***********

Tại Ukraina, những thông báo thay đổi trong nội các từ cuối tuần vừa qua đã gây nhiều sóng gió trên chính trường nước này. Hôm thứ Tư, 15/07/2026, sau khi thủ tướng Yulia Svyrydenko từ chức, tổng thống Volodymyr Zelensky thông báo bãi nhiệm bộ trưởng Quốc Phòng, Mykhailo Fedorov, một người rất được lòng dân. Quyết định bất ngờ này đã gây bất mãn trong công chúng. Các cuộc biểu tình phản đối diễn ra tại nhiều thành phố lớn ở Ukraina hôm nay.

Từ Kharkiv, thông tín viên Emmanuel Chaze tường trình :

Dù bộ trưởng Quốc Phòng Fedorov chỉ tại nhiệm 6 tháng, sự ra đi của ông vẫn gây rúng động ngay trong chính liên minh cầm quyền của tổng thống. Trong nhiệm kỳ của ông, Mykhailo Fedorov đã thành công trong việc chặn quân đội Nga truy cập vào Starlinks. Ông cũng mới vừa bắt đầu cải tổ hệ thống mua sắm trang thiết bị quân sự, nhằm ngăn chặn gian lận, sa thải hàng loạt nhân sự trong bộ Quốc Phòng, mà bản thân ông vẫn thấy là chưa đủ.

Những chính sách này được cho là đã khiến cả tổng tư lệnh quân đội Oleksandr Syrskyi bất bình. Đối với nhiều người dân Ukraina, quyết định của tổng thống Zelensky miễn nhiệm một nhân vật đang có uy tín cao như ông Fedorov là một hành động gây tranh cãi, đồng thời khiến những nhà hoạt động chống tham nhũng đặc biệt quan ngại.

Bà Martina Boguslabets, lãnh đạo tổ chức phi chính phủ chống tham nhũng Mezha, bày tỏ: ''Tôi phản đối việc bãi nhiệm vị bộ trưởng đã có công ngăn quân đội Nga tiếp cận mạng Starlink. Đồng thời, tôi cũng quan ngại trước dự định của tổng thống Zelensky đề bạt bộ trưởng Nội vụ đương nhiệm (Ihor Klymenko) thế chỗ ông, bởi đây là người đang đứng đầu một trong những cơ quan còn tồn tại nhiều vấn đề tham nhũng nhất cả nước.''

Tương tự như nỗ lực nhằm hạn chế quyền lực của các cơ quan chống tham nhũng vào mùa hè năm ngoái, sự ra đi của ông Mykhailo Fedorov, một bộ trưởng vốn được đa số người dân Ukraina đánh giá là đổi mới và hiệu quả, đang bị coi là một bước lùi. Dự kiến trong ngày hôm nay, làn sóng biểu tình phản đối việc bãi nhiệm ông sẽ diễn ra tại nhiều thành phố trên khắp Ukraina. »

*******

Xung đột ở Trung Đông tiếp tục căng thẳng. Hôm qua, 15/07/2026, Mỹ và Iran tiếp tục oanh kích các cơ sở quân sự của nhau trong ngày thứ tám liên tiếp. Bộ chỉ huy liên hợp Iran tuyên bố sẽ "nghiền nát" mọi cơ sở hạ tầng ở Trung Đông, nếu cơ sở hạ tầng của họ bị tấn công. Chế độ Teheran đánh giá xung đột với Mỹ hiện nay là một « cuộc chiến sống còn ».

Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), được Reuters trích dẫn, chỉ trong ngày 15/07, Mỹ tiến hành hai đợt oanh kích nhắm vào « các trung tâm chỉ huy, các trận địa phòng không, các cơ sở drone và tên lửa, cơ sở giám sát ven biển của Iran » tại Ahvaz, Bandar Abbas (miền nam), tỉnh Lorestan (phía tây) và Semnan (phía bắc). Mục đích của các đợt oanh kích là nhằm « làm suy yếu thêm năng lực quân sự vẫn được các lực lượng vũ trang Iran sử dụng để tấn công tàu thuyền ở eo biển Hormuz ».

Về lệnh phong tỏa hải cảng Iran, được tái áp dụng từ ngày 14/07, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết đã buộc hai tàu thương mại phải « chuyển hướng » trong 24 giờ đầu tiên của lệnh phong tỏa. Một tàu khác treo cờ Curaçao, một đảo Nam Mỹ thuộc Hà Lan, cố vượt vòng phong tỏa để đến Iran, đã bị quân đội Mỹ bắn tên lửa vào ống khói để « vô hiệu hóa ».

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi Giáo Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công vào nhiều cơ sở quân sự của Mỹ (radar, hệ thống phòng không Patriot, kho xăng dầu) ở Jordani, Koweit, Bahrain. Quân đội Jordanie cho biết đã bắn hạ 8 tên lửa của Iran. Nhiều drone Iran cũng bị bắn hạ gần lãnh sự quán Mỹ ở Erbil, thủ phủ vùng tự trị Kurdistan, phía bắc Irak.

Trong thông cáo được đưa ra sau đợt tấn công đầu tiên của Mỹ, chủ tịch Quốc Hội Mohammed Baqer Qalibaf, kiêm trưởng đoàn đàm phán Iran, tuyên bố : « Chúng ta đang tiến hành một cuộc chiến quan trọng và sống còn chống lại Hoa Kỳ ».

