Vì sao Ukraina tấn công tàu Iran ?

Le Figaro có bài phân tích mang tựa đề « Từ Ukraina đến Iran : Sự hội tụ của các cuộc chiến ». Vụ tấn công của Ukraina vào một tàu của Iran trên Biển Caspi khẳng định mối liên hệ mật thiết giữa hai cuộc xung đột. Từ khi Nga xâm lăng Ukraina, các đồng minh của Kiev luôn ngăn cuộc chiến lan ra khỏi biên giới. Sợ Putin leo thang, châu Âu và Mỹ luôn ngần ngại trang bị quy mô cho Ukraina và cho phép tấn công vào lãnh thổ Nga.

Chiến lược kìm hãm này đã trói tay quân đội Ukraina. Thoạt nhìn thì nó có vẻ thành công, vì đại chiến thế giới đã không xảy ra kể cả vũ khí nguyên tử cũng không được sử dụng đến. Nhưng thực tế chiến tranh Ukraina từ lâu đã lan ra châu Âu, Nga liên tục đe dọa và tấn công đa diện, và đã pha trộn với chiến tranh Iran khi Kiev ngăn chặn các drone Teheran đánh vào các quốc gia vùng Vịnh.

Hai cuộc chiến giờ đây đã chính thức chồng chéo lên nhau kể từ khi Ukraina đánh chìm một tàu buôn của Iran và làm một thủy thủ thiệt mạng hôm 25/07 tại Biển Caspi. Le Figaro cho rằng ông Volodymyr Zelensky có rất nhiều lý do để nhắm vào các tàu Iran, vốn thường xuyên qua lại với Nga, hầm tàu chứa đầy thiết bị quân sự, trong đó có những loại bị phương Tây cấm vận. Từ đầu cuộc xâm lăng, Iran đã cung cấp hàng ngàn drone Shahed cho Nga để đánh phá Ukraina, Vệ binh Cách mạng huấn luyện quân Nga tại các căn cứ ở Crimée, để điện Kremlin tự sản xuất drone và cải tiến.

Mục tiêu của Zelensky và các tướng lãnh là cắt đứt mọi nguồn cung quân sự và năng lượng cho cuộc chiến của Nga để buộc Vladimir Putin phải ngồi vào bàn đàm phán. Các hoạt động hậu cần của Kremlin trên Biển Caspi đương nhiên bị nhắm đến. Nhưng cũng có thể hình dung là tổng thống Ukraina tìm cách chứng tỏ thiện chí với Donald Trump.

Trục chống phương Tây ngày càng gắn kết

Tổng thống Mỹ, từ khi quân đội Ukraina giành lại thế chủ động, dường như đã quay đầu từ Matxcơva sang phía Kiev. Một số nhà phân tích còn cho rằng vụ đánh chìm tàu vừa rồi đã được Mỹ bật đèn xanh. Vào lúc xung đột leo thang giữa Houthi và Ả Rập Xê Út, với việc Iran kích hoạt mặt trận Bab al-Mandab, việc cản trở đường tiếp tế của Teheran ở Biển Caspi có thể được coi là hỗ trợ Mỹ để bóp nghẹt kinh tế Iran.

Từ nhiều tháng qua, Zelensky đã cảnh báo rằng Nga cung cấp thông tin vệ tinh ở Trung Đông cho Teheran để tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực, và giờ đây ông nhắc lại rõ ràng có mối tương quan. Tổng thống Ukraina còn khẳng định Bắc Triều Tiên chuẩn bị gởi thêm 30.000 lính để giúp Nga, sau khi đã cung cấp 10.000 quân trong năm 2024.

Trục chống phương Tây gồm Matxcơva, Teheran, Bắc Kinh và Bình Nhưỡng ngày càng cứng rắn hơn. Các nước này có chung lòng căm thù đối với Hoa Kỳ và châu Âu, và ý đồ áp đặt một mô hình mới lên trường quốc tế. Trong khi phương Tây suy yếu kể từ khi Donald Trump quay lại, các nước độc tài này vừa có mưu đồ đế quốc vừa cần đối đầu với phương Tây, ra súc giúp nhau. Ông Volodymyr Zelensky nhắc lại dù làm mọi cách để tránh mở ra một mặt trận mới, trên thực tế « Iran và Bắc Triều Tiên đã tấn công chúng tôi rồi ».

