*******

Pháp và Ý hôm nay, 01/08/2029, cho biết tăng cường kiểm soát biên giới với Tây Ban Nha sau việc có khoảng 60 ngàn người từ Maroc nhập cảnh bất hợp pháp vào Ceuta, vùng lãnh thổ tự trị của Tây Ban Nha tại Bắc Phi, gây ra một cuộc khủng hoảng trong nội bộ Liên Hiệp Châu Âu.

Tại Pháp, theo yêu cầu của tổng thống Emmanuel Macron, bộ trưởng Nội Vụ Laurent Nunez, hôm thứ Sáu 31/07, thông báo tăng gấp năm lần số nhân viên cảnh sát và hiến binh tại biên giới Pháp – Tây Ban Nha.

Về phía Ý, chính phủ thủ tướng Giorgia Meloni, tuyên bố thiết lập kiểm soát biên giới không – hải phận với Tây Ban Nha kể từ hôm nay và kéo dài trong vòng một tháng. Biện pháp này được áp dụng đối với các công dân không thuộc châu Âu đến từ Tây Ban Nha. Mục tiêu là nhằm « bảo vệ an ninh quốc gia và phòng ngừa các tác động có thể xảy ra cho Ý », theo như giải thích của lãnh đạo chính phủ Ý.

Từ Roma, thông tín viên Anne Le Nir tường thuật :

« Quyết định đóng cửa biên giới đường biển và đường hàng không với Tây Ban Nha đã được dự đoán từ tối thứ Năm, 30/07, và nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ thủ tướng Giorgia Meloni cùng hai đồng minh chính của bà là Antonio Tajani, lãnh đạo đảng Forza Italia, và Matteo Salvini, người đứng đầu đảng Liên minh.

Phải nói rằng hành động này diễn ra ngay khi bắt đầu chiến dịch tranh cử cho cuộc bầu cử quốc hội năm 2027. Vấn đề người di cư là một chủ đề then chốt đối với cánh hữu và cực hữu, bởi vì 73% người Ý muốn quản lý chặt chẽ hơn nữa vấn đề nhập cư bất hợp pháp. Do đó, các sự kiện ở Ceuta cho phép Roma thể hiện sức mạnh của mình.

Nhưng Pedro Sánchez, người có những bất đồng chính trị sâu sắc với Giorgia Meloni, đã nhấn mạnh rằng từ năm 2021 đến năm 2026, số người di cư bất hợp pháp đến Ý là 478.600 người, so với 234.760 người ở Tây Ban Nha, theo dữ liệu từ cơ quan Frontex của châu Âu. »

Thủ tướng Tây Ban Nha Petro Sanchez trên mạng xã hội X phản ứng rằng, « đây không phải là lúc để chia rẽ chúng ta. Đây là lúc để tiếp tục xây dựng một Liên Hiệp Châu Âu mạnh mẽ và thống nhất ». Các hình ảnh về cuộc khủng hoảng đã gây ra làn sóng chỉ trích gay gắt từ phe hữu và cực hữu châu Âu về việc kiểm soát không gian Schengen.

Hôm qua, bộ trưởng Nội Vụ Tây Ban Nha cho biết hơn 48 ngàn người trong số này đã trở về Maroc và ngay từ nửa đêm, hàng trăm người khác chủ yếu là thanh niên, đã được đưa về trên hàng chục xe buýt, theo như ghi nhận từ nhiều phóng viên của AFP tại Fnideq, thành phố biên giới của Maroc sát cạnh Ceuta.

Thủ tướng Tây Ban Nha trong thế kẹt

Khủng hoảng nhập cư tại Ceutađang làm suy yếu chính phủ của thủ tướng cánh tả Tây Ban Nha Pedro Sanchez. Ông đang bị các đối thủ chính trị tấn công từ tứ phía như giải thích của thông tín viên Diane Cambon từ Madrid :

« Cho dù thủ tướng Tây Ban Nha cố gắng trấn an rằng tình hình tại Ceuta đang dần dần trở lại bình thường, thế nhưng ông vẫn dồn dập bị chỉ trích là đã xử lý kém cỏi khủng hoảng về người nhập cư lần này và đây cũng là một trong những cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất trong 7 năm qua, từ khi Pedro Sanchez lên cầm quyền.

Bên cạnh những đòn tấn công xuất phát từ một số thành viên trong Liên Hiệp Châu Âu, thì còn phải kể đến những chỉ trích từ các chính khách Tây Ban Nha. Cánh bảo thủ không nương tay khi công kích thái độ, xin trích ‘thiếu trách nhiệm’ của chính phủ do ông Sanchez điều hành.

Lãnh đạo đối lập Đảng Nhân Dân Alberto Feijoo thậm chí đòi thủ tướng Tây Ban Nha phải điều trần trước Quốc Hội để giải thích về cuộc khủng hoảng lần này, đồng thời cáo buộc chính phủ của thủ tướng Sanchez hợp thức hóa tình trạng cư trú cho hàng chục ngàn người nhập cư, như thể khuyến khích người nhập cư đến Tây Ban Nha.

Về phần đảng cực hữu VOX thì phe này cho rằng người nhập cư đang 'xâm lược' Tây Ban Nha. Ngay cả các đối tác của chính phủ liên minh cánh tả, Sumar và cực tả cũng không bỏ lỡ cơ hội công kích ông Sanchez, cho rằng ông đã quá mềm mỏng với Maroc và họ cũng đòi ông phải giải trình về cách xử lý khủng hoảng ở Ceuta.

Trong khi đó, những đảng mang nặng tinh thần dân tộc chủ nghĩa tại Cataluna thì tiếp tục kêu gọi chính quyền trung ương trao lại thẩm quyền về chính sách nhập cư cho các các giới chức địa phương trước tình trạng mà họ gọi là ‘hỗn loạn ở biên giới’ ».

Trump khai thác Ceuta vận động bầu cử giữa kỳ

Tại Hoa Kỳ tổng thống Donald Trump khai thác hình ảnh hỗn loạn hàng chục ngàn người nhập cư muốn tràn vào Tây Ban Nha qua ngả Ceuta để làm dấy lên lo ngại « trước một làn sóng di dân xâm lược nước Mỹ ». Phát biểu hôm 31/07/2026 ông tuyên bố : « Những gì diễn ra tại Ceuta chẳng khác nào là cảnh tượng hàng trăm nghìn người xâm nhập một quốc gia và điều tương tự sẽ xảy ra với nước Mỹ nếu như đảng Cộng Hòa không giành được chiến thắng » trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11/2026. Và tình hình của nước Mỹ thậm chí còn thê thảm hơn và với quy mô lớn rất nhiều so với của Tây Ban Nha nếu như đa số lọt vào tay bên đảng Dân Chủ. Giới quan sát ghi nhận Donald Trump khai thách tình hình tại Ceuta để quảng bá cho chủ trương siết chặt chính sách nhập cư Hoa Kỳ đã áp dụng từ đầu 2025 khi ông trở lại cầm quyền.

******

Thủ đô Ukraina hứng chịu một « trận mưa » tên lửa của Nga đêm qua 31/07/2029 làm 9 người chết, hàng chục người bị thương à. Thông tin từ phía các giới chức tại Kiev đã được các phóng viên của hãng tin Anh Reuters xác nhận. Matxcơva thông báo đã « ồ ạt tấn công Kiev » và đã nhắm vào « nhiều nhà máy chế tạo vũ khí của Ukraina ».

