Lãnh đạo ngành ngoại giao Nga còn loại trừ mọi ý tưởng về một cuộc hưu chiến với Ukraina, đồng thời khẳng định Matxcơva sẽ đạt được các mục tiêu trong chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraina.

Ông Lavrov tuyên bố : « Nhân danh mục tiêu không tưởng là kềm chế Nga, phương Tây đã tự tay mình phá hủy hệ thống an ninh châu Âu và thúc đẩy sự trỗi dậy một chế độ bài Nga ở Kiev. Họ đang làm mọi cách để ngăn chặn một giải pháp hòa bình và phá hoại các triển vọng đàm phán, điều mà nhiều nước, bao gồm cả chính quyền Trump rất quan tâm.

Phương Tây cung cấp vũ khí cho chế độ Ukraina, hỗ trợ Kiev và hướng dẫn drone cũng như là tên lửa của Kiev chống thường dân và các cơ sở hạ tầng dân sự, đồng thời đe dọa giáng một đòn thất bại chiến lược cho Nga. Hiển nhiên con đường này sẽ đưa, như đã xảy ra hết lần này đến lần khác, chính những kẻ kích động chiến tranh đó đi vào ngõ cụt chiến lược.

Cuộc đấu tranh vì sự thật và công lý của Nga sẽ được thực hiện đến cùng : Các mục tiêu của chiến dịch quân sự đặc biệt sẽ đạt được, các mối đe dọa cho an ninh sẽ bị loại bỏ và một cuộc sống hòa bình sẽ được tái lập. Điều đó sẽ diễn ra bất kể hoàn cảnh nào ».

Ngoài ra, ngoại trưởng Nga trong bài phát biểu trước Đại Hội Đồng cũng chỉ trích mạnh mẽ Berlin và Tokyo. Theo ông, « việc cải tổ Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc không thể bao gồm việc bổ sung thêm vị trí cho các nước phương Tây, đặc biệt là Đức và Nhật Bản, hai nước hiện đang theo con đường chủ nghĩa quân phiệt ».

Ngoại trưởng Nga – Đức có cuộc trao đổi đầu tiên

AFP cho biết thêm, trước khi phát biểu trên diễn đàn, ngoại trưởng Nga Serguei Lavrov đã có cuộc trao đổi đầu tiên với đồng cấp Đức Johann Wadephul kể từ khi chiến tranh Ukraina bùng phát. Hãng tin Pháp cho biết cuộc gặp diễn ra trong bầu không khí căng thẳng. Ngoại trưởng Đức hối thúc Matxcơva « từ bỏ con đường leo thang nguy hiểm chống Đức, châu Âu và NATO », đồng thời lên án « sự gây hấn dai dẳng của Nga, ngày càng nhắm mục tiêu vào thường dân Ukraina ».

Bộ Ngoại Giao Đức tuyên bố, « nỗ lực gia tăng áp lực này không làm thay đổi tình hình ngày càng không thể trụ được của Nga : Mỗi tháng, hàng chục ngàn binh sĩ Nga thiệt mạng trong một cuộc chiến không lối thoát, trong khi nền kinh tế Nga đang tiếp tục sụp đổ ». Đối với Berlin, một bên ủng hộ chủ chốt của Ukraina, giải pháp « hiển nhiên » cho cuộc xung đột là « Nga chấm dứt hành động gây hấn, rút quân và đưa ra một lệnh ngưng bắn lâu dài ».

Ngoại trưởng Lavrov phát biểu về cuộc chiến Nga - Ukraine tại Liên hợp quốc

Ngày 26-9, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cáo buộc châu Âu "đang làm mọi thứ" để cản trở các cuộc đàm phán nhằm giải quyết xung đột giữa Nga - Ukraine, trong bài phát biểu thẳng thắn tại Liên hợp quốc, đồng thời khẳng định Nga sẽ đạt được các mục tiêu tại Ukraine, theo Hãng tin AFP.

"Châu Âu đang làm mọi thứ có thể để cản trở các cuộc đàm phán hòa bình mà chính quyền ông Trump quan tâm" - ông Lavrov nói.

Ngoại trưởng Nga tuyên bố: "Các mục tiêu trong chiến dịch quân sự đặc biệt sẽ được hoàn thành, mối đe dọa đối với an ninh Nga sẽ được loại bỏ và cuộc sống yên bình sẽ trở lại. Điều này sẽ xảy ra bất kể hoàn cảnh thế nào".

Trước đó cùng ngày, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul đã gặp ông Lavrov, đánh dấu cuộc gặp đầu tiên giữa ngoại trưởng hai nước Nga - Đức kể từ trước khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra.

Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Berlin - Matxcơva gia tăng, khi Đức cáo buộc Nga tổ chức cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào sân bay Leipzig, trong khi hai nước lần lượt ra lệnh đóng cửa lãnh sự quán của nhau.

