Trong giai đoạn 2010–2020, tổng kim ngạch xuất khẩu vũ khí của Hàn Quốc trung bình khoảng 2,4 tỷ đô la một năm, với đỉnh điểm là 3 tỷ rưỡi vào năm 2015. Đến năm 2021, con số này được nhân lên gấp đôi -khoảng 7 tỷ trước khi đạt thành tích thu về 10 tỷ đô la vào năm 2022.

Bước sang giai đoạn 2020 - 2025, tổng giá trị xuất khẩu vũ khí của Hàn Quốc đã tăng gấp tám lần. Một thí dụ cụ thể chứng minh cho thành công và sự mở rộng thị trường vũ khí Hàn Quốc sang châu Âu : Hệ thống pháo tự hành K9, từ 2014 đến 2018 Hàn Quốc đã lần lượt chinh phục các thị trường Ba Lan, Phần Lan, Na Uy, Estonia và Roumanie. Lý do là hàng của Hàn Quốc có khả năng tương tác với các chuẩn mực của NATO. Hơn nữa 2014 là thời điểm Nga thôn tính bán đảo Crimée của Ukraina.

Theo báo cáo mới nhất Viện Nghiên Cứu Hòa Bình Quốc Tế Stockholm SIPRI công bố tháng 4/2026 trong số các nhà sản xuất và xuất khẩu, Hoa Kỳ vẫn dẫn đầu. Nhưng Hàn Quốc la một nguồn cung cấp lớn của thế giới, vào lúc mà « trong 11 năm liên tiếp, chi tiêu quốc phòng trên thế giới gia tăng, đạt kỷ lục gần 2.900 tỷ đô la trong năm 2025 ». Châu Á – Châu Đại Dương, năm 2025, đã mua 681 tỷ đô la vũ khí và thiết bị quân sự. Đây là mức cao nhất kể từ 2009.

Một tháng trước đó, SIPRI ghi nhận xuất khẩu vũ khí toàn cầu đã tăng gần 10% trong giai đoạn 2020-2025. Các hoạt động buôn bán vũ khí trên thế giới « gần như đã quay trở lại mức trước khi kết thúc Chiến Tranh Lạnh vào năm 1989 ».

Tháng 12/2025 một phái đoàn của Liên Minh Bắc Đại Tây Dương NATO sang Hàn Quốc. Trong vòng một tuần lễ, phái đoàn NATO đã tham quan hai tập đoàn công nghiệp vũ khí là Hanwha Aerospace và Hyundai Rotem. Các bên thảo luận về tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, công nghệ, cyber và trí tuệ nhân tạo. Đó là những điểm mạnh của xứ Hàn cùng với công nghệ phát triển drone. Seoul cũng đã đầu tư rất nhiều cho công nghệ không gian phục vụ các mục tiêu dân sự, quân sự và Hàn Quốc được biết đến như một « cường quốc » thế giới trong lĩnh vực công nghiệp đóng tàu.

Tháng 02/2026 Hàn Quốc gửi đại diện đến Ottawa, Canada để thúc đẩy dự án hợp tác song phương cho phép tập đoàn Hanwha Ocean tham gia chương trình hiện đại hóa đội tàu ngầm của Hải quân Canada.

Trong quan hệ giữa Hàn Quốc và Pháp, (Pháp là nhà cung cấp vũ khí thứ hai trên thế giới theo bảng xếp hạng của SIPRI), công du Seoul đầu tháng 4/2026, tổng thống Emmanuel Macron và đồng cấp Lee Jae Myung mong muốn « đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng ».

Trong cuộc trả lời phỏng vấn dành cho RFI Việt ngữ, Kévin Martin chuyên gia công nghiệp quốc phòng, thuộc Quỹ Nghiên Cứu Chiến Lược - FRS lần lượt phân tích những động lực đưa nền công nghiệp quốc phòng của Hàn Quốc đang từ thế phụ thuộc vào Mỹ trở thành một trong những  nhà cung cấp vũ khí và thiết bị quân sự hàng đầu thế giới. Ông trình bày về những tham vọng của Seoul, về chiến lược của Hàn Quốc và nhất là những lá chủ bài của quốc gia Đông Bắc Á này thuần túy về mặt công nghiệp.