Theo thông cáo sáng nay 01/08/2026, bộ Quốc Phòng Nga cho biết đã « nhắm trúng nhiều mục tiêu » trong đợt không kích đêm qua, trong đó có hai nhà máy sản xuất và lắp ráp phụ tùng cho ngành công nghiệp điện tử vô tuyến tại thủ đô Kiev và đó là những sản phẩm được Ukraina dùng để chế tạo tên lửa, drone và các hệ thống radar. Trong khi đó, tổng thống Volodymyr Zelensky ghi nhận Nga đã phóng 185 drone và 35 tên lửa, phần lớn là tên lửa đạn đạo, nhắm vào hàng chục khu nhà cao tầng của dân cư tại Kiev.

Ngoại trưởng Ukraina Andrei Sybiha,nói đến « một đêm kinh hoàng » do thiếu các phương tiện phòng không, chủ yếu là hệ thống Patriot của Mỹ, quân đội Ukraina hoàn toàn bất lực. Vẫn ông Sybila tố cáo Nga do « không đạt được những mục tiêu quân sự trên trận địa nên dồn hỏa lực nhắm vào thường dân (…) Hơn bao giờ hết Ukraina đang cần gấp được trang bị thêm những phương tiện phòng không và các hệ thống chống và cho phép bắn chắn tên lửa » của Nga.

Đây là lần thứ hai trong tuần quân đội Nga nhắm vào Kiev, nơi có gần 3 triệu dân. Thông tín viên Emmanuelle Chaze có mặt tại chỗ gửi về bài tường trình :

« Tại Darnytskyi, một trong những khu vực rất đông dân cư tại Kiev, người dân vừa trải qua một đêm kinh hoàng. Nhiều giờ đồng hồ sau loạt tấn công bằng tên lửa của Nga, chỉ còn lại cảnh tượng ngổn ngang. Lực lượng cứu hộ vẫn chạy đua với thời gian giữa những đống gạch vụn đổ nát. Những chiếc xe máy trơ khung, kính vỡ tung tóe, các vệt máu còn in trên mặt đất và cả những đôi găng tay cao su mà nhân viên cứu hộ đã sử dụng trong công tác cứu hộ nạn nhân. Cách không xa tòa nhà bị hư hại nặng nhất, là một hố bom sâu đến vài mét. Đây là nơi đã bị trúng tên lửa. Trong giai đoạn đầu của ba đợt tấn công đêm qua mà người dân phải đối mặt, khoảng thời gian rất ngắn từ khi còi báo động vang lên cho đến khi những tiếng nổ đầu tiên xảy ra, khiến mọi người không kịp tìm những nơi trú ẩn.

Quảng cáo

Trong số các nạn nhân, những ca bị thương nhẹ vẫn còn ở hiện trường. Đối với họ ưu tiên lúc này là khắc phục những hậu quả của đêm qua, có nghĩa là phải kiểm tra về mức độ thiệt hại, phải thu dọn và cố gắng cứu vãn lấy những gì còn có thể dùng được.

Tất cả diễn ra trong bối cảnh Ukraina tiếp tục kêu gọi các đồng minh tăng cường viện trợ, đặc biệt là trong bị cho Ukraina những hệ thống phòng không, để bảo vệ Ukraina trước các đợt oanh kích của Nga, nhất là sau loạt không kích quy mô lớn thứ nhì Kiev vừa trải qua trong chưa đầy 48 giờ đồng hồ ».

Vào lúc Ukraina khẩn khoản yêu cầu Mỹ cho phép sản xuất hệ thống phòng không Patriot thì tại Washington trong hai ngày liên tiếp tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tỏ thái độ thận trọng. Sau khi tuyên bố vẫn đang « cân nhắc » quyết định này, hôm 31/07/2026, phát biểu từ khu nhà nghỉ Camp David, lãnh đạo Nhà Trắng cảnh báo « Mỹ cần hết sức thận trọng trước khi cho phép Ukraina sản xuất tên lửa Patriot bởi vì cung cấp công nghệ này cho Ukraina để rồi một ngày nào đó Ukraina có thể sử dụng để chống lại nước Mỹ »

Cũng về Ukraina các phương tiện truyền thông Mỹ tiết lộ, trong cuộc họp kín với tổng thống Trump tại Nhà Trắng hôm Thứ Ba vừa qua, ông Zelensky đã yêu cầu lãnh đạo Hoa Kỳ và nhiều quan chức trong chính quyền Trump thuyết phục tỷ phú Elon Musk cho phép Ukraina sử dụng vệ tinh Starlink để tiến hành các cuộc oanh kích sâu vào bên trong lãnh thổ của Nga. Theo hai nguồn tin xin được giấu tên dường như Donald Trump đã hoàn toàn im lặng trước đề nghị này.

******************

Những toan tính của Nga về địa chính trị, Pháp trục xuất nhà báo Nga Xenia Fedorova là hai trong số những chủ đề được các tờ báo Pháp quan tâm hôm nay, 31/07/2026.

Quảng cáo

Le Monde và Les Echos đều ghi nhận những cuộc chiến do Nga tiến hành không còn giới hạn ở các cuộc giao tranh trực diện, mà đang mở rộng sang nhiều hình thức khác nhau, từ chiến tranh hỗn hợp, từng bước sáp nhập lãnh thổ cho đến nguy cơ làm lan rộng các điểm xung đột trên toàn cầu.

Trang nhất của Le Monde tập trung phân tích trường hợp Gruzia như một ví dụ điển hình về chiến tranh hỗn hợp của Nga kéo dài từ sau cuộc chiến năm 2008. Dù chiến sự đã kết thúc hơn 17 năm, Nga vẫn liên tục gây sức ép bằng các biện pháp như bắt cóc dân thường, bắt giữ tùy tiện, mở rộng dần khu vực kiểm soát ("chiếm đóng từng bước"), dựng hàng rào và chốt kiểm soát vượt qua đường phân giới với vùng ly khai Nam Ossetia. Tờ báo dẫn số liệu riêng năm 2025 đã có 72 người, trong đó có 8 trẻ em, bị lực lượng Nga bắt giữ gần khu vực này.

Le Monde đặc biệt nhấn mạnh đến diễn biến mới trong tháng 5 và 6 khi Nga ký thỏa thuận tăng cường hội nhập với chính quyền Nam Ossetia. Đồng thời, lãnh đạo vùng ly khai này được thay bằng một nhân vật thân điện Kremlin. Theo các tổ chức xã hội dân sự Gruzia, đây là một hình thức "sáp nhập trên thực tế" chứ không chỉ là hợp tác an ninh.

Le Monde cũng nhận định Tbilisi hiện có lập trường quá mềm mỏng với Matxcơva khi hạn chế phản ứng trước các yêu sách của Nga. Hệ quả là tiến trình hội nhập Liên Hiệp Châu Âu (EU) của Gruzia bị gián đoạn.

Ở góc độ chiến lược, Le Monde cho rằng Nam Ossetia và Abkhazia vẫn có giá trị quan trọng với Nga. Việc kiểm soát các khu vực này vừa giúp điện Kremlin duy trì ảnh hưởng tại Nam Kavkaz, vừa phục vụ hoạt động tuyên truyền trong bối cảnh Nga gặp nhiều khó khăn ở Ukraina. Đặc biệt, Abkhazia, ở ven Hắc Hải, có thể được sử dụng làm căn cứ quân sự hỗ trợ cuộc chiến chống Ukraina.