Một nhà ngoại giao Đức thuật lại ông Wadephul "đã kêu gọi Liên bang Nga từ bỏ con đường leo thang nguy hiểm trong quan hệ với Đức, châu Âu và NATO".

Nga tuyên bố sẵn sàng giúp ổn định tình hình ở eo biển Hormuz

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov vừa nói rằng Matxcơva sẵn sàng giúp ổn định tình hình tại eo biển Hormuz và rộng hơn là vùng Vịnh, trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran kéo dài.

"Chúng ta cần lòng tin trong quan hệ giữa các quốc gia vùng Vịnh, các nước Ả Rập và Iran. Chúng ta cần một cấu trúc khu vực ổn định" - ông Lavrov phát biểu trước các nhà lãnh đạo tại Đại hội đồng Liên hợp quốc ngày 26-9.

Nhà ngoại giao Nga tuyên bố: "Nga, cùng với các quốc gia có trách nhiệm khác, sẵn sàng đóng góp một cách xây dựng vào việc ổn định khu vực quan trọng về mặt chiến lược này".

Ông Trump dự đoán Mỹ và Cuba sẽ đạt thỏa thuận, Cuba lên tiếng

Ngày 26-9, Tổng thống Donald Trump dự đoán Mỹ và Cuba sẽ đạt được thỏa thuận, đồng thời không cho rằng sẽ cần đến hành động quân sự, theo Hãng tin Reuters.

"Tôi cho rằng Cuba và chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận. Tôi không nghĩ chúng ta sẽ cần đến quân đội" - ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.

Lệnh phong tỏa dầu mỏ do Mỹ áp đặt trong năm nay đã khiến Cuba chịu sức ép nghiêm trọng trong bối cảnh nước này đối mặt tình trạng thiếu nhiên liệu và mất điện.

"Chúng tôi muốn giúp Cuba. Chúng tôi muốn Cuba mở cửa cho người dân của chúng tôi (Mỹ)" - ông chia sẻ.

Trong bài phát biểu sau đó tại Liên hợp quốc vào ngày 26-9, Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez nói rằng Cuba sẽ luôn sẵn sàng đối thoại với Mỹ. Tuy nhiên, ông không đề cập cụ thể đến những phát biểu của ông Trump.

"Chúng tôi sẵn sàng thiết lập các mối quan hệ thương mại và kinh doanh với các công ty Mỹ, cũng như với bất kỳ quốc gia nào khác" - ông Rodriguez phát biểu, đồng thời lên án mạnh mẽ lệnh cấm vận thương mại của Mỹ đối với Cuba.

Trung Quốc cam kết mua ít nhất 20 triệu tấn than Mỹ trong 2 năm

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, Trung Quốc đã đồng ý mua ít nhất 10 triệu tấn than đá của Mỹ trong năm 2027 và tiếp tục mua ít nhất 10 triệu tấn trong năm 2028, trong khuôn khổ loạt thỏa thuận đạt được sau chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Mỹ.

Thông cáo của Nhà Trắng tối 25-9 nêu rõ tổng lượng than đá Mỹ mà Trung Quốc cam kết nhập khẩu trong hai năm 2027 và 2028 sẽ đạt ít nhất 20 triệu tấn. 

Cam kết này được đưa ra trong khuôn khổ Hội đồng Thương mại Mỹ - Trung, một cơ chế được hai nước thành lập tại hội nghị thượng đỉnh tháng 5-2026 và được đưa vào hoạt động trong chuyến thăm lần này.

Bên cạnh cam kết về than đá, hai nước đạt đồng thuận về các khuyến nghị dành mức thuế quan ưu đãi hơn đối với khoảng 30 tỉ USD hàng hóa không nhạy cảm theo mỗi chiều thương mại.

Thái Lan mở các kênh khẩn cấp hỗ trợ du khách trong vùng ngập lụt Bangkok

Trước tình trạng mưa lụt gây gián đoạn giao thông nghiêm trọng tại thủ đô Bangkok, các cơ quan chức năng Thái Lan đã triển khai hàng loạt biện pháp khẩn cấp nhằm hỗ trợ người dân và du khách di chuyển đến các sân bay, đồng thời xử lý các sự cố chậm, lỡ chuyến bay.

Bộ Du lịch và thể thao Thái Lan đã phối hợp cùng Tổng cục Du lịch (TAT), cảnh sát du lịch và các trung tâm hỗ trợ du khách để triển khai các phương án ứng phó. 

Tổng đài 1672 (TAT) và hotline 1155 (cảnh sát du lịch) duy trì vận hành 24/7 nhằm tiếp nhận thông tin, kịp thời hỗ trợ du khách bị hoãn, lỡ chuyến bay hoặc có nhu cầu gia hạn lưu trú.