Biển Caspi, mặt trận mới trong cuộc đối đầu toàn cầu

Cuộc chiến tranh Ukraina – đẫm máu nhất kể từ Đệ nhị Thế chiến, và chiến tranh Iran – trải rộng nhất với 12 nước liên quan ở Trung Đông, là những cuộc chiến tranh hiện đại, hiện vẫn chưa thành một trận đại chiến thế giới mới. Nhưng những diễn biến mới ở Biển Caspi cho thấy khi hai cuộc chiến này càng kéo dài thì sẽ chồng chéo lẫn nhau.

Chuyên gia Jean-Sylvestre Mongrenier của Viện Địa chính trị Pháp đánh giá : « Chiến tranh Ukraina nằm trong một cuộc xung đột toàn cầu và đa phương diện tại châu Âu, Trung Đông và Châu Á-Thái Bình Dương. Đối với Matxcơva, phong tỏa eo biển Hormuz và đe dọa ở eo biển Bab al-Mandab là những cơ hội mang tính chiến lược ».

Cuộc chiến đa chiều này sẽ còn đi đến đâu ? Theo ông Mongrenier, điều này tùy thuộc vào việc Teheran trả thù Ukraina như thế nào, và cũng tùy thuộc vào Kiev. Một nhà ngoại giao tự hỏi : « Liệu Ukraina có ý định lặp lại ở Iran những gì họ đang làm thành công ở Nga - tấn công cơ sở hạ tầng quân sự và năng lượng ? Liệu họ có muốn tham gia công khai hơn vào cuộc chiến của Mỹ chống Iran để đổi lấy sự hỗ trợ lớn hơn từ Washington ? Hay vụ tấn công ở Biển Caspi chỉ là một sự việc đơn lẻ ?

Laura Loomer : Từ cái loa của Kremlin trở thành người bênh vực Kiev

Le Monde bình luận về « Sự chuyển biến ngoạn mục của người có tầm ảnh hưởng thuộc phong trào MAGA là Laura Loomer : Từ cái loa tuyên truyền cho điện Kremlin trở thành người ủng hộ chính nghĩa của Ukraina ». Nhân vật nổi tiếng cực hữu đã gặp gỡ tổng thống Volodymyr Zelensky tại Kiev và thay đổi hẳn cách suy nghĩ, đây là diễn tiến quan trọng về ngoại giao tại Washington.

Ngôi sao của phong trào MAGA (Make America Great Again) đã chia sẻ với 2 triệu người theo dõi trên mạng X về chuyến thăm Kiev hôm 23/07, rằng cô đã nói những điều tồi tệ nhất về Ukraina. Và khi đã mắt thấy tai nghe, bị ấn tượng trước tầm cỡ hủy diệt của bom Nga tại Kiev cô bị sốc vì đã quá tin vào những lời dối trá của Kremlin. Hôm sau, Laura Loomer đăng tải bài phỏng vấn Volodymyr Zelensky, thực hiện trong khu vườn điện Marynsky, nơi ở chính thức của tổng thống Ukraina. Cuộc gặp với giáo sĩ Moshe Reuven Azman, một trong những nhân vật chính của cộng đồng người Do Thái địa phương có vẻ ảnh hưởng nhiều đến sự thay đổi của cô.

Laura Loomer cho biết : « Trước khi đến Ukraina, tôi tin rằng quân đội nước này toàn là phát-xít như tiểu đoàn Azov (…). Phải thừa nhận là tôi đã bị tuyên truyền của Nga đánh lừa ». Sự thay đổi đột ngột của KOL (nhân vật nhiều ảnh hưởng) 33 tuổi này sẽ không phải là sự kiện nếu cô không phải là tai mắt của Donald Trump. Chính Laura Loomer năm ngoái đã khiến tướng Timothy Haugh, giám đốc Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA), bị mất chức, khi đến Phòng Bầu dục đưa cho ông Trump danh sách những « gián điệp của Dân Chủ » và « kẻ phản bội ».