Thông qua lời kể của người dân sống sát khu vực do Nga kiểm soát hoặc phải rời bỏ quê hương từ năm 2008, Le Monde nhấn mạnh hậu quả chiến tranh vẫn hiện hữu trong đời sống hằng ngày.

Chiến tranh Ukraina làm gia tăng nguy cơ xung đột trên phạm vi toàn cầu

Trong khi đó, bài xã luận của tờ Les Echos phân tích những toan tính của Nga ở phạm vi rộng hơn. Theo nhật báo kinh tế, trong những ngày qua, các bên tham chiến, trong đó có Nga, đang đẩy xung đột lan sang những địa bàn mới bằng những cuộc tấn công ở các địa điểm ngoài chiến trường truyền thống. Bài viết dẫn các ví dụ như tàu Iran bị Ukraina tấn công trên biển Caspi, tên lửa Nga rơi gần một thành phố của Ba Lan hay các tàu chở khí đốt bị tấn công tại cảng Damietta của Ai Cập.

Theo Les Echos, nguyên nhân khiến tình hình dễ leo thang là chiến lược của Mỹ rất mơ hồ khi không đạt được các mục tiêu đề ra ở Trung Đông. Chính sách vừa muốn kiềm chế leo thang, vừa theo đuổi các giải pháp ngoại giao khiến Washington không tạo được sức răn đe. Điều đó mở ra khoảng trống để Nga, Iran và các lực lượng hậu thuẫn hai nước gia tăng tầm ảnh hưởng.

Les Echos cảnh báo nếu xung đột tiếp tục lan rộng, thế giới có thể phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng mới và tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ tiếp tục chịu tác động tiêu cực.

Vì sao Pháp trục xuất nhà báo Nga Xenia Fedorova ?

Về truyền thông, hai tờ Le Monde và La Croix đều chú ý đến quyết định của bộ Nội Vụ Pháp trục xuất Xenia Fedorova, cựu giám đốc RT France và thường xuyên xuất hiện trên CNews, Europe 1 và Le JDD.

Le Monde giải thích quá trình và nguyên nhân dẫn đến quyết định trục xuất nhà báo Nga này. Ngày 29/07, bộ Nội Vụ Pháp ra lệnh Fedorova rời khỏi lãnh thổ vì cho rằng các hoạt động của bà "xâm hại lợi ích căn bản của Nhà nước" và "đe dọa nghiêm trọng trật tự công cộng". Quyết định này đồng nghĩa với việc bà mất quyền cư trú và không còn được làm việc tại Pháp. Luật sư của Fedorova tuyên bố sẽ kháng cáo với lập luận đây là hành vi xâm phạm quyền tự do ngôn luận.

Theo Le Monde, quyết định trên không được đưa ra một cách đột ngột, mà là kết quả của nhiều tháng cân nhắc. Bộ Nội Vụ tìm cách xây dựng hồ sơ pháp lý đủ vững để tránh bị tòa án bác bỏ. Tờ báo cũng cho rằng áp lực từ truyền thông và các cuộc tranh luận kéo dài về ảnh hưởng ngày càng lớn của Fedorova trong mạng lưới truyền thông của tập đoàn Bolloré đã góp phần thúc đẩy tiến trình này. Tờ báo cũng nhắc lại Đức đã cấm Fedorova nhập cảnh từ năm 2024 vì các hoạt động bị coi là bóp méo thông tin khi bà còn làm việc cho hãng tin Ruptly. Pháp được cho là đã lựa chọn cách tiếp cận tương tự sau khi cân nhắc nhiều phương án khác.

Le Monde nhấn mạnh chính quyền Paris cáo buộc Fedorova không chỉ lặp lại các luận điệu của điện Kremlin, mà còn tìm cách định hướng dư luận Pháp. Hồ sơ của bộ Nội Vụ dẫn nhiều ví dụ về việc bà phủ nhận hoặc bóp méo các sự kiện liên quan đến chiến tranh Ukraina, gọi việc Matxcơva đưa trẻ em Ukraina sang Nga là "sơ tán nhân đạo", mô tả xung đột là "chiến dịch quân sự đặc biệt", cho rằng phương Tây mới là bên kéo dài xung đột, đồng thời lan truyền nhiều thông tin mà chính quyền Pháp coi là sai lệch.

Một điểm mà Le Monde đặc biệt lưu ý là Fedorova không chỉ bình luận về Ukraina, mà còn ngày càng can dự vào các tranh luận chính trị tại Pháp. Tờ báo dẫn lại việc bà chỉ trích lễ duyệt binh Quốc Khánh 14/07 vì có sự hiện diện của các nước ủng hộ Ukraina, đồng thời tham gia hoạt động của một tổ chức nghiên cứu có liên hệ với doanh nhân Vincent Bolloré và được cho là muốn tác động đến cuộc bầu cử tổng thống Pháp năm 2027.

Trong khi đó, tờ La Croix không đi sâu vào diễn biến hay hậu trường, mà phân tích về nền dân chủ và tự do ngôn luận xoay quanh vụ việc. Theo nhật báo Công Giáo, việc một số cơ quan truyền thông mô tả quyết định trục xuất là hành động kiểm duyệt là một nhận định gây tranh cãi. Tờ báo cho rằng tự do ngôn luận là giá trị nền tảng của nền dân chủ Pháp, nhưng không thể bị sử dụng để xóa nhòa ranh giới giữa sự thật và thông tin sai lệch.

La Croix cho rằng Fedorova không chỉ bày tỏ quan điểm cá nhân hay đóng góp vào sự đa dạng ý kiến, mà hoạt động như một cỗ máy tuyên truyền của điện Kremlin, đang tiến hành chiến tranh chống Ukraina nói riêng và đối đầu với châu Âu nói chung. Vì vậy, hồ sơ Fedorova không chỉ nằm ở quyền phát biểu, mà còn ở việc bảo vệ nền dân chủ trước các chiến dịch tuyên truyền từ bên ngoài.

Điểm cuối cùng được La Croix nhấn mạnh là sự khác biệt giữa Nhà nước pháp quyền của Pháp và nước Nga. Ngay sau khi có quyết định trục xuất, Fedorova vẫn có quyền kháng cáo và yêu cầu tòa án xem xét lại quyết định của chính quyền. Theo bài xã luận, chính khả năng được kháng cáo này thể hiện bản chất của một nền dân chủ pháp quyền. Trái lại, tại Nga, những người công khai phản đối chính quyền thường bị trấn áp và không có cơ hội bảo vệ quyền lợi của mình trước một nền tư pháp độc lập.

Trung Quốc : Khi hy vọng chữa bệnh bằng gen trở thành bi kịch

Nhìn sang châu Á, tờ Le Figaro dành trang nhất báo động về cái chết của một bé gái 6 tuổi trong một thử nghiệm lâm sàng tại một bệnh viện ở Thượng Hải, Trung Quốc, vào mùa xuân năm 2025, đã bị bưng bít trong một thời gian dài. Vụ việc đặt ra nhiều câu hỏi nghiêm trọng về việc tuân thủ các nguyên tắc đạo đức trong nghiên cứu y học.

Theo nhật báo thiên hữu, đây là một câu chuyện hết sức thương tâm : một bé gái mắc bệnh di truyền hiếm gặp, cha mẹ sẵn sàng chi một khoản tiền lớn để tìm hy vọng chữa bệnh cho con, một phương pháp điều trị được đánh giá là rất tiềm năng. Vụ việc được tiết lộ bởi tạp chí khoa học Science cùng một số nhà báo và nhà nghiên cứu của Retraction Watch, tổ chức chuyên theo dõi các bài báo khoa học bị rút lại hoặc gây tranh cãi.

