Thượng đỉnh Mỹ-Trung : Chủ tịch Tập Cận Bình trong thế mạnh
Thanh Hà
5–7 minutes
Hơn một chục năm thay đổi tương quan lực lượng giữa Washington và Bắc Kinh. Donald Trump là tổng tư lệnh Mỹ đầu tiên nhìn nhận Trung Quốc là một « đối thủ gần ngang tầm » với siêu cường quân sự số một thế giới khi mà Trung Quốc đã là siêu cường quân sự và kinh tế thứ nhì. Trong mọi lĩnh vực, từ quân sự đến ngoại giao, từ kinh tế đến công nghệ, kỹ thuật Mỹ và Trung Quốc là hai đối thủ mà thế mạnh có vẻ đang nghiêng hẳn về phía ập Cận Bình.
Từ 2015 đến nay, ông Tập Cận Bình mới trở lại Nhà Trắng trong một chuyến viếng thăm cấp Nhà Nước. Mười một năm trước đây, chủ tịch Trung Quốc từng cảm ơn tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama luôn hỗ trợ đà vươn lên của Trung Quốc. Lần này, hình ảnh lãnh đạo Trung Quốc và phu nhân bước xuống máy bay đã được nguyên thủ Hoa Kỳ tiếp đón đã nói lên tất cả. Giới quan sát cho rằng ông Tập « trong thế mạnh » khi gặp lại tổng thống Trump, lần hội ngộ thứ ba từ đầu nhiệm kỳ 2 của nguyên thủ Mỹ.
Hai năm 2015-2026 là thời gian đủ dài để Trung Quốc khẳng định vị trí siêu cường thứ nhì thế giới và đủ sức để trực tiếp cạnh tranh với Hoa Kỳ về nhiều mặt, kể cả trong những lĩnh vực mà đến nay Mỹ vẫn dẫn dầu, như nghiên cứu khoa học, y khoa hay kỹ thuật số … Nhưng thực ra « sức mạnh » đó của Trung Quốc cũng có nhiều lỗ hổng, nhưng tiếc là Mỹ đã không khai thác được những « nhược điểm » của đối thủ và biến chúng thành những công cụ để gây sức ép với Bắc Kinh, chẳng hạn như đòi Trung Quốc phải mở cửa rộng hơn thị trường nội địa và đối xử bình đẳng hơn với các doanh nghiệp Hoa Kỳ .
David Sachs, chuyên gia về quan hệ Mỹ Trung, thuộc trung tâm Council Foreign Relations, nhận định « Trung Quốc đã rất khéo léo đi từng nước cờ » trong lúc Washington « đánh giá quá cao những lá bài có trong tay ». Chính quyền Trump tưởng rằng kinh tế Trung Quốc bị suy yếu nên ông Tập sẽ dễ dàng nhượng bộ để đổi lấy « ổn định xã hội và chính trị » trong nước. Nhà Trắng đã đánh giá sai tương quan lực lượng giữa Washington và Bắc Kinh ngày nay và cũng đã đánh giá quá thấp quyết tâm của Trung Quốc trong cuộc tranh hùng với Mỹ.
Bên cạnh đó, lãnh đạo đảng Cộng Sản Trung Quốc đến Washington lần này vào lúc tổng thống Hoa Kỳ đang lúng túng cả về đối ngoại lẫn đối nội sau gần nửa nhiệm kỳ thứ hai : Đàm phán về chấm dứt chiến tranh Iran và mở lại eo biển Hormuz đang bế tắc. Tệ hơn nữa, xung đột tại Trung Đông không có dấu hiệu nhanh chóng khép lại khi mà lực lượng Houthi tại Yemen được Iran yểm trợ đã nhập cuộc. Hơn một năm sau thượng đỉnh Alaska, tổng thống Trump vẫn không thuyết phục được đồng cấp Nga chấm dứt chiến tranh Ukraina. Chiến tranh thương mại mà Washington phát động nhắm vào các đối tác từ châu Âu sang châu Á và nhất là với hai đối tác quan trọng nhất ở Bắc Mỹ là Mêhicô và Canada, khiến Hoa Kỳ bị các đồng minh xa lánh. Chính sách thuế quan của Donald Trump đến nay dường như chỉ có tác động với những đối tác thuộc diện « yếu bóng vía » như Liên Âu.
Về đối nội, hơn một tháng trước bầu cử giữa kỳ, tổng thống Trump bắt buộc phải tìm ra thỏa hiệp, triển hạn thỏa thuận đình chiến, tránh để xung đột thương mại với Trung Quốc lại bùng lên, gây thêm khó khăn cho cử tri Mỹ.
Ở góc đài bên kia, không bị vướng bận vì bầu cử hay công luận trong nước, Tập Cận Bình đủ tự tin để đàm phán với Donald Trump, bởi vì Mỹ cần Trung Quốc hơn là Bắc Kinh cần Washington : Hoa Kỳ cần Trung Quốc mua vào nông phẩm của Mỹ, theo lời chuyên gia Thiệu Dục Quân tại Viện Nghiên Cứu Quốc Tế Thượng Hải, được báo Les Echos trích dẫn. Về quan hệ quốc tế, ông Tập Cận Bình hoàn toàn ý thức được là tổng thống Trump cần có tiếng nói của Bắc Kinh trên vấn đề Iran. Hôm 16/09/2026, Bắc Kinh đã rầm rộ đưa tin về chuyến công du Trung Quốc của ngoại trưởng Iran Abbas Aragchi như thể muốn nhắc nhở Washington về mối quan hệ đặc biệt giữa Bắc Kinh và Teheran. Đó là chưa tính đến tình bạn vững như bàn thạch và quan hệ cá nhân rất mật thiết giữa hai ông Tập Cận Bình và Vladimir Putin.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng đã rất hài lòng khi thấy, vì chiến tranh Trung Đông, Hoa Kỳ đã phải bố trí lại sự hiện diện quân sự ở Châu Á Thái Bình Dương. Điều nguy hiểm ở đây là khi đang trong thế mạnh thì ông Tập Cận Bình sẽ chẳng bỏ lỡ cơ hội đem vấn đề Đài Loan ra mặc cả. Trong hai hợp đồng cung cấp vũ khí cho Đài Loan, chính quyền Trump đã rầm rộ thông báo bật đèn xanh cho một thương vụ « kỷ lục » trị giá 11 tỷ đô la. Thế nhưng từ nhiều tháng qua, Washington đã rất mơ hồ về hợp đồng thứ nhì, trị giá 14 tỷ đô la. Tổng thống Trump thậm chí tạm dừng thương vụ này sau hai cuộc họp với các lãnh đạo ở Bắc Kinh hồi tháng 2 và tháng 5/2026.