Phe thân Nga trong MAGA mất dần ảnh hưởng

Tổng thống Mỹ hoan nghênh cuộc phỏng vấn Volodymyr Zelensky, ông viết trên mạng xã hội « Rất tốt !!! ». Một dự luật gia hạn trừng phạt Nga đang được Quốc Hội thảo luận. Laura Loomer cho rằng : « Cần tập hợp những tiếng nói. Nga tài trợ Iran và cung cấp chất nổ để sát hại các quân nhân Mỹ, và bản thân Iran cũng kêu gọi ám sát tổng thống Trump. Hoa Kỳ phải làm tê liệt nền kinh tế Nga, cho đến khi nước này chấp nhận hòa bình ».

Laura Loomer không phải là người duy nhất trong phong trào MAGA thay đổi quan điểm về Ukraina cũng như Iran. Tim Pool, một nhân vật cực hữu làm podcast có 2,7 triệu người theo dõi trên X, trong quá khứ từng nhận tài trợ của Nga mà theo ông là do không hay biết, hôm thứ Năm cũng đăng tải : « Ukraina chiến đấu vì sự tồn vong, chống lại một nhà độc tài tàn ác. Nay tôi thấy tầm quan trọng của một chiến thắng của Ukraina trước Nga ». Cánh thân Nga trong MAGA có vẻ đã mất ảnh hưởng.

Kiev hiện đang tìm kiếm các đồng minh mới trong vòng thân cận của tổng thống Mỹ, sau khi ông Lindsey Graham qua đời hôm 11/07. Vị thượng nghị sĩ Cộng Hòa Nam Carolina là người ủng hộ Ukraina rất nhiệt thành. Volodymyr Zelensky có mặt trong lễ vinh danh ông hôm nay 28/07 tại Washington, và sau đó gặp Donald Trump. Cuộc gặp này do Laura Loomer loan báo và đã được Nhà Trắng xác nhận.

Một « diều hâu » Mỹ ra đi, để lại khoảng trống trong phe ủng hộ Kiev

Le Figaro cho biết thêm về « Graham, ‘con diều hâu’ Cộng Hòa thường thì thầm bên tai Trump ». Nhân vật từng chỉ trích dữ dội Donald Trump, đại diện cho phe tân bảo thủ thời Bush - muốn Hoa Kỳ lãnh đạo thế giới và sử dụng vũ lực nếu cần thiết - theo với thời gian đã trở thành người thân thiết với tổng thống Mỹ.

Hai người cùng thích chơi gôn, và thích thú trước khả năng tấn công của Mỹ trên khắp thế giới. Vài tiếng đồng hồ trước khi mất, Graham còn gọi điện thoại cho Donald Trump. Khi nghe tin Lindsay Graham qua đời, tổng thống Mỹ đã gọi ông là « một trong những thượng nghị sĩ vĩ đại nhất ». Một buổi lễ vinh danh cấp quốc gia được tổ chức ngày 28/07 tại thánh đường Washington, trước tang lễ ở Nam Carolina, với sự hiện diện của tất cả nhà lãnh đạo đảng Cộng Hòa, thủ tướng Israel Benyamin Netanyahou và tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky.

Graham là người kịch liệt ủng hộ viện trợ quân sự cho Kiev. Ngay từ khi Nga chiếm Crimée năm 2014, ông đã cùng với thượng nghị sĩ John McCain đến Ukraina và từ đó đến nay đã thăm đất nước đang chiến tranh này 10 lần, lần cuối vào đầu tháng Bảy. Nhưng chính trong hồ sơ Iran mà ông đã đạt được mục đích. Lindsey Graham còn muốn thuyết phục tổng thống Mỹ cùng với Israel tấn công cả Hezbollah ở Liban, nhưng chính Netanyahou đã ngăn lại.

Cuộc chiến không mục đích và giới hạn của siêu cường Mỹ

Về chiến tranh Trung Đông, La Croix trong bài xã luận đã phê phán đó là một « Cuộc chiến không mục đích ». Cuộc xung đột với Iran đã phơi bày rõ ràng những hạn chế của siêu cường Mỹ. Ngay từ đầu cuộc chiến, Trump đã khẳng định rằng la bàn đạo đức của ông là điều quan trọng duy nhất ; giờ đây tổng thống Mỹ đang phải đối mặt với thực tế khắc nghiệt. Vì quá kiêu ngạo, Donald Trump đã gây ra một cú sốc kinh tế toàn cầu mà thế giới sẽ phải trả giá trong thời gian dài sắp tới.

