Ukraina : Chủ nghĩa tư bản trong chiến hào

L’Express đánh giá « Chủ nghĩa tư bản, vũ khí của Ukraina ». Chiến lược hỗ trợ doanh nghiệp của Kiev đã dẫn đến một nền kỹ nghệ quốc phòng hùng mạnh, giúp quân đội lấy lại được thế tiến công. Ukraina xứng đáng được ca ngợi vì sự can trường của các chiến binh, tinh thần kháng chiến của người dân, và tài năng của các chiến lược gia. Viện trợ của châu Âu, Canada và đến cuối năm ngoái là Hoa Kỳ đã giúp ích rất nhiều. Nhưng còn một yếu tố khác khiến Ukraina chống lại được kẻ xâm lăng hùng mạnh, giàu có và đông quân hơn : đó là chủ nghĩa tư bản tự do.

Chính quyền linh hoạt trong các quy định, tạo điều kiện cho đầu tư của tư nhân kể cả ngoại quốc, khuyến khích hợp tác trực tiếp giữa doanh nghiệp và các lữ đoàn ngoài mặt trận. Hàng trăm công ty nhỏ được thành lập bên cạnh các tập đoàn Nhà nước thời Liên Xô. Nhiều doanh nghiệp ra đời nhờ các món tiền quyên góp từ internet, hay các nhà đầu tư giàu có. Năm nay Ukraina có thể sản xuất tối thiểu 7 triệu drone. Chỉ riêng FirePoint đã có giá trị đến 6 tỉ đô la, với các drone tầm xa và hỏa tiễn hành trình giá rẻ Flamingo (Hồng Hạc) nổi tiếng. Hoặc Swarmer chuyên về phần mềm cho drone là công ty quốc phòng đầu tiên của Ukraina niêm yết trên thị trường chứng khoán Nasdaq.

Nhờ kỹ nghệ nội địa cung cấp 82 % vũ khí, quân đội ngày càng ít lệ thuộc vào viện trợ. Độc đáo nhất là nền tảng Brave1, nơi mọi công dân đưa ra dự án có thể tìm được nhà đầu tư, tín dụng, tư vấn và nếu thành công sẽ được quân đội đặt mua. Chu trình sáng tạo cần nhiều năm ở phương Tây, Ukraina chỉ mất vài tuần lễ. Ngân sách của quân đội Ukraina chỉ là 84 tỉ đô la năm ngoái, so với Nga 190 tỉ. Tuy nhiên Atlantic Council cho rằng trên thực tế một phần lớn ngân sách quốc phòng Nga rơi vào túi các chính khách, tướng lãnh và bạn bè của Putin.

Hơn nữa, Matxcơva bị phương Tây trừng phạt, còn Kiev sáng tạo hơn nhờ nền kinh tế tự do. Chỉ trong thời gian kỷ lục, Ukraina đã có được kỹ nghệ quốc phòng mạnh mẽ, đến nỗi nhiều nhà sản xuất vũ khí châu Âu lo ngại bị cạnh tranh trong thời hậu chiến. Nhưng theo L’Express, vào lúc châu Âu ồ ạt tái vũ trang, sức sáng tạo của Kiev là ưu thế cho an ninh toàn châu lục, và nên cám ơn Ukraina đã tin tưởng vào chủ nghĩa tư bản.

Sự thất sủng của « thần đồng » Fedorov

Trong bối cảnh đó, sự kiện bộ trưởng quốc phòng trẻ tuổi Ukraina phải rời chức vụ hôm 15/07 khiến dư luận rất chú ý. Le Point nhận định « Fedorov, người không nên bị cách chức ». Thông tin này gây bất ngờ và lo ngại cho châu Âu. Mykhailo Fedorov, bộ trưởng trẻ tuổi nhất (phụ trách bộ chuyển đổi kỹ thuật số của Ukraina lúc mới 28 tuổi) trong bảy tháng qua đã cho kiểm toán và phát hiện 7,2 tỉ đô la chi vượt mức. Fedorov còn cho kiểm tra các viên chức bằng máy phát hiện nói dối, cho gọi thầu công khai.

Giá đại bác 155 ly giảm ngay 16 %, tỉ lệ đánh chặn drone Nga từ 83 lên 91 %, hỏa tiễn hành trình từ 47 lên 87 %. Chương trình « Logistics Lockdown » hằng đêm khiến Crimée thêm cô lập, các nhà máy lọc dầu Nga bốc cháy, và Putin nếm mùi nạn thiếu xăng dầu. Và chính nhân vật này đã bị đẩy ra khỏi nội các, đúng vào ngày bà Ursula von der Leyen đến ký hợp tác quốc phòng giữa Liên Hiệp Châu Âu và Ukraina. Vài giờ trước đó, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu không ngớt ca ngợi vị bộ trưởng trẻ tuổi, tác giả của « phép lạ » drone giá rẻ.

Báo chí Ukraina đưa tin về các cuộc biểu tình ủng hộ nhân vật trong sạch của quân đội tại Kiev và nhiều thành phố khác. Theo tờ Ukrainska Pravda, bộ trưởng quốc phòng chưa đầy 35 tuổi am hiểu công nghệ, là cái gai trong mắt tổng tư lệnh Oleksandr Syrsky, vị tướng 60 tuổi được đào tạo trong nhà trường xô-viết - hai thế giới không tương thích với nhau.