Theo giáo sư Đa Vĩ (Da Wei), Đại Học Thanh Hoa, được Le Monde trích dẫn, Trung Quốc giờ đây biết cách ứng xử với Donald Trump, đồng thời đã hoàn toàn đủ tự tin để đáp trả mỗi lần bị Washington tấn công. Bắc Kinh còn tranh thủ lúc quan hệ giữa Hoa Kỳ với các đồng minh bị lung lay để mở rộng bang giao và đẩy mạnh quan hệ đối tác kinh tế với những đồng minh truyền thống của Washington.
*******
Thương mại : Mỹ và Trung Quốc triển hạn « thỏa thuận hưu chiến » thêm hai tháng - RFI
Thanh Hà
5–6 minutes
Vào lúc tổng thống Hoa Kỳ tiếp đón trọng thể chủ tịch Trung Quốc và phu nhân tại căn cứ quân sự Andrews gần thủ đô Washington hôm qua 23/09/2024, bộ Tài Chính Mỹ thông báo hai bên đồng ý triển hạn thỏa thuận về thương mại thêm hai tháng cho đến đầu năm 2027. Trên nguyên tắc thỏa thuận này sẽ chấm dứt vào ngày 10/11/2026.
Trên kênh truyền hình Fox News, ông Scott Bessent giải thích việc triển hạn thỏa thuận về thương mại thêm hai tháng là để cho « cả Washington lẫn Bắc Kinh có thêm thời gian để tìm ra đồng thuận ».
AFP nhắc lại, nhân thượng đỉnh Donald Trump -Tập Cận Bình tại Busan, Hàn Quốc, tháng 10 năm ngoái, lãnh đạo hai nước đã đồng ý tạm ngừng chiến tranh thương mại : Mỹ ngừng áp thuế nhập khẩu 100 % vào hàng hóa từ Trung Quốc. Đổi lại, Trung Quốc ngừng hạn chế xuất khẩu khoáng sản chiến lược và đất hiếm sang Hoa Kỳ. Việc gia hạn thỏa thuận này rất được mong đợi, Washington và Bắc Kinh đều không có lợi nếu cuộc chiến thương mại lại bùng lên.
Tuy nhiên, giới phân tích vẫn coi đây là một thỏa thuận « mong manh », không giúp san bằng những bất đồng về kinh tế giữa Washington và Bắc Kinh. Theo giới báo chí tại Washington, phía Trung Quốc mong muốn « hưu chiến thương mại» với Hoa Kỳ được triển hạn cho tới cuối nhiệm kỳ của ông Trump. Phía Hoa Kỳ thì chờ đợi Bắc Kinh nhanh chóng thực hiện cam kết mua vào 17 tỷ đô la nông phẩm của Mỹ.
Ngoài vế thương mại, các nhà quan sát không chờ đợi thượng đỉnh Donald Trump – Tập Cận Bình lần này mang lại nhiều kết quả cụ thể : Khoáng sản chiến lược, đất hiếm, mà hiện Trung Quốc gần như độc quyền cung cấp và trí tuệ nhân tạo AI là những cái gai trong quan hệ song phương.
Về tình hình quốc tế, chiến tranh Iran và chính sách của Hoa Kỳ đối với Đài Loan có sẽ được các bên thảo luận. Tổng thống Trump cho biết sẽ đề cập vấn đề Iran với ông Tập Cận Bình. Lãnh đạo Trung Quốc xác nhận sẽ « trao đổi sâu rộng với tổng thống Trump về những vấn đề lớn trong quan hệ song phương và tình hình thế giới ». Chủ tịch Trung Quốc còn tuyên bố ông mong muốn hai cường quốc thế giới này « là những đối tác chứ không phải là những đối thủ của nhau.»
Những nghi lễ long trọng nhất
Hôm qua tổng thống Donald Trump và phu nhân đã ra tận sân bay đón chủ tịch Tập Cận Bình và phu nhân Bành Lệ Viện. Theo chương trình nghị sự hôm nay 24/09/2026 chủ tịch Trung Quốc sẽ được tiếp với những nghi thức hết sự long trọng tại Nhà Trắng : Dự lễ duyệt binh với màn trình diễn máy bay chiến đấu, yến tiệc cấp nhà nước với sự tham dự của các doanh nhân hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ cao của Hoa Kỳ. Chuyến thăm chính thức của chủ tịch Trung Quốc sẽ kết thúc vào thứ Sáu 25/09/2026.
Lo ngại trước công nghệ AI giá rẻ của Trung Quốc
Trí tuệ nhân tạo là một trong những điểm nổi bật trong thượng đỉnh Donald Trump -Tập Cận Bình lần này. Tổng thống Hoa Kỳ từng tuyên bố « chiến thắng thuộc về bên làm chủ công nghệ AI ».
