Phân nửa sản phẩm kỹ nghệ sẽ là « made in China » ?

Xã luận của Les Echos cảnh báo « Trung Quốc : Công xưởng nguy hiểm của thế giới ». Vào đầu những năm 2000, khi được gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Trung Quốc chỉ chiếm 5 % sản xuất công nghiệp thế giới, nhưng giờ đây là 30 %, và nếu không có gì thay đổi,  phân nửa sản phẩm kỹ nghệ trên toàn cầu sẽ là « made in China » vào giữa những năm 2030.

Sự trỗi dậy mạnh mẽ này ban đầu được các nước OCDE (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế) coi là tích cực. Trước hết vì Trung Quốc khởi đầu bằng việc xuất khẩu các sản phẩm căn bản (dệt may, đồ chơi, nội thất…) và đóng góp vào việc cải thiện sức mua ở phương Tây. Tiếp đến vì từ kinh tế nông nghiệp cộng sản chuyển sang kinh tế phát triển, Trung Quốc cũng là thị trường chiến lược cho các công ty Âu Mỹ.

Nhưng ván cờ đã thay đổi cả về hình thức lẫn nội dung. Công xưởng giá rẻ của thế giới đã trở thành phòng thí nghiệm công nghệ cao của toàn cầu. Quảng Châu, Thượng Hải và Thâm Quyến khẳng định vị thế trong năng lượng tái tạo, đường sắt, viễn thông, điện tử, xe hơi, robot…Kèm theo đó là sự bùng nổ năng lực sản xuất. Các hãng xe hơi Trung Quốc có thể lắp ráp hơn 55 triệu chiếc một năm, đủ cho nhu cầu nội địa lẫn châu Âu. Thép Trung Quốc đang chiếm hơn một nửa lượng tiêu thụ trên toàn cầu, sản lượng pin Mặt trời cao gấp đôi nhu cầu thế giới. Tương tự với hóa chất, xi măng, bình điện và nhiều lãnh vực khác từ máy lạnh cho đến máy công cụ.

Tình trạng sản xuất thừa khổng lồ dẫn đến thặng dư thương mại cao khủng khiếp : 1.200 tỉ đô la trong năm 2025. Cỗ máy xuất khẩu Trung Quốc ngày nay mạnh hơn cả Nhật Bản và Đức trong thập niên 80-90 cộng lại. Chỉ riêng với châu Âu, thặng dư thương mại Trung Quốc mỗi ngày tăng thêm 1 tỉ euro. Đức và các hãng xe khác như tập đoàn Volkswagen lao đao đến thế là vì quá chậm chuyển sang xe điện và khung pháp lý của Bruxelles quá kém hiệu quả. Nhưng Bắc Kinh - đang so găng với Washington - cũng đang đùa với lửa nếu nghĩ rằng châu Âu một ngày nào đó không buộc phải phản ứng.

Bắc Kinh đổi phe, chính quyền quân sự Miến Điện được tiếp sức

Tại Đông Nam Á, Le Figaro nói về « Cuộc chiến cam go trong rừng rậm Miến Điện của phe nổi dậy chống lại tập đoàn quân sự được Trung Quốc hỗ trợ ». Một thế hệ du kích mới đối mặt với chính quyền, trong bối cảnh Bắc Kinh coi Miến Điện là trục chính của « Con đường tơ lụa mới ». Nước láng giềng này có 2.200 kilomet biên giới với Trung Quốc, mang lại cho Bắc Kinh cửa ngõ độc nhất ra Ấn Độ Dương, với cặp đường ống dài 800 kilomet vận chuyển khí đốt đến Vân Nam, giúp tránh được eo biển Malacca và rút ngắn 3.000 kilomet đường hàng hải.