Bộ trưởng chống tham nhũng trong « toa xe hạng nhất »

Mykhailo Fedorov từng là giám đốc điều hành quảng cáo kỹ thuật số, mới 28 tuổi đã trở thành bộ trưởng trẻ nhất trong lịch sử Ukraina. Ông đã tạo ra Diya, « nhà nước trong điện thoại thông minh », một ứng dụng giúp ngăn chặn tham nhũng trong dịch vụ công cộng đồng thời giúp 23 triệu người sử dụng dễ dàng tiếp cận hơn. Tháng 2/2022, ông kêu gọi được Elon Musk giúp kích hoạt các thiết bị Starlink cho Ukraina. Sau đó ông biến các cơ sở của tình nguyện viên thành một « đội quân drone », sản xuất 200.000 chiếc một tháng – niềm mơ ước của quân đội nhiều nước.

Le Point nhắc lại, trước Fedorov, hai người tiền nhiệm Oleksy Reznikov và Roustem Oumerov đã phải rời chức vụ vì cáo buộc tham nhũng, Denys Chmyhal chỉ trụ được 6 tháng. Nói cách khác, tiền bạc của châu Âu đổ vào một bộ phức tạp nhất vào đúng lúc người được giao làm trong sạch bộ máy phải rời đi. Về mặt chính thức, Zelensky trách Fedorov không cải tổ được các đơn vị tuyển quân có tiếng là thô bạo. Nhưng chỉ trong 7 tháng không thể cải cách được một hệ thống có 2 triệu người bất mãn và 200.000 người đào ngũ, hàng ngàn đơn kiện cáo.

Fedorov hứa sẽ tống giam những ai ăn chặn hợp đồng quốc phòng. Tờ Ukrainska Pravda ví von : « Lên chuyến tàu chống tham nhũng, ông ấy đã chọn việc kéo còi báo động thay vì gọi một tách espresso và tận hưởng chuyến đi với những người khác. Hành khách của các toa hạng nhất không thể hài lòng ».

Khi nhân vật cải cách đụng độ hệ thống cũ

The Economist nhận xét, là nhân tố phá vỡ các quy tắc cũ kỹ, ông Mykhailo Fedorov nhanh chóng gây bất bình trong nội bộ nhưng lại chậm trễ trong việc xây dựng các mối quan hệ đồng minh. Người được các đồng nghiệp gọi thân mật là Misha, được cho là sẽ hiện đại hóa quân đội theo cách tương tự như đã số hóa bộ máy chính phủ. Tuy nhiên, các tướng lãnh không tin tưởng và tìm cách cản trở ông. Tại một cuộc họp hội đồng quân sự vào đầu tháng Bảy, căng thẳng giữa ông Fedorov và giới lãnh đạo quân sự đã âm ỉ.

Fedorov vô cùng năng động, nhưng đụng chạm đến các nhóm lợi ích đã bám rễ sâu và gạt bỏ những nhân vật quyền lực khỏi các hợp đồng béo bở. Đó là một phần nguyên nhân dẫn đến những rắc rối của ông. Phần còn lại là do chính ông tự gây ra. Vị bộ trưởng đã công khai tranh cãi với các lãnh đạo quân đội kiểu truyền thống, đặc biệt là tổng tư lệnh Oleksandr Syrsky. Một nguồn tin tình báo đánh giá : « Syrsky là người dày dạn kinh nghiệm, am hiểu hệ thống hơn hẳn Misha và sẽ dùng mưu lược để đánh bại ông ».

Gói cải cách lớn đầu tiên của ông Fedorov chỉ bắt đầu được triển khai vào tháng Sáu, nhằm giải quyết những vấn đề cấp bách về nhân lực. Lương tháng cho lính tác chiến tăng gấp ba, lên 7.000 đô la, đặt ra các hợp đồng có thời hạn khác nhau, cho giải ngũ những quân nhân đã phục vụ lâu năm, tuyển mộ người nước ngoài. Khoảng 300.000 người Ukraina trong danh sách vắng mặt không phép cũng được quay trở lại trong vòng 100 ngày mà không bị xử phạt. Trước đây, những người bị bắt giữ đều bị đưa đến các điểm nóng nhất trên tiền tuyến, nơi cơ hội sống sót vô cùng mong manh.

Những người chỉ trích ông Fedorov trong quân đội thừa nhận rằng ông đã làm được nhiều việc, nhưng họ cho rằng ông không đủ năng lực để hoạch định chiến lược chiến tranh. Tuần báo Anh tiết lộ hôm 12/07 tổng thống Zelensky đã thăm dò Federov về vị trí thủ tướng đang bị bỏ trống. Bình thường thì đây là sự thăng tiến, nhưng trong bối cảnh hiện nay lại bị coi là dấu chấm hết cho dự án cải cách của ông, và Mikhailo Fedorov đã từ chối. Le Monde cuối tuần cho biết thêm, Fedorov đã công khai chỉ trích ông Syrsky là gây chia rẽ, còn tổng tư lệnh đáp lại là « rất tự hào về chiến dịch bảo vệ Kiev năm 2022 » (mà ông là người chỉ huy).