Việc phát triển mô hình DeepSeek không tốn kém nhiều nhưng hiệu quả được cho là tương đương với các mô hình của Mỹ cho thấy tiềm năng của Trung Quốc. Nhưng đối với Bắc Kinh, mục tiêu không chỉ là qua mặt Hoa Kỳ, như giải thích của thông tín viên RFI Cléa Broadhurst:
« Tại Bắc Kinh, một số người xem cạnh tranh công nghệ với Mỹ là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, với điều kiện là căng thẳng về chính trị không ảnh hưởng đến cuộc chạy đua này. Một người chúng tôi gặp được ghi nhận : ‘Những tiến bộ được nảy sinh từ sự cạnh tranh, khi một quốc gia đang dẫn đầu cuộc đua và một nước khác đuổi theo sau. Chính sự tranh đua đó giúp các bên phát triển tốt hơn. Nhưng nếu chỉ nhìn vấn đề dưới góc độ chính trị và lợi ích kinh tế quốc gia thì sẽ không có lợi ích gì cả.
Giáo sư Đinh Nhất Phàm (Ding Yifan), nhà nghiên cứu tại Đại Học Nhân Dân Trung Quốc, cho rằng thành công của DeepSeek chính là vì mô hình trí tuệ nhân tạo này đã làm đảo lộn công nghệ AI của Hoa Kỳ. Công ty khởi nghiệp này đã chứng minh rằng chỉ với ít vốn, họ vẫn có thể phát minh được những mô hình AI có hiệu quả tương đương so với những mô hình của Mỹ. Chi phí của phía Trung Quốc chỉ bằng 1/1000 so với của Mỹ.
Tuy nhiên tốc độ phát triển của những công nghệ mới đó cũng làm dấy lên lo ngại họ sẽ mất việc vì AI. Một phụ nữ cho chúng tôi biết bà mong trí tuệ nhân tạo sẽ được phát triển một cách ‘ổn định hơn, và nhất là không quá nhanh’. Đối với nhiều người điều quan trọng không phải là công nghệ AI của Trung Quốc qua mặt Hoa Kỳ, mà đây phải là công cụ phục vụ người dân và mang lại lợi ích cho xã hội ».
*******
Tin tức thế giới 24-9: Tại Mỹ, Iran tuyên bố không khuất phục
THANH HIỀN
7–9 minutes
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian giơ cao hình ảnh của cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei trong bài phát biểu cứng rắn tại Liên hợp quốc ngày 23-9 - Ảnh: AFP
Tổng thống Pezeshkian: Iran sẽ không bao giờ khuất phục
Theo Hãng tin AFP, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã có bài phát biểu thể hiện lập trường cứng rắn tại Đại hội đồng Liên hợp quốc vào hôm 23-9. Ông tuyên bố Iran sẽ không bao giờ khuất phục.
Ông đồng thời cầm lên ảnh chân dung của cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei - người đã thiệt mạng trong cuộc không kích của Mỹ và Israel vào hôm 28-2. Ông khẳng định Tehran chưa bao giờ là bên khởi xướng chiến tranh.
Tổng thống Pezeshkian không đề cập đến các cuộc đàm phán nhằm giải quyết xung đột. Ông nhắn nhủ đến Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng sự kháng cự của người dân Iran sẽ chỉ gia tăng trước các lệnh trừng phạt và sức ép ngày càng lớn.
"Chúng tôi sẽ không bao giờ cúi đầu hay khuất phục", ông tuyên bố trước các lãnh đạo toàn thế giới.
Nhà lãnh đạo Iran cũng cho biết Tehran sẽ không cho phép eo biển Hormuz được sử dụng để tiến hành các hành động gây hấn nhắm vào nước này.
Nói với Reuters, một quan chức Iran đề nghị không nêu tên cho biết Tehran đang xem xét phản hồi của Washington với đề xuất hòa bình của nước này, trong đó yêu cầu ưu tiên là dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng Iran và mở lại eo biển Hormuz.
"Vẫn còn nhiều khác biệt giữa lập trường của Iran và Mỹ, nhưng hoạt động ngoại giao vẫn đang tiếp diễn", quan chức này tiết lộ.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhìn nhận một thỏa thuận với Iran sẽ cần nhiều nỗ lực trong thời gian dài, đồng thời nói ông Trump vẫn có các lựa chọn quân sự.
Ngoại trưởng Nga - Mỹ gặp nhau, Nga sẽ xem xét lời mời ông Putin dự Hội nghị G20
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gặp Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York, Mỹ ngày 23-9 - Ảnh: BỘ NGOẠI GIAO NGA/TASS
Theo Reuters, sau cuộc gặp với Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 23-9 (giờ Mỹ) cho biết nước này đã mời Tổng thống Nga Vladimir Putin dự Hội nghị G20 vào tháng 12 tới tại Miami, bang Florida.
"Chúng tôi cho rằng đây là cơ hội để ông ấy không chỉ gặp Tổng thống (Donald Trump) mà còn tiếp xúc với các nhà lãnh đạo khác trên thế giới. Chúng tôi hy vọng ông ấy sẽ nhận lời mời", ông Rubio nói, đồng thời khẳng định Mỹ vẫn cởi mở với việc đối thoại cùng Nga về cuộc chiến tại Ukraine.
Ngoại trưởng Mỹ còn cho biết ông Trump có thể sẽ hội ngộ Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hội nghị G20 cũng như tại Hội nghị APEC ở Thâm Quyến, Trung Quốc.
Các hãng thông tấn Nga dẫn lời người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Nga "ghi nhận và đánh giá cao lời mời này".
"Chúng tôi sẽ đưa ra quyết định và xử lý vấn đề này thông qua các kênh ngoại giao", ông Peskov nói thêm.
Theo Bộ Ngoại giao Nga, trong cuộc gặp ngày 23-9, hai Ngoại trưởng Mỹ, Nga đã thảo luận về xung đột ở Ukraine, tình hình Trung Đông cũng như vấn đề cải thiện quan hệ song phương.