Tương tự, Libération nói về « Iran, cuộc chiến không hồi kết và khó khăn của Mỹ ». Đến lúc nào thì một cuộc chiến trở thành vũng lầy ? Sự sa lầy này được đo lường bằng tháng, năm, số binh sĩ thiệt mạng trong chiến đấu, hay nhiều tỉ đô la bị ngốn mất ? Hay là sự thiếu vắng bóng của một chiến tích vẻ vang, khi mọi lựa chọn - đàm phán, leo thang, hay duy trì hiện trạng - đều dẫn đến việc thừa nhận thất bại chiến lược ? Từ Việt Nam đến Afghanistan, hay Irak, lịch sử của Hoa Kỳ, một siêu cường thường bị mờ mắt bởi ưu thế quân sự của mình, đầy rẫy những tiền lệ.

Vũng lầy Iran có thể trở thành lâu dài và, giống như Việt Nam, Afghanistan hay Irak, sẽ được chuyển giao cho người kế nhiệm tại Nhà Trắng. Đối với Will Walldorf thuộc Viện nghiên cứu Defense Priorities, sớm muộn gì cũng phải thỏa hiệp với những điều mà hiện nay được coi là không thể chấp nhận được về làm giàu uranium và eo biển Hormuz. Ông cho rằng : « Đó là hậu quả đáng tiếc của việc thua một cuộc chiến lẽ ra không bao giờ nên thua ».

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết chiến đấu cơ Mỹ và Ả Rập Xê Út đã tấn công nhiều cơ sở hậu cần và kho vũ khí của các nhóm mà Washington gọi là “khủng bố” ở miền đông Irak. CENTCOM đồng thời cảnh báo Iran và các lực lượng đồng minh phải chấm dứt các cuộc tấn công, nếu không sẽ phải đối mặt với những đòn đáp trả mới từ Mỹ.

Bộ Quốc Phòng Ả Rập Xê Út xác nhận các cuộc không kích phối hợp nhắm vào “các lực lượng khủng bố trung thành với Iran”. Chính quyền Riyadh cáo buộc những nhóm này đã tìm cách sử dụng drone để tấn công những cơ sở dầu mỏ ở miền đông Ả Rập Xê Út.

Theo AFP, Hachd al-Chaabi - Lực lượng Huy động Nhân dân (PMF), một liên minh được sáp nhập vào lực lượng vũ trang Irak, cho biết "ít nhất 20 chiến binh đã hy sinh và 32 người bị thương, theo thống kê sơ bộ" trong các cuộc không kích phối hợp của Mỹ và Ả Rập Xê Út nhắm vào căn cứ của họ ở bảy tỉnh của Irak.

Cùng ngày 29/07, quân đội Jordanie cho biết đã bắn hạ 5 tên lửa của Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran xác nhận đã phóng nhiều tên lửa đạn đạo nhằm vào một căn cứ không quân và trung tâm chỉ huy  của Mỹ tại Jordanie.

Ả Rập Xê Út trước đó cũng thông báo về các vụ tấn công tương tự hôm thứ Hai 27/07 và kêu gọi Irak ngăn chặn việc lãnh thổ nước này bị sử dụng để tiến hành các hoạt động chống Ả Rập Xê Út.

Về phần mình, CENTCOM cho biết đã “đánh chặn thành công” các tên lửa đạn đạo Iran mà Mỹ cho là nhằm tiến hành một cuộc tấn công bất ngờ vào các lực lượng Mỹ đang đồn trú tại Trung Đông. Washington không cho biết vụ đánh chặn xảy ra ở đâu. Teheran hiện chưa xác nhận đã tiến hành bất kỳ cuộc tấn công nào vào các lực lượng Mỹ.

Theo hãng thông tấn Iran Tasnim, ngày 29/07, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng cho biết đã tấn công ba tàu chở dầu tìm cách đi qua eo biển chiến lược Hormuz.

Những diễn biến này cũng xảy ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Ả Rập Xê Út và lực lượng nổi dậy Houthi ở Yemen, vốn cũng được Iran hậu thuẫn. Ngày 20/07, lực lượng Houthi tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với các tàu của Ả Rập Xê Út trên Hồng Hải, đồng thời nhận trách nhiệm về một số cuộc tấn công vào các cơ sở của vương quốc vùng Vịnh này.