Quảng cáo

Trước tình hình căng thẳng gia tăng, ngày 16/07, nước trung gian hòa giải Pakistan đã kêu gọi Mỹ và Iran chấm dứt đối đầu và nối lại đàm phán theo khuôn khổ bản ghi nhớ ký vào tháng 06.

Mỹ thông qua hợp đồng vũ khí gần 2 tỷ đô la cho Ả Rập Xê Út

Ngày 15/07/2026, bộ Ngoại Giao Mỹ đã phê duyệt thương vụ bán vũ khí cho Ả Rập Xê Út, trị giá ước tính 1,96 tỷ đô la, nhằm « tăng cường an ninh cho một đồng minh quan trọng ngoài NATO, được coi là động lực thúc đẩy sự ổn định chính trị và tiến bộ kinh tế trong vùng Vịnh ». Theo AFP, trong số này có khoảng 20.000 hệ thống vũ khí dẫn đường chính xác cao (APKWS-II) và đầu đạn, được Hải Quân Hoa Kỳ miêu tả là « phương pháp có chi phí thấp để tiêu diệt mục tiêu và giảm thiểu thiệt hại ngoài dự kiến trong các cuộc giao tranh gần ».

Quyết định được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa lực lượng Houthi ở Yemen và Ả Rập Xê Út leo thang. Có khả năng Iran sẽ vận động Houthi phong tỏa eo biển Bab El Mandeb ở Hồng Hải để gây sức ép về dầu lửa đối với Mỹ và các đồng minh.

************

Kiev bị tấn công, sau khi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đến thăm

Theo Hãng tin AFP, sáng sớm 16-7, một loạt tiếng nổ đã vang lên ở thủ đô Kiev của Ukraine ngay sau nửa đêm, Không quân Ukraine phát cảnh báo về việc nhiều tên lửa đạn đạo của Nga đang lao tới.

"Nga đã tập kích thủ đô Kiev bằng tên lửa đạn đạo trong cuộc tấn công diễn ra rạng sáng 16-7" - báo The Kyiv Independent của Ukraine đưa tin.

Trên bầu trời thủ đô Kiev xuất hiện nhiều luồng chớp sáng, sau đó là nhiều tiếng nổ. Cuộc tấn công diễn ra chỉ vài giờ sau khi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đến thăm Kiev nhằm thúc đẩy hợp tác quốc phòng với Ukraine. Chưa rõ bà đã rời Kiev chưa.

Thị trưởng Kiev Vitali Klitschko thông tin một nhà kho đã bị trúng đạn, đồng thời "các mảnh vỡ tên lửa rơi xuống những tòa nhà không phải nhà ở".

Cùng thời điểm, thành phố Kharkov ở đông bắc Ukraine bị máy bay không người lái tấn công, theo thị trưởng thành phố.

Hiện Nga chưa lên tiếng về thông tin trên.

Trước đó, Ukraine cho biết các cuộc tấn công của Nga đã khiến 13 người thiệt mạng và khoảng 50 người bị thương trên khắp Ukraine trong ngày 15-7. Các cuộc tấn công ban ngày nhắm vào cơ sở công nghiệp và y tế tại thành phố cảng Odessa bên bờ Biển Đen, cũng như thành phố Sumy ở đông bắc Ukraine, gần biên giới với Nga.

Kể từ tháng trước, thủ đô Kiev thường xuyên trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo từ Nga. Đây là loại vũ khí có tốc độ nhanh và khó bị đánh chặn hơn.

Châu Âu và Ukraine hợp tác sản xuất drone

Ngày 15-7, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã công bố thỏa thuận hợp tác với Ukraine về sản xuất thiết bị bay không người lái (drone).

Phát biểu tại Kiev bên cạnh Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, bà Von der Leyen cho biết thỏa thuận sẽ kết hợp công nghệ drone của Ukraine với quy mô sản xuất lớn của châu Âu.

Bà Von der Leyen nhấn mạnh EU và Ukraine hợp tác nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp quốc phòng của cả hai bên, từ đó tăng cường đầu tư và sản xuất. Tuy nhiên, bà Von der Leyen không đưa ra thông tin chi tiết về việc liệu có khoản ngân sách mới nào được phân bổ cho thỏa thuận này hay không.

Châu Âu gần đây bắt đầu giải ngân khoản vay trị giá 90 tỉ euro (103 tỉ USD) nhằm hỗ trợ quốc phòng và ngân sách cho Ukraine. Đợt giải ngân ban đầu trong gói vay này trị giá 6 tỉ euro, nhằm hỗ trợ Ukraine tăng cường sản xuất drone.

Trước đó, Tổng thống Zelensky cho biết Ukraine hiện sản xuất 10 triệu drone/năm và đặt mục tiêu tăng gấp đôi sản lượng.

Liên hợp quốc lo ngại leo thang xung đột tại Trung Đông

Ngày 15-7, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã bày tỏ quan ngại sâu sắc trước tình trạng leo thang xung đột tại khu vực Trung Đông.