Matxcơva cam kết đạt được các mục tiêu trong "chiến dịch quân sự đặc biệt" tại Ukraine, trong đó việc giải quyết xung đột trên cơ sở xem xét "nguyên nhân gốc rễ" của cuộc chiến.
Nga cũng cho biết ông Lavrov nhấn mạnh "sự cần thiết phải nhanh chóng cải thiện quan hệ song phương" với Mỹ, hướng tới triển vọng tăng cường hợp tác kinh tế.
"Điều này đương nhiên đòi hỏi một cuộc đối thoại thẳng thắn về việc loại bỏ những điểm vướng mắc và đưa hoạt động của các cơ quan đại diện ngoại giao hai nước trở lại bình thường", thông cáo viết, đồng thời đề cập việc "trao trả tài sản của Nga tại Mỹ vốn trên thực tế đã bị tịch thu".
Đặc phái viên Nga tới Mỹ đàm phán với chính quyền ông Trump
Nguồn tin của Reuters tiết lộ Đặc phái viên của Tổng thống Nga Vladimir Putin, ông Kirill Dmitriev, sẽ tới Mỹ vào ngày 23-9 để gặp các đại diện chính quyền Tổng thống Donald Trump, trong đó có các đặc phái viên Steve Witkoff, Jared Kushner và một số quan chức khác.
Chuyến đi sẽ diễn ra tại New York bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc, tiếp nối cuộc gặp giữa ông Putin và các đặc phái viên Mỹ tại Điện Kremlin hồi đầu tháng 9. Mục tiêu là duy trì đối thoại Nga - Mỹ và các nỗ lực thúc đẩy hòa bình.
Ông Dmitriev dự kiến sẽ thảo luận về hợp tác kinh tế Nga - Mỹ, vấn đề năng lượng và giải pháp hòa bình cho xung đột ở Ukraine.
Triều Tiên thử nghiệm hệ thống pháo phản lực nâng cấp
Triều Tiên thử nghiệm hệ thống pháo phản lực phóng loạt dẫn đường 240mm được nâng cấp vào hôm 22-9 - Ảnh: KCNA
Theo Hãng tin Reuters, Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) ngày 24-9 thông báo Bình Nhưỡng đã tiến hành phóng thử hệ thống pháo phản lực phóng loạt dẫn đường 240mm được nâng cấp vào hôm 22-9.
Loại pháo này có khả năng tấn công mục tiêu cách xa 100km trong chế độ bay theo quỹ đạo và 115km khi kết hợp với chế độ bay lượn.
Hãng thông tấn cho rằng việc phát triển loại vũ khí này sẽ tạo ra sự thay đổi đáng kể về khả năng sẵn sàng hỏa lực của Triều Tiên dọc biên giới phía nam, ám chỉ khu vực giáp Hàn Quốc.
Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương Pak Jong Chon đã giám sát cuộc thử nghiệm và nhấn mạnh sự cần thiết phải tập trung các lực lượng tấn công nguy hiểm và có sức hủy diệt lớn nhất tại biên giới phía nam, KCNA đưa tin.
Hàn Quốc hiện chưa phản hồi ngay lập tức bình luận.
Thẩm phán nhận định về lệnh cấm CNN, MS NOW và Politico của ông Trump
Thẩm phán Tòa án quận Timothy Kelly đã tổ chức phiên điều trần tại Washington vào ngày 23-9 để xem xét đề nghị của CNN, MS NOW và Politico về lệnh hạn chế tạm thời, nhằm khôi phục quyền tiếp cận đưa tin tại Nhà Trắng.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cấm 3 cơ quan này được vào Nhà Trắng tác nghiệp vì liên tục đưa tin "hư cấu và dối trá" về ông.
Ông Kelly cho rằng lệnh cấm của ông Trump dường như không phù hợp với các phán quyết trước đây của tòa phúc thẩm liên bang. Hai tiền lệ trước đây quy định nhà báo phải được bảo đảm quy trình pháp lý trước khi thẻ tác nghiệp tại Nhà Trắng bị thu hồi.
Tuy nhiên, thẩm phán Kelly chưa ra quyết định có khôi phục quyền tiếp cận cho các cơ quan hay không.
CNN, MS NOW và Politico cho rằng lệnh cấm vi phạm quyền tự do báo chí và quy trình pháp lý được Hiến pháp bảo vệ. Trong khi đó, Bộ Tư pháp Mỹ lập luận quyền tiếp cận Nhà Trắng là đặc quyền, không phải quyền đương nhiên, đồng thời viện dẫn các lo ngại an ninh quốc gia để biện minh cho lệnh cấm.
Hoa trên sa mạc
"Cánh đồng" hoa dại khoe sắc trên sa mạc Atacama, gần Copiapó, Chile, một hiện tượng hiếm gặp sau những đợt mưa do El Niño - Ảnh: AFP
*******************
TIN TỔNG HỢP - RFI
RFI
(AFP) – Hàng không Iran vẫn hoạt động bất chấp đe dọa của Mỹ. Theo Flightradar24, một chiếc Airbus A340 của Mahan Air, khởi hành từ Tehran, đã hạ cánh vào khoảng 16 giờ 40 (08 giờ 40 GMT) ngày 23/09/2026 tại Quảng Châu, miền Nam Trung Quốc mặc dù Mỹ đang trừng phạt toàn bộ ngành hàng không Iran. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 21/09 tuyên bố, kể từ ngày 23/09, bất kỳ bên nào cung cấp nhiên liệu hoặc hỗ trợ hạ cánh máy bay Iran sẽ phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt, có thể bị loại khỏi hệ thống đồng đô la. Bộ Tài Chính Mỹ chưa có phản ứng.
