực bảo đảm nguồn cung và hạn chế những tác động tiếp theo đối với thị trường năng lượng.

Yanbu có vị trí đặc biệt trong chiến lược này. Ả Rập Xê Út sử dụng đường ống Đông – Tây, được xây dựng từ những năm 1980, để vận chuyển dầu từ các mỏ ở phía Đông, gần vịnh Ba Tư, tới Yanbu ở bờ Hồng Hải. Tuyến đường này cho phép Riyadh không hoàn toàn phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Nhưng khi lực lượng Houthi, được Iran hậu thuẫn, gia tăng oanh kích khu vực Hồng Hải và eo biển Bab el-Mandeb, tuyến vận chuyển này cũng trở nên dễ bị tổn thương hơn. Les Echos nhấn mạnh rằng chính trong bối cảnh đó, tổng thống Macron muốn khẳng định nhiệm vụ của Pháp là bảo vệ các cơ sở Yanbu, chứ không phải trực tiếp tham gia cuộc chiến giữa Ả Rập Xê Út và lực lượng Houthi.

Gaza : Nỗ lực giải quyết xung đột vẫn hoàn toàn bế tắc

Vẫn tại Trung Đông, nhật báo thiên tả Libération dành hồ sơ lớn báo động rằng bất chấp những lời kêu gọi từ nhiều nhà lãnh đạo quốc tế, đến nay vẫn chưa xuất hiện dấu hiệu rõ ràng nào cho thấy xung đột Gaza có thể sớm được giải quyết. Kế hoạch hòa bình do tổng thống Mỹ Donald Trump công bố cách đây một năm cũng chưa đạt được bước tiến đáng kể và dường như vẫn giậm chân tại chỗ.

Trong bài phát biểu ngày 24/09 tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu không đưa ra kế hoạch cụ thể cho Gaza hay phương án tái thiết vùng lãnh thổ đã bị tàn phá nặng nề. Thay vào đó, ông tập trung bác bỏ những cáo buộc cho rằng Israel phạm tội diệt chủng tại Gaza, gọi đây là “lời nói dối lớn nhất thế kỷ”, đồng thời đả kích gay gắt các tổ chức nhân quyền và một ủy ban của Liên Hiệp Quốc đã đưa ra cáo buộc này, trong bối cảnh nhiều lãnh đạo nước ngoài liên tiếp chỉ trích Nhà nước Do Thái tại New York.

Một năm sau khi một số quốc gia, trong đó có Pháp, công nhận Nhà nước Palestine, tình hình tại Gaza vẫn chưa có chuyển biến đáng kể. Theo báo cáo mới nhất của Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên Hiệp Quốc (OCHA), dân thường tiếp tục phải đối mặt với mối hiểm nguy nghiêm trọng trong bối cảnh cơ sở hạ tầng bị phá hủy trên diện rộng. Nguồn tài chính dành cho hoạt động cứu trợ cũng thiếu hụt nghiêm trọng. Chủ tịch Hội Đồng Châu Âu Antonio Costa nhận định Gaza đang rơi vào một “ngõ cụt”.

Khủng hoảng nhân đạo đi kèm với sự sụp đổ nghiêm trọng của nền kinh tế khiến người dân Gaza gần như hoàn toàn phụ thuộc vào viện trợ, trong khi việc đưa hàng cứu trợ vào vùng lãnh thổ này vẫn gặp nhiều trở ngại. Theo Hội nghị Liên Hiệp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), trước tháng 10/2023, khoảng 2/3 dân số Gaza đã sống trong tình trạng nghèo đói ; hiện nay, toàn bộ dân số đều sống trong cảnh này. GDP bình quân đầu người hiện chưa đến 0,6 đô la mỗi ngày, giảm 83% so với năm 2022. Hoạt động nông nghiệp gần như bị xóa sổ khi chỉ khoảng 1,5% diện tích đất canh tác còn có thể tiếp cận và chưa bị hư hại. Tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm dân số ở độ tuổi lao động đã vượt 90%.

Trong khi đó, nhu cầu tái thiết ngày càng lớn, nhưng chưa có kế hoạch cụ thể và khả thi. UNCTAD ước tính chi phí tái thiết Gaza ít nhất 71,5 tỷ đô la và có thể còn tăng nếu xung đột tiếp diễn. Lệnh ngừng bắn được cho là có hiệu lực từ tháng 10/2025 vẫn thường xuyên bị vi phạm, khiến việc tái thiết trở nên khó khăn.

Công nghệ : Google đặt cược vào Israel để phát triển chip AI cho robot

Về công nghệ, Les Echos có bài nói về việc tập đoàn Google của Mỹ đang tuyển một đội ngũ kỹ sư tại Israel để phát triển chip trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho robot và nhiều thiết bị tự động như ô tô tự lái, thiết bị gia dụng thông minh, camera, điện thoại hay tivi. Theo bài viết, mục tiêu là giúp các thiết bị này xử lý AI ngay tại chỗ thay vì phải liên tục kết nối với hệ thống đám mây (cloud).

Đội ngũ do Guy Kaminitz, từng phụ trách R&D của Hailo, công ty chip AI của Israel vừa được Microchip Technology mua lại, dẫn dắt. Công nghệ mà Google hướng tới thuộc lĩnh vực edge AI, cho phép dữ liệu được xử lý trực tiếp trên thiết bị. Nhờ đó, các ứng dụng đòi hỏi phản hồi nhanh như ô tô tự lái, robot công nghiệp hay hệ thống hỗ trợ phẫu thuật có thể hoạt động gần như theo thời gian thực mà không phải chờ máy chủ từ xa.

Một lợi ích khác là bảo mật dữ liệu. Hình ảnh, bản ghi âm hay hồ sơ y tế có thể được giữ và xử lý ngay trên thiết bị, hạn chế việc truyền dữ liệu qua Internet. Công nghệ này cũng cho phép thiết bị tiếp tục hoạt động khi kết nối mạng yếu hoặc bị gián đoạn. Tuy nhiên, cloud vẫn cần thiết khi phải vận hành những mô hình AI rất lớn với hàng tỷ tham số.