Trong một tuyên bố, người phát ngôn Stephane Dujarric cho biết ông Guterres thúc giục tất cả các bên thực hiện các bước đi ngay lập tức để hạ nhiệt căng thẳng và quay trở lại lộ trình đối thoại và ngoại giao.

Bên cạnh đó, Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhấn mạnh việc nối lại các hành động thù địch toàn diện sẽ gây ra những tổn thất nghiêm trọng đối với dân thường và để lại những hậu quả thảm khốc cho hòa bình, an ninh quốc tế cũng như nền kinh tế toàn cầu.

Ông Guterres cũng kêu gọi khôi phục hoàn toàn các quyền tự do hàng hải quốc tế bên trong và xung quanh eo biển Hormuz, đồng thời khẳng định việc thực thi các quyền này phải được tất cả các bên tôn trọng theo luật pháp quốc tế.

Cùng ngày, quân đội Mỹ cho biết đã hoàn tất đợt tấn công mới nhất nhằm vào các mục tiêu của Iran với mục đích làm suy giảm thêm khả năng của Tehran trong việc tấn công các tàu thương mại tại eo biển Hormuz.

Ông Trump: Iran cho phép công dân Mỹ bị giam giữ oan sai rời khỏi nước này

Ngày 15-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran đã cho phép một công dân Mỹ - người mà ông nói là đã bị "giam giữ oan sai" vào năm 2024 (trong thời Tổng thống Joe Biden) - rời khỏi nước này, theo Hãng tin Reuters.

"Cô ấy đã rời khỏi Iran an toàn và trong tình trạng tốt. Nước Mỹ đánh giá cao cử chỉ thiện chí này của Iran" - ông Trump viết trên nền tảng Truth Social.

Số người chết trong động đất ở Venezuela tiếp tục tăng

Theo Hãng tin AFP, số liệu cập nhật ngày 15-7 cho thấy số người thiệt mạng trong động đất kép xảy ra tại Venezuela đã vượt 4.800 người

Hai trận động đất mạnh 7,2 và 7,5 độ xảy ra chỉ cách nhau khoảng một phút vào ngày 24-6, tàn phá bang ven biển La Guaira ở phía bắc thủ đô Caracas.

Trên ứng dụng Telegram, Chủ tịch Quốc hội Jorge Rodriguez thông tin động đất đến nay đã cướp đi sinh mạng của 4.829 người.

Ba tuần sau thảm họa, lực lượng cứu hộ cùng người nhà của các nạn nhân tại La Guaira vẫn tiếp tục nỗ lực tìm kiếm những người còn bị chôn vùi dưới đống đổ nát của các tòa nhà.

Trung Quốc ban hành quy định kiểm soát các công cụ bạn đồng hành ảo AI

Theo TTXVN, ngày 15-7, Trung Quốc đã ban hành quy định mới nhằm hạn chế tình trạng phụ thuộc cảm xúc vào các công cụ bạn đồng hành ảo tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Đây được coi là bước đi mới trong nỗ lực quản lý lĩnh vực đang tăng trưởng nhanh chóng này.

Cụ thể, theo quy định mới, các nền tảng phải có khả năng phát hiện các dấu hiệu khủng hoảng tâm lý, can thiệp kịp thời trong các tình huống khẩn cấp, giới hạn thời gian sử dụng, trao cho người dùng toàn quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân, cũng như ngăn chặn hành vi lạm dụng thông tin người dùng.

Quy định trên định nghĩa bạn đồng hành ảo AI là dịch vụ cung cấp "tương tác cảm xúc liên tục" thông qua văn bản, hình ảnh, âm thanh hoặc video; trong khi loại trừ các ứng dụng AI thực hiện tác vụ thông thường như dịch vụ khách hàng, hỗ trợ công việc, giáo dục và nghiên cứu khoa học.

Các dịch vụ bạn đồng hành ảo AI đang được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực từ dịch vụ khách hàng, hỗ trợ sức khỏe tâm thần cho đến chăm sóc trẻ em và người cao tuổi. Công nghệ này ngày càng trở nên phổ biến nhờ khả năng mô phỏng tính cách và hội thoại giống như con người.

Tuy nhiên, điều này làm dấy lên những lo ngại rằng người dùng sẽ hình thành sự phụ thuộc cảm xúc cũng như đối mặt với nhiều rủi ro khác. Do đó, dư luận kêu gọi siết chặt quản lý đối với dịch vụ này.

Giải nhiệt

*********

Lionel Messi tỏa sáng với cú đúp kiến tạo giúp Argentina lội ngược dòng đánh bại tuyển Anh 2-1 ở trận bán kết World Cup 2026. Với chiến thắng này, Argentina sẽ gặp Tây Ban Nha ở chung kết.

Trận đấu nóng lên ngay sau tiếng còi khai cuộc, khi cầu thủ hai bên liên tục có những pha va chạm nảy lửa, buộc trọng tài chính Ismail Elfath phải liên tiếp cắt còi để hạ hỏa những cái đầu nóng. Thế trận căng thẳng cộng với sự toan tính kỹ lưỡng của cả hai đã tạo ra một thế trận vô cùng chặt chẽ.