TAT đề xuất phát hành các bản tin cảnh báo bằng tiếng Thái và tiếng Anh, khuyến cáo hành khách chủ động di chuyển sớm. 

Ban quản lý sân bay quốc tế Suvarnabhumi lưu ý hành khách nên có mặt trước ít nhất 3 giờ đối với các chuyến bay quốc tế và 2 giờ đối với chuyến bay nội địa; đồng thời khuyến cáo tài xế tránh khu vực Lat Krabang đang bị ngập sâu.

EU giải ngân 710 triệu euro viện trợ cho các cộng đồng gặp khủng hoảng

Ngày 26-9, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen thông báo Liên minh châu Âu (EU) đang giải ngân 710 triệu euro để hỗ trợ những người dân chịu ảnh hưởng từ các cuộc khủng hoảng, thiên tai hoặc xung đột, trong đó phần lớn dành cho châu Phi.

Trong tuyên bố gửi tới Đại hội đồng Liên hợp quốc, bà von der Leyen nhấn mạnh rằng các cuộc xung đột, thời tiết khắc nghiệt và chi phí sinh hoạt gia tăng đang làm xáo trộn cuộc sống của nhiều người trên toàn cầu. Với gói viện trợ này, EU sẽ hỗ trợ các cộng đồng bị di dời trên khắp châu Phi, cũng như các cộng đồng tiếp nhận họ.

Tuyên bố trên nêu rõ EU sẽ dành 380 triệu euro cho khu vực Nam Sahara ở châu Phi để "bảo vệ những người di cư dễ bị tổn thương, hỗ trợ hồi hương và tái hòa nhập tự nguyện, tăng cường quản trị di cư, và ứng phó với tình trạng di dời cưỡng bức". 

Ngoài ra, EU cũng đã phân bổ 252 triệu euro từ nguồn dự trữ viện trợ khẩn cấp để hỗ trợ các cộng đồng chịu ảnh hưởng từ xung đột, di dời cưỡng bức, dịch bệnh và thiên tai.

Nhân chuyến thăm Washington của lãnh đạo Trung Quốc, tổng thống Mỹ Donald Trump và chủ tịch Tập Cận Bình dành nhiều thời gian cho các hoạt động mang tính biểu tượng. Hai nguyên thủ dùng trà tại Nhà Trắng, sau đó cùng phu nhân tới thăm Cục Lưu trữ Quốc gia Mỹ, nơi họ xem bản Tuyên ngôn Độc lập và Hiến Pháp Mỹ.

Donald Trump cũng đã trực tiếp ra sân bay đón Tập Cận Bình, một hành động được xem là thể hiện sự trọng thị. Hai bên đều nhấn mạnh bầu không khí tích cực và khẳng định sẽ gặp lại nhau tại các hội nghị APEC ở Trung Quốc vào tháng 11 và G20 tại Florida vào tháng 12/2026.

Tuy nhiên, các thỏa thuận đạt được trong chuyến thăm chưa mang tính đột phá. Mỹ và Trung Quốc chỉ gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại đến ngày 10/01/2027, trong khi nhiều vấn đề lớn giữa hai nước vẫn chưa được giải quyết. Hai bên tiếp tục cạnh tranh về nhiều lĩnh vực như thương mại, công nghệ, quân sự và ngoại giao. Liên quan đến Đài Loan, ông Tập kêu gọi Washington “thận trọng”, đồng thời nhấn mạnh mong muốn hai nước “chung sống hòa bình”.

Một điểm đáng chú ý khác là sự hợp tác liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Mỹ và Trung Quốc, hai quốc gia dẫn đầu về AI, đã nhất trí thành lập một “kênh liên lạc song phương” chuyên xử lý các sự cố liên quan đến công nghệ này và trao đổi quan điểm về những lợi ích và rủi ro của AI.

Động thái này xuất phát từ những lo ngại ngày càng gia tăng về việc AI có thể gây ra các sự cố nghiêm trọng hoặc vượt khỏi khả năng kiểm soát của con người. Phía Trung Quốc cho rằng hai nước có trách nhiệm phát triển và quản lý AI vì lợi ích chung, đồng thời bảo đảm con người vẫn giữ quyền kiểm soát. Trong khi đó, tổng thống Trump cho biết muốn duy trì mức độ quản lý AI như hiện nay.

Theo Al Jazeera, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 25/9 đã có động thái gây chú ý khi đăng tải lên mạng xã hội Truth Social một hình ảnh bản đồ mô tả eo biển Hormuz là "eo biển Trump".

Bài đăng của Tổng thống Trump xuất hiện khoảng 30 phút sau khi tờ Wall Street Journal (WSJ) dẫn lời các quan chức Mỹ, tiết lộ rằng chủ nhân Nhà Trắng đã bác bỏ đề xuất của Iran về việc chấm dứt giao tranh trong 7 ngày và mở lại eo biển Hormuz.