Mei, khi đó 6 tuổi, mắc hội chứng Snijders Blok-Campeau, một căn bệnh di truyền hiếm gặp, tác động nghiêm trọng đến sự phát triển thần kinh. Bé gái đã tử vong chỉ 7 ngày sau khi nhận một liệu pháp gen mới, sử dụng công nghệ CRISPR-Cas9 biến đổi.

Điều gây tranh cãi là nhóm nghiên cứu do nhà khoa học Zilong Qiu phụ trách cùng bệnh viện Thượng Hải sau đó đã không đề cập đến ca thử nghiệm trong bài báo khoa học cuối cùng đăng trên tạp chí Nature vào tháng 02/2026. Trong bản thảo ban đầu, nghiên cứu có nhắc đến một thử nghiệm lâm sàng trên người, nhưng phiên bản cuối cùng được giữ lại để xuất bản lại loại bỏ thông tin về Mei và gia đình em. Chính sự bất nhất này đã khiến các nhà báo phát hiện ra trường hợp bé Mei.

Theo bà Bana Jabri, tổng giám đốc Viện Imagine, một trung tâm nghiên cứu chuyên về bệnh hiếm, cần phân biệt hai khía cạnh trong vụ việc này. Về mặt y học và đạo đức, đây là một vụ việc nghiêm trọng cho thấy nhiều sai sót trong quá trình nghiên cứu. Tuy nhiên, về mặt khoa học, ý tưởng sử dụng liệu pháp gen để điều trị căn bệnh này vẫn rất đáng chú ý. Các liệu pháp gen đang mở ra hy vọng cho những bệnh lý trước đây không có phương pháp chữa trị. Chúng có thể cứu sống nhiều bệnh nhân trong tương lai.

Đây không phải lần đầu Trung Quốc đối mặt với bê bối trong lĩnh vực chỉnh sửa gen. Trước đó, vụ nhà khoa học He Jiankui tạo ra những em bé chỉnh sửa gen cũng từng gây chấn động thế giới. Mặc dù vậy, Trung Quốc hiện đã trở thành một trong những quốc gia đi tiên phong về phát triển thuốc mới và công nghệ điều trị tiên tiến.

Bana Jabri nhận định cuộc cạnh tranh hiện nay không chỉ là về khoa học, mà còn về quyền sở hữu công nghệ, bằng sáng chế và thị trường điều trị tương lai. Trung Quốc đã tăng cường các quy định đạo đức để cải thiện uy tín quốc tế, nhưng vụ việc của Mei cho thấy hệ thống kiểm soát vẫn còn nhiều lỗ hổng.

Pháp : Cảnh báo làn sóng tiêm thẩm mỹ chui sau cái chết ở Nice

Trở lại Pháp, tờ Libération quan tâm đến cái chết của một phụ nữ 25 tuổi tại một cơ sở làm đẹp ở Nice sau khi được tiêm lidocaine (thuốc gây tê) trước một liệu trình tiêm thẩm mỹ vùng mông. Hai phụ nữ liên quan, trong đó có chủ cơ sở làm đẹp và người thực hiện mũi tiêm, đã bị tạm giam. Cơ quan chức năng đang điều tra các tội danh như ngộ sát, gây nguy hiểm cho người khác và hành nghề y trái phép.

Vụ việc này là lời cảnh báo mới về tình trạng những người không có chuyên môn thực hiện tiêm thẩm mỹ trái phép, thường quảng cáo dịch vụ làm đẹp với giá rẻ hơn nhiều so với cơ sở y tế hợp pháp. Tại Pháp, chỉ những nhân viên y tế được đào tạo bài bản mới được tiêm botox hay chất làm đầy.

Cảnh sát đã phát hiện nhiều loại thuốc, kim tiêm và sản phẩm không rõ nguồn gốc, được cho là nhập từ nước ngoài. Người trực tiếp thực hiện mũi tiêm được cho là không có đủ bằng cấp chuyên môn và nhận khách thông qua truyền miệng.

Các chuyên gia cảnh báo những ca tiêm trái phép có thể gây hậu quả nghiêm trọng như nhiễm trùng, biến dạng cơ thể, hoại tử, mất thị lực, thậm chí tử vong. Đặc biệt, tiêm vào vùng mông có nguy cơ cao vì khu vực này có nhiều mạch máu và cần kỹ thuật chuyên môn chính xác.

Nhật báo thiên tả báo động tình trạng tiêm thẩm mỹ trái phép tại Pháp đang có xu hướng gia tăng. Các bác sĩ kêu gọi người dân cần kiểm tra kỹ cơ sở thực hiện, bảo đảm người tiêm là chuyên gia y tế được cấp phép.

*******

Tiêm kích Mỹ bị rơi và bốc cháy ở California

Một máy bay chiến đấu tàng hình F-35B Lightning II của Thủy quân lục chiến Mỹ đã rơi và bốc cháy tại căn cứ không quân Thủy quân lục chiến Miramar ở bang California sáng 31-7 (giờ địa phương). Chưa rõ hoạt động tập luyện này có liên quan chiến sự tại Iran hay không.

Theo thông cáo của Liên đoàn Không quân Thủy quân lục chiến số 3, chiếc F-35B một chỗ ngồi gặp nạn khi đang tiếp cận đường băng để hạ cánh.

Phi công đã kịp phóng ghế thoát hiểm và được đưa đến bệnh viện trong tình trạng ổn định với các vết thương không đe dọa tính mạng.

Lực lượng cứu hỏa nhanh chóng có mặt, phun bọt chữa cháy lên phần xác máy bay và khống chế đám cháy cỏ bùng phát quanh hiện trường.

Nguyên nhân vụ tai nạn hiện chưa được xác định.

F-35B là tiêm kích tàng hình có khả năng hạ cánh theo cách thông thường hoặc thẳng đứng. Mẫu máy bay này hiện được Thủy quân lục chiến Mỹ cùng lực lượng không quân Anh và Ý vận hành, với giá khoảng 102 triệu USD mỗi chiếc.

Mỹ và Israel lên kế hoạch không kích hạ tầng năng lượng Iran

Đài CBS News ngày 31-7 dẫn các nguồn thạo tin cho biết Mỹ và Israel đang lên kế hoạch tiến hành một chiến dịch không kích nhằm vào các mục tiêu hạ tầng năng lượng của Iran, với khả năng các đợt tấn công sẽ diễn ra trong suốt cuối tuần này.

Theo CBS News, Tổng thống Donald Trump hiện vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về việc phê duyệt chiến dịch.

Nếu được triển khai, đây sẽ là một trong những chiến dịch không kích mạnh tay nhất nhằm vào hạ tầng năng lượng của Iran, kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát.

CBS News cũng cho biết các bên đang thảo luận khả năng kết thúc chiến dịch trước khi các thị trường tài chính mở cửa trở lại vào ngày 3-8.

Ông Trump: Mỹ chưa đồng ý để Ukraine tự sản xuất tên lửa Patriot

Tổng thống Trump ngày 31-7 cho biết Mỹ vẫn chưa đồng ý cấp phép để Ukraine tự sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot.

Phát biểu tại cuộc họp nội các ở khu nghỉ dưỡng Camp David, ông Trump nhấn mạnh việc chia sẻ công nghệ tên lửa tiên tiến là "một bước đi rất lớn" và Mỹ cần hết sức thận trọng.

"Hiện chúng tôi chưa đồng ý việc đó. Chúng tôi vẫn đang thảo luận, nhưng việc chuyển giao loại công nghệ như vậy là rất khó", ông nói.