Suốt nửa giờ đồng hồ đầu tiên, hai đội đề cao sự an toàn bên phần sân nhà và không mạo hiểm tấn công. Sự thận trọng quá mức này đã vô tình tạo nên một thống kê lịch sử khi đây là lần đầu tiên tại một vòng chung kết World Cup kể từ năm 1966, người hâm mộ không được chứng kiến bất kỳ một cú dứt điểm nào trong 30 phút đầu trận.

Sự bế tắc chỉ được phá vỡ ở phút 33, khi trung vệ John Stones phía tuyển Anh đánh đầu đưa bóng đi chưa chính xác sau cú đá phạt của Declan Rice. Về mặt thế trận, các học trò của HLV Lionel Scaloni là những người kiểm soát bóng chủ động hơn (55% so với 45% của đoàn quân HLV Thomas Tuchel). Hiệp 1 khép lại mà chưa có bàn thắng nào được ghi.

Tuyển Argentina là đội nhập cuộc tốt hơn trong hiệp 2, nhưng tuyển Anh mới là đội có được bàn thắng mở tỉ số trận đấu. Từ pha tấn công bên cánh phải, Morgan Roger có đường tạt chuẩn xác để Gordon băng vào dứt điểm thuận lợi để đánh bại thủ thành Argentina... 1-0 cho tuyển Anh ở phút 55.

Sau bàn thua, tuyển Argentina tràn lên tấn công và tạo ra vô số tình huống nguy hiểm, nổi bật với 2 pha dứt điểm của Mac Allister đều đưa bóng đi trúng cột dọc. Những nỗ lực không biết mệt mỏi của đoàn quân HLV Lionel Scaloni đã được đền đáp bằng bàn thắng gỡ hòa ở phút 86.

Từ pha phối hợp phạt góc, Messi thực hiện đường chuyền thuận lợi cho Enzo Fernandez. Cầu thủ số 24 tung cú dứt điểm đẹp mắt từ ngoài vòng 16m50 và thủ môn Pickford dù có bay người hết cỡ cũng không thể cản phá.

Tiếp đà hưng phấn, tuyển Argentina tràn lên tấn công trong những phút bù giờ và có được bàn thắng kết liễu trận đấu. Từ đường chuyền bằng chân phải của Messi, bóng đến đúng vị trí của tiền đạo Lautaro Martinez và cầu thủ vừa vào sân thay người đã đánh đầu đưa bóng đi vào lưới trong sự bất lực của thủ thành người Anh, giúp Argentina dẫn 2-1. Đó cũng là tỉ số chung cuộc của trận đấu và Argentina giành tấm vé vào trận chung kết World Cup 2026 gặp đối thủ Tây Ban Nha.

*********

TIN TỔNG HỢP - RFI

RFI

(AFP) - Min Aung Hlaing thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Thái Lan kể từ khi lãnh đạo chính quyền dân sự Miến Điện. Theo thông báo hôm nay của ngoại trưởng Thái Lan, ông Min Aung Hlaing sẽ đến Bangkok vào tháng 08/2026. Tại cuộc họp báo, ngoại trưởng Thái Lan Sihasak Phuangketkeow phát biểu : « Tốt hơn là nên đưa Miến Điện hội nhập trở lại. Sau 5 năm, chúng tôi cho rằng đã đến lúc cần đối thoại, lắng nghe, và để họ giải thích. » Miến Điện đã bị ASEAN gạt ra bên lề kể từ cuộc đảo chính quân sự năm 2021 dẫn đến cuộc nội chiến kéo dài 5 năm qua.

(Yonhap) - Seoul, Washington và Tokyo ký biên bản ghi nhớ hợp tác về lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (PRM) nhằm đối phó với Nga và Trung Quốc. Biên bản được ký bên lề thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 07/07/2026. Một quan chức bộ Ngoại Giao Hàn Quốc cho biết mục tiêu là thiết lập một cơ chế hợp tác liên chính phủ, cho phép các doanh nghiệp của ba nước cùng thâm nhập thị trường lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ toàn cầu. Thỏa thuận đặc biệt nhắm tới các thị trường tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương.

(AFP) - Tư pháp Hàn Quốc tuyên trắng án cho một người đào tẩu Bắc Triều Tiên bị cáo buộc chuyển tiền trái phép cho người thân ở miền Bắc. Luật sư của người này hôm nay 15/07/2026 cho biết như trên. Theo chính quyền Seoul, hiện có khoảng 34.000 người Bắc Triều Tiên đào tẩu đang sinh sống tại Hàn Quốc. Nhiều người trong số họ thường gửi tiền cho thân nhân ở lại miền Bắc. Tuy nhiên, hiện chưa có một cơ chế pháp lý rõ ràng nào cho các hoạt động chuyển tiền này, do hai miền Triều Tiên không có quan hệ ngân hàng trực tiếp. Những người đào tẩu thường phải dựa vào các mạng lưới trung gian không chính thức thông qua Trung Quốc.

(AFP) - Israel sẵn sàng thúc đẩy kế hoạch rút quân khỏi hai khu vực ở miền nam Liban. Phát biểu của ngoại trưởng Israel, Gideon Saar, được đưa ra hôm 14/07/2026, trong bối cảnh các cuộc đàm phán mới bắt đầu diễn ra tại Roma, Ý. Hiện chưa có thông tin nào về nội dung các cuộc đàm phán tại thủ đô Ý. Hai nước đã đạt được ngày 26/06 một thỏa thuận khung hướng tới một « nền hòa bình lâu dài », bắt đầu bằng việc Israel rút quân khỏi các « khu vực thí điểm » ở miền nam Liban, nhưng Hezbollah thân Iran vẫn bác bỏ văn kiện này.