NATO trước giấc mơ tự chủ của châu Âu

Nhìn rộng hơn trong bối cảnh phải đối đầu với Nga, Le Point bàn về « Thách thức châu Âu hóa NATO ». Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 36 ở Ankara hai ngày 07-08/07 diễn ra vào thời điểm then chốt. Tại Ukraina, ưu thế ngả về phía Kiev khiến Vladimir Putin trả đũa bằng cách gia tăng oanh kích thường dân. Ở vùng Vịnh, Iran thương lượng với Hoa Kỳ trong thế mạnh. Chính quyền Trump coi NATO là con dê tế thần trong các thất bại về chiến tranh thương mại, tiền tệ, công nghệ và quân sự.

Tại Ankara, mọi việc bắt đầu một cách tồi tệ : Donald Trump coi Tây Ban Nha là « đối tác thảm hại », lại đòi sáp nhập Groenland và đả kích NATO không muốn trợ giúp chống Nhà nước ủng hộ khủng bố là Iran. Nhưng rồi hội nghị kết thúc tốt đẹp nhờ sự khôn khéo của Mark Rutte, mà The Economist đánh giá tổng thư ký NATO đã hy sinh thể diện cá nhân, nịnh nọt ông Trump vì lợi ích chung. Sau khi gặp Volodymyr Zelensky, tổng thống Mỹ đồng ý cho sản xuất nhượng quyền hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 cho hệ thống Patriot, thông cáo chung nhắc lại sự đoàn kết của 32 thành viên và ủng hộ Ukraina trước Nga, và Donald Trump nhấn mạnh đến « tình cảm tràn trề » trong hội nghị.

Le Point nhận thấy có hai tiến bộ lớn : các thành viên thuộc Liên Hiệp Châu của NATO đẩy mạnh tái vũ trang - từ 204 tỉ tăng vọt thành 500 tỉ đô la cho quốc phòng kể từ 2022 ; châu Âu và Canada thay chân Hoa Kỳ viện trợ cho Ukraina. Tuy vậy hãy còn nhiều trở ngại : nỗ lực tài chánh vẫn chưa đủ, Đức và nhiều nước vẫn ưu tiên cho quan hệ với Washington dù kỹ nghệ châu Âu đáp ứng được 98 % nhu cầu. Không nước nào có tính chính danh để thế vị trí chỉ huy Hoa Kỳ, trong khi Pháp và Đức bất đồng. Việc Mỹ rút lui để lại nhiều hệ quả trong các lãnh vực tình báo, không gian, chiến tranh mạng, trí thông minh nhân tạo, răn đe nguyên tử…Châu Âu thấy rằng không thể có tự do nếu không đủ năng lực tự vệ, dù có khả năng nhưng thời gian rất gấp rút, và quyết tâm vẫn là dấu hỏi.

Trump và Putin khiến cựu lục địa tỉnh thức

L’Express nhận xét « Thượng đỉnh NATO : Châu Âu tự giải phóng khỏi Donald Trump ». Tuần báo nhắc đến món quà kỳ lạ mà tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ dành cho các nhà lãnh đạo dự hội nghị : một khẩu súng lục khắc tên người được tặng kèm theo một hộp đạn thật. Món quà bất ngờ này của Erdogan mang theo hai thông điệp : cần biết tự vệ trong một thế giới bạo lực, và đã đến lúc châu Âu học cách hành động. Vladimir Putin và Donald Trump rất « có công » trong việc châu Âu hóa NATO. Thái độ thô bạo của ông chủ Nhà Trắng và cuộc xâm lăng Ukraina của Putin đã thúc đẩy châu Âu sát cánh bên nhau.

Bằng chứng trước tiên là các hợp đồng vũ khí đạt kỷ lục 50 tỉ đô la gồm tàu ngầm, drone, phi cơ vận tải…NATO làm gương với hành động mang tính biểu tượng : đàm phán mua 10 phi cơ thám sát GlobalEye của tập đoàn Thụy Điển Saad để thay cho những chiếc Awacs cũ của Boeing. Thứ hai, châu Âu bù đắp lại khoảng trống brất nhanh khi Mỹ rút bớt lực lượng : 3/4 số vũ khí và 80 % về hải quân - đứng đầu là Pháp. Thứ ba, viện trợ của NATO cho Ukraina hoàn toàn từ châu Âu và Canada. Trong khoảng 70 tỉ euro viện trợ cho Kiev để mua vũ khí năm nay, Mỹ không góp một đồng đô la nào. Trump đã đánh thức một châu Âu tự chủ quốc phòng, trong khi những người tiền nhiệm của ông không ưa ý định này của Pháp.

Hormuz : Tia lửa trong màn sương chiến tranh

Tại Trung Đông, Le Point dẫn báo chí Mỹ nói về kế hoạch của ông Trump để đối phó với Iran. Nhà Trắng hiện đang xem xét các kịch bản cho những cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo. Eo biển Hormuz, tuyến đường quan trọng cho dầu mỏ toàn cầu, một lần nữa lại trở thành tâm điểm của một cuộc xung đột mà những đường nét vẫn chưa rõ ràng, nếu không muốn nói là hoàn toàn mờ mịt. Màn sương mù vẫn bao phủ. Và trong đó, sự cố nhỏ nhất cũng có thể trở thành tia lửa châm ngòi cho xung đột.

Theo New York Times, Hoa Kỳ đã tấn công bảy đêm liên tiếp. Teheran tố cáo Washington nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự, nhưng theo Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ (Centcom) thì chỉ oanh tạc « các địa điểm giám sát ven biển, hệ thống phòng không, cơ sở hạ tầng hậu cần quân sự và năng lực hải quân ». Các phương tiện truyền thông khu vực cho biết tình hình nhanh chóng leo thang. Các vụ nổ được cho là đã xảy ra ở Yazd, Sirik và một số tỉnh phía nam Iran.