Trên con đường chính phục thị trường thế giới, từ 2010 đến nay Hàn Quốc đã « gặp nhiều may mắn » với một bối cảnh địa chính trị càng lúc càng « nguy hiểm », nhu cầu tiêu thụ và trang bị của các đối tác từ Trung Đông đến châu Á và nhất là châu Âu tăng mạnh.

***

RFI : Cảm ơn Kévin Martin tham gia chương trình hôm nay. Ông đã nghiên cứu nhiều năm về công nghiệp quốc phòng của Pháp, công bố nhiều bài tham luận về các nhà sản xuất mới trỗi dậy trong lĩnh vực rất đặc biệt này. Hàn Quốc đang đề ra tham vọng trở thành một trong bốn nhà sản xuất và xuất khẩu hàng đầu vào ngưỡng 2030. Đâu là điểm khởi đầu của Seoul trên thị trường xuất khẩu vũ khí ?

Kévin Martin : « Cần nhắc lại rằng thực tế Hàn Quốc là một nền kinh tế công nghiệp khá mới trên thị trường quốc tế về vũ khí. Nếu nhìn lại một chút về nguồn gốc lịch sử, sau khi giành độc lập, Hàn Quốc hoàn toàn phụ thuộc vào Hoa Kỳ về mặt an ninh trong giai đoạn từ năm 1953 đến những năm 1960. Phải đến từ những năm 1970, Hàn Quốc mới bắt đầu phát triển một ngành công nghiệp quốc phòng mà họ chưa từng có.

Do vậy, Seoul đã xây dựng tất cả gần như từ con số không, chủ yếu nhằm bảo đảm nguồn cung để tự phục vụ nhu cầu của chính mình. Chỉ đến những năm 1990, quốc gia Đông Bắc Á này mới bắt đầu có ý định “Hàn Quốc hóa” các trang bị quốc phòng. Cụ thể là triển khai các chính sách nghiên cứu và phát triển nhằm xây dựng một ngành công nghiệp trong nước có khả năng sản xuất, phát triển và thiết kế các hệ thống vũ khí. Những hệ thống này bắt đầu được phát triển với sự hỗ trợ của chính phủ từ thập niên 1990, chủ yếu là để cung cấp cho quân đội quốc gia.

Đến khoảng năm 2005, Hàn Quốc mới thực sự nghĩ đến các hoạt động xuất khẩu, tức là tận dụng các lợi ích có thể thu được từ những khoản đầu tư trước đó để phát triển công nghiệp quốc gia trong lĩnh vực đặc biệt này.

Trong giai đoạn 2005 -2020, chiến lược của Seoul trước hết nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh so với các đối thủ đã có vị thế vững chắc trên thị trường vũ khí quốc tế. Đồng thời phải có sự hỗ trợ của Nhà nước để giúp chinh phục các thị trường quốc tế. Chỉ từ những năm 2020, chúng ta mới thực sự thấy Hàn Quốc tham gia đầy đủ vào thị trường vũ khí quốc tế, thông qua các hợp đồng, đặc biệt là ở châu Âu, chẳng hạn như hợp đồng với Ba Lan vào năm 2022 ».

RFI : Trong bối cảnh « thuận lợi » vừa nêu là châu Âu đang trang bị vũ khí vừa để độc lập hơn với Hoa Kỳ vừa để đề phòng mối đe dọa trước những tham vọng quân sự của Nga.

Kévin Martin : « Hoàn toàn đúng. Thực tế, ngay từ những năm 2005, Hàn Quốc đã bắt đầu muốn xuất khẩu các trang thiết bị quốc phòng, cho dù số lượng khi đó còn khá hạn chế. Seoul đã triển khai một chiến lược nhằm thâm nhập thị trường châu Âu, nhưng ban đầu không mấy thành công. Chỉ đến khi xuất hiện một bối cảnh rất thuận lợi vào giai đoạn 2014–2015 khi Nga sáp nhập Crimée thì Hàn Quốc mới thực sự thành công trong việc xuất khẩu thiết bị quân sự. Chính vì thế từ thời điểm này, nhiều quốc gia Đông Âu phải đánh giá lại nhu cầu về năng lực quân sự, và họ đã chuyển sang lựa chọn trang bị của Hàn Quốc. Cụ thể, châu Âu mua vào pháo tự hành K-9, loại vũ khí đã giúp Hàn Quốc lần đầu tiên thâm nhập thị trường châu Âu vào năm 2014.