Miến Điện giàu tài nguyên thiên nhiên. Trong nhiều thập niên, ngoài việc khai thác các loại gỗ quý và xây dựng đập thủy điện, Trung Quốc còn khai thác rất nhiều khoáng sản : vàng, đồng, thiếc, vonfram, ngọc bích và nhiều loại khác, bao gồm cả các nguyên tố đất hiếm chiến lược trong thời gian gần đây. Theo những ước tính đáng tin cậy nhất, khoảng 60 % các nguyên tố đất hiếm nặng được tinh chế ở Trung Quốc, đặc biệt là dysprosium và terbium được sử dụng trong sản xuất nam châm cần thiết cho tua bin gió, bình điện xe điện và hệ thống hỏa tiễn, đến từ các bang Kachin và Shan ở miền bắc Miến Điện.

Bị bất ngờ trước vụ đảo chánh cũng như tầm vóc của phong trào đối lập vũ trang, ban đầu Bắc Kinh « wait and see ». Trong nhiều thập niên, Trung Quốc đã chơi trò hai mặt : chính thức ủng hộ các chính phủ Miến Điện (cả chế độ độc tài và chính phủ dân cử từ năm 2015 đến năm 2020) và bảo trợ các phong trào nổi dậy dọc biên giới. Sau đó, lo ngại trước không khí bất an và sự nở rộ các trung tâm lừa đảo trên mạng do mafia Hoa lục cấu kết với dân quân địa phương, Bắc Kinh dần dà xích lại gần chế độ, nhìn nhận chính quyền Miến Điện và trải thảm đỏ cho tướng Min Aung Hlaing.

Đến năm 2025, Trung Quốc đã hoàn toàn thay đổi lập trường, buộc các nhóm lệ thuộc như Kokang và Palaung phải ngừng các hoạt động chống lại chính quyền quân sự, và ngừng cung cấp vũ khí và đạn dược cho các nhóm nổi dậy ở miền Nam. Nhờ đó quân đội Miến Điện (Tatmadaw) có thể điều động quân đến các chiến trường khác. Đồng thời, Bắc Kinh cung cấp thêm oanh tạc cơ, phụ tùng thay thế và các hệ thống dẫn đường ngày càng chính xác. Nhà quan sát Léon de Riedmatten nhận định, một khi đối lập chưa đoàn kết được, giải pháp có thể là các nước trong khu vực và Trung Quốc can thiệp, dưới sự lãnh đạo của một nhân vật uy tín và được các tướng lãnh Miến Điện vị nể. Trong khi chờ đợi, Miến Điện lún sâu vào khủng hoảng chính trị, kinh tế và nhân đạo.

Drone Ukraina đánh thẳng vào các kho hàng khổng lồ của Nga

Le Figaro cho biết « Các tập đoàn thương mại điện tử lớn của Nga bị cuốn vào cuộc chiến drone ». Những hình ảnh ấn tượng đối với người Nga trong mùa hè này là những cột khói đen khổng lồ bốc lên khỏi những dãy kho hàng bị drone Ukraina tấn công, ở nhiều nơi trên toàn quốc. Toàn bộ các địa điểm hậu cần của Wildberries, sàn thương mại điện tử chiếm gần phân nửa doanh số ở Nga, với 7 triệu đơn đặt hàng mỗi ngày, đều bị ảnh hưởng. Và cuối tuần trước, một tập đoàn thương mại điện tử khác là Ozon cũng bị nhắm đến.

Đợt tấn công bắt đầu từ ngày 18/07. Từ Krasnodar ở miền nam đến ngoại ô Matxcơvad, từ Saint-Pétersbourg đến Oural ở cách biên giới Ukraina 1.700 kilomet : 23 trung tâm của Wildberries bị drone « chiếu cố » trong đó có 3 hoàn toàn biến thành tro. Trên 1 triệu mét vuông bị phá hủy hay hư hại, tương đương 1/4 năng lực của tập đoàn. Theo Moscow Times và Kommersant, thiệt hại cơ sở hạ tầng lẫn hàng hóa lên đến 8-10 tỉ euro.

Trước đó nhiều tháng, các nhà máy lọc dầu và địa điểm năng lượng đã bị drone Ukraina tiến đánh. Tổng thống Volodymyr Zelensky không giấu diếm mục đích : nhắm vào Wildberries - nhà cung cấp linh kiện drone và các hàng hóa bị trừng phạt – còn nhằm đè nặng lên nhịp sống hàng ngày vốn đang « bình thường » của hàng triệu người dân Nga.