(AFP) – Lực lượng Houthi tại Yemen dọa nhắm vào các cơ sở của Mỹ tại Trung Đôngnếu Hoa Kỳ yểm trợ Ả Rập Xê Út. Cố vấn quân sự của lực lượng nổi dậy Houthi Abed Mohammed al-Thawr tuyên bố như trên trong thông cáo ngày 23/09/2026. Phe này coi việc can thiệp tại eo biển Bab el-Mandeb là một « lằn ranh đỏ không thể vượt qua ». Truyền hình Mỹ Fox News cách nay 3 ngày cho biết tổng thống Donald Trump khẳng định phe Houthi - được Iran yểm trợ đã đồng ý không tấn công vào các lợi ích của Washington, cho nên Nhà Trắng đã không ra lệnh oanh kích vào phiến quân Houthi.
(AFP) - La Habana lên án tổng thống Mỹ tung tin thất thiệt khi khẳng định chế độ cộng sản Cuba « sẽ sụp đổ ». Phát biểu tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc hôm qua, 22/09/2026, Donald Trump tuyên bố chế độ La Habana đang chịu áp lực rất lớn và sẽ sụp đổ, « Cuba sẽ được tự do ». Ngay lập tức, phái đoàn Cuba rời khỏi hội trường. Sau đó, ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez lên án Washington « không chấp nhận Cuba là một quốc gia hoàn toàn độc lập và có chủ quyền ».
(AFP) – Na Uy có kế hoạch khai thác đất hiếm trước 2028. Trong thông cáo hôm nay, 23/09/2026, chính quyền Oslo cho biết có kế hoạch khai thác đất hiếm tại mỏ Fensfeltet, cách thủ đô Oslo 150 km về tây nam, được cho là có trữ lượng 16 triệu tấn đất hiếm, đặc biệt là các chất neodyme và praseodyme, rất cần thiết để sản xuất nam châm cực mạnh. Mỏ đất hiếm lớn nhất châu Âu này sẽ do tập đoàn quốc gia Rare Earths Norway khai thác. Dự án đã bị nhiều chậm trễ do sự chống đối của giới bảo vệ môi trường.
Quảng cáo
( AFP) - Pháp : Chính phủ gia hạn đến cuối năm các khoản hỗ trợ những ngành bị ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu tăng vọt. Thông báo của chính phủ Pháp được đưa ra hôm 22/09/2026. Nguyên tắc về các khoản hỗ trợ theo từng ngành đã được công bố vào cuối tháng 3, một tháng sau khi chiến tranh tại Iran bùng nổ. Viện Thống Kê Quốc Gia Pháp INSEE dự báo là nếu tính theo sức mua thực tế, thu nhập bình quân của mỗi hộ gia đình giảm 0,4% trong năm 2026. Trong các khoản chi tiêu thiết yếu hằng ngày, giá năng lượng tăng mạnh nhất, trung bình 16,7% trong tháng 8 so với cùng kỳ năm ngoái, góp phần lớn vào tỷ lệ lạm phát 2,4%.
(AFP) - Mỹ : Tổng thống Donald Trump ủng hộ giải pháp cấm xuất khẩu dầu dieselđể kiềm chế đà tăng mạnh của giá nhiên liệu do chiến tranh Trung Đông. Tổng thống Mỹ hôm 22/09/2026 cho biết quyết định sẽ được đưa ra « nhanh chóng ». Vấn đề này mang ý nghĩa chính trị quan trọng tại Mỹ, khi giá nhiên liệu tại các trạm xăng tăng cao làm dấy lên lo ngại trong phe Cộng Hòa về kết quả cuộc bầu cử giữa kỳ vào đầu tháng 11. Dầu diesel chủ yếu được sử dụng trong ngành vận tải hàng hóa và nông nghiệp, hai nhóm cử tri quan trọng đối với ông Trump.
(AFP) - Meta xử lý 3,7 triệu tài khoản, trang mạng xã hội và nội dung liên quan đến lừa đảo trực tuyến. Tập đoàn Mỹ Meta hôm nay 23/09/2026 cho biết trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 6, Meta đã xóa hơn 113.000 tài khoản và trang liên quan đến gian lận trên Facebook và Instagram. Riêng tháng 6, hơn 33.600 tài khoản và trang liên quan đến các vụ lừa đảo, trong đó có lừa đảo dịch vụ du lịch, đã bị xử lý. Sang tháng 7, Meta tiếp tục xử lý hơn 3,6 triệu tài khoản và trang mạng, phần lớn là những tài khoản « vỏ rỗng », không có nội dung và không hoạt động, nhưng có thể được kẻ lừa đảo mua lại để sử dụng sau này.
(AFP) -Anh lập đơn vị bảo vệ các vệ tinh trước những mối đe dọa trong không gian. Theo thông báo hôm nay 23/09/2026 của bộ Quốc Phòng Anh, phi đội chuyên trách bảo vệ vệ tinh có nhiệm vụ bảo đảm liên lạc, định vị phi thuyền và phát hiện các cuộc tấn công bằng tên lửa. Khác với hai phi đội được thành lập từ năm 2023 để theo dõi và cảnh báo các mối đe dọa, đơn vị mới, có tên No. III Space Effects Squadron, sử dụng các công nghệ tiên tiến như tác chiến điện tử để trực tiếp đối phó với các mối đe dọa.
(AFP) – Khánh thành bảo tàng Star Wars tại Los Angeles, Hoa Kỳ. Hôm 22/09/2026, người hâm mộ loạt phim Chiến Tranh Các Vì Sao của George Lucas tập hợp đông đảo về Los Angeles trong ngày đầu tiên bảo tàng Star Wars mở cửa đón công chúng. Đây là công trình của đạo diễn George Lucas mà ông muốn phải là « ngôi đền của nghệ thuật quần chúng ». Vào giờ mở cửa trong ngày đầu tiên, George Lucas và phu nhân đã đích thân chào đón khách tham quan.
*******
EU gia hạn trừng phạt Nga, loại 2 tỷ phú khỏi 'danh sách đen'
Hoài Linh
2–3 minutes
EU xóa bỏ tên 2 tỷ phú Nga khỏi danh sách trừng phạt.