Trước đó, trong cuộc gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bên lề Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ ngày 8-7, ông Trump từng tuyên bố sẽ cấp phép để Kiev sản xuất tên lửa Patriot. Tuy nhiên phát biểu mới nhất cho thấy Washington đã thận trọng hơn với kế hoạch này.

Hiện Patriot vẫn là hệ thống duy nhất trong kho vũ khí của Kiev có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo từ Nga.

Triều Tiên cáo buộc NATO chuẩn bị cho chiến tranh ở châu Âu

Triều Tiên ngày 1-8 cáo buộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang chuẩn bị cho chiến tranh bằng cách mở rộng hạ tầng cung cấp nhiên liệu quân sự trên khắp châu Âu, cho rằng động thái này cho thấy liên minh ngày càng mang tính đối đầu.

Theo Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA), Bình Nhưỡng chỉ trích Chương trình Nâng cao năng lực chuỗi cung ứng nhiên liệu của NATO, dự án được cho là sẽ kết nối mạng lưới cung cấp nhiên liệu dài khoảng 10.000km ở Tây Âu với các quốc gia thành viên tại Đông Âu và Bắc Âu.

Tuy nhiên KCNA không đưa ra bằng chứng cho cáo buộc rằng hệ thống này được xây dựng nhằm phục vụ các cuộc xung đột ngoài châu Âu.

Về phía NATO, liên minh này khẳng định việc tăng cường năng lực răn đe và phòng thủ là phản ứng trước môi trường an ninh thay đổi sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022.

Ông Trump nói Mỹ chống ICC nhằm bảo vệ ông Netanyahu

Theo Hãng tin Reuters ngày 31-7, Tổng thống Trump khẳng định chiến dịch của Mỹ nhằm làm suy yếu Tòa án Hình sự quốc tế (ICC) là để bảo vệ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và những người khác khỏi nguy cơ bị truy tố, chứ không phải vì lợi ích của chính ông.

Phát biểu tại cuộc họp nội các ở Camp David, ông Trump bác bỏ thông tin cho rằng ICC đang nhắm đến mình, đồng thời cho biết Ngoại trưởng Marco Rubio đang nỗ lực bảo vệ "Bibi" - biệt danh của ông Netanyahu - cùng những người khác có nguy cơ bị ICC điều tra.

Ông Rubio cũng nhận định nhóm đối mặt với rủi ro lớn nhất là các quân nhân Mỹ, những người có thể bị truy tố nhiều năm sau vì các hành động trong thời chiến.

Vị Ngoại trưởng cho biết đã có năm quốc gia tuyên bố kế hoạch rút khỏi ICC kể từ khi Mỹ phát động chiến dịch phản đối tòa án này, với lý do ICC đe dọa chủ quyền của Mỹ.

ICC được thành lập năm 2002 để xét xử các tội ác chiến tranh, tội diệt chủng và tội ác chống loài người. Chính quyền Trump cho biết sẽ tiếp tục vận động các nước rời ICC và áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt nhằm gây sức ép lên tòa án.

Nơi ngọn lửa đi qua

******

Ông Trump họp nội các tại Trại David giữa lúc xung đột với Iran tiếp diễn; Kuwait hạ drone của Iran... là một số tin tức đáng chú ý về Trung Đông tối 31-7.

Iran tuyên bố tấn công hai tàu chở dầu được Mỹ hộ tống

Ngày 31-7, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công 2 tàu chở dầu tìm cách đi qua eo biển Hormuz dưới sự "hộ tống từ trên không" của quân đội Mỹ, theo Hãng tin AFP.

IRGC cho biết "2 tàu chở dầu không tuân thủ quy định đã bị tấn công và buộc phải dừng lại, trong khi 4 tàu chở dầu khác nhanh chóng đổi hướng và quay trở về vị trí trước đó".

Theo IRGC, 2 tàu chở dầu này đã cố gắng đi qua eo biển Hormuz bằng "một tuyến đường không được khai báo", tức tuyến hàng hải thay thế do Mỹ hậu thuẫn, thay vì tuyến đường do Tehran chỉ định ở khu vực gần bờ biển Iran.

Trước đó một ngày, IRGC nói có 2 tàu chở dầu tìm cách đi qua eo biển Hormuz đã phải quay đầu sau khi 1 trong 2 tàu bốc cháy.

Kuwait hạ drone của Iran

Ngày 31-7, Bộ Quốc phòng Kuwait cho biết lực lượng nước này đã bắn hạ các máy bay không người lái (drone) của Iran đang nhắm vào "các cơ sở trọng yếu và quân sự".

"Các mục tiêu thù địch đã bị đánh chặn và phá hủy. Vụ việc gây ra một số thiệt hại về tài sản do mảnh vỡ rơi xuống, nhưng không ghi nhận trường hợp thương vong" - bộ này thông tin.

Ông Trump họp nội các tại Trại David giữa lúc xung đột với Iran tiếp diễn

Theo Hãng tin Reuters, ngày 31-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump chủ trì cuộc họp nội các tại Trại David, trong khi tìm cách giải quyết cuộc chiến với Iran và hạ giá xăng - vấn đề được cho đang đe dọa triển vọng của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

Khác với một số người tiền nhiệm, ông Trump hiếm khi sử dụng Trại David (khu nghỉ dưỡng dành cho tổng thống trên vùng núi ở bang Maryland), mà thường chọn dành thời gian tại các sân golf của mình khi không ở Nhà Trắng.

Đây là chuyến thăm Trại David thứ ba của ông trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai.

Cuộc họp có thể sẽ tập trung chủ yếu vào chính sách đối ngoại.

Hiện nay Mỹ - Iran vẫn tấn công qua lại và chưa có dấu hiệu xung đột sẽ sớm kết thúc. Ban đầu ông Trump dự đoán cuộc chiến chỉ kéo dài vài tuần, nhưng đến nay đã bước sang tháng thứ năm.

Hội đồng Hòa bình Gaza muốn Israel và Hamas chấm dứt mọi hoạt động quân sự theo lộ trình mới

Hôm nay Hội đồng Hòa bình Gaza đã công bố thêm các chi tiết về lộ trình mới dành cho Dải Gaza.

Trong bài đăng trên mạng xã hội X, hội đồng cho biết Israel "phải hoàn thành đầy đủ và không chậm trễ" mọi cam kết đã đưa ra trong thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza đạt được vào năm ngoái, "đặc biệt việc chấm dứt các hoạt động quân sự".

Hội đồng cũng nói rằng "Hamas và các phe phái Palestine phải chấm dứt hoàn toàn mọi hoạt động quân sự theo nghị định thư Sharm el-Sheikh và kế hoạch hòa bình".

**********

TIN TỔNG HỢP - RFI

RFI

(Reuters) – Lo sợ quân đội mất khả năng chiến đấu : Tập Cận Bình kêu gọi các lãnh đạo cấp cao của Đảng Cộng sản đẩy mạnh chống tham nhũng trong lực lượng vũ trang. Tại phiên họp của Bộ Chính trị, hôm nay, 31/07/2026, chủ tịch Trung Quốc, tổng bí thư đảng Cộng Sản khẳng định « nòng súng phải luôn tuân lệnh của Đảng ». Cuộc họp diễn ra ngay trước lễ kỷ niệm 99 năm ngày thành lập Quân Đội Trung Quốc, trong bối cảnh các cuộc thanh trừng tham nhũng trong quân đội đang tiếp diễn. Một báo cáo hồi tháng Hai của Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (IISS), trụ sở tại Luân Đôn, cho rằng tình trạng tham nhũng đã làm suy giảm khả năng sẵn sàng chiến đấu của Quân đội Trung Quốc.

