Hiệp định tự do mậu dịch giữa Canada, Hoa Kỳ và Mêhicô được ký trong nhiệm kỳ đầu của tổng thống Mỹ Donald Trump. Chậm nhất là vào ngày 01/07/2026, 3 quốc gia có thể gia hạn hiệu lực của hiệp định thêm 16 năm. Với việc Hoa Kỳ từ chối gia hạn lần này, hiệp định vẫn sẽ được kéo dài nhưng từng năm một, đồng thời phải được rà soát hằng năm, trừ khi một trong 3 nước chính thức thông báo rút khỏi hiệp định.

Thông báo của Washington được đưa ra sau khi cuộc họp trực tuyến giữa chính quyền 3 nước không mang lại kết quả tích cực hơn. Theo AFP, đại diện Thương Mại của Nhà Trắng Jamieson Greer ra thông cáo cho biết « Hoa Kỳ không chấp nhận gia hạn USMCA theo thể thức hiện nay », do đó, hiệp định sẽ không được gia hạn, nhưng Washington sẽ « tiếp tục trao đổi với Mêhicô và Canada nhằm khắc phục những điểm hạn chế của hiệp định, cũng như giải quyết tình trạng thâm hụt thương mại » của Mỹ với hai nước này. Đại diện Thương Mại của Nhà Trắng đồng thời nhấn mạnh « hiệp định vẫn tiếp tục được áp dụng cho đến khi các vấn đề này được giải quyết hoặc cho đến khi hết hiệu lực », dự kiến là sau 10 năm nữa.

Đầu tháng 6, tổng thống Mỹ Donald Trump từng nói ông không có ý định gia hạn hiệp định như thể thức hiện nay, trong bối cảnh Washington đã khởi động các vòng đàm phán song phương với Mêhicô và Canada. Một vòng đàm phán mới giữa Hoa Kỳ và Mêhicô được lên lịch vào ngày 20/07, nhưng chưa có ngày giờ nào được công bố cho các cuộc đàm phán mới với Canada.

Canada và Mêhicô nằm trong số các đối tác thương mại hàng đầu của Hoa Kỳ, nhưng cũng là những nước đầu tiên bị Donald Trump áp thuế quan sau khi ông trở lại Nhà Trắng vào tháng 01/2025, với cáo buộc là 2 nước này chưa nỗ lực đầy đủ trong việc ngăn chặn nạn buôn bán ma túy Fentanyl, cũng như các dòng người di cư vào Hoa Kỳ. Theo số liệu của Mêhicô và Canada, hơn 80% hàng hóa xuất khẩu của 2 nước này sang Mỹ là trong khuôn khổ USMCA, nhờ đó được miễn thuế quan.

Theo một nguồn tin được Reuters trích dẫn, Ấn Độ đã xuất khẩu ít nhất 60.000 tấn xăng đến Nga. Một nguồn tin khác cho biết hai tàu chở khoảng 70.000 tấn xăng đã khởi hành đến Nga. Một nguồn tin thứ ba, cũng ẩn danh, xác nhận rằng Nga dự trù nhập tổng cộng 400.000 tấn xăng mỗi tháng, từ nhiều quốc gia khác. 

Đồng minh Belarus được cho đã tăng gần gấp ba lần lượng xăng vận chuyển bằng đường sắt sang Nga, lên hơn 70.000 tấn trong nửa đầu tháng 6 so với nửa đầu tháng 5.

Theo thông tín viên RFI tại Matxcơva, người dân đang đổ xô đến khắp các trạm xăng. Ở miền nam nước Nga, vùng Krasnodar, gần với Ukraina, nhu cầu nhiên liệu tăng cao, không chỉ để đáp ứng mùa vụ, mà còn do dòng người từ bán đảo Crimée đổ về để mua tích trữ nhiên liệu. Ở Yakuta vùng Siberia, người dân phải mua nhiên liệu theo hạn mức : 30 lít xăng, và 200 lít dầu diesel, bị cấm đổ xăng vào bình chứa phụ. Tại vùng Irkutsk, chính quyền đề nghị các doanh nghiệp cho phép làm từ xa để nhân viên hạn chế di chuyển bằng ô tô.

Chủ nhật 28/06, trong cuộc họp với các bộ trưởng và quan chức chính phủ, tổng thống Vladimir Putin thừa nhận rằng các cuộc tấn công bằng drone của Ukraina nhắm vào các nhà máy lọc dầu đã gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu ở một số khu vực, nhưng khẳng định Nga đang giải quyết vấn đề này.