Middle East Eye cho biết chính quyền Bahrain đã kích hoạt còi báo động không kích, kêu gọi người dân « giữ bình tĩnh và tìm nơi trú ẩn », trong khi Kuwait tuyên bố đã đẩy lùi « các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone địch ». Axios tiết lộ thông tin đáng lo ngại nhất. Theo đó, chính quyền Trump đã thông báo với Israel sẽ triển khai mấy chục phi cơ tiếp nhiên liệu bổ sung, để chuẩn bị mở rộng chiến dịch. Trang này trích lời một số viên chức Mỹ và Israel, nói rằng Donald Trump đang cân nhắc « một cuộc tấn công quy mô lớn vào Iran, với quy mô vượt xa những cuộc oanh tạc hiện nay xung quanh eo biển Hormuz ».

Trong số các phương án đang được xem xét, có cả việc ném bom các cơ sở hạ tầng của Iran như nhà máy điện, tại đánh vào các địa điểm hạt nhân. Trump vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng, nhưng ông dường như sẵn sàng leo thang chiến tranh, gây thiệt hại nặng nề để Teheran phải mở lại eo biển Hormuz. Atlantic Council cảnh báo việc trở lại bình thường chỉ là ảo tưởng, lưu thông ở Hormuz sẽ còn chậm lại lâu dài.

Pháp : Marine Le Pen và canh bạc cuối cùng

Trang bìa Courrier International tuần này đăng hình vẽ thủ lãnh cực hữu Pháp đang cố leo lên những bậc thang với dòng tựa « Marine Le Pen, ứng cử bằng mọi giá ». Cũng với hình vẽ bà Le Pen nhưng đang ngồi trên ngai vàng, L’Express thử hình dung « 100 ngày đầu cầm quyền của đảng Tập Hợp Dân Tộc ». Le Nouvel Obs chạy tít « Le Pen-Bardella : Những khuyết điểm được che đậy ».

Courrier International dẫn lại bình luận của báo chí các nước. Le Soir coi đây là bước ngoặt kịch tính gồm hai hồi. Marine Le Pen bị tòa phúc thẩm kết án ba năm tù, trong đó một năm tù giam có thể chuyển thành đeo vòng điện tử ; và không được tham chính 45 tháng vì tội biển thủ công quỹ. Tuy nhấn mạnh hành vi phạm pháp « trong nhiều năm trời », tòa vẫn tính đến « sự tự do chọn lựa của cử tri » khi giảm nhẹ hình phạt của tòa sơ thẩm.

El Pais nhận thấy tư pháp đã giúp Marine Le Pen « sống sót về chính trị ». Thủ lãnh cực hữu lập tức loan báo ra ứng cử tổng thống năm 2027, đồng thời kiện lên tòa phá án để khỏi phải đeo vòng khi vận động tranh cử. Nhật báo trung tả của Tây Ban Nha viết : « Viễn cảnh một người bị tư pháp kết án đứng đầu một Nhà nước khiến toàn bộ tiến trình bầu cử không còn khả tín, cũng như chức vụ tổng thống (…) đặc biệt lại là một cường quốc nguyên tử, thành viên thường trực Hội Đồng Bảo An ».

Như thường lệ, Iran đã đáp trả bằng cách oanh kích trở lại căn cứ Mỹ tại nhiều nước đồng minh của Hoa Kỳ trong khu vực, đặc biệt là Kowait. Theo đài truyền hình nhà nước Iran, các lực lượng Iran đã phát động các cuộc tấn công quy mô lớn bằng drone nhắm vào các kho đạn dược của quân đội Mỹ tại Camp Udairi, cũng như hệ thống radar Patriot và radar giám sát không phận tại Căn cứ Không quân Ali Al-Salem ở Kowait.

Thông tín viên Gwendal Lavina tường trình từ New York :

« Trên mạng X, quân đội Mỹ cho biết đã tiến hành nhiều cuộc oanh kích mới chống Iran, nhắm mục tiêu vào khả năng phong tỏa eo biển Hormuz của Iran, nhưng cũng là để :  “nhanh chóng trừng phạt Lực lượng Vệ binh Cách mạng đã thực hiện các cuộc tấn công nhắm vào quân nhân Mỹ ở Jordanie.”

Ngay trước đó, vào hôm qua, quân đội Mỹ thông báo về cái chết của hai binh sĩ tại một căn cứ ở Jordanie và cho biết thêm rằng một người thứ ba vẫn mất tích. Đây là những binh sĩ Mỹ đầu tiên thiệt mạng kể từ khi hai bên giao tranh trở lại từ ngày 7/7.

Donald Trump mô tả sự kiện này là “đáng tiếc” và “rất buồn”, và tuyên bố rằng “không quan tâm” đến việc Iran không còn tuân thủ các điều khoản của Thỏa thuận khung. Trong một thông điệp bằng văn bản, được truyền tải bởi đài truyền hình nhà nước, giáo chủ Mojtaba Khamenei khẳng định “kẻ thù Mỹ đang tìm cách kích động chiến tranh” và việc Hoa Kỳ liên tục vi phạm thỏa thuận này chứng tỏ chữ ký của tổng thống Mỹ là “vô giá trị”.