"Tổng thống Trump đã từ chối đề xuất ngừng bắn và mở cửa Hormuz trong vòng 7 ngày tới, đồng thời nói với các phụ tá về việc ông cân nhắc tiếp tục oanh tạc Iran sau cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11. Tổng thống dường như đang hoài nghi về khả năng Tehran đáp ứng các yêu cầu của Washington", nguồn tin của WSJ cho biết.

Tuy vậy, WSJ nhấn mạnh rằng quan điểm của ông Trump có thể thay đổi trong những tuần tới. Bên cạnh đó, Mỹ và Iran vẫn đang duy trì đối thoại qua các kênh trung gian về những vấn đề trọng yếu, bao gồm cả chương trình hạt nhân của Tehran.

Theo đề xuất của Iran, giao tranh trong khu vực sẽ chấm dứt trong vòng 7 ngày để eo biển Hormuz mở cửa trở lại. Ngoài ra, Iran cũng yêu cầu Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, giải phóng tài sản bị đóng băng của Tehran và miễn các lệnh trừng phạt dầu mỏ.

Trong ngày 25/9, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng khẳng định, cuộc khủng hoảng ở eo biển Hormuz có thể được giải quyết bằng phương thức ngoại giao. "Mỹ là bên phong tỏa các cảng của chúng tôi và việc đóng cửa eo biển Hormuz chỉ là phản ứng tự nhiên. Cuộc khủng hoảng tại tuyến hàng hải này chỉ có thể được giải quyết trên bàn đàm phán, không phải bằng vũ lực", ông Pezeshkian nhấn mạnh.

Tổng thống Pezeshkian xác nhận việc Qatar và Pakistan đang làm trung gian để chuyển các thông điệp của Iran tới Mỹ. Tuy nhiên, ông Pezeshkian thừa nhận rằng Tehran đang mất niềm tin vào các cuộc đối thoại với Washington.

"Cứ sau mỗi lần đàm phán, họ lại tấn công và gia tăng các lệnh trừng phạt. Điều này đã tái diễn trong suốt thời gian qua", ông Pezeshkian nói với Al Jazeera.

Theo Al Jazeera, lãnh đạo quân đội Ảrập Xêút, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ ngày 25/9 đã nhóm họp tại Riyadh để bàn về các biện pháp hỗ trợ Ảrập Xêút đối phó với Houthi theo khuôn khổ Hiệp ước phòng thủ chung Mecca.

"Tổng Tư lệnh Lực lượng Quốc phòng Pakistan Asim Munir, Tổng Tham mưu trưởng Ảrập Xêút Fayyad al-Ruwaili và Tổng Tham mưu trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Selcuk Bayraktaroglu đã tham dự cuộc họp nhằm xem xét những mối đe dọa mà Riyadh đang phải đối mặt. Các bên tham dự đã tái khẳng định cam kết đối với phòng thủ tập thể, nhấn mạnh quyết tâm của ba nước trong việc bảo vệ an ninh, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ảrập Xêút",  Bộ Quốc phòng Ảrập Xêút cho biết.

Về phía Pakistan, giới chức quân đội nước này khẳng định các bên tham dự cuộc họp đã "thảo luận về việc chia sẻ thông tin tình báo và phối hợp quân sự, đồng thời cam kết thực hiện hiệu quả Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca".

Trước đó, Thổ Nhĩ Kỳ cũng tuyên bố có thể hỗ trợ đáp ứng các nhu cầu quân sự của Ảrập Xêút, đặc biệt về mặt kỹ thuật. Tuy nhiên, giới chức Ankara thừa nhận rằng mọi sự hỗ trợ ở giai đoạn này sẽ diễn ra trên cơ sở song phương và tinh thần liên minh, do hiệp định phòng thủ chung vẫn chưa được Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ phê chuẩn.

Hiệp ước phòng thủ chung Mecca được Thổ Nhĩ Kỳ, Ảrập Xêút và Pakistan ký kết vào tháng 8, bao gồm điều khoản tương tự Điều 5 của NATO khi quy định rõ bất kỳ cuộc tấn công nào nhắm vào một trong 3 nước "sẽ được coi là cuộc tấn công nhắm vào tất cả các bên và dẫn tới phản ứng tập thể".

Trong những ngày qua, Houthi đã liên tục tiến hành các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nhắm vào các mục tiêu trên lãnh thổ Ảrập Xêút, buộc chính quyền Riyadh phải ban hành cảnh báo khẩn cấp tại một số khu vực.