Tuần trước, Quốc Hội Nga cũng đã thông qua các sửa đổi về luật thuế, đề xuất trợ cấp nhập khẩu nhiêu liệu, được điều chỉnh theo chi phí vận chuyển và giá cả của Ấn Độ.

Thông tín viên RFI từ Kiev, Emmanuelle Chaze cho biết tình hình tại chỗ :

« Ba triệu dân tại thủ đô Ukraina đã trải qua một đêm kinh hoàng. Hàng chục ngàn người đã phải trú ẩn trong các tầng hầm, trong các bãi đậu xe dưới lòng đất và trạm metro do Kiev suốt đêm bị tấn công với nhiều đợt drone và tên lửa của Nga.

près de 30 sites à travers la capital ont été touchés, plusieurs incendies ce sont déclarés, certains font toujours rage alors que plus de 570 pompiers sont sur place..des batiments résidentiels ont été détruits, éventrés par les frappes tout comme un centre de secours ou plusieurs ambulanciers ont été blessés, le plafond d'une station de métro s'estmême partiellement effondré suite à une frappe...ce matin les secouristes tentent de retrouver des survivants dans les décombres...un peu partout dans la capitale la forte concentration de fumée a rendu l'air irrespirable,  à un moment de forte chaleur et où les inquiétudes sont vives quant à l'état du réseau énergétique suite à ces attaques.

Khoảng 30 địa đểm tại thủ đô Ukraina bị nhắm tới, nhiều vụ hỏa hoạn bùng lên và ở một số nơi nhân viên cứu hỏa vẫn chưa dập tắt các đám cháy mặc dù 570 người vẫn có mặt tại hiện trường. Nhiều khu dân cư bị phá hủy vì các đợt oanh kích đêm qua, cũng như một trung tâm cứu hộ. Tại đây, nhiều nhân viên cấp cứu bị thương. Một phần mái của một trạm metro bị sập.

Sáng nay, các toán cứu hộ vẫn ra sức tìm kiếm những người còn sống sót trong đống đổ nát. Ở nhiều khu vực tại thủ đô của Ukraina vẫn bốc lên những đám khói đến ngạt thở dưới cái nắng nóng gay gắt. Nhiều người lo ngại hệ thống điện lực không trụ nổi sau loạt oanh kích lần này ».   

Trong thông cáo sáng 02/07, bộ Quốc Phòng Nga công nhận vừa tiến hành một « đợt oanh kích quy mô lớn nhắm vào các tập đoàn công nghiệp quốc phòng của Ukraina, vào các cơ sở năng lượng » tại Kiev và tại các sân bay quân sự ở các vùng Dnipropetrovsk, Poltava, Tcherkassy, Tchernihiv et Kiev. Cuộc tấn công này là nhằm trả đũa vụ Ukraina đã nhắm vào các lợi ích của Nga.

Bộ Ngoại Giao Ukraina kêu gọi các đồng minh cung cấp thêm cho Kiev các hệ thống phòng không để đối phó với các đợt oanh kích ồ ạt của Matxcơva. Tổng thống Zelensky kêu gọi Hoa Kỳ cấp giấy phép cho Ukraina sản xuất tên lửa Patriot.

Hơn hai triệu lính Nga và Ukraina thiệt mạng, bị thương hay mất tích

Theo báo cáo của Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc Tế CSIS, trụ sở tại Washington, Hoa Kỳ công bố hôm 01/07/2026, chiến tranh Ukraina do Nga tiến hành từ hơn 4 năm qua đã gây nhiều thiệt hại cho cả hai phía. Hơn hai triệu lính Nga và Ukraina thiệt mạng, bị thương hay mất tích.

Phía Nga có từ 400.000 đến 450.000 quân nhân tử trận trong tổng số 1,4 thương vong ( thiệt mạng, bị thương, mất tích ). Theo CSIS, thiệt hại về nhân mạng của Nga trong chiến tranh Ukraina đến nay « cao gấp 4 lần so với tổng số quân nhân Mỹ tử trận trong tất cả các cuộc xung đột kể từ sau Đệ Nhị Thế Chiến và cao hơn gấp 9 lần tổng số binh sĩ của Nga thiệt mạng từ năm 1945 » cho đến khi tổng thống Vladimir Putin đưa quân xâm lược Ukraina vào tháng 2/2022

Về phía Ukraina, theo nghiên cứu của CSIS, 125.000 binh sĩ đã thiệt mạng và từ 525.000 đến 625.000 người bị thương.