Trong những ngày gần đây, lực lượng vũ trang của cả hai nước đã tấn công vào các cơ sở hạ tầng dân sự với nhịp độ hiếm thấy kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Cầu đường, nhà máy điện và nhiều cơ sở lọc nước mặn đã bị phá hủy ở Iran và tại nhiều quốc gia vùng Vịnh. »

Tổng thư ký Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) hôm qua đã lên án các cuộc tấn công của Iran nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Bahrain, Jordanie và Kowait,và gọi đây là các « tội ác chiến tranh ». Trả lời RFI, chuyên gia về Trung Đông David Rigoulet-Roze, Viện phân tích chiến lược Pháp (Institut Français d'analyse stratégique), cho rằng việc Iran chọn cách mở rộng tấn công sang các cơ sở hạ tầng dân sự ở các nước vùng Vịnh có nguy cơ khiến Teheran phải hứng chịu các đòn phản công của các nước Vùng Vịnh, điều cho đến nay chưa xảy ra.

Tên lửa Iran vượt qua hệ thống phòng không của Mỹ : Lo ngại hỗ trợ Trung - Nga

Theo các quan chức Mỹ trả lời phỏng vấn tờ Wall Street Journal, đăng tải hôm qua, Iran « đã thích ứng được với các hệ thống phòng thủ của Mỹ và phóng các loại tên lửa tốc độ rất cao có khả năng thay đổi quỹ đạo trong quá trình bay ». Việc Iran có khả năng tấn công được các mục tiêu nhạy cảm cũng làm dấy lên lo ngại về việc « Trung Quốc hoặc Nga có thể đang hỗ trợ chính quyền Iran ». 

Israel : Kéo dài thời gian tại ngũ không đủ bù lấp trình trạng thiếu quân trầm trọng

Trong lúc xung đột vũ trang quy mô lớn Mỹ - Iran có nguy cơ tái diễn, quân đội Israel đang xem xét khả năng tuyển quân sang cả cộng đồng Do Thái giáo Chính thống cực đoan, với khoảng 70.000 nam thanh niên theo đạo trong độ tuổi nhập ngũ, vốn đang được miễn nghĩa vụ. Tướng Dado Bar Kalifa, phụ trách bộ phận nhân sự của Quân đội, hôm 17/07/2026, khẳng định việc Quốc hội mới đây kéo dài thời hạn tại ngũ từ 30 lên 32 tháng là chưa đủ, mà cần mở rộng phạm vi tuyển quân sang mọi tầng lớp.

Không quân Ukraina cho biết đã bắn hạ 18 trong số 41 tên lửa mà Nga phóng trong đêm, cùng với 108 trong số 125 drone tấn công mà đối phương triển khai đồng thời. Tuy nhiên, theo lực lượng Ukraina, 23 tên lửa và 10 drone vẫn đánh trúng 20 địa điểm, chủ yếu tại Kiev.

Reuters ghi nhận một loạt vụ nổ lớn đã vang lên ở thủ đô Ukraina trong đêm qua. Theo đô trưởng Vitali Klitschko, các đám cháy đã bùng lên tại một ký túc xá sinh viên, một tòa nhà chung cư, một siêu thị và các tòa nhà văn phòng ở nhiều quận. Ông Klitschko cũng cho biết trên mạng Telegram rằng nhiều ô tô đậu trên đường đã bốc cháy, một số tòa nhà và kho chứa hàng bị hư hại.

Trước đó, trong đêm thứ Sáu rạng sáng thứ Bảy, Nga phá hủy được một cơ sở quan trọng về cung cấp nhiệt cho hệ thống sưởi đô thị ở Kherson, Ukraina. Cơ sở này từng bị Nga nhắm mục tiêu hơn 1000 lần.

Tổng cộng, trong tuần qua, Nga đã phóng 1.450 drone tấn công và hơn 1.640 bom có thiết bị dẫn đường và 99 tên lửa, nhắm vào hơn 10 vùng của Ukraina, làm nhiều người bị thương ở Odessa, Zaporijia và phá hủy nhiều công trình ở các vùng Soumy, cũng như Tchernihiv.

Trên Telegram, ngoại trưởng Ukraina, Andrii Sybiha, hôm nay thúc giục các đồng minh gia tăng sức ép nhắm vào Nga. Trong khi đó, tổng thống Ukraina, Volodymyr Zelensky, một lần nữa kêu gọi các đối tác phương Tây đẩy nhanh tiến độ giao vũ khí cho Kiev.

Ukraina tấn công vào cơ sở năng lượng của Nga

Theo Reuters, các lực lượng Ukraina đã tấn công 3 kho dầu và 1 cơ sở nhiên liệu tại vùng Stavropol, miền tây nam nước Nga. Trong bài đăng tải trên mạng X hôm nay, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky xác nhận thông tin này, đồng thời cho biết là có thêm 3 tàu chở dầu thuộc « hạm đội tàu ma » của Nga cũng đã bị Ukraina đánh trúng tại Hắc Hải.

Ukraina : Người dân biểu tình ba ngày liên tiếp kêu gọi quyền bộ trưởng Quốc Phòng từ chức 

Tối thứ Bảy, 18/07/2026, hàng ngàn người dân Ukraina tiếp tục xuống đường biểu tình trên khắp cả nước ngày thứ ba liên tiếp. Từ Lviv, đến Kharkiv, Odesa và thủ đô Kiev, người dân Ukraina kêu gọi phục chức bộ trưởng Quốc Phòng cho Mykhailo Fedorov, vốn rất được lòng dân, đồng thời, họ cũng đòi ông Oleksandr Syrskyi rời khỏi vị trí tổng tư lệnh quân đội Ukaina, hiện đang phải đối mặt với nhiều cáo buộc ngược đãi binh sĩ. 