Theo báo Kyiv Independent, ngoài việc gia hạn khoảng 3.000 biện pháp trừng phạt Moscow, EU đã loại tên hai tỷ phú Nga được cho có quan hệ gần gũi với Tổng thống Nga Vladimir Putin khỏi danh sách trừng phạt.
Thông tin trên được đưa ra chỉ vài giờ sau khi 3 nhà ngoại giao cho hay Latvia đã đồng ý ngừng phản đối kế hoạch của Slovakia và Pháp nhằm xóa tên tỷ phú Alisher Usmanov và Mikhail Fridman khỏi danh sách trừng phạt của EU.
Hội đồng EU ra thông cáo cho hay: “Hội đồng hôm nay quyết định gia hạn thêm 36 tháng, đến ngày 22/9/2029, các biện pháp hạn chế nhằm vào những cá nhân và tổ chức chịu trách nhiệm làm suy yếu hoặc đe dọa sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền và độc lập của Ukraine”.
Cơ chế trừng phạt bao gồm hạn chế đi lại, phong tỏa tài sản và các biện pháp hạn chế kinh tế đối với khoảng 3.000 cá nhân và tổ chức, phần lớn là người Nga.
“Trong khuôn khổ rà soát các biện pháp trừng phạt, Hội đồng cũng quyết định không gia hạn việc đưa 3 cá nhân và một tổ chức vào danh sách, đồng thời loại 3 người đã qua đời khỏi danh sách”, thông cáo cho biết.
Ông Usmanov và ông Fridman nằm trong số 3 cá nhân được EU đưa ra khỏi "danh sách đen" lần này. Người còn lại là Andrey Pavlovich Falaleev, công dân Ukraine và cựu hiệu trưởng Đại học Liên bang Crưm.
Ông Falaleev bị đưa vào danh sách trừng phạt năm 2023 vì ký một lá thư ủng hộ chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine. EU không nêu lý do loại ông khỏi danh sách lần này.
*********
Tổng thống Iran nói về công nghệ hạt nhân, tuyên bố Tehran sẽ ‘không bao giờ cúi đầu’
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định nước này đang theo đuổi công nghệ hạt nhân "vì sự phát triển, chứ không phải để đe dọa các xã hội khác bằng vũ khí”.
Theo đài CNN, ông Pezeshkian đã mở đầu bài phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hôm 23/9 bằng cách bác bỏ những tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump một ngày trước đó. "Tổng thống Mỹ đã gọi chúng tôi là những kẻ khủng bố. Trong khi đó, chính chúng tôi mới là nạn nhân của chủ nghĩa khủng bố", Tổng thống Iran nói.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hôm 23/9. Ảnh chụp màn hình: ISNA
Ông Pezeshkian đã nhấn mạnh đến vụ hạ sát cố Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei, vụ đánh bom một trường học ở Iran khiến 156 người thiệt mạng cũng như một vụ tấn công khác nhằm vào một nhà thi đấu thể thao của quốc gia Hồi giáo ngay trong ngày đầu nổ ra cuộc xung đột với Mỹ và Israel hồi cuối tháng 2.
Tổng thống Iran cũng tuyên bố đất nước của ông đang theo đuổi công nghệ hạt nhân "vì sự phát triển, chứ không phải để đe dọa các xã hội khác bằng vũ khí”.
"Chúng tôi tìm kiếm năng lượng để phát triển. Trong nhiều năm qua, người ta đã gán cho công nghệ hạt nhân của chúng tôi những cái tên như máy ly tâm, các lệnh trừng phạt quốc tế và nhiều nhãn dán khác. Tuy nhiên, đối với đất nước chúng tôi, công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình là một phần tất yếu trong quá trình phát triển", ông Pezeshkian cho biết, đồng thời viện dẫn nhu cầu tăng trưởng trong các ngành công nghiệp, nông nghiệp và cung ứng điện năng.
"Iran không chấp nhận việc một số ít quốc gia độc quyền công nghệ hạt nhân. Chúng tôi sẽ không chấp nhận điều đó. Chúng tôi sẽ không cúi đầu hay từ bỏ quyền lợi vốn thuộc về mình. Chúng tôi khẳng định rõ ràng: Không có vũ khí hạt nhân và không hạn chế đối với công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình. Hòa bình của chúng tôi không đến từ chiến trường, nhưng chúng tôi phải đảm bảo an ninh cần thiết cho người dân và đất nước Iran”, ông Pezeshkian nhấn mạnh.
Ông Pezeshkian cũng cho rằng các hệ thống phòng thủ của Iran là yếu tố cần thiết để bảo vệ đất nước trước các cuộc tấn công.
Về eo biển Hormuz, Tổng thống Iran nhấn mạnh: “Chúng tôi không thể để một số bên tự do tiếp cận và trục lợi từ tuyến đường thủy này, trong khi đồng thời lại sử dụng chính tuyến đường đó để gây hấn, quấy rối an ninh và ngăn cản chúng tôi tiếp cận vùng nước của chính mình”.
Tuy nhiên, ông Pezeshkian lưu ý Iran không coi các nước láng giềng là đối thủ cạnh tranh về an ninh, mà mong muốn hợp tác để đạt được an ninh trong khu vực.
Ngoài ra, ông Pezeshkian tuyên bố Iran sẽ "không bao giờ cúi đầu hay quỳ gối”. Đề cập đến bài phát biểu của Tổng thống Mỹ Trump trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 22/9, nhà lãnh đạo Iran quả quyết người đứng đầu Mỹ "cần biết rằng sự kháng cự của người dân Iran sẽ chỉ gia tăng khi đối mặt với các lệnh trừng phạt, áp lực ngày càng lớn và hành vi bắt nạt”.