Ông Trump nói đàm phán với Iran tại Qatar có tiến triển

Ngày 1-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp với Iran tại Qatar đang đạt được tiến triển, phát đi tín hiệu cho thấy ngoại giao vẫn đang được duy trì sau những đợt tấn công qua lại gần đây giữa hai nước, theo Hãng tin AFP.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi - người dẫn đầu phái đoàn Tehran - sau đó thông báo các cuộc đàm phán đã kết thúc và hai bên nhất trí thiết lập một kênh liên lạc để thông báo cũng như ghi nhận các hành vi vi phạm bản ghi nhớ (MOU) đã ký.

Iran trước đó khẳng định sẽ không đàm phán theo hình thức trực tiếp tại Doha về thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông.

"Xét về diễn biến hiện nay, tiến trình phi hạt nhân hóa Iran đang diễn ra thuận lợi. Chúng tôi đã giáng đòn rất mạnh vào họ, nhưng hiện hai bên đang có quan hệ rất tốt" - ông Trump nói với các phóng viên trước khi lên chuyên cơ Air Force One.

Biên bản ghi nhớ - do Qatar và Pakistan làm trung gian, được ký kết hồi tháng trước - bao gồm lệnh ngừng bắn kéo dài 60 ngày, mở lại eo biển Hormuz, cùng lộ trình hướng tới một thỏa thuận cuối cùng về chấm dứt chiến sự và chương trình hạt nhân của Iran.

CSIS: Số thương vong quân sự của cả Nga và Ukraine đã vượt mốc 2 triệu người

Theo Hãng tin AFP,  nghiên cứu mới vừa được công bố ngày 1-7 cho thấy số thương vong quân sự của cả hai bên trong cuộc xung đột giữa Nga - Ukraine đã vượt mốc 2 triệu người, trong đó lực lượng Nga chịu tổn thất nặng nề hơn.

"Tổng số thương vong của Nga và Ukraine đã vượt 2 triệu người" - Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) của Mỹ chỉ ra.

Họ ước tính từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine vào tháng 2-2022 đến nay, Nga có khoảng 400.000 - 450.000 binh sĩ thiệt mạng, trong tổng số khoảng 1,4 triệu trường hợp thương vong, bao gồm tử trận, bị thương và mất tích.

Trong cùng giai đoạn, Ukraine ghi nhận khoảng 525.000 - 625.000 trường hợp thương vong, trong đó có từ 125.000 - 150.000 binh sĩ thiệt mạng.

CSIS cho biết số binh sĩ Nga tử trận tại Ukraine cao hơn bốn lần tổng số quân nhân Mỹ thiệt mạng trong tất cả các cuộc chiến kể từ sau Thế chiến 2. Tổ chức này cũng nhận định tỉ lệ thương vong giữa Nga và Ukraine có thể đã tăng lên khoảng 8:1 trong nửa đầu năm nay, theo hướng Nga chịu tổn thất nhiều hơn.

Mỹ từ chối gia hạn hiệp định thương mại Bắc Mỹ theo hình thức hiện tại

Ngày 1-7, phía Mỹ thông báo nước này từ chối gia hạn Hiệp định Thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) theo hình thức hiện tại, đồng nghĩa với việc thỏa thuận này sẽ được xem xét lại hằng năm, theo Hãng tin AFP.

Động thái trên có thể sẽ làm gia tăng tình trạng không chắc chắn đối với cộng đồng doanh nghiệp, trong bối cảnh chuỗi cung ứng tại Bắc Mỹ, đặc biệt trong ngành ô tô, đã liên kết chặt chẽ giữa ba nước.

Tuy nhiên, USMCA vẫn tiếp tục có hiệu lực trong 10 năm tới, ngay cả khi không được gia hạn trước thời hạn 1-7. Hiệp định thương mại tự do này sẽ được xem xét hàng năm, trừ khi một quốc gia quyết định rút lui hoàn toàn.

"Mỹ không đồng ý gia hạn USMCA theo hình thức hiện tại. Vì vậy, hiệp định không được gia hạn. Mỹ sẽ tiếp tục làm việc với Mexico và Canada để khắc phục những hạn chế của hiệp định cũng như tình trạng thâm hụt thương mại của chúng tôi với hai quốc gia này"  - Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết.