Iran tấn công lực lượng Mỹ tại Trung Đông

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 29-7 cáo buộc lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phóng nhiều tên lửa đạn đạo trong một nỗ lực tấn công bất ngờ nhằm vào các lực lượng Mỹ đồn trú tại Trung Đông.

"Toàn bộ số tên lửa của Iran đã bị đánh chặn thành công. Các lực lượng Mỹ vẫn duy trì cảnh giác và ở trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu ở mức cao", thông báo cho biết.

Trang tin Axios dẫn lời một quan chức Mỹ tiết lộ Iran đã nhắm đến một căn cứ Mỹ ở Jordan.

Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp trong ngày 28-7, khi lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố đã phóng tên lửa đạn đạo vào một tàu chở dầu của Saudi Arabia trên Biển Đỏ.

Trước đó, vào hôm 20-7, Houthi tuyên bố sẽ áp đặt phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia trên Biển Đỏ, nhằm đáp trả điều mà nhóm này gọi là Saudi Arabia phong tỏa Yemen. Riyadh đã bác bỏ cáo buộc này.

Ông Netanyahu và ông Zelensky lần đầu gặp lại sau 3 năm

Theo báo Times of Israel, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã trò chuyện và bắt tay với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, trước lễ tang của thượng nghị sĩ Mỹ Lindsey Graham ở Washington.

Đây là lần đầu tiên hai người trò chuyện kể từ tháng 1-2025 và là lần gặp trực tiếp đầu tiên kể từ tháng 9-2023. Hai bên đã xem xét tổ chức cuộc gặp chính thức tại Washington, song ý tưởng này đã không diễn ra.

Trước đó trong cùng ngày, Ngoại trưởng Israel Gideon Sa'ar đã trao đổi với người đồng cấp Ukraine Andrii Sybiha và mời ông đến thăm Israel.

"Chúng tôi đã thảo luận về những thách thức mà các quốc gia của chúng ta đang phải đối mặt, bao gồm cả mối đe dọa từ Iran. Israel và Ukraine là bạn bè, và tôi mong muốn tăng cường hơn nữa sự hợp tác giữa hai nước, bao gồm cả việc thành lập các trung tâm giáo dục mới tại các bệnh viện của Ukraine", ông Sa'ar viết trên X.

Hai người thiệt mạng sau vụ nổ tại trung tâm thương mại Aeon Nhật Bản

Theo Kyodo News, chính quyền địa phương ngày 29-7 xác nhận hai phụ nữ đã thiệt mạng và một người khác được tìm thấy trong tình trạng bất tỉnh trong vụ nổ tại trung tâm thương mại Aeon ở tỉnh Kumamoto, đảo Kyushu, sau khi nơi này hứng chịu trận động đất mạnh 7,1 độ.

Theo một nguồn tin chính phủ, rò rỉ khí gas được nghi là nguyên nhân gây ra vụ nổ. Trước đó, chính quyền tỉnh cho biết có 10 người chưa được xác định tung tích tại hiện trường.

Cảnh sát tỉnh Kumamoto cho biết khoảng 200 người đã kịp rời khỏi trung tâm thương mại trước khi xảy ra vụ nổ.

Tuy nhiên, Cơ quan Phòng cháy chữa cháy và thiên tai Nhật Bản lo ngại vẫn còn nhiều người mắc kẹt bên trong sau khi tầng hai của tòa nhà bị sập. Một người liên lạc được với một nhân viên mắc kẹt trong trung tâm thương mại cho biết bên trong vẫn có nhiều người đang chờ được giải cứu.

Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đã tham gia công tác cứu hộ tại Aeon Mall Kumamoto. Bộ trưởng Quốc phòng Koizumi Shinjiro cho biết khoảng 3.600 binh sĩ đã được huy động trên toàn khu vực chịu ảnh hưởng của thảm họa động đất.

Mỹ cấm nhập khẩu robot hình người của Trung Quốc để bảo vệ ngành AI trong nước

Theo Hãng tin Reuters, ngày 28-7, Ủy ban truyền thông liên bang Mỹ (FCC) đã công bố các biện pháp cấm nhập khẩu robot hình người, robot bốn chân và bộ biến tần điện có kết nối của Trung Quốc.