Ở trang trong, L’Express đưa độc giả đến với « những cuộc đấu ngầm » giữa Điện Élysée và Vatican « xoay quanh một chuyến thăm lịch sử ». Tuy nhiên, bài xã luận trong tuần của tạp chí L’Express lại dành để nói về « Mối đe dọa từ Nga : Vì sao cần sẵn sàng cho cuộc chiến chống Vladimir Putin ? »

Châu Âu còn thời gian để ngăn chặn vòng xoáy leo thang căng thẳng ?

Những tương quan lực lượng mới ở châu Âu khiến mọi người nghĩ rằng châu Âu đang sống trong một trong những thời khắc bi thảm của lịch sử, báo hiệu trước một cuộc xung đột lan rộng mới. Trên thực tế, Nga, do vẫn chưa giành được thắng lợi trước Ukraina, đã tiến hành nhiều hình thức đối đầu khác tại châu Âu : chiến tranh thông tin, xung đột hỗn hợp, tấn công mạng, drone và nay là cả các vụ phá hoại vật chất.

L’Express nhắc lại hàng loạt vụ việc xảy ra tại châu Âu trong thời gian gần đây. Elie Tenenbaum, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu An ninh thuộc Viện Quan Hệ Quốc tế Ifri của Pháp, nhận định chiến dịch tấn công gián tiếp của Nga đang gia tăng cả về mức độ, cũng như tốc độ, và lần đầu tiên đã lan tới các nước Tây Âu.

Theo chuyên gia của Ifri, những hoạt động này cho thấy quyết tâm của điện Kremlin trong việc gây bất ổn cho châu Âu, trong bối cảnh châu Âu ngày càng trở thành nhà tài trợ chính cho Kiev và ngành công nghiệp quốc phòng của Ukraina và Liên Âu ngày càng gắn kết. Đối với Elie Tenenbaum, « nỗ lực chiến tranh của Ukraina ngày càng trở thành một nỗ lực của châu Âu ».

Trong bối cảnh châu Âu ngày càng bị chia rẽ và dễ tổn thương, điện Kremlin cũng tìm cách khai thác những điểm yếu này bằng các hoạt động nhằm gây chia rẽ chính trị.

Có lẽ vẫn còn kịp để ngăn chặn vòng xoáy leo thang căng thẳng. Nhưng L’Express lưu ý là cần ghi nhớ lời cảnh báo của tổng thống Pháp Poincaré vào năm 1913 : « Một dân tộc chỉ có thể thực sự giữ được hòa bình khi và chỉ khi dân tộc ấy sẵn sàng cho chiến tranh »: « Một dân tộc chỉ có thể thực sự theo đuổi hòa bình một cách hiệu quả khi sẵn sàng cho chiến tranh ». Đáng tiếc là thời đó châu Âu đã ở quá gần một cuộc chiến và mọi nỗ lực ngăn chặn thảm họa dường như đã quá muộn.

« Chiến tranh trong bóng tối » của Putin

Tương tự như L’Express, tuần báo Le Point hướng sự chú ý của độc giả đến chiến dịch phá hoại, xâm nhập, do thám của tổng thống Nga Vladimir Putin ở châu Âu. Trong bài viết về « Cuộc chiến trong bóng tối của Putin », Le Point bày tỏ lo ngại rằng trong khi Nga tiến hành các hành động khiêu khích nhằm vào châu Âu để làm rạn nứt sự đoàn kết của lục địa này cũng như dư luận các nước, thì « các nước châu Âu vẫn đang loay hoay tìm cách đối phó ».

Alexandre Tcherkassov, cựu lãnh đạo tổ chức nhân quyền Memorial của Nga, từng được trao giải Nobel Hòa bình năm 2022, « ở châu Âu, các nhà lãnh đạo tính toán cái giá có thể phải trả cho mỗi bước leo thang, nhưng các chiến lược gia Nga thì không suy nghĩ theo cách đó ». Ông cảnh báo là sẽ rất nguy hiểm khi hai phe hoàn toàn không hiểu cách bên kia suy nghĩ và đâu là những giới hạn của họ. Nhà bất đồng chính kiến này cho rằng chủ nghĩa đế quốc Nga sẽ không chấm dứt chừng nào những tội ác trong quá khứ của nước này chưa bị trừng phạt. Ông nhìn thấy một mạch liên tục giữa các chiến dịch của Nga tại Afghanistan, Tajikistan, Chechnya, Nagorno-Karabakh, Gruzia, Syria và hiện nay là Ukraina. Vì lần nào Nga cũng thoát khỏi bị trừng phạt, nên họ lại tiếp tục. Syria là cuộc tập dượt cho chiến tranh ở Ukraina. Chiến tranh ở Ukraina lại là cuộc tập dượt cho cuộc chiến tiếp theo.