Trên kênh truyền hình Fox News, đại sứ David Perdue cho biết: "Tổng thống Trump thường nói: 'Chúng ta vẫn bán vũ khí cho các quốc gia khác trên thế giới'. Ông ấy thậm chí từng hỏi chủ tịch Tập Cận Bình có muốn mua một số ( vũ khí ) hay không". Tuy nhiên, đại sứ Mỹ tại Trung Quốc không nêu rõ thời điểm diễn ra cuộc trò chuyện về vấn đề này giữa hai nhà lãnh đạo.

Đại sứ Perdue nói thêm rằng "các cuộc thảo luận về những thương vụ bán vũ khí khác vẫn tiếp diễn. Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình thường bàn về vấn đề này mỗi khi gặp nhau", đồng thời ông khẳng định lập trường của Mỹ vẫn không thay đổi.

Theo hãng tin AFP, hiện Nhà Trắng chưa phản hồi về tiết lộ nói trên, tuy nhiên, các quan chức chính quyền Mỹ, được tờ New York Times và Washington Post trích dẫn, cho biết Washington không có kế hoạch bán vũ khí cho Trung Quốc. Trong một thông cáo gởi cho tờ New York Times, bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ nêu rõ: "Luật pháp Mỹ cấm bán vũ khí cho Trung Quốc, và không có đề xuất hay kế hoạch nào cho một thương vụ như vậy". 

Washington đã phê duyệt thương vụ bán vũ khí trị giá 11,1 tỷ đôla cho Đài Loan vào tháng 12. Ông Perdue nhấn mạnh thỏa thuận này cho thấy chính quyền Trump đã bán "nhiều vũ khí cho Đài Loan hơn bất kỳ tổng thống nào khác kể từ năm 1979".

Việc bán vũ khí cho Đài Loan vẫn là vấn đề nhạy cảm và gây tranh cãi giữa Washington và Bắc Kinh. Theo luật định, Mỹ có nghĩa vụ cung cấp vũ khí phục vụ mục đích phòng thủ cho Đài Loan. Trong khi Bắc Kinh vẫn coi Đài Loan là một phần không thể tách rời của Trung Quốc và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để thống nhất hòn đảo này với Hoa lục. Đồng thời, Bắc Kinh gia tăng áp lực quân sự đối với Đài Bắc trong những năm gần đây. 

Thương mại Mỹ-Trung : Danh sách hàng hóa Trung Quốc được giảm thuế 

Về thương mại, Hoa Kỳ và Trung Quốc đang trong giai đoạn hòa dịu sau khi hai bên đồng ý triển hạn thêm hai tháng "hưu chiến thương mại". Hôm qua, Nhà Trắng đã công bố danh sách các sản phẩm đủ điều kiện được giảm thuế quan theo một thỏa thuận với Bắc Kinh liên quan đến 30 tỷ đôla trao đổi mậu dịch hai chiều. Danh sách bao gồm 77 nhóm sản phẩm của Trung Quốc, như pháo hoa, thiết bị gia dụng nhỏ (lò vi sóng, máy nướng bánh mì, máy pha cà phê), đèn trang trí Giáng sinh, ghế an toàn cho trẻ em, đồ chơi không kết nối mạng và các loại bóng thể thao. 

Trung Quốc cũng có thể giảm thuế quan tương tự đối với hơn 1.600 nhóm hàng hóa của Hoa Kỳ, bao gồm thịt bò, thịt heo và gia cầm, hải sản, các sản phẩm từ sữa, lúa mì, bắp, than đá, rượu whiskey, mỹ phẩm, gỗ và thiết bị y tế. 

Washington cũng cho biết Trung Quốc đã cam kết nhập khẩu ít nhất 10 triệu tấn than đá của Hoa Kỳ mỗi năm trong giai đoạn 2027-2028, nhưng cam kết này không có trong tuyên bố của phía Bắc Kinh. Washington và Bắc Kinh đã đạt được một thỏa thuận đình chiến thương mại vào tháng 10/2025, sau một loạt các biện pháp áp thuế trừng phạt. Thỏa thuận đình chiến đó theo lẽ sẽ hết hạn ngày 10/11 nhưng đã được gia hạn đến ngày 10/01/2027.  

Về thương mại, Liên Hiệp Châu Âu cứng rắn đến đâu với Trung Quốc?

Những năm gần đây, Liên Âu đã nhận thức rõ hơn về sự mất cân đối trong quan hệ với Trung Quốc và mối đe dọa mà sự mất cân đối này đặt ra đối với nền công nghiệp châu Âu. Tuy nhiên, chỉ trong khoảng một năm trở lại đây, vấn đề này mới thực sự trở thành một tình trạng cấp bách. Dẫu vậy, trả lời phỏng vấn trang mạng địa chính trị Le Grand Continent trong bài viết « Tại sao Tập Cận Bình không còn lo ngại châu Âu nữa », Finbarr Bermingham, trưởng nhóm phóng viên phụ trách châu Âu của nhật báo Hong Kong South China Morning Post, nhận định điều đó cũng không có nghĩa châu Âu nhìn nhận thâm hụt thương mại với Trung Quốc theo kiểu Donald Trump luôn bị ám ảnh. Tổng thống Mỹ, về cơ bản luôn phản đối thâm hụt thương mại. Còn đối với  châu Âu, thâm hụt thương mại chủ yếu là một chỉ dấu hữu ích, chứ bản thân nó không phải nguyên nhân đáng lo ngại.

Tại Ủy Ban Châu Âu, các quan chức Liên Âu chuyên trách hồ sơ Trung Quốc quan tâm trước hết xem thâm hụt cán cân thương mại với Trung Quốc thực sự phản ánh điều gì. Kế hoạch 5 năm mới của Trung Quốc cho thấy Bắc Kinh rõ ràng muốn tiếp tục dựa vào tăng trưởng nhờ xuất khẩu. Nếu không có biện pháp đối phó, xu hướng này có thể dẫn tới phi công nghiệp hóa tại một số khu vực của châu Âu.

Nhận thức rằng tình hình đã cấp bách và cần hành động hiện đã xuất hiện trong Ủy Ban Châu Âu, ít nhất là tại các cơ quan phụ trách thương mại và cơ quan đối ngoại của Liên Âu. Tuy nhiên, khả năng hành động của họ về cơ cấu vẫn khá hạn chế.

Những hạn chế của Liên Âu để đối phó với Trung Quốc cụ thể là gì ?