Chính quyền phản ứng khá chậm. Ngày 31/07, Tatiana Kim, bà chủ và là người sáng lập Wildberries loan báo « tự nguyện hỗ trợ » cho các chủ hàng trên mạng dù không bị bắt buộc. Được biết ngày 07/07, tức vài ngày trước làn sóng tấn công, Wildberries đã sửa đổi hợp đồng để thoái thác mọi trách nhiệm với các đối tác trong trường hợp bất khả kháng liên quan đến đạn pháo, drone, hỏa tiễn.

Wildberries, « Amazon Nga » lao đao vì chiến tranh

Mãi một tháng sau Vladimir Putin mới công khai lên tiếng ủng hộ Wildberries, giao cho chính quyền thông qua một chương trình tái thiết, giảm thuế cho tập đoàn và những người bán có hàng trong kho bị phá hủy. Dù Putin nói rằng thiệt hại không đáng kể, nhưng các chuyên gia lo ngại nguy cơ Wildberries phá sản kéo theo những hệ quả cho nền kinh tế. Việc sửa chữa phải mất từ 6 tháng đến hai năm.

Thường được so sánh với Amazon, Wildberries được thành lập năm 2004 bởi Tatiana Kim, một doanh nhân gốc Triều Tiên cùng với chồng là Vladislav Bakalchouk. Đến năm 2021, sàn thương mại này hiện diện tại 10 nước trong đó có Ba Lan, Ukraina, Đức, Israel ; hai vợ chồng được Forbes xếp là gia đình giàu nhất nước Nga với 13,1 tỉ đô la. Không chỉ có catalogue phong phú, Wildberrie còn kết nối mấy chục triệu người tiêu dùng với khoảng 300.000 công ty gởi hàng bán trong các kho, một hệ sinh thái có cả ngân hàng, dịch vụ tài chánh.

Tháng 6/2024, Wildberries loan báo sáp nhập với Russ, nhà quảng cáo lớn nhất nước, với sự ủng hộ của Vladimir Putin. Nhưng Vladislav Bakalchouk, phản đối vợ (lúc đó chưa ly hôn) vì như vậy Wildberries phải phục tùng hoàn toàn Kremlin, hôm 18/09/2024 xông vào trụ sở ở Matxcơva với những người vũ trang. Hai bảo vệ thiệt mạng và 7 người khác bị thương.

Kinh tế gia Vladislav Inozemtsev nhận định, các cuộc tấn công vào Wildberries mang tính biểu tượng rất lớn, chứng tỏ năng lực của lực lượng vũ trang Ukraina. Nhưng tác động tâm lý đến công chúng Nga còn ý nghĩa hơn cả hậu quả kinh tế. Đối với tờ Kommersant, nạn nhân chính là chủ các điểm nhận hàng và doanh nghiệp nhỏ.

Có đến 225.600 người bán trên Wildberries (trên tổng số 289.200), tức 78 % có hàng hóa trong những nhà kho bị thiệt hại. Chỉ có 42 % (97.000 người) được bồi thường và chỉ 20 % giá trị hàng bị mất. Rất nhiều video trên internet ghi lại nỗi đau của họ. Chẳng hạn Viktoria đã quay cảnh nhà kho ở Elektrostal (cách Matxcơva 40 kilomet) đang bốc cháy, than thở : « Bốn ngàn áo khoác lông của tôi đang bị đốt cháy. Tôi đến để từ biệt chúng và có lẽ cả việc kinh doanh ».

Người Colombia bị dụ sang Nga làm bia đỡ đạn

Trên chiến trường, phóng sự của La Croix nói về « Những người Colombia gia nhập quân đội Nga để làm bia đỡ đạn ». Để giảm bớt thiệt hại của lính Nga, Matxcơva tuyển mộ hàng trăm người Colombia gởi sang chiến đấu ở Ukraina. Điều tra của nhật báo Công Giáo cho thấy hệ thống này giống với nạn buôn người hơn là lính đánh thuê.