Oleksandra Matviitchouk, giám đốc Trung tâm Tự do Dân sự, đồng chủ nhân giải Nobel Hòa bình 2022, cũng có cái nhìn u ám không kém : « Châu Âu phải hiểu rằng không còn ai sống trong thời bình nữa. Một cơn bão toàn cầu đang đến gần. Sẽ thật ngây thơ nếu nghĩ rằng hàng trăm nghìn binh sĩ Nga đã thiệt mạng chỉ để Putin chiếm Avdiivka hay Bakhmut, những thành phố mà phần lớn người Nga thậm chí không thể xác định trên bản đồ. Putin phát động cuộc xâm lược quy mô lớn nhằm chiếm toàn bộ Ukraina và tiến xa hơn nữa. Đối với ông ta, Ukraina là một cây cầu để tiến vào châu Âu ».

Câu hỏi mang tính quyết định vẫn là liệu cuộc chiến tranh hỗn hợp của Nga nhắm vào châu Âu có phải là bước chuẩn bị cho một cuộc chiến trực diện hay không ? Dù quân đội đã suy kiệt, Nga vẫn xây dựng các cơ sở quân sự mới dọc biên giới với Phần Lan. Một số chuyên gia quân sự cũng đề cập khả năng Nga sẽ tiến hành một đợt tổng động viên mới.

Dựa vào Liên Âu để giảm phụ thuộc quân sự vào Mỹ : chiến lược của Canada liệu có hiệu quả ?

Liên quan đến Canada, L’Express có bài viết về « Thủ tướng Canada Mark Carney dựa vào Liên Âu để giảm phụ thuộc quân sự vào Mỹ ». Những đe dọa của tổng thống Mỹ Donald Trump về việc sáp nhập Canada thành « bang thứ 51 của Mỹ » đang thúc đẩy Ottawa tìm kiếm các đối tác mới, trong đó châu Âu giữ vị trí quan trọng. Theo một cuộc khảo sát được công bố trong tháng 09 này, 80% người Canada ủng hộ tăng cường hợp tác quốc phòng với châu Âu.

Tuy nhiên, dù đã đạt được một số tiến triển, việc thay thế vai trò của Mỹ không hề đơn giản, bởi vì Canada vẫn phụ thuộc rất nhiều vào Mỹ về an ninh. Philippe Lagassé, giáo sư đại học Carleton, nhận định gần như mọi bộ phận trong hệ thống an ninh quốc gia Canada đều gắn với Mỹ. Canada cũng không có cơ quan tình báo đối ngoại tương đương như CIA của Mỹ, DGSE của Pháp hay MI6 của Anh. Trong khi đó, Norad - cơ quan kiểm soát không phận Bắc Mỹ - vẫn là một bộ chỉ huy song phương Hoa Kỳ - Canada.

Theo các chuyên gia, châu Âu khó có thể thay thế Mỹ trong việc bảo đảm an ninh cho Canada. Khả năng thực tế hơn là tăng cường hợp tác hậu cần giữa Liên Âu và Canada, nhằm giảm lệ thuộc vào Mỹ về vận tải, tiếp liệu và bổ sung đạn dược.

Một vấn đề nan giải khác là chương trình chiến đấu cơ F-35 của Mỹ. Canada đã cam kết mua 16 chiếc đầu tiên trong tổng số 88 phi cơ, nhưng đang cân nhắc xây dựng một « phi đội hỗn hợp », gồm cả F-35 của Mỹ với máy bay Gripen của tập đoàn công nghiệp quốc phòng và hàng không Saab của Thụy Điển. Tuy nhiên, chỉ có 16 chiếc F-35 thì sẽ là không đủ hiệu quả, trong khi một phi đội hỗn hợp quy mô lớn sẽ rất tốn kém.

Dẫu vậy, theo L’Express, Canada vẫn có một lợi thế mà nhiều đồng minh khác không có : vị trí địa lý tương đối thuận lợi, khiến nhu cầu đối phó khẩn cấp với một mối đe dọa quân sự trên lãnh thổ ít cấp bách hơn. Trừ trường hợp tổng thống Mỹ Donald Trump thực sự đưa xe tăng tới biên giới Canada !!!

Thỏa thuận về Groenland khiến Đan Mạch nhẹ nhõm, nhưng lại « mở rộng cửa » cho Mỹ

Nhìn sang Courrier International, tuần báo này dành sự quan tâm đáng kể tới an ninh Groenland, hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch. Trong bài « Thỏa thuận về Groenland khiến Đan Mạch nhẹ nhõm, nhưng lại mở rộng cửa cho Mỹ », tuần báo điểm lại phản ứng của báo chí Đan Mạch trước thỏa thuận mới giữa Washington và Copenhagen.