Quảng cáo

(AFP) - Anh thiết lập « lệnh giới nghiêm » về mạng xã hội từ nửa đêm đến 6 giờ sáng đối với thanh thiếu niên 16-18 tuổi. Các biện pháp được công bố hôm 14/07/2026 cũng bao gồm việc kiểm soát hoạt động sử dụng chatbot trí tuệ nhân tạo, yêu cầu người dưới 18 tuổi phải thực hiện các khoảng nghỉ định kỳ khi sử dụng những nền tảng này. Luân Đôn cũng muốn buộc các nền tảng có tính gây nghiện phải cài đặt mặc định những chế độ hạn chế, nhằm vô hiệu hóa các tính năng dễ gây nghiện đối với người dùng từ 16 đến 18 tuổi. Biện pháp này bổ sung cho lệnh cấm những người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội được công bố hồi tháng 6.

(AFP) - Úc sẽ xây dựng luật nhằm quản lý cách tiêu thụ nước và điện của các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) , đồng thời bảo vệ quyền tác giả trong lĩnh vực sáng tạo. Tuyên bố của thủ tướng Anthony Albanese được đưa ra hôm 14/07/2026. Ông cho biết sẽ gặp những người đứng đầu các bang và vùng lãnh thổ của Úc vào tháng 8 để thảo luận về các dự luật dự kiến được trình vào năm sau. Mục tiêu là củng cố niềm tin vào AI và bảo vệ an ninh quốc gia.

(RFI) - Bang New York tạm dừng xây dựng các trung tâm dữ liệu lớn, công suất từ 50 megawatt trở lên, trong vòng 1 năm, một hành động chưa từng có tại Hoa Kỳ. Thống đốc bang Kathy Hochul giải thích là sự phát triển của các trung tâm này có nguy cơ dùng quá nhiều điện nước, khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên và tạo ra sự bất ổn cho người dân New York. Tại Mỹ, giới lãnh đạo chính trị nhìn chung vẫn ủng hộ ngành công nghệ, nhưng nhiều cử tri phản đối việc xây dựng các cơ sở hạ tầng như vậy gần khu dân cư, nên nhiều nơi đã ra quy định hạn chế ở cấp địa phương.

(AFP) - Sau nhiều đợt nắng nóng gay gắt và thiếu mưa kéo dài từ tháng 4, nước Pháp đang đối mặt với một đợt hạn hán « đặc biệt nghiêm trọng » và « rất đáng lo ngại ». Bộ trưởng Chuyển đổi Sinh thái của Pháp, Monique Barbut, hôm 14/07/2026 cho biết năm nay hạn hán cũng đến sớm bất thường. Tổng cộng 99/101 tỉnh của Pháp đang áp dụng một phần hoặc toàn bộ các biện pháp hạn chế sử dụng nước. 43 tỉnh đã ở mức báo động khẩn cấp. Gần 1/3 các điểm đo mực nước đang ở mức thấp hơn các ngưỡng tối thiểu từng ghi nhận trong 20 năm qua, một phần tư các dòng suối nhỏ hiện đã khô cạn, tình trạng chưa từng có kể từ khi hệ thống giám sát quốc gia được triển khai vào năm 2012.

(AFP) - Một thỏa thuận dỡ bỏ các hạn chế đi lại giữa Gibraltar (vùng lãnh thổ hải ngoại của Anh) và Tây Ban Nha đã được ký hôm 14/07/2026 tại Bruxelles dưới sự bảo trợ của Ủy Ban Châu Âu. Hàng nghìn lao động Tây Ban Nha và Anh sẽ có cuộc sống hằng ngày thuận lợi hơn khi hiệp ước tự do đi lại có hiệu lực từ hôm nay 15/07. Thỏa thuận được ký sau nhiều năm đàm phán đầy khó khăn, trong bối cảnh căng thẳng giữa Luân Đôn và Bruxelles gia tăng sau Brexit cách nay 6 năm. Ngoại trưởng Tây Ban Nha José Manuel Albares nhận định thỏa thuận này « mở ra một kỷ nguyên mới » và tạo nên « những cơ hội to lớn sau ba thế kỷ ».

(AFP) - Nhật Bản : Một gia đình phát hiện gấu chui vào bếp tìm thức ăn. Ngày 15/07/2026, cảnh sát ở tỉnh Iwate (phía bắc Nhật Bản) cho biết nhận được một cú điện thoại cầu cứu từ một gia đình vào tối 13/07 vì thấy một con gấu đang lục tủ lạnh. Theo « dấu vết để lại, con gấu đã rời khỏi bếp bằng cửa sau và lật thùng rác để tìm thức ăn thừa ». Đây là trường hợp gấu vào nhà dân mới nhất. Chỉ trong hai tháng, tính từ ngày 01/04, gấu đã giết chết ít nhất 5 người tại Nhật Bản, trong khi cả năm 2025 có 13 vụ gấu tấn công gây chết người. Tháng 6, vài chục cảnh sát, thợ săn và nhân viên thành phố phải mất 4 ngày để bắt một con gấu đang lang thang ở Utsunomiya, phía bắc thủ đô Tokyo, khiến nhiều trường học phải đóng cửa.