Theo Finbarr Bermingham, hạn chế thứ nhất là về năng lực và nguồn lực. Từ nhiều năm nay, đã có những cảnh báo rằng mô hình kinh tế Trung Quốc là một thách thức đối với công nghiệp châu Âu. Nhưng Ủy Ban Châu Âu liên tục phải xử lý các vấn đề khác, ví dụ gần đây là chiến tranh Iran hay những hành động khiêu khích của tổng thống Mỹ Donald Trump. Vì vậy, vấn đề Trung Quốc đã bị gạt sang một bên trong thời gian dài, cho đến khi nó trở nên quá rõ ràng nên châu Âu không thể tiếp tục phớt lờ.

Vậy khi đã nhận thức được tính cấp bách, Ủy Ban Châu Âu thực sự có thể làm gì ?

Theo trưởng nhóm phóng viên phụ trách châu Âu của nhật báo Hong Kong South China Morning Post, đây chính là hạn chế mang tính cơ cấu thứ hai của Liên Âu : trong khi Trung Quốc và Mỹ hành động đơn phương, Liên Hiệp Châu Âu vẫn muốn tuân thủ các quy tắc. Liên Âu không muốn phá vỡ trật tự hiện hành, trái với Washington và Bắc Kinh, vốn không ngần ngại gạt sang một bên một số nguyên tắc nền tảng của thương mại quốc tế. Nhưng việc tuân thủ các quy tắc cũng đồng nghĩa với việc Liên Âu phải chấp nhận những giới hạn nhất định.

Vấn đề thứ ba là Liên Âu cần có được sự đồng thuận của tất cả các quốc gia thành viên trước khi có thể đưa ra những biện pháp cụ thể. Nhưng các nước thành viên thì lại bị chia rẽ sâu sắc về vấn đề Trung Quốc. Tại Hội Đồng Châu Âu hồi tháng 6, họ đã giao cho Ủy Ban Châu Âu nhiệm vụ tăng cường đối thoại với Bắc Kinh nhằm tìm kiếm một giải pháp ngoại giao cho những mất cân đối thương mại, qua đó mở đường cho ba tháng đàm phán. Như vậy, Bruxelles vẫn còn lâu mới có thể chuyển ngay sang hành động. Những lợi ích quốc gia thường hạn chế khả năng hành động của Liên Âu.

Như vậy, phải chăng Liên Âu chủ động hơn rất nhiều trong vấn đề Trung Quốc so với chính các nước thành viên ?

Đúng vậy, và những lý do của việc này vừa mang tính thể chế (Ủy Ban Châu Âu phụ trách chính sách thương mại), vừa mang tính địa chính trị. Quả thực, cách tiếp cận của Ủy Ban Châu Âu chủ động hơn nhiều, bởi chính ở cấp độ Liên Hiệp Châu Âu, các biện pháp đáp trả cuộc xâm lược của Nga vào Ukraina đã được đưa ra, đồng thời những nghiên cứu về mối liên hệ giữa Nga và Trung Quốc cũng đã được tiến hành.

Tuy nhiên, toàn bộ những ràng buộc đã nêu ở trên lại là nguyên nhân dẫn đến một nghịch lý. « Cú sốc Trung Quốc 2.0 » thực sự được nhìn nhận như một tình huống cấp bách, nhưng châu Âu dường như vẫn muốn tạo cơ hội cho các cuộc đàm phán đạt kết quả. Vì vậy, tính cấp bách không hẳn được phản ánh qua tốc độ đưa ra các biện pháp.

Ai thực sự quyết định chính sách của châu Âu đối với Trung Quốc?

Những đường hướng lớn được xác định ở cấp cao nhất. Đây là lĩnh vực đặc biệt được chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen và nhóm cố vấn thân cận của bà quan tâm. Chính họ là những người xác định rõ đường hướng cần theo đuổi, và cuối cùng chính bà là người chịu trách nhiệm về đường hướng đó. Từ lâu vốn là người ủng hộ nhiệt thành lập trường cứng rắn đối với Trung Quốc, bà luôn thể hiện sự cứng rắn trong việc xác định định hướng này.

Để thực hiện “lập trường cứng rắn” này, Liên Hiệp Châu Âu có trong tay những công cụ nào?

Trước hết, theo Finbarr Bermingham, đó là những biện pháp hiện có và thường được sử dụng nhất : các cuộc điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp. Những biện pháp này có nhược điểm là phạm vi áp dụng rất hạn chế. Chúng thậm chí chỉ liên quan đến từng sản phẩm một, và những sản phẩm là đối tượng của các cuộc điều tra này lại không phải là những sản phẩm mang tính chiến lược nhất. Ví dụ cuộc điều tra về nến hoặc món vịt quay Bắc Kinh. Thế nên, có thể nói đây không phải là những công cụ phù hợp nhất để ứng phó với thách thức mang tính hệ thống do một cường quốc công nghiệp như Trung Quốc đặt ra.

Hiện nay, người ta ngày càng nói nhiều hơn về các biện pháp tự vệ, vốn được sử dụng nhiều hơn trong các ngành thép và hợp kim sắt. Các cuộc điều tra cũng đang được xem xét trong các ngành hóa chất và máy công cụ. Thậm chí còn có những tin đồn về việc sử dụng các công cụ như vậy đối với xe hybrid sạc điện. Khác với các biện pháp chống bán phá giá, các biện pháp tự vệ áp dụng đối với những nhóm sản phẩm rộng hơn, điều này khiến chúng trở nên đáng chú ý. Nhưng đồng thời, một khi được áp dụng, chúng lại tác động đến tất cả các đối tác thương mại. Như vậy, áp thuế tự vệ và hạn ngạch đối với xe hybrid sạc điện sẽ đồng nghĩa với việc châu Âu phải bước vào một cuộc đối đầu với Nhật Bản và Hàn Quốc.

Có thể đề cập đến những biện pháp khác hiện đang được sử dụng, chẳng hạn như quy định về trợ cấp nước ngoài, vốn có thể trực tiếp nhắm vào các doanh nghiệp Trung Quốc. Bắc Kinh rất cảnh giác với công cụ này, bởi nó buộc các công ty liên quan phải cung cấp cho các đối tác châu Âu một lượng lớn dữ liệu, đôi khi là những dữ liệu nhạy cảm. Thậm chí trong năm nay, Trung Quốc đã cấm Nuctech, một nhà sản xuất thiết bị kiểm soát và an ninh được sử dụng tại các sân bay, tuân thủ một cuộc điều tra chống trợ cấp của châu Âu. Đây là chuyện chưa từng có tiền lệ.