Thực ra, cuộc chiến tại Ukraina do Nga phát động (và leo thang trở lại vào năm 2022) cũng đã tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu quốc phòng của Hàn Quốc. Bởi vì Hàn Quốc đáp ứng được nhu cầu cung cấp nhanh và với một khối lượng lớn. Đó là chưa kể, thiết bị của Hàn Quốc lại có khả năng tương thích với các thiết bị mà châu Âu đang sử dụng, đồng thời phù hợp với các tiêu chuẩn vũ khí lưu hành trong khối NATO »

RFI : Ba Lan là nhịp cầu đầu tiên đưa vũ khí và thiết bị quân sự Hàn Quốc sang châu Âu ?

Kévin Martin : «  Vâng, hoàn toàn đúng. Năm 2022, Hàn Quốc và Ba Lan đã ký kết các thỏa thuận khung mang tính lịch sử. Chính xác hơn là hai thỏa thuận khung cho phép Vacxava mua một số lượng lớn trang thiết bị quân sự, với tổng trị giá lên tới hơn 15 tỷ đô la.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở trị giá hợp đồng, mà chính là chiến lược của Seoul thể hiện qua hợp đồng này. Hàn Quốc không chỉ tập trung vào việc giao hàng nhanh chóng, mà còn đáp ứng các yêu cầu của khách hàng. Với Ba Lan chẳng hạn thì các doanh nghiệp Hàn Quốc đẩy mạnh khâu chuyển giao công nghệ ở quy mô lớn. Đây chính điểm mạnh của Hàn Quốc để giành được hợp đồng với Ba Lan.

Nếu như vào năm 2022 còn có nhiều nghi vấn về khả năng của Hàn Quốc đáp ứng các điều khoản của những thỏa thuận ban đầu, chẳng hạn như giao hàng nhanh, ký kết các thỏa thuận với doanh nghiệp Ba Lan về cấp phép sản xuất, chuyển giao công nghệ, hay thành lập các liên doanh, thì trên thực tế, có thể thấy rằng Hàn Quốc đã có khả năng thực hiện được các cam kết ban đầu trong giai đoạn đầu tiên ».

RFI : Lợi thế mạnh nhất của Hàn Quốc chính là các cơ sở công nghiệp vững chắc của nước này ?

Kévin Martin : « Từ góc độ công nghiệp, đúng là Hàn Quốc dựa vào các chaebol – đại tập đoàn công nghiệp để sản xuất và phát triển các trang thiết bị quốc phòng. Các tập đoàn này đã mở rộng đáng kể năng lực công nghiệp nhằm đáp ứng trong một khoản thời gian ngắn nhất.

Hiện nay, chaebol chủ chốt trong lĩnh vực quốc phòng tại Hàn Quốc là Hanwha, đơn vị đang dần trở thành nhà thầu chính quốc gia và là doanh nghiệp dẫn đầu trong nhiều lĩnh vực, từ phòng không đến vũ khí lục quân. Bên cạnh đó còn có LIG Nex1, cũng như các tập đoàn đóng tàu, trong đó có một xưởng đóng tàu đã được Hanwha mua lại.

Như vậy, có một số ít các tập đoàn lớn đóng vai trò chủ đạo, đã phát triển các hệ thống vũ khí tương đối mới nhờ các chính sách nghiên cứu và phát triển (R&D) do Nhà nước thúc đẩy từ những năm 1990. Điều này cho phép Hàn Quốc đưa ra thị trường nhiều mặt hàng ngay từ giai đoạn đầu, khi mức độ cạnh tranh quốc tế còn tương đối thấp. Ví dụ như pháo tự hành, nhưng cũng đúng với các hệ thống phòng không tầm ngắn (…) . Nhìn chung, có thể thấy động lực phát triển hiện nay là rất thuận lợi đối với các doanh nghiệp Hàn Quốc trên thị trường vũ khí quốc tế.

RFI : Xin chân thành cảm ơn chuyên gia công nghiệp quốc phòng, Kévin Martin, Quỹ Nghiên Cứu Chiến Lược – FRS.  

Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump tuyên bố các phản hồi mà Iran đưa ra hôm 10/05 là "thứ rác rưởi" mà thậm chí ông "còn chưa đọc xong". Nguyên thủ Mỹ ví von : "Thỏa thuận ngừng bắn đang trong tình trạng nguy kịch, giống như khi bác sĩ đến và nói, Thưa ông, người thân của ông chỉ có đúng 1% cơ hội sống sót". Trong cuộc trả lời phỏng vấn một nhà báo của Fox News hôm thứ Hai, ông Trump cũng cho biết đang cân nhắc việc khởi động lại "Dự án Tự do", chiến dịch bảo vệ các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, vốn bị Iran phong tỏa kể từ cuộc tấn công của Israel và Mỹ vào ngày 28/02. 