**********

Theo TASS, Bộ trưởng Quốc phòng Hungary Romulus Ruszin-Szendi ngày 14/7 tuyên bố chính phủ của Thủ tướng Peter Magyar muốn "đóng cửa" với Nga nhằm xóa bỏ ảnh hưởng của chính phủ tiền nhiệm.

"Hungary phải khôi phục lòng tin của các đồng minh NATO và EU. Để làm được điều đó, chúng tôi buộc phải đóng cửa với Nga", ông Ruszin-Szendi cho biết.

hungary hvg.jpg — Bộ trưởng Quốc phòng Hungary Romulus Ruszin-Szendi. Ảnh: hvg

Bộ trưởng Ruszin-Szendi nhấn mạnh lợi ích của Hungary và các đối tác là trùng khớp, cho biết bước đi đầu tiên của Budapest là xin lỗi các đồng minh, đặc biệt là Phần Lan và Thụy Điển. Ông Ruszin-Szendi cũng cam kết Hungary sẽ hoàn thành nghĩa vụ của NATO về việc tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035.

"Lợi ích của Hungary trong lĩnh vực an ninh là hết sức rõ ràng: chúng tôi chỉ có thể thiết lập quan hệ đối tác chiến lược về quốc phòng với những đồng minh đáng tin cậy. Chúng tôi sẽ không thỏa hiệp về các vấn đề liên quan đến an ninh quốc gia, bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu, bảo đảm an ninh nguồn cung và tư cách thành viên NATO", quan chức Hungary nói.

Theo giới quan sát, khác với thời chính quyền tiền nhiệm của cựu Thủ tướng Orban có xu hướng xa rời EU và thân Nga, chính quyền mới của Thủ tướng Magyar có cách tiếp cận mang tính xây dựng hơn đối với Ukraine và châu Âu. Tuy vậy, các động thái gần đây của Budapest vẫn thể hiện thái độ thận trọng nhất định.

*********

Theo kênh Zvezda, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 15/7 tuyên bố Moscow đang nhận được các tín hiệu từ Mỹ về việc sẵn sàng nối lại nỗ lực trung gian nhằm giải quyết cuộc xung đột Ukraine.

"Tình hình tại Vùng Vịnh hiện là ưu tiên hàng đầu của Mỹ, khiến vấn đề Ukraine tạm thời bị đẩy xuống hàng thứ yếu. Tuy nhiên, chúng tôi đã nhận được các tín hiệu cho thấy Washington sẵn sàng hỗ trợ quá trình hòa đàm", ông Peskov cho biết.

1405861 tass.jpg — Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov. Ảnh: TASS

Cách đây không lâu, Trợ lý tổng thống Nga Nikolai Patrushev cũng khẳng định Tổng thống Mỹ Donald Trump và chính quyền Washington thực sự mong muốn giải quyết vấn đề Ukraine thông qua đàm phán.

"Dù Mỹ liên tục thể hiện thiện chí, nhưng một số lực lượng ở châu Âu lại đang tìm cách cản trở tiến trình hòa đàm. Các lực lượng này đang tác động đến chính quyền của Tổng thống Volodymyr Zelensky thông qua nhiều hình thức hỗ trợ cả về tài chính, vật chất và quân sự", ông Patrushev nói.

Ukraine tấn công trực thăng và hàng loạt tàu Nga

Theo báo Pravda, Tư lệnh Lực lượng Không người lái Ukraine (USF) Robert "Magyar" Brovdi ngày 15/7 thông báo quân đội nước này bắn hạ một trực thăng Mi-28 của Nga ở gần khu định cư Viazove thuộc vùng Belgorod.

UAV Ukraine truy đuổi trực thăng Mi-28 của Nga ở Belgorod. Video: Pravda

"Đơn vị không người lái số 427 đã triển khai UAV cảm tử để truy đuổi một trực thăng Mi-28 của Nga. Cú va chạm sau đó đã khiến cho máy bay của đối phương rơi xuống đất và mất đi khả năng hoạt động", ông Brovdi thông tin.

Cũng theo ông Brovdi, các lực lượng Ukraine đã tập kích thành công 20 tàu Nga ở Biển Azov trong đêm 14/7, bao gồm 17 tàu chở dầu, 2 tàu chở khí đốt và 1 tàu kéo.

********

LHQ cho biết tháng 6 là tháng nhiều dân thường Ukraine thiệt mạng nhất kể từ đầu xung đột, khi Nga tăng tập kích các đô thị nước này.

Phái đoàn Giám sát Nhân quyền Liên Hợp Quốc tại Ukraine (HRMMU) ngày 14/7 cho hay ít nhất 293 dân thường Ukraine thiệt mạng trong tháng 6, nâng tổng số người chết từ đầu năm đến nay lên gần 1.400. Con số này tăng 37% so với cùng kỳ năm ngoái và cao hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm 2024.