(AFP) – Đài Bắc huy động tàu tuần duyên giám sát tàu hải cảnh Trung Quốc hiện diện ở bờ đông Đài Loan. Phát hiện hai tàu hải cảnh Trung Quốc « bất động » tại khu vực cách bờ biển phía đông nam Đài Loan 180 và 80 km vào sáng nay 31/07/2026, lực lượng tuần duyên Đài Loan đang « theo dõi » các hoạt động của tàu Trung Quốc trong lúc Bắc Kinh khẳng định « thực thi các nhiệm vụ tuần tra bình thường nhằm duy trì ổn định tại các vùng biển ở phía đông của Đài Loan thuộc về Trung Quốc ». Tháng 6/2026, Bắc Kinh đã tiến hành một chiến dịch tương tự, mà Đài Loan coi là hành động « khiêu khích » và là một sự « bành trướng trá hình ».

(AFP) – Cục Tình báo Quốc gia mới của Nhật Bản họp phiên đầu tiên. Cơ quan mới, có nhiệm vụ quy về một mối việc thu thập thông tin tình báo, họp hôm nay, 31/07/2026. Cục Tình báo Quốc gia sẽ tổng hợp thông tin do các bộ ngành thu thập và báo cáo lên Hội đồng Tình báo Quốc gia mới được thành lập, đứng đầu là thủ tướng Sanae Takaichi. Chính phủ Nhật bị chỉ trích lỏng lẻo trong các chính sách và biện pháp chống gián điệp. Tờ New York Times loan tin, Nga đã biến Nhật Bản thành một « ổ gián điệp » và là nguồn cung cấp quan trọng các công nghệ lưỡng dụng cần thiết cho cuộc chiến chống Ukraina.

(Reuters) – Tổng thống Indonesia đồng ý làm trung gian hòa giải giữa hai nước Triều Tiên. Ông Prabowo Subianto hôm nay 31/07/2026 cho biết đã được tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung ủy thác vai trò làm nhịp cầu giữa Seoul và Bình Nhưỡng. Nguyên thủ Indonesia đã nhận lời và cho biết ông sẵn sàng công du Bắc Triều Tiên.

Quảng cáo

(AFP) – Paris phong tỏa tài sản của Xenia Fedorova, « loa tuyên truyền » cho Nga trên các phương tiện truyền thông ở Pháp. Trong quyết định được công bố hôm nay 31/07/2026, chính phủ Pháp quy định tài sản của đương sự bị phong tỏa trong vòng 6 tháng. Mục đích nhằm « ngăn chặn » việc bình luận viên trên nhiều kênh truyền hình Pháp Fedorova lại « sử dụng các nguồn lực kinh tế vì lợi ích cá nhân, pháp nhân hoặc bất kỳ một thực thể nào khác mà bà kiểm soát hay sở hữu ». Bị cáo buộc là một « kênh chuyển tải thông tin sai lệch phục vụ lợi ích của Matxcơva » nhằm gây bất ổn trong xã hội Pháp, Xenia Fedorova đã bị quản thúc tại gia từ hôm 29/07/2026.

(Financial Times) – Tổng thống Hoa Kỳ « không chắc » đồng ý cho Ukraina sản xuất tên lửa Patriot. Trả lời báo tài chính Anh Financial Times qua điện thoại hôm 30/07/2026, Donald Trump cho biết vẫn đang « cân nhắc » yêu cầu của Ukraina, nhưng không chắc Washington sẽ « bật đèn xanh » cho Kiev chế tạo hệ thống Patriot, một phương tiện « thiết yếu » trong hệ thống phòng không của Ukraina. Đây là một chủ đề nhạy cảm mà tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky đã đề cập đến với nguyên thủ Mỹ hôm 28/07/2026 tại Nhà Trắng.

(AFP) – Chính quyền cực hữu Achentina sẽ trục xuất người nước ngoài có « thái độ thù địch ». Chính phủ của tổng thống Javier Milei hôm qua, 30/07/2026, bất ngờ ban hành chính sách đối với « chiến dịch thù hận » nhắm vào Achentina, với sắc lệnh này cấm nhập cảnh hoặc quy định trục xuất những người nước ngoài có bị xem là có thái độ thù địch đối với người dân Arhentina hoặc nước này. Sắc lệnh đang chờ Quốc Hội phê chuẩn.

(Reuters) – Tỷ phú Elon Musk gặp khó khăn tại Trung Quốc ? Báo The Wall Street Journal hôm 30/07/2026 tiết lộ Bắc Kinh thông báo cho hãng xe điện của Mỹ Tesla sẽ phải chuyển nhượng lại một số các hoạt động của tập đoàn này tại Hoa Lục. Trung Quốc là thị trường quan trọng nhất của Tesla. Lý do : Elon Musk có dự án sáp nhập Tesla với hãng SpaceX trong lĩnh vực hàng không, vũ trụ. Vấn đề đặt ra là SpaceX có nhiều hợp đồng với bộ Quốc Phòng Mỹ và liên quan đến an ninh quốc gia của Hoa Kỳ. Tesla và SpaceX từ chối bình luận về tin trên. Riêng chủ nhân hai tập đoàn này là Elon Musk trên mạng xã hội X đã xem đây là « tin giả-fake news ».

(RFI) – Các mô hình của Open AI : Trợ thủ cho tin tặc tấn công các nền tảng trên mạng. Theo RFI hôm qua, 30/07/2026, chỉ trong tháng 7/2026, tổng cộng 5 nền tảng đã bị tin tặc tấn công với hai mô hình trí tuệ nhân tạo của Open AI. Trong thông báo ngày 21/7, công ty có trụ sở tại California này thừa nhận, trong số bốn tài khoản được sử dụng để xâm nhập mã nguồn của Hugging Face – một thư viện bảo quản các mô hình AI có thể truy cập miễn phí – có một tài khoản đóng vai trò là « căn cứ hoạt động » cho một mô hình AI của công ty.

********

Iran cảnh báo Mỹ sẽ "trả giá", Trung Quốc phủ nhận gửi vũ khí

tin-tuc-the-gioi-18-iran-canh-bao-my-ong-trump-tuyen-bo-giai-giap-hamas-332b53a908a64964b56977506965e9ac-2958 — Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf. Ảnh: WANA

Ngày 31/7, Chủ tịch Quốc hội Iran tuyên bố Mỹ sẽ "phải trả giá" vì gây thiệt mạng cho dân thường sau các đợt tấn công vào đảo Qeshm cùng các khu vực Minab, Lamerd. Phía Mỹ chưa bình luận về vụ việc. Trước đợt tập kích đáp trả lẫn nhau ở Vùng Vịnh, Pakistan tuyên bố đang nỗ lực thúc đẩy hai bên đối thoại.

Liên quan đến cáo buộc từ truyền thông Anh, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 30/7 đã bác bỏ tin đồn Bắc Kinh sẽ gửi 300 - 400 bệ phóng tên lửa phòng không vác vai cho Tehran, khẳng định thông tin sai sự thật. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẽ thất vọng nếu Trung Quốc cung cấp vũ khí cho Iran.