Từ Kiev, thông tín viên Emmanuelle Chaze tường trình : 

"Syrskyi hãy từ chức!" Đó là yêu cầu, gây áp lực của hàng ngàn người dân (đối với chính phủ Ukraina), lại tập trung ở thủ đô Kiev ngày thứ ba liên tiếp. Trong số họ, có ông Anton, một cựu chiến binh bị cụt hai tay và một chân, mình đầy vết thương do các mảnh đạn và cũng đã mất đi một con mắt. Ông giải thích : "Tôi đến đây, trước tiên là vì tôi không còn tại ngũ nữa, không trực tiếp tham gia chiến đấu, và bởi vì, như mọi người có thể thấy là tôi đã bị thương, không còn khả năng phục vụ trong quân đội.  

Tôi đến đây để kêu gọi ông Zelensky thu hồi quyết định, phục chức cho Fedorov và sa thả ông Syrsky. Ông Syrsky đã khiến quân đội của chúng tôi phải chịu nhiều tổn thất, rất tàn nhẫn, mà tôi nghĩ chỉ quân đội Nga mới làm như vậy. Xung quanh ông ấy là một nhóm nịnh thần, ai cũng phải báo cáo, phải cúi đầu và ca ngợi ông ta là một chỉ huy xuất sắc.  Tuy nhiên, trên thực tế ông ấy chả là gì cả. Chế độ "Skelya" của ông ấy là một cỗ máy sát hại thực sự, thực hiện những hành động đáng xấu hổ chống lại quân đội Ukraina. 

Những người biểu tình cũng chia sẻ quan điểm này. Theo họ, quân đội Ukraina cần phải được lãnh đạo bởi một người quan tâm đến sinh mạng của những binh lính. Tại Kiev, đang xuất hiện nhiều đồn đoán về việc ông Volodymyr Zelensky đang tham vấn để thay thế tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi. 

Trận tranh hạng ba World Cup 2026 đã diễn ra với một kịch bản điên rồ chưa từng thấy, khi tuyển Anh đánh bại đối thủ Pháp với tỉ số 6-4 trong 90 phút.

Nguồn tin cho biết cuộc tiếp xúc đầu tiên của ông Mojtaba Khamenei có thể sẽ diễn ra với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Ukraine nói tên lửa đạn đạo Nga bay hướng về Kiev, một loạt tiếng nổ vang lên

Các phóng viên Hãng tin AFP tường thuật nhiều tiếng nổ đã vang lên tại thủ đô Kiev của Ukraine từ tối 18-7 sang rạng sáng 19-7.

Một vụ nổ mạnh đến mức kích hoạt chuông báo động trong nhiều ô tô đậu ở trung tâm thành phố.

"Nhiều tiếng nổ liên tiếp vang lên tại thủ đô Kiev vào khoảng 1h30 sáng 19-7 (giờ địa phương), trong lúc còi báo động không kích vang lên trên khắp khu vực miền trung và miền đông Ukraine. Đến khoảng 1h47, các phóng viên có mặt tại hiện trường tiếp tục ghi nhận thêm một loạt tiếng nổ khác" - báo The Kyiv Independent thuật lại.

Trước đó, trên ứng dụng Telegram, Không quân Ukraine thông báo các tên lửa đạn đạo của Nga đang bay hướng về Kiev.

Cuộc tấn công mới nhất diễn ra sau khi Ukraine triển khai máy bay không người lái mang thuốc nổ để phá hủy các kho hàng thương mại điện tử ở vùng Matxcơva và Tambov của Nga vào ngày 18-7, khiến 8 người thiệt mạng và gây ra nhiều đám cháy lớn.

Ông Trump phản ứng với việc Iran đình chỉ cam kết ngừng bắn

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa cho biết ông không hề lo ngại trước việc Iran đình chỉ thực hiện các nghĩa vụ theo bản ghi nhớ (MOU) đã ký với Mỹ.

"Tôi chẳng bận tâm chút nào" - ông Trump trả lời phỏng vấn, theo bài đăng trên mạng xã hội X của nữ phóng viên Hannah Brandt thuộc kênh truyền hình NewsNation.

Trước đó, ngày 18-7, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi thông báo Tehran đã đình chỉ việc thực hiện các cam kết trong bản ghi nhớ với Washington sau khi "Mỹ vi phạm các cam kết của họ". 

"Mỹ đã vi phạm và đình chỉ toàn bộ các cam kết của họ theo khuôn khổ Bản ghi nhớ Islamabad. Chúng tôi cũng đã đình chỉ các cam kết của mình, không còn thực hiện chúng nữa và đang tập trung bảo vệ đất nước" - ông Gharibabadi lập luận.

Số người chết trong động đất ở Venezuela tăng lên 5.119 người

Theo Hãng tin AFP, số liệu chính thức cập nhật ngày 18-7 cho thấy số người thiệt mạng trong động đất kép xảy ra tại Venezuela hồi tháng trước đã tăng lên 5.119 người.