Ông Pezeshkian cho rằng "một thế giới thiếu vắng quyền lực là điều nguy hiểm, nhưng một thế giới chỉ hiểu ngôn ngữ của chiến tranh và sự bắt nạt sẽ không thể an toàn”. Ông kêu gọi các quốc gia khác hợp tác để theo đuổi "hòa bình và ổn định thực sự" trước các hành vi "bắt nạt".
*********
Australia xác nhận linh kiện tiêm kích F-35 bị chuyển nhầm đến Hong Kong
Hoài Linh
3–4 minutes
Chiến đấu cơ F-35. Ảnh: Bộ Quốc phòng Australia
Theo hãng tin ABC và tờ Politico, một lô linh kiện F-35, trong đó có phần vòm buồng lái được trang bị công nghệ chống radar, đã bất ngờ được chuyển tới Hong Kong (Trung Quốc) sau khi rời Australia hồi đầu năm.
Thông tin này làm dấy lên lo ngại Trung Quốc có thể tiếp cận các bí mật công nghệ trong chương trình máy bay chiến đấu này của Mỹ. Tiêm kích F-35 hiện cũng được 19 đồng minh và đối tác khác của Mỹ, trong đó có Australia sử dụng.
Phát biểu với các phóng viên tại Adelaide, ông Marles cho biết chính phủ liên bang đã được thông báo về sự việc và đang hỗ trợ Mỹ điều tra. “Chúng tôi đang phối hợp với Mỹ và nhà thầu chính Lockheed Martin về vấn đề này. Chúng tôi đang xem xét kỹ lưỡng mọi diễn biến xảy ra ở phía Australia".
Australia đang sở hữu đội bay gồm 72 chiếc F-35 và là một trong 7 quốc gia khác cùng chia sẻ kho linh kiện dự phòng cho chương trình tiêm kích này.
Hiện chưa rõ vì sao và bằng cách nào các linh kiện bị chuyển nhầm sau khi được gửi đi từ Australia, cũng như liệu chúng có được gửi từ Trung tâm Duy trì F-35 mà chính phủ Australia đặt tại Williamtown, phía bắc Newcastle, hay không.
Tờ Politico đưa tin Lockheed Martin đã sử dụng một “công ty thứ ba” để vận chuyển các linh kiện này. Lô hàng đáng lẽ được đưa bằng đường hàng không tới Mỹ.
Trong một tuyên bố, người phát ngôn Lockheed Martin cho biết công ty không thể thảo luận về tình trạng của các lô hàng cụ thể hoặc quy trình vận chuyển vì lý do an ninh. "Điều tôi có thể nói là Lockheed Martin tuân thủ tất cả quy định của Mỹ do Bộ Chiến tranh ban hành và Cơ quan Hậu cần Quốc phòng (DLA) quản lý liên quan đến việc vận chuyển linh kiện máy bay".
Politico dẫn tin từ Lầu Năm Góc cho biết cơ quan này đã nắm được vấn đề liên quan đến một lô hàng các linh kiện F-35 Lightning II không còn khả năng sử dụng và đang làm việc để thu hồi các linh kiện này, điều tra sự việc, triển khai các biện pháp bảo vệ nhằm ngăn sự cố tương tự xảy ra trong tương lai.
John Conway, chuyên gia phân tích quốc phòng kiêm Giám đốc điều hành công ty tư vấn Felix Defence cho biết có những quy định rất nghiêm ngặt đối với các linh kiện F-35 nhưng nhiều bộ phận trong số đó là linh kiện thông thường.
******
Cách Trung Quốc chuẩn bị chuyên cơ chở ông Tập công du nước ngoài
Chuyên cơ chở Chủ tịch Tập được hoán cải linh hoạt từ máy bay thương mại, tích hợp hệ thống bảo mật và an ninh tối tân trước mỗi chuyến công du.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân Bành Lệ Viên cùng các quan chức cấp cao ngày 23/9 rời Bắc Kinh trên "máy bay đặc biệt" để tới Mỹ bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước, đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV cho biết.
"Máy bay đặc biệt" là thuật ngữ được truyền thông nhà nước Trung Quốc sử dụng để gọi chuyên cơ chở ông Tập trong các chuyến công du. Ở góc độ ngoại giao, chiếc máy bay chính là hình ảnh đầu tiên của một quốc gia hiện diện tại nước chủ nhà, xuất hiện trên bầu trời trước cả khi lãnh đạo bước xuống đường băng.
Mỗi chuyến công du nước ngoài của Chủ tịch Trung Quốc đều được lên kế hoạch tỉ mỉ đến từng chi tiết nhỏ nhất. Toàn bộ quá trình di chuyển của ông đều sử dụng phương tiện chuyên dụng, tích hợp tối đa các giải pháp an ninh và thông tin liên lạc bảo mật.
Chủ tịch Tập cùng phu nhân Bành Lệ Viên bước ra từ cửa máy bay khi tới Bishkek, Kyrgyzstan, ngày 30/8. Ảnh: AFP
Trung Quốc lâu nay vẫn sử dụng mẫu máy bay "nữ hoàng bầu trời" Boeing 747 chở nguyên thủ, song thông số chi tiết về chúng thường được giữ kín.
Từ khi nhậm chức vào năm 2013, Chủ tịch Tập chủ yếu thực hiện các chuyến công du nước ngoài trên những chiếc Boeing 747-400 của hãng hàng không Air China, thường là hai chiếc có số hiệu đăng ký B-2447 và B-2472. Boeing 747 là dòng máy bay thân rộng, tầm xa, hai lối đi, sở hữu khoang hành khách lớn.
Cựu quyền cục trưởng Cục Lễ tân Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lư Bồi Tân trong một bài phỏng vấn đã giải thích lý do nước này khi đó không dùng cố định một chuyên cơ để chở lãnh đạo.
"Một là tránh lãng phí, tránh đặc quyền và nâng cao hiệu suất khai thác", ông nói. "Hai là bảo đảm an toàn bay, vì máy bay gồm hàng triệu linh kiện, không thể đắp chiếu lâu ngày".