Ông Trump tuyên bố đạt thỏa thuận giải giáp Hamas tại Gaza

tin-tuc-the-gioi-18-iran-canh-bao-my-ong-trump-tuyen-bo-giai-giap-hamas-be196523a2d643028b48952e78a89251-2959 — Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: UPI

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Hội đồng Hòa bình do ông đứng đầu đạt "thỏa thuận lịch sử" giải giáp hoàn toàn Hamas và các nhóm vũ trang ở Dải Gaza. Thỏa thuận giúp Gaza được điều hành bởi chính phủ Palestine mới, hướng tới đảm bảo an ninh cho Israel và ngăn chặn các mối đe dọa tái diễn.

Theo các tin tức cập nhật, thỏa thuận sẽ triển khai theo giai đoạn. Sau khi giải giáp hoàn tất, Israel sẽ rút quân để Lực lượng Ổn định quốc tế phối hợp với cảnh sát Palestine mới đảm bảo an ninh. Hiện Hamas chưa phản hồi về thông tin này. ÔngTrump đã công bố thành lập Hội đồng Hòa bình hồi đầu năm nay để giám sát việc tái thiết và quản lý Dải Gaza sau thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Hamas vào tháng 10/2025.

Hàng nghìn người di cư trái phép tràn vào Tây Ban Nha

Ngày 30/7, khoảng 2.000 người di cư Bắc Phi đã tràn qua biển và phá vỡ hàng rào biên giới từ Morocco vào Ceuta thuộc Tây Ban Nha, gây ra tình trạng khẩn cấp nhân đạo. Thị trưởng Ceuta kêu gọi đóng cửa biên giới và ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia nhưng Bộ Nội vụ Tây Ban Nha đã bác bỏ.

Thủ tướng Pedro Sanchez đã điều động lực lượng binh sĩ và cảnh sát chuyên trách đến Ceuta để hỗ trợ Vệ binh quốc gia kiểm soát tình hình khi biên giới bị sụp đổ. Thủ tướng Sanchez cùng Bộ trưởng Nội vụ dự kiến thăm Ceuta ngày 31/7, đồng thời cam kết phối hợp với Morocco để hồi hương người di cư.

******

Khả năng trên đã thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế khi cả 3 nhà lãnh đạo dự kiến sẽ tham dự hội nghị tại Thâm Quyến, Trung Quốc vào tháng 11 tới.

Theo hãng tin TASS và tờ Izvestia của Nga, đây được xem là cơ hội lý tưởng để thảo luận về sự ổn định chiến lược trong bối cảnh các kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới hiện không còn bị bất kỳ hiệp ước kiểm soát nào ràng buộc. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định khả năng đạt được một thỏa thuận mới không cao.

Ngoài ra, các nhà lãnh đạo cũng có thể trao đổi về các biện pháp giải quyết những cuộc xung đột đang diễn ra tại Iran và Ukraine.

Trump, Tập và Putin. Ảnh: White House press office/Maxim Stulov/Sputnik — Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong các cuộc gặp riêng rẽ với Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Tổng thống Nga Vladimir Putin (phải). Ảnh: Nhà Trắng/Sputnik

Ông Marat Berdyev, Đại sứ lưu động của Bộ Ngoại giao Nga và hiện là quan chức cấp cao của nước này tại APEC nói với báo Izvestia: "Hiện vẫn còn quá sớm để bàn về các cuộc gặp cụ thể. Tuy nhiên, theo quan điểm của tôi, một cuộc gặp 3 bên như vậy sẽ rất hữu ích. Trên thực tế, điều này hoàn toàn khả thi vì lãnh đạo của 3 cường quốc dự kiến tham dự hội nghị".

Theo nhà nghiên cứu Vasily Klimov tại Trung tâm An ninh Quốc tế thuộc Viện Kinh tế thế giới và Quan hệ quốc tế (IMEMO) của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, các nguyên thủ có thể đề cập đến vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân trong các cuộc thảo luận. Tuy nhiên, ông cho rằng không nên kỳ vọng Nga, Trung Quốc và Mỹ sẽ đạt được một thỏa thuận tại hội nghị, đặc biệt khi vấn đề này hiện không nằm trong chương trình nghị sự.

Chuyên gia Klimov lưu ý Mỹ đã thúc đẩy việc đưa Trung Quốc tham gia các cơ chế kiểm soát vũ khí hạt nhân trong suốt 8 năm qua. Vì vậy, một cuộc gặp trực tiếp giữa các lãnh đạo 3 nước tại Trung Quốc khó có thể dẫn tới việc ký kết ngay một hiệp ước, nhưng có thể khởi động các cuộc đàm phán cấp chuyên gia về việc xây dựng một hệ thống đa phương thông báo lẫn nhau và các biện pháp tăng cường lòng tin.

Trong khi đó, Andrey Kortunov, chuyên gia của Câu lạc bộ Valdai nhận định các vấn đề liên quan đến không phổ biến vũ khí hạt nhân cũng có thể được đưa ra thảo luận tại Trung Quốc trong bối cảnh tình hình xung quanh Triều Tiên tiếp tục thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế.

Xung đột ở Ukraine cũng có thể sẽ được đề cập. Song, theo nhà phân tích chính trị Bogdan Bezpalko, thành viên Hội đồng Quan hệ Liên sắc tộc Nga, vấn đề này hiện chỉ có tầm quan trọng thứ yếu đối với cả Trung Quốc và Mỹ. Do đó, khó có khả năng cuộc xung đột đó được thảo luận như một vấn đề then chốt trong quan hệ Nga - Trung - Mỹ. Ông Bezpalko tin trọng tâm sẽ tập trung vào các vấn đề toàn cầu.

****

Báo Kyiv Independent đưa tin, còi báo động phòng không đã vang lên tại tỉnh Lublin của Ba Lan sau khi “một vật thể không xác định” rơi và phát nổ trong lãnh thổ nước này vào sáng sớm 30/7, tạo ra một hố lớn giữa cánh đồng. Nhà chức trách Ba Lan sau đó nhận định vật thể trên “có vẻ như” là tên lửa hành trình Kh-101 của Nga.

Ukraine 1.jpg — Cận cảnh hố do tên lửa rơi xuống tạo ra ở Ba Lan sáng sớm 30/7. Ảnh: TVP Info

Trong cuộc họp báo được tổ chức cùng ngày, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đã nêu khả năng Warsaw sẽ gửi thêm vũ khí phòng không cho quân đội Kiev.

“Sau vụ việc lần này… Chúng tôi sẽ xem xét vấn đề hỗ trợ thêm cho Ukraine càng sớm càng tốt, trong đó bao gồm chuyển giao thêm các tên lửa phòng không cho hệ thống Patriot nếu cần thiết”, ông Tusk nói.

Ukraine 11.jpg — Các bệ phóng của hệ thống Patriot. Ảnh: Bộ Quốc phòng Hà Lan

Theo Kyiv Independent, tên lửa phòng không của hệ thống Patriot mà Mỹ và các quốc gia phương Tây viện trợ cho Kiev hiện đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ các cơ sở hạ tầng quân sự và dân sự của Ukraine trước những đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Nga.

*******

Ceuta - mũi đất thành điểm nóng di cư của Tây Ban Nha

Đường biên giới trên bộ hiếm hoi với Morocco biến Ceuta, thành phố tự trị của Tây Ban Nha, thành tâm điểm của cuộc khủng hoảng di cư mới.

Bộ Nội vụ Tây Ban Nha ước tính khoảng 49.000 người di cư đã tràn vào Ceuta, thành phố tự trị nhỏ bé của nước này, trong 24 giờ qua, khiến ít nhất 18 người thiệt mạng, buộc chính phủ phải điều quân đội tới để khôi phục trật tự biên giới.