Theo Courrier International, về nguyên tắc, Mỹ đã từ bỏ ý định sáp nhập Groenland, nhưng tương lai của hòn đảo vẫn khiến một bộ phận người dân lo ngại. Politiken tỏ ra nhẹ nhõm khi cho rằng cuộc khủng hoảng lần này dường như đã qua và gọi việc tránh được một cuộc khủng hoảng bạo lực là « một thắng lợi lớn của nền ngoại giao Groenland và Đan Mạch ». Trong khi đó, Jyllands-Posten cho rằng « chiến lược hạ nhiệt căng thẳng » của ngoại trưởng Lars Løkke Rasmussen, đưa vấn đề ra khỏi mạng xã hội để xử lý thông qua đàm phán, đã phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, chính phủ Đan Mạch vẫn thận trọng do nội dung đầy đủ của thỏa thuận chưa được công bố.

Theo Berlingske, về mặt chính thức, Mỹ hầu như không có thêm nhiều quyền so với những gì họ đã có từ thỏa thuận quốc phòng năm 1951, vốn cho phép Washington xây dựng các căn cứ quân sự tại Groenland. Tuy nhiên, Jyllands-Posten cảnh báo rằng vị thế của Mỹ tại Groenland có thể được củng cố, với vai trò và lợi ích của Mỹ ngày càng lớn hơn.

Đáng chú ý, mối lo ngại không chỉ nằm ở lĩnh vực quân sự. Politiken lưu ý rằng về kinh tế, Groenland có thể rơi vào thế bị mắc kẹt, trong khi họ muốn tự quyết định tương lai của mình. Vì vậy, dù thỏa thuận giúp Đan Mạch tạm thời nhẹ nhõm, nó đồng thời có thể mở rộng đáng kể ảnh hưởng của Mỹ tại Groenland.

Đài Loan trước nguy cơ bị Donald Trump đem ra mặc cả với Tập Cận Bình

Liên quan đến Đài Loan, nhân chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Courrier International giới thiệu lại bài viết của Foreign Policy: « Thương lượng với Tập Cận Bình : Liệu Donald Trump có đem Đài Loan ra mặc cả ? »

Theo Foreign Policy, Donald Trump dường như đang làm suy yếu học thuyết « mơ hồ chiến lược » vốn là một trong những nền tảng của quan hệ Mỹ - Trung. Chính sách này nhằm duy trì sự không chắc chắn về việc Mỹ có can thiệp quân sự nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan hay không, qua đó vừa răn đe Bắc Kinh sử dụng vũ lực, vừa kiềm chế những hành động có thể mang tính khiêu khích từ Đài Bắc.

Giới chuyên gia và những người có quan điểm cứng rắn với Trung Quốc tại Mỹ lo ngại rằng bản năng của Trump với tư cách một nhà đàm phán, cùng những tuyên bố cho thấy ông ít quan tâm đến vấn đề chiến lược, có thể khiến Washington giảm mức độ cam kết với Đài Loan để duy trì quan hệ với Bắc Kinh. Việc Trump coi các hợp đồng bán vũ khí cho Đài Loan như những « quân bài » trong đàm phán với Trung Quốc càng làm gia tăng những lo ngại này.

Theo Foreign Policy, nguy cơ nằm ở chỗ nếu Bắc Kinh cho rằng cái giá phải trả cho một hành động nhằm vào Đài Loan đã giảm, Trung Quốc có thể sớm thử thách quyết tâm của Mỹ, qua đó làm suy yếu tác dụng răn đe của sách lược « mơ hồ chiến lược ».

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, Bắc Kinh dường như chưa muốn gây khủng hoảng tại Đài Loan, mà ưu tiên duy trì quan hệ ổn định với Washington. Giới trí thức Trung Quốc thậm chí nói đến « khởi đầu của một thời kỳ hạ nhiệt giữa Mỹ và Trung Quốc ». Dù vậy, mục tiêu dài hạn của Trung Quốc đối với Đài Loan, kể cả khả năng sử dụng vũ lực, vẫn không thay đổi.

Foreign Policy kết luận rằng chính sách « mơ hồ chiến lược » vốn nhằm giữ cả Bắc Kinh và Đài Bắc trong tình trạng không chắc chắn. Nhưng dưới nhiệm kỳ Donald Trump, màn sương mù này có nguy cơ dần tan đi, khiến Trung Quốc có thể cho rằng Mỹ hiện ít cam kết với Đài Loan hơn trước.

Cuộc sống đâu chỉ có AI, mà còn có các robot sát thủ

Tuần này, mối đe dọa AI phát triển chệch hướng, bị các thế lực, thậm chí các lực lượng khủng bố sử dụng sai mục đích là một trong những đề tài thu hút sự quan tâm của các tuần báo. Trong tạp chí L’Obs, cây bút thời luận David Caviglioli đưa ra một bài viết châm biếm về những cảnh báo đối với công nghệ AI. Sau những lo ngại về AI, tác giả chuyển sang một mối đe dọa được cho là không kém phần nghiêm trọng : ngành công nghệ chế tạo robot, với những cỗ máy ngày càng tự chủ, có khả năng phối hợp và đưa ra các quyết định phức tạp.