Người dân đứng tại hiện trường một vụ tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Nga ở thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 2/6. Ảnh: Reuters — Người dân đứng tại hiện trường một vụ tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Nga ở thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 2/6. Ảnh: *Reuters*

Theo trưởng phái đoàn HRMMU Danielle Bell, số liệu tháng 6 "cho thấy xu hướng leo thang đáng báo động với số dân thường thương vong ngày càng tăng, do việc gia tăng sử dụng các vũ khí có sức công phá lớn tại những khu vực đô thị đông dân cư".

HRMMU cho rằng nguyên nhân thương vong dân thường của Ukraine gia tăng phần lớn do Nga liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích tầm xa quy mô lớn vào các thành phố như Dnipro, Odessa và thủ đô Kiev của Ukraine. Nga thường xuyên sử dụng tên lửa đạn đạo, vốn có tốc độ cao và khả năng sát thương lớn, trong các cuộc tấn công như vậy.

Theo Liên Hợp Quốc, số dân thường thương vong do vũ khí tầm xa từ tháng 1 đến tháng 6 đã tăng 60% so với cùng kỳ năm 2025. Ukraine gần như không còn vũ khí phòng không để đối phó hiệu quả với tên lửa đạn đạo Nga.

Nga chưa bình luận về thông tin. Nước này nhiều lần tuyên bố chỉ nhắm vào các mục tiêu quân sự hoặc hạ tầng năng lượng Ukraine, không nhắm vào dân thường.

Giới chức Ukraine lâu nay vẫn liên tục lên tiếng về những khó khăn trong việc đánh chặn tên lửa đạn đạo Nga, kêu gọi các đồng minh châu Âu đẩy mạnh hỗ trợ hệ thống phòng thủ tên lửa, đồng thời tích cực vận động Mỹ cho phép sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot.

Một vụ nổ thắp sáng bầu trời thủ đô Kiev, Ukraine, trong cuộc tập kích của Nga hôm 2/6. Ảnh: Reuters — Vụ nổ thắp sáng bầu trời thủ đô Kiev, Ukraine, trong cuộc tập kích của Nga hôm 2/6. Ảnh: *Reuters*

Ukraine nhiều lần ca ngợi hiệu quả của Patriot, nhấn mạnh đây là vũ khí duy nhất đối phó được tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và tên lửa đạn đạo chiến thuật Iskander-M của Nga.

Tại các khu vực gần tiền tuyến, máy bay không người lái tầm ngắn (drone) lại là nguyên nhân gây ra phần lớn số thương vong dân thường trong năm 2026.

Bell lưu ý drone đã "thay đổi hoàn toàn môi trường sống" của những người dân ở gần tiền tuyến. "Nhiều người kể rằng họ thường xuyên có cảm giác bị drone săn đuổi dù chỉ đang làm các công việc thường nhật như mua thức ăn, dắt chó đi dạo, đạp xe, làm vườn hay di tản đến nơi an toàn", bà nói.

Thống kê của CNN dựa trên số liệu từ giới chức địa phương Ukraine cho thấy các đợt tấn công trong nửa đầu tháng 7 đã khiến ít nhất 240 dân thường thiệt mạng và 1.904 người bị thương. Hôm 2/7, một đợt tấn công dữ dội khác của Nga vào Kiev khiến ít nhất 30 người thiệt mạng, trong đó có một gia đình 6 người.

Ukraine cũng đáp trả bằng các cuộc tập kích tầm xa bằng UAV vào cơ sở dầu khí sâu trong lãnh thổ Nga. Giới chức Nga chưa công bố con số thống kê về thương vong dân thường trong những đợt tấn công như vậy.

Vũ Hoàng (Theo CNN, AFP, Reuters)

**********

Dự luật có tên Đạo luật trừng phạt Nga (Sanctioning Russia Act) đã được xây dựng trong hơn một năm qua, nhằm gia tăng sức ép lên Matxcơva và làm suy giảm nguồn thu phục vụ chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine.

Dự luật này đang gây nhiều sự chú ý vì nếu được thông qua, Mỹ có thể áp thuế quan thứ cấp rất cao lên cả những nước mua dầu mỏ và khí đốt của Nga.

Trong dự luật có gì?

Hôm 10-7, chỉ một ngày trước khi đột ngột qua đời, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham thông báo các nhà lập pháp đã đạt được thỏa thuận với Nhà Trắng để thúc đẩy dự luật.

Ngày 14-7 (giờ Mỹ), các thượng nghị sĩ đã công bố phiên bản sửa đổi của dự luật trừng phạt Nga do ông Graham khởi xướng.

Theo Đài CNN, nếu được thông qua, dự luật dài hơn 60 trang này sẽ áp các biện pháp trừng phạt đối với giới lãnh đạo chính trị và quân sự Nga, gồm cả Tổng thống Vladimir Putin, cùng các nhà tài phiệt, doanh nghiệp nhà nước và các công ty nước ngoài hỗ trợ nền công nghiệp quốc phòng của Nga.

Dự luật cũng sẽ cho phép trừng phạt các tàu chở dầu, dự án năng lượng và tổ chức tài chính của Nga.