Bài viết mở đầu bằng trường hợp Andrés, người sống sót duy nhất trong số 14 người Colombia bị drone Ukraina phục kích. Anh chỉ mới 20 tuổi, hai tuần trước đó là nhân viên bảo vệ ở Bogota và chưa bao giờ cầm súng, bị dẫn dụ qua TikTok. Mateo tưởng là đến Nga để làm nhân viên dọn dẹp trong bệnh viện, còn Manuel ngỡ rằng sẽ làm việc ở nông trại. Tất cả đều bị lừa.

Theo điều tra của Liên đoàn Quốc tế Nhân quyền (FIDH), phối hợp với tổ chức phi chính phủ Truth Hounds của Ukraina, ít nhất 27.000 người từ hơn 130 nước đã tham gia quân đội Nga. Cả hai ghi nhận một « hệ thống buôn người rộng lớn, nhắm vào những người dễ bị tổn thương, bằng cách lừa dối hay cưỡng bức ». Họ bị giao « những nhiệm vụ tác chiến vô cùng nguy hiểm, với xác suất tử vong hoặc bị thương nặng rất cao ».

Colombia có 51 triệu dân, là quốc gia « xuất khẩu » lính đánh thuê lớn nhất thế giới. Vừa trải qua nội chiến, một số nam giới nước này đã được huấn luyện bài bản để chiến đấu. Các cựu chiến binh được các công ty quân sự tư nhân săn đón, trả lương cao. Họ có mặt ở Libya, Yemen, Cộng Hòa Dân Chủ Congo, còn ở Ukraina có hơn 7.000 người. Nhưng nếu Kiev tuyển dụng tương đối minh bạch và có giám sát, thì những ai tham gia phía Nga thường bị lừa dối và không có cơ hội quay đầu. Họ không chiến đấu vì lý tưởng, mà vì mức lương cao ngất ngưởng.

Huấn luyện ba ngày, rồi đẩy vào móng vuốt tử thần

Matxcơva hứa trả 3.500 đô la một tháng, cho nhập tịch Nga sau ba năm, và thưởng 30.000 đô la khi ký hợp đồng – số tiền này mua được cả một căn nhà ở Colombia. Sebastian cho biết ngay từ khi đến trại huấn luyện, anh đã bị đánh đập, nhổ nước bọt và lăng nhục. Andrés xác nhận bị lính Nga ngược đãi, những người Colombia « không nói tiếng Nga, có màu da sẫm » bị phân biệt chủng tộc. Ngoài việc bị bạo hành, họ cũng không được trả lương như đã hứa hẹn. Chỉ sau ba ngày huấn luyện, họ bị đẩy ra tiền tuyến. Andrés chính mắt trông thấy hơn 40 người Colombia thiệt mạng ở Nga.

Thân nhân rất khó tìm kiếm được thông tin, Mateo đã chết và thi hài không được đưa về nước. Tổ chức phi chính phủ La Voz gần một năm qua giúp đỡ 450 gia đình tìm kiếm người thân, nhưng phía Nga không cung cấp bất cứ thông tin nào. Đại sứ quán Nga tại Colombia phủ nhận mọi liên hệ với các tổ chức tuyển mộ. Trong khi tuyệt vọng chờ đợi sự trợ giúp của chính phủ Colombia, Sebastian và Andrés đang trong một bệnh viện quân đội vì bị thương ngoài mặt trận, biết rằng dù chỉ mới hồi phục phân nửa cũng sẽ bị tống ra làm bia đỡ đạn – một đồng đội đã bị bắt đi ngay trong đêm. Đối với những người Colombia này, cái chết dường như là lối thoát duy nhất.

Hiện đã có 359 người được xác nhận tử vong bên phía Nepal và 3 người bên phía Trung Quốc. Số người thiệt mạng rất có thể sẽ tăng thêm do còn hàng trăm người mất tích ở cả hai bên Nepal và Tây Tạng Trung Quốc. Theo truyền hình Nhà nước Trung Quốc, số người mất tích ở Tây Tạng là 558 người, trong đó có 260 công dân nước ngoài. Bên Nepal, số người bị mất tích hiện là 910, trong đó có 517 công dân nước ngoài, đến từ hơn 20 quốc gia, đông nhất là từ  Ấn Độ và Trung Quốc.