Dưới giọng kể giả tưởng của giám đốc điều hành KILL-BOTS, tập đoàn sản xuất robot sát thủ hàng đầu thế giới, tác giả mô tả một nguyên mẫu robot chiến đấu DEATH-MACHINE-7 (Cỗ máy chết chóc 7) đã trốn khỏi phòng thí nghiệm và tự ý giết người. Trớ trêu hơn, cuộc điều tra sự cố lại được giao cho một robot, trong khi phiên bản mới « Cỗ máy chết chóc 8 », được trang bị vũ khí mạnh hơn, vẫn đang được thử nghiệm.

Qua sự mỉa mai này, tuần báo L’Obs đặt câu hỏi về nghịch lý của việc các doanh nghiệp vừa cảnh báo những nguy cơ mà công nghệ của họ có thể gây ra, vừa tiếp tục phát triển và thương mại hóa các công nghệ này. Giám đốc điều hành KILL-BOTS viện dẫn « tương lai của nhân loại » để kêu gọi chính phủ các nước không mua robot « Cỗ máy chết chóc 7 » vì nó « quá mạnh, quá tự chủ, quá nhanh và được trang bị vũ khí hạng quá nặng », có thể gây ra nhũng hậu quả « quá tàn khốc », nhưng ngay sau đó lại quảng bá chương trình khuyến mại « mua 20 tặng 2 », chỉ vài ngày trước khi tập đoàn lên sàn chứng khoán.

Bằng cách đẩy sự mâu thuẫn này lên đến mức phi lý, cây bút thời luận David Caviglioli của L’Obs châm biếm những lời cảnh báo về công nghệ khi chúng được đưa ra bởi chính những người có lợi ích kinh tế trực tiếp từ sự phát triển của công nghệ đó.

Trump, AI, di dân … và Lê-ô XIV, một vị giáo hoàng rất chính trị

Nhân chuyến tông du Pháp từ ngày 25 đến 28/09 của giáo hoàng Lê-ô XIV, L’Obs phân tích chân dung vị giáo hoàng đầu tiên là người Mỹ. Ban đầu được xem là kín đáo, ôn hòa và ít gây tranh cãi hơn người tiền nhiệm, giáo hoàng Lê-ô XIV dường như đã dành những tháng đầu lãnh đạo Vatican để củng cố nội bộ Giáo hội và duy trì sự đoàn kết giữa các khuynh hướng.

Tuy nhiên, những đối đầu với chính quyền Donald Trump đã cho thấy một vị giáo hoàng quyết đoán hơn. Ông công khai phản đối chính sách của Washington đối với người nhập cư, Venezuela và chiến tranh Iran, đồng thời bác bỏ những chỉ trích trực tiếp từ Donald Trump. Qua đó, vị giáo hoàng vốn kín tiếng dần trở thành một tiếng nói đạo đức có tầm ảnh hưởng trong các vấn đề quốc tế.

Theo L’Obs, sự cứng rắn này cũng giúp làm rõ phương pháp lãnh đạo của giáo hoàng Lê-ô XIV : ông không phá bỏ những cải cách của giáo hoàng Phan-xi-cô mà tìm cách củng cố chúng bằng một Giáo hội có tổ chức và đồng thuận hơn. Ông tiếp tục thúc đẩy vai trò của giáo dân và phụ nữ trong Giáo hội, đồng thời giữ lập trường cứng rắn với các nhóm truyền thống chủ trương ly khai.

Xuất thân từ Mỹ nhưng có hai thập niên hoạt động truyền giáo tại Peru, ông được mô tả là người thực tế, gần gũi với dân nghèo và quen với sự đa dạng của Giáo hội toàn cầu. Ông cũng đặc biệt chú ý đến những biến đổi của thời đại. Thông điệp đầu tiên về bảo vệ con người trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo cho thấy ông muốn đưa Giáo hội tham gia sâu hơn vào những tranh luận lớn của xã hội đương đại.

Chuyến thăm Pháp vì thế không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo. Trong bối cảnh xã hội Pháp ngày càng thế tục hóa và cực hữu gia tăng ảnh hưởng, giáo hoàng Lê-ô XIV được kỳ vọng sẽ đề cập đến các vấn đề như chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa đa phương, hòa bình tại Ukraina và vai trò của châu Âu trong trật tự thế giới mới. Theo L’Obs, từ một giáo hoàng có vẻ kín đáo, Lê-ô XIV đang dần cho thấy hình ảnh của một nhà lãnh đạo Giáo hội có lập trường chính trị rõ ràng và quan tâm sâu sắc đến các biến động của thời đại.