Ngoài ra, dự luật sẽ trao cho Tổng thống Mỹ quyền áp thuế quan thứ cấp rất cao đối với hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia tiếp tục làm ăn với lĩnh vực năng lượng của Nga.

Phiên bản sửa đổi của dự luật sẽ cho phép Mỹ áp mức thuế quan lên tới 100% đối với 5 quốc gia nhập khẩu nhiều dầu thô và khí đốt tự nhiên của Nga nhất.

Phiên bản ban đầu của dự luật thậm chí đề xuất áp mức thuế tới 500%.

Theo các trợ lý tại Thượng viện Mỹ, 5 nước mua dầu thô Nga nhiều nhất là Trung Quốc, Ấn Độ, Slovakia, Hungary và Azerbaijan.

Năm nước nhập khẩu khí tự nhiên của Nga nhiều nhất là Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hungary và Bỉ.

Một trợ lý Thượng viện giải thích rằng "phần lớn nguồn thu của Nga, đặc biệt là khoản được sử dụng cho cuộc chiến tại Ukraine, đến từ xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt", vì vậy dự luật được "thiết kế có mục tiêu rõ ràng", tập trung vào lĩnh vực này của nền kinh tế Nga.

Theo một trợ lý khác tại Thượng viện, tại Hội nghị thượng đỉnh NATO tuần trước, ông Graham và Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Jeanne Shaheen đã có nhiều cuộc trao đổi cấp cao với các quan chức trong chính quyền ông Trump, trong đó có Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, nhằm thúc đẩy dự luật.

Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Richard Blumenthal, một trong những người bảo trợ chính của dự luật, cho biết các điểm đàm phán với chính quyền ông Trump "chủ yếu mang tính kỹ thuật". Ông nói rằng trong phiên bản ban đầu của dự luật, hơn 60 quốc gia có thể bị áp thuế.

Tuy nhiên phiên bản mới sửa đổi của dự luật chỉ còn áp thuế với 5 nước mua dầu Nga nhiều nhất và 5 nước mua khí đốt Nga nhiều nhất. Trong đó Trung Quốc đều thuộc cả hai nhóm này.

Ông Blumenthal nói rằng mức thuế cụ thể sẽ do Đại diện Thương mại Mỹ quyết định và dự kiến được ấn định ở "mức phù hợp" để ngăn cản Trung Quốc, Ấn Độ và các nước khác mua dầu khí Nga.

"Sự tưởng niệm xứng đáng" dành cho ông Graham

Hiện chưa rõ khi nào dự luật sẽ được đưa ra bỏ phiếu, nhưng Hãng Reuters dẫn thông tin từ các trợ lý tại Thượng viện Mỹ cho biết dự luật hiện có 26 nghị sĩ đồng bảo trợ và con số này vẫn đang tăng.

Các thượng nghị sĩ tin tưởng dự luật sẽ được thúc đẩy thông qua tại cả Thượng viện lẫn Hạ viện Mỹ sau khi nhận được sự ủng hộ của Tổng thống Donald Trump.

Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Richard Blumenthal cho biết ông tin rằng dự luật này có thể được thông qua "trước tháng 8".

Ông nói lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune đã phát tín hiệu "sẵn sàng đưa dự luật ra xem xét khi có đủ số phiếu, và tôi tin rằng chúng tôi đã có đủ số phiếu đó".

"Dự luật này đã được đàm phán trong gần hai năm, rất công phu, đôi lúc gian nan và kéo dài" - vị thượng nghị sĩ đến từ bang Connecticut nói.

Các thượng nghị sĩ thuộc Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa đều kêu gọi thông qua dự luật này, cho rằng đây là "sự tưởng niệm xứng đáng" dành cho ông Graham.

Ông Blumenthal kể lại ông đã nói chuyện với ông Graham "chỉ vài giờ trước khi ông qua đời" và "chưa từng thấy ông ấy phấn khởi đến vậy, bởi chúng tôi vừa nhận được thông tin Nhà Trắng sẽ ủng hộ dự luật trừng phạt sau quá trình đàm phán lưỡng đảng công phu, đôi lúc khó khăn, với Đại diện Thương mại Mỹ, Nhà Trắng và Bộ Tài chính Mỹ".

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Katie Britt từ bang Alabama - một người đồng bảo trợ khác - cho biết bà đã nói chuyện với ông Graham tối 11-7 và "ông ấy rất hào hứng khi Nhà Trắng đồng ý ủng hộ dự luật trừng phạt Nga".

"Ông ấy vừa nói chuyện với Tổng thống. Ông nói đây sẽ là thành tựu có ý nghĩa nhất trong sự nghiệp chính trị lâu dài của mình" - bà Britt kể.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Rick Scott từ bang Florida khẳng định ông sẽ ủng hộ dự luật.

Ngày 14-7, Tổng thống Donald Trump bày tỏ lạc quan rằng dự luật sẽ được thông qua và trở thành luật, nhưng gợi ý có thể bổ sung các biện pháp nhằm vào Iran và nhóm vũ trang Hezbollah.

"Tôi tôn trọng Tổng thống, nhưng ông ấy đã chấp thuận dự luật này và chúng ta nên thúc đẩy thông qua dự luật, thay vì mở rộng nó sang những mục tiêu khác" - ông Blumenthal nói với các phóng viên ngày 14-7.

*******