Con số này tăng thêm 50 người so với ngày 17-7, sau nhiều ngày kể từ thảm họa hôm 24-6, khi hai trận động đất liên tiếp xảy ra, gây thiệt hại nặng nề nhất tại bang ven biển La Guaira, gần thủ đô Caracas.

Số người bị thương vẫn giữ nguyên ở mức 16.740 người, theo thông tin do Chủ tịch Quốc hội Venezuela Jorge Rodriguez đăng trên ứng dụng Telegram.

Tại bang La Guaira, công tác tìm kiếm và đưa các thi thể ra khỏi đống đổ nát của hàng chục tòa nhà bị sập vẫn tiếp tục. Hàng ngàn người đã rơi vào cảnh mất nhà cửa, và nhiều người đang sống trong các khu lều trại tạm thời.

Giới chức Venezuela hiện vẫn chưa công bố ước tính về số người còn mất tích.

Ngoại trưởng Triều Tiên thăm Nga

Ngày 19-7, Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin Ngoại trưởng Triều Tiên Choe Son Hui đã lên đường tới Matxcơva để gặp người đồng cấp Nga Sergei Lavrov.

Bà Choe Son Hui cùng đoàn tháp tùng đã rời Bình Nhưỡng trên "máy bay riêng" vào ngày 18-7.

Trước đó, Bộ Ngoại giao Nga cũng đã thông báo về chuyến thăm của nhà ngoại giao Triều Tiên.

Hồi tháng 4, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un cam kết sẽ giúp Nga giành chiến thắng trong cuộc chiến mà ông gọi là "thiêng liêng".

Tổng thống Lebanon lên đường đến Mỹ để gặp ông Trump

Ngày 18-7, Tổng thống Lebanon Joseph Aoun đã khởi hành từ Beirut tới Washington, nơi ông dự kiến sẽ gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump sau khi vòng đàm phán mới nhất giữa Lebanon và Israel kết thúc tại Ý.

Theo Hãng tin AFP, đây sẽ là chuyến thăm Washington đầu tiên của một nguyên thủ quốc gia Lebanon kể từ khi Tổng thống Michel Sleiman được Tổng thống Barack Obama tiếp đón vào năm 2009.

Văn phòng tổng thống Lebanon cho biết ông Aoun sẽ hội đàm với nhiều quan chức Mỹ về tình hình tại Lebanon, các biện pháp nhằm củng cố lệnh ngừng bắn, và "việc Israel rút khỏi các khu vực của Lebanon mà nước này đang chiếm đóng".

Nhà lãnh đạo Lebanon dự kiến sẽ gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vào ngày 19-7 và gặp Tổng thống Trump vào ngày 21-7.

Israel và Lebanon - hai nước chưa thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức - đã khởi động các cuộc đàm phán do Mỹ hỗ trợ từ tháng 4 nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình và chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến giữa Israel - Hezbollah.

Cháy rừng tại miền bắc Israel và Bờ Tây, nhiều khu dân cư phải sơ tán khẩn cấp

Theo phóng viên TTXVN tại Israel, nhiều đám cháy rừng lớn bùng phát đồng thời tại miền bắc Israel và khu vực Bờ Tây vào ngày 18-7, buộc lực lượng chức năng phải sơ tán người dân ở nhiều khu dân cư, trong khi hàng chục ngôi nhà và phương tiện bị hư hại. 

Giới chức Israel cho biết chưa ghi nhận trường hợp thiệt mạng hay bị thương nghiêm trọng, song một số người phải điều trị do hít phải khói.

Cơ quan Cứu hỏa và cứu nạn Israel thông tin đám cháy nghiêm trọng nhất xảy ra tại khu định cư Havat Gilad, phía tây thành phố Nablus ở khu vực Bờ Tây. Ngọn lửa bùng phát từ khu vực gần khu định cư Kedumim trước khi lan nhanh vào khu dân cư dưới tác động của gió mạnh.

Hơn một chục ngôi nhà đã bốc cháy, nhiều phương tiện, trong đó có một xe cứu hỏa, bị hư hại. Cảnh sát Israel lập tức sơ tán cư dân, đồng thời phong tỏa một đoạn quốc lộ 55 để tạo điều kiện cho lực lượng chữa cháy triển khai công tác khống chế hỏa hoạn.

Người phát ngôn cảnh sát cho biết các đơn vị cảnh sát và cứu hỏa đang phối hợp để kiểm soát đám cháy, đảm bảo an toàn cho người dân và điều tiết giao thông tại khu vực. Theo truyền thông Israel, khoảng 27 đội cứu hỏa, cùng một trực thăng và 4 máy bay chữa cháy đã được huy động tham gia dập lửa.

Chiến dịch mang tên « MoLoTChKa » (tên viết tắt của « Matxcơva sẽ sụp đổ do bán đảo Crimée ») bắt đầu từ ngày 06/07. Trong suốt chiến dịch kéo dài 13 ngày này, theo SBS, drone Ukraina đã tấn công 118 tàu tại Biển Azov và 54 tàu tại Biển Đen. Riêng trong ngày hôm nay, 13 tàu đã bị oanh kích, bao gồm 8 tàu chở hàng rời, 1 tàu chở dầu, 1 tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), 1 tàu lai dắt và 2 cần cẩu nổi.