Những công cụ nào rất hiếm khi được Liên Âu sử dụng?

Công cụ liên quan đến việc đấu thầu quốc tế các dự án sử dụng công quỹ mới chỉ được sử dụng một lần, nhằm vào Trung Quốc, trong lĩnh vực thiết bị y tế.

Công cụ chưa từng được sử dụng là công cụ chống cưỡng ép, được thiết kế trong nhiệm kỳ tổng thống đầu của Donald Trump, nhằm dự liệu việc áp đặt thuế quan mà ông Trump khi đó đã bắt đầu sử dụng. Chính những nỗ lực gây sức ép của Trung Quốc đối với Litva vào năm 2021 đã đóng vai trò chất xúc tác trong quá trình xây dựng công cụ này. Tuy nhiên, nó chưa bao giờ được sử dụng, ngay cả khi Liên Âu đã bị Donald Trump đe dọa áp thuế đối nếu không sửa đổi các đạo luật về kỹ thuật số hay khi tổng thống Mỹ dọa xâm chiếm đảo Groenland của Đan Mạch. Về phần mình, Trung Quốc đã áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với đất hiếm, điều đáng lẽ đã phải được xem là cơ sở để Liên Âu áp dụng các biện pháp chống cưỡng ép.

Vậy có biện pháp nào khác đang được Liên Âu xây dựng hay không ?

Một số người đề cập đến việc thiết lập một công cụ đa dạng hóa, tức là một đòn bẩy buộc các doanh nghiệp phải giảm sự phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất trong các lĩnh vực thiết yếu, mà không nêu đích danh Trung Quốc, mặc dù rõ ràng Trung Quốc là đối tượng được nhắm tới.

Công cụ này được cho là nhằm đáp ứng mối lo ngại về khả năng các điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng có thể bị biến thành vũ khí. Mục tiêu là giảm tối đa những điểm dễ bị tổn thương của chính mình bằng cách giảm bớt các phương tiện gây sức ép mà một cường quốc khác có thể sử dụng để buộc chúng ta phải khuất phục.

Các nước thành viên liệu có sẵn sàng sử dụng công cụ này hay không?

Các nước thành viên Liên Âu hiện vẫn còn do dự trong việc áp dụng những biện pháp cứng rắn nhằm đa dạng hóa nguồn cung, vì lo ngại các biện pháp trả đũa. Nhưng càng giảm được những sự phụ thuộc này, Trung Quốc sẽ càng có ít phương tiện gây sức ép hơn trong tay.

Một công cụ khác được nhắc đến nhiều kể từ sau phiên họp của Hội Đồng Châu Âu gần đây là một cơ chế đoàn kết có thể được thiết lập, cho phép bù đắp cho các doanh nghiệp bị đối phương trả đũa. Theo đó, trong trường hợp Liên Hiệp Châu Âu áp thuế đối với xe điện Trung Quốc và Bắc Kinh trả đũa bằng cách áp các biện pháp đối với rượu brandy hoặc thịt lợn, thì một quỹ sẽ được thành lập để các doanh nghiệp này có thể giảm bớt tác động của cú sốc. Điều này có thể góp phần khiến một số nước thành viên bớt dè dặt trong việc tiến hành các biện pháp tiếp theo.

Tuy nhiên, có những lĩnh vực cụ thể nào mà hai bên vẫn có thể đạt được tiến triển hay không?

Có. Chẳng hạn, Bắc Kinh đã nêu thỏa thuận về giá đạt được giữa Volkswagen và Liên Hiệp Châu Âu như một ví dụ về lĩnh vực mà hai bên có thể đạt được tiến triển. Từ lâu, những tuyên bố của Trung Quốc đã cho thấy nước này mong muốn bãi bỏ thuế quan đối với xe điện và chấm dứt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với thiết bị của ASML, nhằm giảm thâm hụt thương mại. Khả năng điểm thứ hai đạt được kết quả là rất thấp, nhưng điểm thứ nhất có thể dẫn đến một thỏa thuận nào đó. Đồng thời, Liên Hiệp Châu Âu sẽ hoan nghênh một thỏa thuận về đầu tư vào chuỗi cung ứng xe điện tại châu Âu.

Những vấn đề mang tính cơ cấu vẫn sẽ còn đó, nhưng điều này có thể tạo cơ hội để cả hai bên công bố những tiến triển, qua đó giọng điệu tranh chấp có thể giảm nhẹ.

Chính phủ Trung Quốc có xem những lời đe dọa của châu Âu là nghiêm túc trong trường hợp ngoại giao thất bại hay không?

Finbarr Bermingham nhận định hình ảnh mà châu Âu thể hiện trong 18 tháng qua không phải là hình ảnh của một tác nhân sẵn sàng hành động và áp dụng các biện pháp. Chính phủ Trung Quốc có lẽ không coi những lời đe dọa đó là đáng tin cậy, đặc biệt kể từ khi thỏa thuận Turnberry với Hoa Kỳ được ký kết. Bắc Kinh cũng biết rằng mỗi khi họ đưa ra một biện pháp, những chia rẽ giữa các nước thành viên tất yếu dẫn đến một phản ứng manh mún. Chỉ những lời đe dọa trả đũa đơn thuần cũng có thể đủ để gây chia rẽ : đó là bài học mà Trung Quốc rút ra được trong những tháng gần đây, bên cạnh việc tin rằng châu Âu thiếu can đảm.

Cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ về vấn đề thuế quan có góp phần củng cố sự tự tin của Bắc Kinh hay không?

Bắc Kinh đã buộc Donald Trump từ bỏ các mức thuế quan của Mỹ bằng cách đưa ra lời đe dọa hạn chế nguồn cung đất hiếm. Kể từ đó, quả thực Trung Quốc thể hiện một thái độ khá ngạo nghễ khi nói chuyện với châu Âu. Sau khi đã đối đầu với Hoa Kỳ, liệu Trung Quốc có thực sự phải lo ngại điều gì từ Liên Hiệp Châu Âu hay không  ? Trung Quốc không tin như vậy, và ngay cả trong trường hợp căng thẳng, Bắc Kinh đã chứng minh rằng họ sẵn sàng chấp nhận nguy cơ và đi đến cùng.