Tại Nepal, nhiều trực thăng đã được huy động để hỗ trợ lực lượng cứu hộ tìm kiếm người mất tích và vận chuyển hàng cứu trợ khẩn cấp đến hàng nghìn người đang bị cô lập sau thảm họa. Hai huyện Rasuwa và Nuwakot, thuộc diện nghèo nhất Nepal, là những khu vực bị tác động nặng nề nhất. Nhiều người dân đã mất nhà cửa cũng như kế sinh nhai sau thảm họa.

Tổ chức Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế đã giải ngân hơn 1 triệu euro để hỗ trợ các đội cứu hộ và cung cấp viện trợ nhân đạo cho người dân bị ảnh hưởng. Tommasso Della Longa, phát ngôn viên của tổ chức, cho biết :

Trước mắt, ưu tiên của chúng tôi là cung cấp nơi trú ẩn khẩn cấp, nước uống và các nhu yếu phẩm thiết yếu. Chúng tôi đã phân phát bạt che, nệm, túi sơ cứu và hỗ trợ về y tế. Vì vậy, cần trang bị cho các đội cứu trợ những phương tiện, thiết bị cần thiết để họ có thể giúp đỡ những người dân bị tác động bởi thiên tai. Đồng thời cũng cần khôi phục “mối liên kết gia đình”, tức là bảo đảm cho các gia đình bị chia cắt được đoàn tụ trở lại.

Chúng tôi cũng bắt đầu suy nghĩ về giai đoạn tiếp theo, bởi đây không chỉ là một hoạt động cứu trợ khẩn cấp, mà còn là một chương trình ứng phó trong trung hạn và dài hạn. Chương trình này rất có thể sẽ bao gồm hỗ trợ tài chính, thay vì mọi người nhận một gói hàng giống nhau, họ sẽ nhận được một khoản tiền như nhau, sau đó tùy theo những ưu tiên của từng gia đình sẽ tự quyết định cách sử dụng khoản tiền đó.

Dựa trên những hình ảnh vệ tinh do công ty Planet Labs cung cấp, các chuyên gia cho rằng thảm họa có thể bắt nguồn từ việc một khối băng ở phần dưới của sông băng bị tách ra, sau đó rơi xuống đáy thung lũng ở độ cao thấp hơn vài trăm mét, kéo theo một lượng lớn bùn đất và đá tràn xuống hạ lưu.

Lũ lụt xảy ra thường xuyên hơn tại Nam Á

Đây không phải là sự cố đơn lẻ, bởi vùng Nam Á đã liên tục hứng chịu lũ lụt từ nhiều năm qua, theo giải thích của thông tín viên trong khu vực Emmanuel Derville từ New Delhi :

Trong khi các khu rừng châu Âu đang bốc cháy thì Nam Á lại phải hứng chịu lũ lụt. Trước tiên là khu vực Gilgit-Baltistan của Pakistan, nằm ở phía tây dãy Himalaya, hứng chịu lũ lụt vào tháng Bảy. Bang Himachal Pradesh của Ấn Độ, nằm trong khu vực này, cũng bị những trận lũ tương tự. Hậu quả là hơn 200 người thiệt mạng trong vòng hai tháng. Còn tại Assam, một khu vực ở miền đông Ấn Độ, lũ lụt đã khiến khoảng 100 người thiệt mạng trong năm tuần qua.

Tất cả những khu vực này đều có các con sông bắt nguồn từ dãy Himalaya, nơi còn được mệnh danh là “tháp nước của châu Á”. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu đang đẩy nhanh quá trình tan chảy của các sông băng. Tại dãy Himalaya và vùng Hindu Kush lân cận, các sông băng đã giảm 12% diện tích trong giai đoạn từ năm 1990 đến năm 2020. Khi kết hợp với mùa mưa, quá trình tan băng làm gia tăng tình trạng xói mòn, làm tăng lưu lượng nước của các con sông và mực nước trong các hồ băng. Trong 20 năm qua, lũ lụt đã xảy ra thường xuyên hơn và gây thiệt hại nghiêm trọng hơn về nhân mạng.