Video tại hiện trường cho thấy hàng nghìn người, phần lớn là nam giới, đã bơi vòng qua các đê chắn sóng ở bãi biển Tarajal hoặc phá cổng trên hàng rào biên giới để vào Ceuta.

Người di cư vượt biên từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha hôm 30/7. Ảnh: AP

Lãnh đạo chính quyền Ceuta Juan Jesus Vivas kêu gọi chính phủ ban bố tình trạng khẩn cấp về an ninh quốc gia, đồng thời tăng cường cảnh sát và triển khai quân đội tới vùng đất này để bảo vệ biên giới và an toàn cho người dân.

Ceuta và Melilla, vùng lãnh thổ cách đó khoảng 400 km về phía đông, cùng nằm ở Bắc Phi. Hai thành phố tự trị này đều thuộc Tây Ban Nha và cũng là những nơi hiếm hoi có đường biên giới đất liền giữa Liên minh châu Âu (EU) với châu Phi.

Ceuta là mũi đất có diện tích khoảng 18,5 km2, nằm ở bờ biển Bắc Phi, án ngữ eo biển Gibraltar, nơi giao nhau giữa Địa Trung Hải và Đại Tây Dương. Thành phố này từng bị Bồ Đào Nha chinh phục năm 1415, trước khi trở thành một phần của vương quốc Tây Ban Nha từ năm 1580.

Vị trí Ceuta, Tây Ban Nha và Morocco. Đồ họa: Google Maps — Vị trí Ceuta, Tây Ban Nha và Morocco. Đồ họa: *Google Maps*

Ceuta chính thức được sáp nhập vào Tây Ban Nha từ năm 1668 và liên tục thuộc chủ quyền của nước này đến nay, bất chấp việc Morocco không thừa nhận Ceuta thuộc sở hữu của Tây Ban Nha.

Đây là nơi sinh sống của cộng đồng dân cư đa dạng, từ người Công giáo đến tín đồ Hồi giáo, cùng người dân Tây Ban Nha, Morocco và những người sang làm việc theo ngày. Thành phố có đường biên giới trên bộ dài khoảng 6,4 km với tỉnh M'diq-Fnideq của Morocco.

Cửa ngõ di cư

Tây Ban Nha là điểm đến chính tại châu Âu của những người di cư, chủ yếu tới từ châu Phi, muốn tìm kiếm cơ hội kinh tế tốt hơn hoặc chạy trốn khỏi tình trạng bạo lực ở quê nhà.

Ceuta và Melilla được bảo vệ cực kỳ nghiêm ngặt, bởi hai thành phố này vốn được coi là điểm vượt biên lý tưởng cho những ai muốn từ Morocco cũng như các nơi khác ở châu Phi tìm đường sang Tây Ban Nha.

Nhiều người di cư khi tới Ceuta hoặc Melilla lập tức bị đẩy ngược trở lại, nhưng cũng có những người được đưa vào các trung tâm lưu trú. Họ sau đó được xét duyệt hồ sơ và có thể nộp đơn xin tị nạn tại Tây Ban Nha.

18 người có thể đã thiệt mạng khi dòng thác di dân tràn vào Tây Ban Nha — Người di cư tràn vào thành phố Ceuta ngày 30/7. Video: *X/Cerfia*

Để tới Ceuta, thành phố với 85.000 dân, người di cư thường bơi từ thị trấn Fnideq của Morocco, vượt quãng đường khoảng 5 km để sang lãnh thổ tự trị của Tây Ban Nha. Những người khác chọn vượt biển từ thị trấn Belyounech gần đó, nơi có khoảng cách ngắn hơn.

Dù vậy, đặt chân đến Ceuta hay Melilla không đồng nghĩa với việc những người di cư này được đi tiếp vào phần còn lại của Tây Ban Nha hay tự do đi lại khắp châu Âu, bởi những vùng lãnh thổ này áp dụng chế độ kiểm soát biên giới đặc biệt nhằm hạn chế việc di chuyển vào đất liền Tây Ban Nha.

Điểm nóng ngoại giao

Ceuta từng là điểm nóng trong các cuộc khủng hoảng ngoại giao lớn gần đây giữa Tây Ban Nha và Morocco.

Hồi tháng 5/2021, khoảng 8.000 người từ Morocco và các quốc gia Cận Sahara đã tràn sang Ceuta chỉ trong hai ngày, gây ra một cuộc khủng hoảng di cư lớn.

Sự việc đã châm ngòi cho căng thẳng ngoại giao sau khi Morocco bị cáo buộc bỏ ngỏ kiểm soát biên giới nhằm trả đũa việc Tây Ban Nha cho phép thủ lĩnh Mặt trận Polisario Brahim Ghali tới điều trị tại một bệnh viện nước này.

Mặt trận Polisario là phong trào giải phóng dân tộc và chính trị ở Tây Sahara, đấu tranh giành độc lập cho người Sahrawi. Phong trào được thành lập năm 1973 và đối đầu chính với chính quyền Morocco.

Căng thẳng chỉ được xoa dịu và trật tự biên giới được khôi phục sau khi Thủ tướng Tây Ban Nha thay đổi quan điểm về vấn đề Tây Sahara, đồng thời gặp Quốc vương Morocco Mohammed VI vào năm 2022.

Trong đợt bùng nổ lần này, Achraf Maimouni, thành viên Hiệp hội Nhân quyền Morocco, cho hay giới chức nước này đã mở cửa khẩu Tarajal để cho dòng người tràn qua lãnh thổ Tây Ban Nha.

Người di cư tìm cách vượt biên từ Morocco vào Ceuta ngày 31/7. Ảnh: AP

Rachid Sbihi, người đứng đầu một hiệp hội đại diện cho các thành viên Lực lượng Phòng vệ Dân sự Tây Ban Nha tại vùng Ceuta, ngày 30/7 mô tả tình hình ở biên giới "hoàn toàn hỗn loạn" khi dòng người di cư ồ ạt vượt biển, đổ bộ vào thành phố. "Biên giới đã hoàn toàn sụp đổ", Sbihi nói.

Tây Ban Nha và Morocco cho biết đang nhanh chóng hợp tác để trục xuất những người di cư nhập cảnh trái phép vào Ceuta. Bộ Nội vụ Tây Ban Nha thông báo chính quyền Morocco đang hỗ trợ ngăn chặn các đợt vượt biên tiếp theo và hai nước đã nhất trí phối hợp đưa người di cư trở về nhanh nhất có thể.

Cảnh tượng hỗn loạn tại Ceuta đang tạo ra một bài toán chính trị đau đầu cho chính phủ thiên tả của Thủ tướng Pedro Sanchez, người vốn có quan điểm cởi mở hơn về tình trạng nhập cư bất hợp pháp so với phần lớn các lãnh đạo châu Âu khác.

Chính phủ của ông đã đi ngược lại làn sóng chống nhập cư tại châu Âu. Hồi đầu năm, chính quyền Tây Ban Nha đã công bố kế hoạch cấp quyền cư trú hợp pháp cho hàng trăm nghìn người di cư không giấy tờ.

Họ cho rằng vì người di cư đằng nào cũng đang sống tại Tây Ban Nha nên tốt nhất là tạo điều kiện để họ đóng thuế. Quy định trên áp dụng cho những người di cư không có tiền án tiền sự và đã sống ở Tây Ban Nha ít nhất 5 tháng trước khi chính sách được công bố.

**********
*****