Châu Âu có xu hướng đưa ra những lời đe dọa mà không bao giờ biến chúng thành hành động cụ thể : đến nay đã ba năm kể từ khi chủ tịch Châu Âu Ursula von der Leyen có bài phát biểu về giảm thiểu rủi ro, nguy cơ, vậy mà sự phụ thuộc của Liên Âu vào Trung Quốc chỉ ngày càng gia tăng.

Đức đang tiến hành các đánh giá để xác định chính xác những lĩnh vực phụ thuộc vào Trung Quốc và qua đó có thể phản ứng trong trường hợp xảy ra chiến tranh thương mại. Liệu ở cấp độ Liên Hiệp, châu Âu có sáng kiến tương tự hay không?

Quả thực, nhiệm vụ của các nhà nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách là xác định những đòn bẩy này. Rất nhiều báo cáo về vấn đề này đã được công bố, làm rõ những lĩnh vực và sản phẩm mà Trung Quốc phụ thuộc vào. Điều cần làm là biến chúng thành vũ khí.

Cụ thể đó là những lĩnh vực hay sản phẩm nào?

Chẳng hạn, theo Finbarr Bermingham, trong lĩnh vực hàng không, Trung Quốc cần một số linh kiện của châu Âu để sửa chữa máy bay. Trung Quốc cũng vẫn còn phụ thuộc vào châu Âu đối với một số thiết bị sản xuất điện, chẳng hạn như tua-bin. Tuy nhiên, điều khiến ông chú ý nhất lại là insuline. Trên thực tế, Liên Hiệp Châu Âu đang nắm vị thế gần như độc quyền đối với các loại thuốc insuline được sử dụng tại Trung Quốc. Tuy nhiên, vẫn khó hình dung rằng đòn bẩy này một ngày nào đó sẽ được sử dụng. Điều đó sẽ gây ra một cuộc khủng hoảng y tế công cộng chỉ sau một đêm, chưa kể bản thân châu Âu cũng phụ thuộc vào Trung Quốc đối với một số hoạt chất dược phẩm.

Tuy nhiên, nếu một cuộc chiến thương mại nổ ra, bên nào sẽ có lợi thế?

Trung Quốc đã cho thấy quyết tâm trả đũa và thực hiện những lời đe dọa của mình. Trong khi đó, châu Âu lại bị kìm hãm bởi những vấn đề mang tính cơ cấu. Thông thường, châu Âu đi theo cùng một kịch bản : đưa ra một biện pháp, Trung Quốc đáp trả, châu Âu phản đối rồi quay trở lại bàn đàm phán. Vì vậy, hiện tại, Liên Hiệp Châu Âu dường như chưa ở thế có thể cạnh tranh với Trung Quốc.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là châu Âu bất lực. Thay vì tìm cách tung ra một đòn duy nhất, châu Âu có thể ưu tiên một loạt các biện pháp có mục tiêu. Hiệu ứng cộng dồn của những biện pháp này có thể mang lại kết quả có lợi.

Tuy nhiên, Finbarr Bermingham không tin vào kiểu áp đảo bằng cách leo thang như vậy. Điều quan trọng, và cũng là điều mà nhiều quan chức khuyến nghị, là đối phó với chính sách của Trung Quốc bằng các biện pháp nội bộ, cấp quốc gia và cấp châu Âu. Đối thoại với Trung Quốc ít có khả năng mang lại kết quả, còn gây leo thang căng thẳng thì càng khiến mọi chuyện phức tạp hơn.

Hàn Quốc yêu cầu Ukraine xin lỗi vụ tiết lộ thông tin chuyển tù binh Triều Tiên cho Seoul

Theo Hãng tin Reuters, Văn phòng tổng thống Hàn Quốc vừa yêu cầu Ukraine chính thức giải thích và xin lỗi, sau vụ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tiết lộ Kiev đã chuyển 2 tù binh Triều Tiên cho Hàn Quốc.

"Văn phòng tổng thống Hàn Quốc lấy làm tiếc sâu sắc trước việc Ukraine đơn phương công bố thông tin, cũng như sau đó đưa ra tuyên bố sai sự thật rằng hai bên không có thỏa thuận giữ bí mật" - ông Seong Ghi Hong, thư ký cấp cao phụ trách quan hệ công chúng của tổng thống Hàn Quốc, nêu trong tuyên bố ngày 27-9.

Ông cho biết Chính phủ Hàn Quốc đang xem xét các biện pháp bổ sung liên quan đến vấn đề này nếu cần thiết.

Theo ông Seong, Ukraine đã nhiều lần trao đổi với Seoul thông qua nhiều kênh về việc chuyển giao các tù binh này và đề nghị giữ kín thông tin, với lý do việc công khai có thể khiến dư luận trong nước chỉ trích Kiev vì đã bỏ qua cơ hội trao đổi các binh sĩ này lấy tù binh Ukraine.

Ông cho biết Hàn Quốc đã đồng ý giữ kín việc chuyển giao vì những quan ngại về an ninh, ngoại giao và nhân đạo, trong đó có sự an toàn của các tù binh Triều Tiên và gia đình họ.

Tuy nhiên sau đó Ukraine đã công bố thông tin về việc chuyển giao tù binh trong bài phát biểu của Tổng thống Zelensky tại Đại hội đồng Liên hợp quốc mà không tham vấn đầy đủ với Seoul trước, rồi tiếp tục phủ nhận sự tồn tại của bất kỳ thỏa thuận bảo mật nào.

Ông Seong cho rằng việc phủ nhận này đã làm tổn hại nghiêm trọng đến lòng tin giữa chính phủ hai nước và có thể ảnh hưởng đến quan hệ song phương.

Hiện Đại sứ quán Ukraine tại Seoul chưa phản hồi khi được đề nghị bình luận. Ukraine từng bắt sống 2 binh sĩ Triều Tiên đầu tiên tại vùng biên giới Kursk của Nga hồi tháng 1 năm ngoái.

Ông Zelensky nói Nga dùng khoảng 3.900 drone, bom và tên lửa tấn công Ukraine tuần qua

Giới chức Ukraine cho biết các cuộc tấn công của Nga đã khiến ít nhất 8 người thiệt mạng trên khắp Ukraine vào hôm 27-9, một ngày sau khi Matxcơva tuyên bố sẽ tiếp tục cuộc chiến, theo Hãng tin AFP.