Đây là các biện pháp nhằm bảo vệ chuỗi cung ứng trí tuệ nhân tạo (AI) của Mỹ, trước nguy cơ Trung Quốc gây gián đoạn và làm ảnh hưởng đến an ninh kinh tế, an ninh quốc gia.

Các quy định có hiệu lực ngay sau khi được công bố nhưng chỉ áp dụng đối với các mẫu robot và bộ biến tần chưa được phát hành. Dù vậy FCC vẫn có quyền thu hồi giấy phép bán đối với các mẫu đã được cấp phép lưu hành tại Mỹ.

Các nhà phân tích dự báo robot hình người tích hợp AI sẽ sớm được ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp và đời sống, trong khi làn sóng xây dựng các trung tâm dữ liệu AI tại Mỹ phụ thuộc nhiều vào nguồn cung bộ biến tần ổn định.

Theo Reuters, giới chức Mỹ đang muốn tránh lặp lại sự phụ thuộc như đối với đất hiếm. Trung Quốc kiểm soát phần lớn nguồn cung đất hiếm toàn cầu và sử dụng lợi thế này trong các cuộc đàm phán.

Lệnh cấm được dự báo sẽ ảnh hưởng mạnh đến Unitree, một trong những hãng robot hình người hàng đầu thế giới với gần 20% thị phần toàn cầu. Phía Trung Quốc chưa lên tiếng về lệnh cấm này.

Vốn hóa Apple lập kỷ lục 5.000 tỉ USD

Theo Hãng tin Reuters, giá trị vốn hóa thị trường của Apple lần đầu tiên vượt mốc 5.000 tỉ USD trong phiên giao dịch ngày 28-7, trở thành công ty thứ hai trong lịch sử đạt cột mốc này, sau Nvidia.

Trong phiên, khi cổ phiếu đạt đỉnh 342,89 USD, vốn hóa của Apple đã chạm 5.036 tỉ USD. Cổ phiếu Apple chốt phiên ở mức 339,33 USD, đưa vốn hóa thị trường lên khoảng 4.980 tỉ USD

Từ đầu năm đến nay, cổ phiếu Apple đã tăng khoảng 25%. Công ty này hưởng lợi từ nhu cầu lớn của khách hàng với sản phẩm của hãng.

Quyết định đứng ngoài cuộc đua đầu tư vào AI cũng giúp Apple tránh cảnh tiêu hao tiền của như các đối thủ. Thay vào đó, Apple sử dụng công nghệ AI của Google để phát triển các dịch vụ mới như phiên bản Siri được nâng cấp.

Ngoài ra, quyết định giữ nguyên giá iPhone, tăng giá MacBook và iPad hồi tháng trước được cho là đã thúc đẩy nhiều khách hàng tranh thủ mua iPhone do lo ngại giá tăng.

Cũng trong ngày 28-7, Apple ra mắt chương trình thuê thiết bị tại Mỹ thông qua công ty thanh toán Klarna. Theo đó, khách hàng có thể thuê các thiết bị của hãng, chẳng hạn như iPhone với giá từ 17,99 USD/tháng.

Nhiều người được cho là đã thiệt mạng sau vụ nổ tại Aeon Mall ở tỉnh Kumamoto (Nhật Bản), sau khi cơ sở này bị hư hại do động đất. Tính đến tối 28-7 vẫn chưa rõ thương vong cụ thể, khoảng 20 đến 30 nhân viên của trung tâm thương mại vẫn đang mất tích.

Theo Bloomberg, quan chức hải quan Mỹ đã xem xét các tài liệu, nguồn nguyên liệu thô và quy trình sản xuất để xác định giá trị gia tăng thực tế trước khi xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Các nhà điều tra Mỹ cũng tìm kiếm những vi phạm sở hữu trí tuệ tiềm tàng liên quan đến phần mềm. Tuy nhiên, tạm thời chưa có bằng chứng đáng kể nào về việc hàng hóa Trung Quốc được vận chuyển bất hợp pháp vào Hoa Kỳ thông qua Việt Nam.

Đây là cuộc điều tra mới và có quy mô lớn, theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, nhắm vào năng lực sản xuất công nghiệp dư thừa tại 16 đối tác thương mại chính, trong đó có Trung Quốc, Việt Nam, Mêhicô và Liên Hiệp Châu Âu. Trả lời Fox News ngày 27/07, Đại diện Thương mại Jamieson ​Greer cho biết sau cuộc điều tra, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ sẽ đưa ra đề xuất, có thể dẫn đến việc áp thuế bổ sung.