Theo lãnh đạo SBS, Nga đã phải rút khoảng 200 đơn vị từ Trung tâm Rubicon – tức lực lượng chuyên trách về drone – khỏi tiền tuyến để bảo vệ các tàu thuyền. Mục tiêu của Kiev là làm gián đoạn hoạt động vận chuyển dầu, nhiên liệu và hàng hóa giúp Nga lách các lệnh trừng phạt.

Các lực lượng Ukraina cho biết nhắm đến việc vô hiệu hóa khả năng di chuyển của tàu mà không làm thủng thân tàu, nhằm tránh tràn dầu. Họ dự định sẽ tiếp tục chiến dịch này cho đến giữa tháng 8.

Kiev hôm qua thông báo lực lượng đặc biệt thuộc Cơ quan An ninh Ukraina (SBU) đã phá hủy một oanh tạc cơ chiến lược Tu-95 của Nga tại căn cứ không quân Engels thuộc vùng Saratov.

Bổ nhiệm cánh tay phải của cựu bộ trưởng bị miễn nhiệm làm cố vấn tổng thống Ukraina

Hôm qua, tổng thống Zelensky đã bổ nhiệm ông Serhii Beskrestnov – chuyên gia về tác chiến điện tử và là cựu cố vấn của bộ trưởng Quốc Phòng Mykhailo Fedorov, vừa bị miễn nhiệm) – đã được bổ nhiệm làm cố vấn cho tổng thống Ukraina về Phát triển các Lĩnh vực Công nghệ Quốc phòng.

Trước đó, tổng thống và cố vấn tương lai đã có cuộc thảo luận chi tiết về các giải pháp công nghệ hiện đại cần thiết để tăng cường năng lực cho Lực lượng Quốc phòng tại tiền tuyến, đồng thời chính thức thống nhất tiếp tục hợp tác chặt chẽ. Ông Serhii Beskrestnov, biệt danh « Flash », là một trong những chuyên gia hàng đầu của Ukraina trong các lĩnh vực tác chiến điện tử, tình báo tín hiệu và công nghệ drone.

Ông được bộ trưởng Quốc Phòng Mykhailo Fedorov chọn làm cố vấn hồi đầu năm nay. Hồi tháng 04/2026, Serhii Beskrestnov thoát chết sau vụ nhà riêng bị 4 drone tấn công.

Tối hôm qua là ngày thứ hai liên tiếp, biểu tình phản đối tổng thống cách chức bộ trưởng Quốc Phòng Fedorov, diễn ra tại Kiev, với hàng nghìn người tham gia. Chính phủ Ukraina hôm qua đã chính thức bổ nhiệm cựu lãnh đạo Cơ quan An ninh Ukraine (SBU), Yevheni Khmara, làm quyền bộ trưởng Quốc Phòng Ukraina.

Odessa hứng chịu nhiều oanh kích của Nga, 370 drone Ukraina tấn công thủ đô Matxcơva

Riêng trong đêm hôm qua, Ukraina bị tấn công bởi 7 tên lửa và 90 drone Nga, đa số nhắm vào vùng Odessa. Thành phố cảng này của Ukraina liên tục bị tấn công từ nhiều ngày qua. Theo chính quyền thành phố, hôm qua, tên lửa Nga đã khiến 2 người chết và 8 người bị thương, trong đó có hai em nhỏ.

Khu vực thủ đô Matxcơva bị hơn 370 drone tấn công trong đêm. Phần lớn đã bị hệ thống phòng không bắn hạ khi còn ở xa, theo nhà chức trách. Một cuộc tấn công bằng drone của Ukraina nhắm vào một trung tâm hậu cần tại thị trấn nhỏ Kotovsk, ở miền tây nước Nga đã khiến ít nhất 7 người chết và 24 người bị thương.

Báo The Hill đưa tin, trong bài phát biểu trước toàn nước Mỹ tối 16/7 (tức sáng 17/7 giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhắc lại những nghi ngờ của ông xoay quanh sự gian lận trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ hồi năm 2020 và cảnh báo “những thế lực đánh cắp cuộc bầu cử khi đó vẫn còn hoạt động và đe dọa đến sự toàn vẹn của sự kiện bầu cử giữa kỳ diễn ra cuối năm nay”.

Trong tuyên bố đưa ra trên mạng xã hội X ngày 17/7, nghị sĩ Dân chủ Ed Markey đã kêu gọi Quốc hội Mỹ luận tội Tổng thống Trump vì những phát biểu trên.

Nghị sĩ Markey viết: “Ông Trump phải bị luận tội vì đã làm xói mòn và sai lệch những cuộc bầu cử tự do và công bằng của chúng ta. Khi ông ấy cho điều động các đặc vụ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) đến các điểm bỏ phiếu… thì chúng ta phải xuống đường biểu tình và phản đối, đình công. Mọi thứ đều phải được xem xét”.

Theo The Hill, đây không phải là lần đầu nghị sĩ Markey công khai bày tỏ thái độ không hài lòng với các phát biểu của ông chủ Nhà Trắng. Hồi đầu tháng Tư, ông Markey từng kêu gọi phế truất Tổng thống Trump sau khi nhà lãnh đạo Mỹ đe dọa xóa sổ nền văn minh Iran nếu giới lãnh đạo Tehran khi đó không đáp ứng hạn chót mở lại eo biển Hormuz.

Trung Quốc đã bác bỏ cáo buộc của Tổng thống Donald Trump là nước này tìm cách can thiệp vào các cuộc bầu cử Mỹ và đã thu thập dữ liệu của hàng chục triệu cử tri Mỹ.