"Trong tuần qua, Nga đã phóng hơn 2.200 máy bay không người lái (drone) tấn công nhằm vào Ukraine, cùng khoảng 1.650 quả bom thả từ trên không và 38 tên lửa các loại, trong đó có số lượng đáng kể tên lửa đạn đạo" - ông Zelensky đăng trên mạng xã hội X ngày 27-9.

Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Ivan Vyhivskyi thông tin các cuộc tấn công của Nga đã đánh trúng một trung tâm dành cho trẻ em tại thành phố Sumy ở miền bắc Ukraine, khiến 3 người chết.

Ông Zelensky cập nhật 3 người thiệt mạng trong các cuộc tấn công ban đêm tại tỉnh Zaporizhzhia ở miền nam Ukraine, trong khi cuộc tấn công bằng drone của Nga khiến 1 người thiệt mạng ở Kiev. Giới chức vùng Odessa thuật lại một "cuộc tấn công quy mô lớn" tại đây đã khiến thêm 1 người thiệt mạng.

"Đối phương tiếp tục không ngừng tấn công vùng Kiev bằng máy bay không người lái" - chính quyền thành phố cho biết. Có 16 địa điểm đã bị hư hại, trong đó có 12 ngôi nhà, một nhà kho và một cơ sở sản xuất.

Tỉ lệ nghèo tại Mỹ giảm xuống mức thấp kỷ lục

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, tỉ lệ nghèo chính thức tại Mỹ đã giảm xuống 10,2% trong năm 2025, mức thấp nhất kể từ khi Cục Thống kê dân số Mỹ bắt đầu theo dõi chỉ số này, trong khi thu nhập trung bình thực tế của các hộ gia đình đạt mức cao kỷ lục 87.460 USD.

Báo cáo "Thu nhập tại Mỹ: 2025" và "Nghèo đói tại Mỹ: 2025" được Cục Thống kê dân số Mỹ công bố cho thấy tỉ lệ nghèo chính thức năm 2025 giảm 0,5 điểm phần trăm so với năm 2024. Số người sống dưới chuẩn nghèo là khoảng 34,5 triệu người.

Thu nhập trung bình của hộ gia đình Mỹ, sau khi điều chỉnh theo lạm phát, đạt 87.460 USD, tăng 2,6% so với mức 85.210 USD của năm 2024 và là mức cao nhất kể từ năm 1967, thời điểm Cục Thống kê dân số Mỹ bắt đầu thống kê chỉ số này. Thu nhập trung bình sau thuế cũng tăng 3,1%, từ 73.760 USD lên 76.060 USD.

Iran thúc đẩy ngành du lịch bất chấp các lệnh trừng phạt của Mỹ

Ngày 27-9, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã chủ trì lễ khánh thành trực tuyến 246 dự án du lịch mới, đánh dấu bước đi mạnh mẽ của nước này nhằm mở rộng hợp tác văn hóa, thương mại với các quốc gia láng giềng trong bối cảnh chịu nhiều sức ép cấm vận kinh tế từ Mỹ.

Hãng thông tấn IRNA cho hay tổng số vốn đầu tư cho loạt dự án này được công bố là 350.000 tỉ rial, dự kiến tạo ra 3.200 việc làm mới. 

Do sự chênh lệch lớn từ hệ thống đa tỉ giá tại Iran, các dự án trên có tổng trị giá tương đương hơn 8,3 tỉ USD dựa trên tỉ giá cố định của chính phủ (áp dụng cho nhu yếu phẩm), nhưng trên thực tế chỉ vào khoảng 148 triệu USD theo tỉ giá giao dịch tự do.

Phát biểu tại buổi lễ, Tổng thống Pezeshkian nhấn mạnh các nước lân cận là động lực phát triển quan trọng giúp Iran vượt qua các rào cản cấm vận.

Ông Pezeshkian chia sẻ Iran hiện sở hữu khoảng 1 triệu di tích lịch sử, khẳng định sức mạnh nền văn minh lâu đời của nước này sẽ giúp người dân vượt qua mọi trở ngại.

Ông Trump xác nhận gặp CEO Anthropic, tiếp tục bác bỏ lo ngại về AI

Theo Hãng tin Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận ông có kế hoạch dùng bữa tối với Giám đốc điều hành Công ty Anthropic Dario Amodei vào tối 27-9 (giờ địa phương), nhưng một lần nữa khẳng định lập trường phản đối việc làm chậm tốc độ phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).

Ông Trump lo ngại các quy định mới sẽ tạo cơ hội để Trung Quốc vượt Mỹ về phát triển AI. Dù thừa nhận mối lo ngại của ông Amodei rằng việc phát triển AI quá nhanh có thể làm gia tăng các rủi ro, ông Trump cho rằng điều quan trọng hơn là Mỹ phải duy trì lợi thế công nghệ trước Trung Quốc.

"Chúng ta có lẽ đang dẫn trước Trung Quốc khoảng một năm rưỡi" - ông Trump nói với Đài Fox News. Ông chia sẻ: "Chúng ta đang dẫn đầu và đang xây dựng những cơ sở có tổng giá trị lên tới hàng ngàn tỉ USD. Vậy tại sao chúng ta phải từ bỏ lợi thế đó?".

Cuộc gặp với ông Amodei diễn ra trong bối cảnh CEO những công ty đối thủ của Anthropic kêu gọi làm chậm quá trình phát triển các hệ thống AI ngày càng mạnh. Trong số này có OpenAI, DeepMind của Google, Microsoft và xAI.

Singapore đề xuất một công ước khung của Liên hợp quốc về an toàn AI

Trong bài phát biểu ngày 26-9 tại Phiên thảo luận chung của Đại hội đồng Liên hợp quốc ở Mỹ, Ngoại trưởng Singapore Vivian Balakrishnan đã đề xuất thiết lập một công ước khung của Liên hợp quốc về an toàn trí tuệ nhân tạo (AI) để vừa khai thác hiệu quả AI, vừa quản lý rủi ro từ sự phát triển AI mạnh mẽ.