Từ máy bay thương mại đến chuyên cơ
Trung Quốc công bố rất ít thông tin về máy bay chở Chủ tịch Tập, việc điều động chuyên cơ cũng phải tuân thủ quy trình nghiêm ngặt cùng chế độ bảo mật tối đa.
Trong một bài báo hiếm hoi về chủ đề này năm 2014, People's Daily cho biết mỗi khi có nhiệm vụ bay phục vụ lãnh đạo, Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc sẽ tiếp nhận lệnh, sau đó chuyển giao cho Air China thông qua văn phòng chuyên trách.
Chuyên cơ mang số hiệu B-2472 phục vụ ông Tập năm 2014. Ảnh: People's Daily
Ông Lư, cựu lãnh đạo Cục Lễ tân Bộ Ngoại giao Trung Quốc, cho hay sau khi nhận lệnh, Air China sẽ chốt tổ bay, đồng thời tiến hành kiểm tra an ninh và chuẩn bị máy bay. Chiếc máy bay được chọn sẽ được rút khỏi lịch trình chở khách thông thường khoảng 20 ngày trước mỗi chuyến công du.
Kỹ thuật viên thuộc sư đoàn 34 không quân Trung Quốc sau đó đảm nhận công tác kiểm tra và thực hiện các chỉnh sửa cần thiết đối với nội thất máy bay. Một số hàng ghế trên khoang được tháo dỡ để thay bằng sofa và giường nằm.
Theo ông Lư, chuyên cơ sau khi được cải tạo thường chia làm 4 khu vực. Phía trước là khu dành riêng cho lãnh đạo quốc gia, gồm phòng khách, phòng làm việc và phòng ngủ. Tiếp đến là khoang dành cho bộ trưởng cùng các quan chức cấp cao đi cùng, sau đó là chỗ ngồi cho cán bộ cấp cục, vụ. Khu vực phía đuôi máy bay dành riêng cho đội ngũ nhân viên tháp tùng và truyền thông.
Sau khi ông Tập kết thúc chuyến công du, chiếc máy bay sẽ được tháo dỡ nội thất VIP, lắp lại ghế thương mại và tiếp tục bay chở khách như bình thường để tiết kiệm chi phí.
Ông Tập cùng các quan chức trên chuyên cơ Boeing 747-400 năm 2014. Ảnh: CCTV
Trung Quốc duy trì cách làm này tới năm 2016, nhưng mẫu máy bay Boeing 747-400 dần bộc lộ hạn chế trong các chuyến bay dài xuyên lục địa. Ông Tập sau đó chuyển sang sử dụng chiếc Boeing 747-8 Intercontinental có số hiệu đăng ký B-2479.
Boeing 747-8 Intercontinental là phiên bản chở khách của dòng 747-8, đồng thời là biến thể thương mại cuối cùng thuộc dòng 747 từng được sản xuất. Máy bay được nâng cấp đáng kể về động cơ và khả năng mang nhiên liệu, cho phép bay liên tục gần 15.000 km mà không cần dừng tiếp nhiên liệu.
Đây là chiếc chuyên cơ được ông Tập sử dụng để tới New Delhi dự hội nghị thượng đỉnh BRICS cuối tuần trước, đánh dấu chuyến thăm Ấn Độ đầu tiên sau 7 năm của Chủ tịch Trung Quốc.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới New Delhi, Ấn Độ, ngày 12/9 để dự hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18. Phía sau là chuyên cơ chở ông thuộc hãng hàng không Air China. Ảnh: AFP
Kênh truyền hình NDTV của Ấn Độ dẫn lời các nguồn thạo tin cho hay chuyên cơ được trang bị hệ thống thông tin liên lạc mã hóa qua vệ tinh, giúp Chủ tịch Tập duy trì kết nối liên tục với các trung tâm điều hành và chỉ huy quân sự tại Bắc Kinh.
Máy bay được tích hợp khả năng phát hiện mối đe dọa hiện đại, hệ thống đánh chặn tên lửa và công nghệ chống xung điện từ (EMP), giúp bảo vệ an toàn cho dàn thiết bị điện tử cùng hệ thống thông tin liên lạc trước các đòn tác chiến điện tử cấp độ hạt nhân.
EMP là giải pháp kết hợp giữa các lớp vật liệu, màng ngăn và bộ lọc nhằm ngăn chặn, hấp thụ hoặc triệt tiêu những luồng năng lượng điện từ mạnh có thể làm hư hỏng thiết bị điện tử.
Khi Chủ tịch Tập đáp xuống Washington ngày 23/9, Tổng thống Donald Trump dự kiến dành cho ông một màn đón tiếp hiếm có. Theo kế hoạch, lãnh đạo Mỹ sẽ ra tận cầu thang máy bay để chào đón thay vì chờ Chủ tịch Trung Quốc tại Nhà Trắng, theo hãng thông tấn AP.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) bắt tay Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh ngày 14/5. Ảnh: AP
Ông Tập và phu nhân sẽ tham dự lễ đón trọng thể tại Nhà Trắng vào sáng 24/9 và chứng kiến màn trình diễn bay chào mừng của không quân Mỹ. Hai lãnh đạo dự kiến hội đàm sau đó và Tổng thống Trump sẽ chủ trì quốc yến chiêu đãi ông Tập tại Nhà Trắng vào tối cùng ngày.
Chuyến thăm sẽ khép lại vào sáng 25/9, khi hai lãnh đạo cùng phu nhân thưởng trà tại Nhà Trắng và thăm Trung tâm Lưu trữ Quốc gia.
Chúng tôi sử dụng cookie để cung cấp cho bạn trải nghiệm tốt nhất trên trang web của chúng tôi. Nếu tiếp tục, chúng tôi cho rằng bạn đã chấp thuận cookie cho mục đích này.