Việt Nam bị Mỹ áp thuế 12,5%

Về lao động cưỡng bức, từ ngày 25/07, Mỹ áp dụng hai mức thuế mới 10% và 12,5% đối với 60 đối tác thương mại, bị xem là chưa thực thi đầy đủ các lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Riêng Việt Nam chịu mức thuế 12,5%.

Trả lời báo giới ngày 25/07, người phát ngôn bộ Ngoại Giao Phạm Thu Hằng cho rằng quyết định của Mỹ chưa phản ánh đầy đủ nỗ lực của Việt Nam về phòng ngừa và giảm thiểu lao động cưỡng bức. Bà khẳng định : « Việt Nam nghiêm cấm mọi hình thức lao động cưỡng bức, tuân thủ nghiêm túc các quy định của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) ».

Ngành dệt may được cho là đối tượng bị đặc biệt nhắm đến. Theo giải thích của ông Phạm Văn Việt, phó chủ tịch Hiệp hội Dệt may Thời trang Thành phố Hồ Chí Minh, được trang Vietnam+ trích dẫn ngày 28/07, « Mỹ kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, đặc biệt là bông có xuất xứ từ Tân Cương (Trung Quốc) - khu vực mà Washington cho rằng có liên quan đến lao động cưỡng bức ».

Nhiều doanh nghiệp, được báo chí Việt Nam trích dẫn, cho biết mức thuế 12,5% trước mắt chưa gây tác động lớn, do họ đã sớm giảm phụ thuộc vào một thị trường. Nhưng về lâu dài, doanh nghiệp phải nhanh chóng tái cơ cấu sản phẩm, đẩy mạnh chế biến sản phẩm giá trị gia tăng nhằm củng cố vị thế  tại thị trường Hoa Kỳ.

Theo đài RT, Thị trưởng Moscow Sergey Sobyanin hôm 28/7 thông báo lực lượng phòng không Nga đã đánh chặn 73 UAV của Ukraine cố gắng tiếp cận thành phố trong ngày qua. Tính trên cả vùng Moscow, đã có tổng cộng 81 UAV thù địch bị bắn hạ.

"Các cơ quan ứng phó khẩn cấp đang làm việc tại hiện trường có mảnh vỡ của UAV. Hiện chưa có thông tin về thương vong, song đã có một số khu dân cư bị hư hại", ông Sobyanin cho biết.

Trong khi đó, Thống đốc vùng Moscow Andrey Vorobyov xác nhận một tòa nhà dân cư tại thị trấn Chekhov, cách trung tâm Moscow khoảng 50km về phía nam đã bị UAV nhắm trúng. Lực lượng cứu hộ sau đó đã được điều động tới hiện trường và không ghi nhận thương vong.

Một tòa chung cư ở vùng Moscow bị hư hại sau đợt không kích bằng UAV của Ukraine. Video: RT

"Mảnh vỡ từ các UAV bị bắn hạ cũng gây ra một số vụ hỏa hoạn tại làng Vaulovo", ông Vorobyov nói.

Liên quan đến vụ tấn công, cơ quan hàng không dân dụng Nga Rosaviatsia cho biết các hoạt động cất/hạ cánh tại sân bay Domodedovo đã tạm thời bị đình chỉ, các sân bay Zhukovsky và Vnukovo tạm thời hoạt động hạn chế. Đây là 3 sân bay quốc tế lớn của Moscow.

Tại vùng biên giới Belgorod của Nga, Thống đốc Alexandr Shuvayev ngày 28/7 cáo buộc UAV của Ukraine đã đánh trúng một xe buýt dân sự, khiến 19 người bị thương. Báo cáo của Bộ Ngoại giao Nga tiết lộ các cuộc tấn công của Kiev trong tuần qua đã khiến 57 dân thường thiệt mạng và 435 người khác bị thương.

Theo RT, đợt tấn công tại Moscow diễn ra chỉ vài giờ trước cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và người đồng cấp Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng. Tại cuộc gặp, hai nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về tiến trình đàm phán hòa bình đang diễn ra giữa Nga và Ukraine.