Theo Ngoại trưởng Vivian Balakrishnan, trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đẩy mạnh phát triển AI, việc kêu gọi tạm dừng để bảo đảm an toàn đã là quá muộn. Điều cần thiết là thành lập các thể chế có khả năng thiết lập các biện pháp bảo vệ và tiêu chuẩn để quản lý các công nghệ mới. 

Một công ước khung - tương tự như công ước Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu - có thể mang hình thức một hiệp ước quốc tế toàn diện, giúp thiết lập các nguyên tắc nền tảng, các thể chế hợp tác và tạo ra cơ cấu cho các hành động phối hợp quốc tế.

Ông Balakrishnan cho rằng thiết lập các thể chế mới là điều cần thiết khi ngày càng có nhiều lời cảnh báo rằng năng lực của AI đang phát triển nhanh hơn khả năng quản lý an toàn của con người. 

Trả lời truyền hình Nhà nước Iran sáng nay, ngoại trưởng Araghchi tuyên bố : « Chúng tôi chưa bao giờ đóng lại cánh cửa ngoại giao hay đàm phán, thế nhưng chúng tôi cũng không bao giờ từ bỏ các quyền của mình ».

Phát biểu của lãnh đạo ngoại giao Iran được đưa ra sau khi tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ kế hoạch Teheran đề xuất về việc mở cửa lại eo biển Hormuz trong bảy ngày. Ông Trump khẳng định rằng Iran đang « thua thảm hại ». Bộ trưởng Tài Chính Hoa Kỳ về phần mình, xác nhận rằng đã cử đặc phái viên đi khắp thế giới để đề nghị các nước đưa ra các biện pháp nhằm cô lập kinh tế Iran hơn nữa. Ông Scott Bessent cũng hoan nghênh việc một số nước đã tạm ngưng đường bay đến Iran.

Theo Wall Street Journal, Donald Trump được cho là đang dự trù mở lại các cuộc tấn công vào Iran ngay sau cuộc bầu cử giữa kỳ (03/11). Trước thông tin này, sáng nay, phát ngôn viên của quân đội Iran Mohammad ‌Akraminia cho biết Hoa Kỳ có thể phát động một cuộc tấn công mới vì « tình hình bất ổn của nước này », đồng thời tuyên bố Iran « sẵn sàng cho cuộc đối đầu này, và gây thiệt hại nhiều hơn nữa » cho Mỹ.

Sáng nay, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết đã tịch thu một drone Remus 600 dưới nước hiện đại của quân đội Hoa Kỳ. Teheran cáo buộc drone này hoạt động ở eo biển Hormuz với nhiệm vụ làm gián điệp, và hiện đang được các chuyên gia khôi phục dữ liệu.

Cuộc chiến ở Trung Đông đã khiến cuộc khủng hoảng năng lượng ngày càng nghiêm trọng hơn. Tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc hôm qua, phó chủ tịch Trung Quốc Hàn Chính đưa ra những bình luận về khu vực này, cho rằng « chủ quyền và an ninh của các quốc gia ở Trung Đông, bao gồm cả vùng Vịnh, cần được tôn trọng. »

Ông Hàn Chính cũng gián tiếp chỉ trích Hoa Kỳ, thúc giục « nước liên quan » chấm dứt các đe dọa về vũ lực đối với Cuba, dỡ bỏ trừng phạt ngay lập tức đối với quốc đảo này.

Theo báo Kyiv Independent, thông báo được ông Fedorov đưa ra đồng thời trên mạng xã hội và trong một bài thuyết trình tại hội nghị công nghệ IT Arena ở thành phố Lviv ngày 26/9. Đây là động thái mới nhất của cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine trong lĩnh vực công nghệ quốc phòng sau khi ông bị Tổng thống Volodymyr Zelensky miễn nhiệm hồi tháng 7 bằng một quyết định gây tranh cãi.

Theo ông Fedorov, sáng kiến này được xây dựng dựa trên thành công của dự án “Đội quân máy bay không người lái (UAV)” do ông khởi động năm 2022 khi còn giữ chức Bộ trưởng Chuyển đổi số Ukraine. Tuy nhiên, “đội quân robot” sẽ không phải là một công ty đơn lẻ mà là một “hệ sinh thái”.

Video mô phỏng sáng kiến đội quân robot. Video: Kyiv Independent

Ông Fedorov nói: “Chúng tôi sẽ đầu tư vào các công ty công nghệ quốc phòng, triển khai các dự án công nghệ của riêng mình, xây dựng năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D), phối hợp với quân đội để thử nghiệm các giải pháp, đồng thời nhanh chóng mở rộng những công nghệ thực sự phát huy hiệu quả trên chiến trường”.

Sau khi bị miễn nhiệm chức Bộ trưởng Quốc phòng, ông Fedorov ban đầu không tiết lộ bước đi tiếp theo của bản thân. Trong thời gian đó, hàng nghìn người Ukraine đã xuống đường biểu tình trên khắp đất nước trong nhiều tuần, kêu gọi phục chức cho cho nhà cải cách có tư duy đổi mới về công nghệ này. 

Sau khi tạo ra một thách thức đáng kể đối với trật tự chính trị tại Ukraine bằng cách kêu gọi tổ chức bầu cử vào giữa tháng 8, ông Fedorov sau đó chuyển sự chú ý sang lĩnh vực công nghệ quốc phòng.

Ukraine đặt mục tiêu dùng robot hình người thay thế bộ binh 

Tầm nhìn của ông Fedorov đối với sáng kiến “đội quân robot” đặc biệt tập trung vào việc phát triển robot hình người nhằm thay thế bộ binh trong các chiến hào.

Theo truyền thông Ukraine, trong bài thuyết trình tại hội nghị IT Arena ở Lviv hôm 26/9, ông Fedorov nói mục tiêu của sáng kiến là trong vòng 6 tháng, robot hình người đầu tiên sẽ tiêu diệt một binh sĩ đối phương và trong vòng 12 tháng sẽ thực hiện cuộc tấn công thành công đầu tiên vào một vị trí của quân địch mà không có bộ binh tham gia.

Trên mạng xã hội, thông báo về sáng kiến được đăng kèm một video do AI tạo ra, mô tả những robot có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau tham chiến trong các chiến hào và trên cánh đồng.

Video cho thấy các binh sĩ mặc quân phục và đeo phù hiệu của Ukraine, nhưng phần thuyết minh bằng tiếng Anh không đề cập đến Ukraine.