Chủ tịch Cuba kêu gọi doanh nghiệp tư nhân tăng cường sản xuất

Theo TTXVN, tại cuộc gặp mới đây với các đại diện của khu vực tư nhân, Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel Bermudez đã kêu gọi các doanh nghiệp tăng cường sản xuất lương thực, hàng hóa và dịch vụ trong nước, sau nhiều năm bị Mỹ bao vây cấm vận.

Các doanh nhân đến từ nhiều lĩnh vực như thực phẩm, nông nghiệp, năng lượng, vận tải, tư vấn pháp lý. Doanh nghiệp được hối thúc cắt giảm những chi phí không hiệu quả và sự phụ thuộc vào nhập khẩu, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, kiến thức, thúc đẩy đổi mới phù hợp với chiến lược phát triển của các địa phương cũng như Kế hoạch Phát triển quốc gia.

Ông Diaz-Canel khẳng định hệ thống doanh nghiệp Cuba là một thực thể thống nhất của hình thức quản lý nhà nước và phi nhà nước, nhấn mạnh việc tiếp xúc thường xuyên sẽ là cơ sở để xây dựng đồng thuận, giúp "phát triển và thúc đẩy mối quan hệ lành mạnh" giữa những khả năng - mục tiêu của doanh nghiệp và những gì quốc gia hướng tới.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Miguel Diaz-Canel lưu ý lợi nhuận phải đi đôi với năng suất và hiệu quả, đồng thời cần loại bỏ các hành vi gây bất lợi cho người dân như tham nhũng, trốn thuế, đầu cơ, tích trữ, định giá bất hợp lý. Ông khẳng định Cuba sẽ tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi kinh tế -xã hội, hướng đến phúc lợi cho người dân và sự phát triển của đất nước.

Tại cuộc họp, các doanh nhân đã trình bày những dự án kinh doanh mới và các chương trình xã hội mà họ đang phát triển trong cộng đồng, đề cập các vấn đề cần thiết như thay đổi cơ cấu năng lượng trong doanh nghiệp để cải thiện tình trạng gián đoạn quy trình sản xuất.

Quân đội Mỹ chi hơn 2 tỉ USD xây lò phản ứng hạt nhân siêu nhỏ tại các căn cứ

Theo Hãng tin Reuters, quân đội Mỹ ngày 26-8 thông báo sẽ trao 2,2 tỉ USD cho 5 công ty để xây dựng và vận hành các lò phản ứng hạt nhân siêu nhỏ tại các căn cứ quân sự.

Việc phát triển được thực hiện thông qua chương trình Janus, nhằm cung cấp điện đến các cơ sở nằm ở nơi xa xôi, chẳng hạn như ở Alaska hoặc trên đảo.

Các lò phản ứng này được chế tạo sẵn tại nhà máy, có thể vận chuyển dễ dàng và phát tới 20MW điện mỗi lò. Lò đầu tiên dự kiến triển khai vào tháng 9-2028.

Quân đội Mỹ hiện phải trả khoảng 0,4 USD/kWh để cung cấp điện cho các cơ sở ở Bắc Cực. Radiant - một trong các công ty được lựa chọn - cho biết các lò phản ứng có thể vận chuyển trực tiếp đến nơi sử dụng, nên chi phí điện dự kiến giảm xuống còn 0,2 - 0,3 USD/kWh.

Các nhà phê bình cho rằng lò phản ứng siêu nhỏ có chi phí cao hơn lò thông thường. Quân đội Mỹ kỳ vọng chương trình Janus sẽ giúp giảm giá thành và thu hút thêm vốn tư nhân, hướng tới thị trường thương mại như các trung tâm dữ liệu vào khoảng năm 2030.