Về phần mình, chủ tịch Quốc Hội Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, đã phản bác trên mạng X rằng Iran sẵn sàng "trả đũa và dạy (cho kẻ thù) một bài học" nếu bị tấn công. Hãng tin AFP nhận định, sau hơn một tháng ngừng bắn, tiến trình ngoại giao giữa Washington và Tehran đã bị đình trệ. Thông qua trung gian hòa giải Pakistan, hai bên đã trao đổi các đề xuất nhằm củng cố thỏa thuận ngừng bắn, nhưng không có kết quả khả quan nào. 

Cũng trong ngày hôm nay, Hoa Kỳ thông báo trừng phạt 12 cá nhân và thực thể có liên hệ với Teheran với cáo buộc họ "tạo điều kiện" cho Iran bán dầu cho Trung Quốc, chỉ vài ngày trước cuộc gặp giữa Donald Trump và Tập Cận Bình.

Từ Washington, thông tín viên Vincent Souriau cho biết cụ thể : 

Ba cá nhân và chín công ty bị Nhà Trắng nêu đích danh. Trong số đó, bộ Tài Chính Mỹ, cơ quan thực thi các lệnh trừng phạt này, điểm tên một số thực thể đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc mua bán và vận chuyển dầu mỏ của Iran sang Trung Quốc.

Chính quyền Mỹ đặc biệt trừng phạt hai công ty có trụ sở tại Hồng Kông là Blue Ocean và Sanmu, được coi là các công ty ma. Theo chính quyền Mỹ, các công ty này còn liên quan đến hoạt động vận chuyển nhiều lô hàng khí tự nhiên có dính líu tới Lực lượng Vệ binh Cách mạng. Mỗi lô hàng trị giá hàng chục triệu đô la.

Hoa Kỳ cho biết thêm rằng họ sẵn sàng hành động chống lại bất kỳ ai ủng hộ hoạt động buôn bán bất hợp pháp của Iran và Washington sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt gián tiếp đối với các tổ chức tài chính nếu cần. Bộ Kinh Tế Mỹ đặc biệt đe dọa các ngân hàng Trung Quốc có liên quan đến các nhà máy lọc dầu ở tỉnh Sơn Đông, mà theo chính phủ Mỹ, đã từng nhận và xử lý một lượng lớn dầu thô của Iran. 

Ông Andriy Yermak chính thức là nghi phạm điều tra tham nhũng

Theo Hãng tin Reuters, ngày 11-5 (giờ địa phương), cơ quan chống tham nhũng Ukraine đã đưa ông Andriy Yermak, cựu chánh văn phòng Tổng thống Volodymyr Zelensky, vào diện nghi phạm trong một vụ điều tra tham nhũng quy mô lớn. 

Theo tuyên bố, ông Yermak bị nghi tham gia một nhóm tội phạm rửa tiền khoảng 10,5 triệu USD thông qua một dự án nhà ở cao cấp ở ngoại ô Kiev. 

Các cơ quan này không nêu đích danh ông Yermak - đúng theo quy định pháp luật Ukraine - nhưng truyền thông địa phương đã xác định danh tính ông. Một cựu phó thủ tướng và là cộng sự thân cận của ông Zelensky cũng bị truy tố trong cùng vụ án.

Ông Yermak từng được xem là nhân vật quyền lực thứ hai Ukraine, có ảnh hưởng vượt xa cương vị không qua bầu cử của mình. Ông thường xuyên xuất hiện bên cạnh tổng thống tại các sự kiện công khai, đồng thời là trưởng đoàn đàm phán hòa bình của Kiev với Nga. 

Nhiều bên tại Ukraine đã khẳng định hầu hết đề xuất đều phải qua tay ông Yermak trước khi đến tay ông Zelensky.

Việc ông Yermak chính thức được liệt vào danh sách nghi phạm tham nhũng được dự báo sẽ gia tăng sức ép lên văn phòng của ông Zelensky trong thời gian tới.