Một quan chức cấp cao Mỹ giải thích thâm hụt thương mại là một trong những mối quan ngại chính của Washington, cùng với các cơ hội tiếp cận thị trường. Quan chức này cũng nêu bật căng thẳng về sữa và bắp.

Mỹ ký thỏa thuận xây dựng đại sứ quán thường trực tại Jerusalem

Ngày 1-7, Mỹ ký thỏa thuận xây dựng khu phức hợp đại sứ quán mới tại Jerusalem, động thái mà Israel cho rằng phản ánh "liên minh không thể phá vỡ" giữa hai nước, theo Hãng tin AFP.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel vào tháng 12-2017 và chỉ đạo chuyển đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv đến thành phố này. Tuy nhiên, các hoạt động của đại sứ quán vẫn được bố trí tại nhiều địa điểm khác nhau ở Jerusalem, cho đến khi tìm được vị trí phù hợp để xây dựng trụ sở thường trực.

Phát biểu trong lễ ký kết tại Bộ Ngoại giao Israel, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee khẳng định Washington "công nhận Jerusalem là thủ đô vĩnh viễn của người Do Thái".

"Chúng tôi sẽ cắm lá cờ Mỹ trên mảnh đất Jerusalem, xây dựng một khu phức hợp đại sứ quán mới thường trực, nơi sẽ đóng vai trò là trụ sở chính cho các hoạt động ngoại giao của chúng tôi tại Israel" - ông nói.

Khu phức hợp đại sứ quán mới sẽ được xây dựng tại khu Allenby ở phía nam Jerusalem.

Panama sẽ xây dựng nhà tù an ninh tối đa để giam các thủ lĩnh băng đảng

Ngày 1-7, Tổng thống Panama Jose Raul Mulino tuyên bố ông sẽ ra lệnh xây dựng một nhà tù với an ninh tối đa dành riêng cho các thủ lĩnh băng đảng, sau vụ một phạm nhân vượt ngục và làn sóng bạo lực gia tăng trên phạm vi cả nước, theo Hãng tin AFP.

Nhiều quốc gia Mỹ Latin thời gian qua đã tìm cách học theo mô hình xây dựng nhà tù của Tổng thống El Salvador Nayib Bukele. Nhà lãnh đạo này đang tiến hành chiến dịch toàn quốc chống lại các băng đảng đường phố, trong đó khoảng 92.000 người đã bị giam giữ kể từ năm 2022.

Dù không nhắc trực tiếp đến chính sách của ông Bukele, Tổng thống Mulino cho biết Panama sẽ siết chặt các quy định quản lý trại giam nhằm ngăn chặn tình trạng phạm nhân tiếp tục điều hành các băng nhóm tội phạm từ sau song sắt. Ông đổ lỗi cho các băng đảng này về hoạt động buôn bán ma túy và hầu hết các vụ giết người ở Panama.

"Chúng tôi sẽ xây dựng một nhà tù an ninh tối đa và siết chặt các quy định giam giữ đối với những người phạm tội ngay trong tù. Chúng tôi sẽ triển khai một kế hoạch quyết liệt hơn, cô lập hoàn toàn các thủ lĩnh băng đảng" - ông Mulino phát biểu trước Quốc hội, song không công bố chi tiết về kế hoạch này.

Venezuela: Số người chết trong động đất tăng lên 2.295 người, tổ chức quốc tang

Ngày 1-7, Chủ tịch Quốc hội Venezuela Jorge Rodriguez cập nhật số người thiệt mạng trong động đất kép tàn khốc tại Venezuela đã tăng lên 2.295 người, một tuần sau thảm họa.

Ông Rodriguez cho biết thêm hơn 11.000 người đã bị thương trong động đất, theo Hãng tin AFP.

Cùng ngày, Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez tuyên bố quốc tang kéo dài 7 ngày để tưởng niệm các nạn nhân trong động đất.

"Tâm hồn của Venezuela đang tan nát trước những mất mát về người do động đất tàn khốc gây ra" - bà Rodriguez bình luận trên ứng dụng Telegram khi thông báo quốc tang sẽ bắt đầu từ 18h ngày 1-7 theo giờ địa phương.

Ngày 1-7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo nước này đã tấn công một nhà máy lọc dầu của Nga tại Ufa, cách tiền tuyến hơn 1.300km.

Theo báo Guardian, một hồ sơ dày 927 trang do Văn phòng Đạo đức chính phủ Mỹ công bố ngày 30/6 cho thấy thu nhập liên quan tới tiền điện tử của ông Trump vượt xa phần lớn thu nhập truyền thống từ bất động sản và khu nghỉ dưỡng.

Trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai, ông Trump và gia đình đã đầu tư mạnh vào tiền kỹ thuật số và nhiều doanh nghiệp tiền số khác nhau. Đầu năm 2025, ông từng tuyên bố muốn Mỹ trở thành “thủ đô tiền điện tử của thế giới”. Thu nhập từ tiền điện tử của ông Trump được cộng thêm vào lợi nhuận từ các khoản dàn xếp pháp lý, bất động sản và các thỏa thuận bản quyền.

Nhiều dự án tiền điện tử của Tổng thống Trump chỉ là những công ty khởi nghiệp khi ông nhậm chức, nhưng giờ đây đã thu về số tiền vượt qua phần lớn doanh thu có được từ danh mục bất động sản khổng lồ mà ông đã tích lũy trong nhiều thập kỷ. Sự tăng trưởng này đến từ dòng vốn của các nhà đầu tư tỷ phú và việc chính quyền Trump giảm áp lực quản lý đối với tiền điện tử.

Báo cáo công khai thường niên bắt buộc gửi Văn phòng Đạo đức chính phủ Mỹ năm 2025 cho thấy ông Trump đã thu về hơn 500 triệu USD từ công ty kinh doanh chủ lực World Liberty Financial chuyên bán các sản phẩm tiền điện tử mới, bao gồm cả “token quản trị”. Báo cáo cũng cho thấy một công ty tiền điện tử khác là CIC Digital LLC đã thu về hơn 600 triệu USD từ việc bán các đồng xu lưu niệm có in hình khuôn mặt ông Trump, được tung ra vài ngày trước lễ nhậm chức của ông.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly tuyên bố: “Cả tổng thống và gia đình ông đều chưa bao giờ và sẽ không bao giờ dính líu đến xung đột lợi ích... Tổng thống Trump tự hào biến Mỹ thành thủ đô tiền điện tử của thế giới thông qua các sắc lệnh hành pháp, ủng hộ các đạo luật như GENIUS và các chính sách hợp lý khác nhằm thúc đẩy đổi mới và cơ hội kinh tế cho tất cả người dân Mỹ.”

Năm ngoái, ông Trump cũng kiếm được hàng triệu USD từ việc bán Kinh thánh, giày thể thao và các mặt hàng nhỏ khác mang thương hiệu Trump, một động thái chưa từng có tiền lệ đối với chức vụ tổng thống. Chỉ riêng trong lĩnh vực đồng hồ mang thương hiệu Trump, lãnh đạo Nhà Trắng đương nhiệm đã kiếm được 4,7 triệu USD.

Hãng tin TASS dẫn lời phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 30/6 cho biết: "Vì những lý do hiển nhiên, chúng tôi sẽ không đưa ra bất kỳ tên quốc gia nào. Nếu có thể đạt được những thỏa thuận nhập khẩu nhiên liệu với mức giá hợp lý thì đây sẽ là bước đi quan trọng nhằm ổn định thị trường năng lượng trong nước".

Cũng theo ông Peskov, Phó Thủ tướng Alexander Novak là người được giao nhiệm vụ triển khai các biện pháp để bình ổn thị trường nhiên liệu Nga. "Trên thực tế, ông Novak vẫn đang trực tiếp xử lý vấn đề này hàng ngày", phát ngôn viên Điện Kremlin nói.

Tuyên bố của Điện Kremlin được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin thừa nhận nước này đang gặp phải tình trạng "thiếu hụt nhiên liệu" vì các đợt tấn công của Ukraine, nhưng không đến mức nghiêm trọng.

"Những đợt tấn công bằng UAV của Ukraine vào các cơ sở trọng yếu và hạ tầng năng lượng của Nga đã tạo ra một số vấn đề, đó là điều hiển nhiên. Chúng tôi đã ghi nhận tình trạng thiếu hụt nhiên liệu ở một số khu vực, nhưng không có gì quá nghiêm trọng. Chính phủ đã có những phương án để bảo đảm nguồn cung bình thường và loại bỏ tình trạng thiếu hụt ngắn hạn", ông Putin phát biểu hôm 28/6.

Theo báo cáo của Bộ Năng lượng Nga, dự trữ xăng dầu của Moscow hiện ở mức 1,7 triệu tấn; chỉ giảm khoảng 4% so với cùng kỳ năm ngoái.