Giá dầu giảm khi thỏa thuận Iran - Oman về eo biển Hormuz chưa ngã ngũ

Ngày 26-8, một quan chức cấp cao Iran nói với Reuters rằng Iran và Oman vẫn đang hoàn tất các chi tiết của thỏa thuận về eo biển Hormuz và thỏa thuận cuối cùng vẫn chưa được chốt.

Trước đó, người phát ngôn lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Hossein Mohebbi cho biết hai bên đã thống nhất về phần lãnh hải và doanh thu của mỗi nước.

IRGC cho biết eo biển sẽ không được mở nếu Mỹ không đáp ứng các điều kiện của Tehran, gồm chấm dứt phong tỏa các cảng Iran, bồi thường và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Trong khi đó, Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi cho biết ông hy vọng hai nước sớm công bố một hành lang tạm thời và các biện pháp khôi phục hoạt động hàng hải an toàn.

Giá dầu giảm hơn 1,5% trong ngày 26-8, đánh dấu phiên giảm thứ ba liên tiếp, sau những dấu hiệu cho thấy các bên đang nối lại nỗ lực tìm kiếm giải pháp trung gian nhằm chấm dứt xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio được cho là đã thông báo với các đồng minh rằng Washington chưa có kế hoạch tiến hành thêm các cuộc tấn công Iran trong thời gian tới, thay vào đó sẽ tập trung vào các biện pháp gây sức ép khác.

Hàng trăm du khách mất tích tại Nepal sau lũ quét kinh hoàng

Theo Hãng tin AFP, trận lũ quét kinh hoàng tại biên giới Nepal - Trung Quốc hôm 26-8 đã khiến ít nhất 160 người thiệt mạng, ít nhất 341 công dân nước ngoài mất tích.

Theo số liệu chính thức được công bố, số công dân nước ngoài mất tích gồm: Ấn Độ (142 người), Ukraine (53 người), Malaysia (17 người), Anh (12 người), Hàn Quốc (8 người), Nam Phi (4 người), Mỹ (3 người), Bồ Đào Nha (2 người), Úc (1 người) và Hà Lan (1 người).

Ngoài ra, một số công ty du lịch thông báo có 111 người nước ngoài mất tích nhưng chưa xác định được quốc tịch. Bên cạnh các công dân nước ngoài, 93 người Nepal cũng đang mất tích.

Với những đỉnh núi cao, trong đó có "nóc nhà thế giới" Everest, Nepal từ lâu đã trở thành điểm đến thu hút du khách và những người yêu leo núi.

Mỹ tố tin tặc Trung Quốc xâm nhập Bộ Tư pháp, NASA, Fed và Thượng viện

Ngày 26-8, Mỹ tuyên bố đã phá vỡ chiến dịch tấn công mạng của Trung Quốc nhằm xâm nhập hoặc tìm cách xâm nhập Bộ Tư pháp, Cơ quan Hàng không và Vũ trụ (NASA), Cục Dự trữ liên bang (Fed), Thượng viện Mỹ và nhiều cơ quan chính phủ nhạy cảm khác.

Theo phía Mỹ, tin tặc đã sử dụng các công cụ tự phát triển để xâm nhập các hạ tầng quan trọng và các mạng lưới nhạy cảm tại Mỹ cũng như trên toàn cầu từ ít nhất năm 2018.

Tháng 8-2019, nhóm này tìm cách xâm nhập mạng lưới NASA thông qua một lỗ hổng của mạng riêng ảo (VPN) nhưng không thành công. Đến tháng 9-2024, tin tặc đã xâm nhập 3 phòng thí nghiệm thuộc Bộ Năng lượng, Viện Y tế Quốc gia, một cơ quan thuộc Bộ Y tế và Dịch vụ nhân sinh và một nhà sản xuất thiết bị an ninh của Mỹ.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington chưa phản hồi yêu cầu bình luận. Bắc Kinh trước đó thường xuyên phủ nhận cáo buộc đối với các hoạt động tấn công mạng.

Báo Guardian trích dẫn lời giới chức Nepal thống kê có 384 du khách, trong đó có 291 người đến từ các quốc gia như Ấn Độ, Mỹ, Anh và Malaysia, được ghi nhận mất tích trong trận lũ quét kinh hoàng.