Tờ Wall Street Journal (WSJ) ngày 25/9 đưa tin Jonathan Burke, quan chức cấp cao của Bộ Tài chính Mỹ đã nói với các đối tác thương mại của Iran tại Trung Đông và châu Âu: “Các bạn chỉ có thể chọn giao thương với Mỹ hoặc với Iran”.

Kể từ khi triển khai chiến dịch mang tên "Cô lập kinh tế" chống Tehran hồi tháng 8, Washington đã áp đặt các biện pháp trừng phạt cứng rắn đối với Iran. Các đối tác trong khu vực, gồm cả Iraq, đã dừng các chuyến bay của Iran đến và đi từ nước mình sau khi Mỹ đe dọa trừng phạt bất kỳ sân bay nào phục vụ các hãng hàng không Iran.

Chiến dịch gây sức ép của Mỹ đối với Iran đặc biệt hiệu quả do sự mất lòng tin ngày càng gia tăng giữa Tehran và các quốc gia Ảrập ở Vùng Vịnh.

“Chúng tôi đang nhận thấy một sự khẩn trương mới từ các đối tác. Họ đang rất nghiêm túc về vấn đề này”, ông Burke nói với WSJ.

Ông Burke tới Oman trước tiên, bởi quốc gia này thường đóng vai trò trung gian giữa Tehran và phương Tây. Các quan chức Trung Đông nói với WSJ rằng các chuyến đi của ông Burke cho thấy Mỹ thực sự nghiêm túc trong việc thực thi các lệnh trừng phạt Iran và việc từ chối hợp tác có thể dẫn tới những hậu quả kinh tế.

Tổng cộng, ông Burke đã tới hơn 50 quốc gia ở Trung Đông và châu Âu, cảnh báo các nước này chấm dứt quan hệ với Iran.

Các chuyến bay từ Iran tới Trung Quốc và Nga vẫn được duy trì. Tuy nhiên, tại hai quốc gia này, các doanh nghiệp và đại lý có liên quan tới Iran vẫn phải đối mặt với các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Trong bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hôm 23/9, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian thừa nhận các lệnh trừng phạt của Mỹ đang gây tác động đáng kể đối với quốc gia Hồi giáo. Tuy nhiên, ông Pezeshkian từ chối thừa nhận thất bại và chuyển hướng chỉ trích sang Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Trong 50 năm qua, Iran đã phải đối mặt với các lệnh trừng phạt ngày càng tăng của Mỹ. Tuy nhiên, các mối quan hệ ngân hàng và thương mại quan trọng của Tehran với các nước trong khu vực vẫn được duy trì.

Cuộc xung đột trong năm nay đã làm suy yếu các mối quan hệ tại Vùng Vịnh khi Iran nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại những nước khác trong khu vực, tấn công tàu thuyền ở eo biển Hormuz, đồng thời để lực lượng Houthi được Tehran hậu thuẫn ở Yemen tiến hành các hoạt động tương tự tại eo biển Bab al-Mandab.

Trước nguy cơ bị Mỹ trừng phạt vì duy trì quan hệ với Iran, nhiều đối tác thương mại của Tehran đã cắt đứt quan hệ.

Theo các hãng tin RT và BBC, người đứng đầu Mỹ cho rằng các điều khoản do Iran đưa ra “không thể chấp nhận được” và lập luận rằng Tehran đưa ra đề xuất này do đang chịu sức ép kinh tế ngày càng lớn.

Tehran đã chuyển cho Washington điều được Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi mô tả là “kế hoạch cụ thể trong 7 ngày” nhằm mở lại eo biển Hormuz. Theo đề xuất, Tehran sẽ mở lại tuyến hàng hải chiến lược và nối lại đàm phán về chương trình hạt nhân nếu Mỹ dỡ bỏ phong tỏa hải quân, nới lỏng các hạn chế đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, giải phóng các tài sản của Iran đang bị đóng băng và tuân thủ lệnh ngừng bắn, trong đó bao gồm việc Israel chấm dứt các hoạt động quân sự tại Lebanon.

“Tôi đã bác bỏ đề xuất của họ. Họ muốn đạt được một thỏa thuận để mở eo biển ngay lập tức vì họ đang thua. Iran muốn đạt được một thỏa thuận và tôi nghĩ điều đó cũng tốt. Tôi cũng thích đạt thỏa thuận nhưng thỏa thuận đó không thể chấp nhận được”, ông Trump nói với các phóng viên bên ngoài Nhà Trắng hôm 26/9. Tổng thống Mỹ không nêu cụ thể điều kiện nào của Tehran mà ông phản đối.

Ngoại trưởng Araghchi cho biết Tehran đã biết việc ông Trump công khai bác bỏ đề xuất, nhưng vẫn đang chờ phản hồi chính thức từ phía Mỹ. “Nếu các điều kiện cần thiết được đáp ứng, eo biển có thể được mở lại và hoạt động lưu thông hàng hải bình thường được khôi phục trong vòng 7 ngày... Giờ đây lựa chọn nằm ở phía Mỹ”, nhà ngoại giao hàng đầu của Iran cho hay.

Ông Trump cho rằng Iran đã “tự làm khó mình” khi hạn chế lưu thông qua eo biển Hormuz, đồng thời khẳng định lệnh phong tỏa sau đó của Mỹ đã khiến Tehran mất nguồn thu từ dầu mỏ. Ông nhiều lần tuyên bố Washington đang hoàn toàn kiểm soát eo biển Hormuz và có vị thế đàm phán mạnh hơn.

Tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hôm 22/9, Tổng thống Mỹ tuyên bố ông phải đối mặt với một quyết định lớn về việc có nên “tiêu diệt” Cộng hòa Hồi giáo Iran nếu các cuộc đàm phán thất bại hay không.

Việc ông Trump công khai bác bỏ đề xuất của Iran đã xác nhận thông tin do tờ Wall Street Journal đăng tải trước đó. Theo tờ báo Mỹ, ông Trump đã từ chối đề xuất này và nói với các trợ lý rằng ông dự kiến sẽ để các lực lượng Washington nối lại không kích Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Tuy nhiên, các quan chức Mỹ cho biết các cuộc đàm phán thông qua các bên trung gian trong khu vực vẫn đang tiếp diễn.