Các quan chức Nepal và Trung Quốc bày tỏ lo ngại về khả năng xảy ra "thương vong lớn" trong bối cảnh số người thiệt mạng dự kiến ​​sẽ còn tăng lên.

Lũ quét tấn công Nepal ngày 26/8. Video: The Guardian

Theo nhà chức trách Nepal, nước sông Bhote Koshi đã dâng cao và tràn bờ vào sáng nay (26/8), phá hủy nhiều ngôi làng cũng như các tuyến đường và công trình thủy điện gần biên giới giữa nước này với Trung Quốc. Chính quyền đã phát đi cảnh báo tới người dân tại một số huyện của Nepal, yêu cầu họ đặc biệt cảnh giác và tránh xa khu vực ven các con sông Bhote Koshi, Trishuli và Narayani.

Các khu vực Syapru Besi và Timure tại huyện miền núi Rasuwa thuộc tỉnh Bagmati của Nepal, giáp với khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc, đã chịu ảnh hưởng nặng nề. Các quan chức cho hay trực thăng cứu hộ không thể hạ cánh xuống khu vực có khoảng 50.000 cư dân sinh sống này do mực nước sông dâng cao vượt mức bình thường. Phát ngôn viên của quân đội Nepal Raja Ram Basnet xác nhận các trực thăng cứu hộ chỉ có thể hạ cánh xuống những nơi này khi nước rút.

Các hình ảnh trên truyền hình cho thấy những ngôi nhà đổ sập giữa dòng nước lũ, ô tô trôi nổi và một cây cầu sắt bị cuốn trôi. Các nhân chứng kể với phóng viên rằng nước lũ đã nhấn chìm nhiều ngôi làng.

"Đi đâu cũng thấy cảnh hoang tàn. Các khu dân cư ven sông đã bị cuốn trôi hoàn toàn. 5 người thân của tôi đang mất tích", Tula Bahadur BK, một nhân viên y tế tại Rasuwa nói.

Nhà chức trách hiện chưa công bố nguyên nhân gây ra lũ quét. Tuy nhiên, một trận lũ quét chết người trên cùng con sông này vào năm ngoái được xác định do quá trình xả nước từ một hồ băng gây ra.

Theo Bộ Năng lượng Nepal, nguồn cung điện với công suất 430MW đã bị ảnh hưởng, chủ yếu từ các dự án thủy điện. Con số này chiếm hơn 12% tổng công suất thủy điện quốc gia 3,2GW của Nepal. 

Thủ tướng Nepal Balendra Shah tuyên bố đã điều động cảnh sát và quân đội tham gia công tác cứu hộ, đồng thời chỉ đạo di dời người dân ở các vùng trũng thấp đến nơi an toàn hơn.

Khoảnh khắc người dân tháo chạy chỉ vài giây trước khi một trận sạt lở đất kinh hoàng ập đến, vùi lấp cửa khẩu Cát Long của Trung Quốc. Video: DRM News

Tân Hoa xã đã đưa tin về thảm hoạ lũ quét và một vụ sạt lở đất nghiêm trọng ở phía Nepal, gây ảnh hưởng đến cửa khẩu Cát Long, làm gián đoạn giao thông, thông tin liên lạc và lưới điện tại khu vực Nhật Khách Tắc thuộc vùng tự trị Tây Tạng của Trung Quốc. Theo truyền thông địa phương, tính đến thời điểm hiện tại, 3 người đã thiệt mạng và hơn 250 trường hợp khác mất tích vì thiên tai.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã kêu gọi nỗ lực tìm kiếm người mất tích "bằng mọi giá", đồng thời yêu cầu các lực lượng chức năng của nước này tăng cường giám sát và cảnh báo sớm để ngăn ngừa các thảm họa thứ cấp.

Bà Jennifer Wicks, tân Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, đã đến khu vực đèo Khe Nét, một vùng rừng núi tại xã Đồng Lê (tỉnh Quảng Trị), để khảo sát hiện trường tìm kiếm người Mỹ mất tích trong chiến tranh.