Cuba lên kế hoạch tinh giản bộ máy hành chính nhà nước

Chính phủ Cuba ngày 11-5 thông báo sẽ tiến hành tinh giản bộ máy hành chính nhà nước thông qua việc giảm số lượng bộ và cơ quan trung ương từ 27 hiện nay xuống còn 21.

Phát biểu trong phiên họp thường kỳ của Chính phủ Cuba, Thủ tướng Manuel Marrero nhấn mạnh trong tình hình hiện nay, Cuba không thể có “quá nhiều bộ máy quan liêu”, đồng thời nêu bật sự cần thiết của công tác tái tổ chức các cơ quan trung ương nhằm tạo ra những cấu trúc gọn nhẹ hơn, hiệu quả hơn và năng động hơn, cho phép quản lý chính phủ một cách năng động hơn.

Trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN tại La Habana, Trưởng khoa luật thuộc Đại học La Habana - ông Andry Matilla Correa - cho biết dự luật về tinh gọn bộ máy hành chính sẽ được Quốc hội chính quyền nhân dân Cuba thông qua trong tháng 7-2026. Văn bản pháp lý mới sẽ tái cấu trúc các bộ và cơ quan trung ương.

Ông Zelensky tố Nga không định chấm dứt chiến tranh

Ngày 11-5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tố Nga không hề có ý định kết thúc chiến sự, đồng thời tuyên bố Kiev đang chuẩn bị đối phó với những đợt tấn công mới.

Phát biểu được đưa ra đúng lúc lệnh ngừng bắn ngắn hạn giữa hai nước sắp kết thúc, trong bối cảnh hai bên liên tục cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận. Trước đó hai ngày, Tổng thống Nga Vladimir Putin từng phát tín hiệu rằng xung đột sắp đi đến hồi kết.

"Hôm nay không có sự yên lặng nào trên chiến tuyến. Nga không có ý định kết thúc cuộc chiến này. Đáng tiếc, chúng tôi đang phải chuẩn bị cho các cuộc tấn công mới. Nhưng hòa bình phải đến và đó là điều chúng tôi đang hướng tới", ông Zelensky khẳng định trong thông điệp hằng đêm.

Ngày 11-5, Bộ Quốc phòng Nga tố cáo Ukraine đã vi phạm lệnh ngừng bắn 23.802 lần từ khi lệnh này có hiệu lực hôm 8-5. Cùng ngày, Bộ Tổng tham mưu Ukraine tuyên bố đã ghi nhận 180 vụ đụng độ chỉ trong 24 giờ trước đó, cùng 38 đợt tấn công mới từ phía Nga.

Hai nước chưa bình luận về cáo buộc của đối phương.

Nga hạ gần 1% dự báo tăng trưởng kinh tế 2026

Ngày 11-5, Phó thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết nước này vừa cắt giảm dự báo tăng trưởng kinh tế cho năm 2026 và ba năm tiếp theo.

Theo dự báo mới của Bộ Kinh tế Nga, tăng trưởng GDP năm 2026 bị hạ từ 1,3% xuống còn 0,4%, năm 2027 từ 2,8% xuống 1,4%, và dự kiến đạt 2,4% vào năm 2029. 

Ông Novak cho rằng đà giảm tốc là điều đã được tiên liệu sau giai đoạn tăng trưởng mạnh 2023 - 2024, thời kỳ mà nhiều nhà phân tích cho rằng được thúc đẩy bởi chi tiêu quân sự phục vụ cuộc chiến ở Ukraine.

"Vận động kinh tế mang tính chu kỳ. Sau giai đoạn tăng trưởng cao luôn có sự điều chỉnh, thường đi kèm với chuyển đổi cấu trúc. Đây là một giai đoạn bình thường", ông Novak nói, đồng thời nhấn mạnh nền kinh tế đang vận hành trong môi trường "chịu sức ép trừng phạt chưa từng có".

Nền kinh tế 3.000 tỉ USD của Nga đã giảm 0,3% trong quý 1, lần suy giảm theo quý đầu tiên kể từ đầu năm 2023, sau các đợt tăng thuế đầu năm và việc dầu Nga bị bán với mức chiết khấu sâu vì các lệnh trừng phạt phương Tây.

Ông Trump: Lệnh ngừng bắn với Iran "đang thoi thóp"

Ngày 11-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn với Iran đang "trên giường bệnh". Tuyên bố được đưa ra sau khi phản hồi của Tehran đối với đề xuất chấm dứt chiến sự của Washington cho thấy hai bên vẫn còn cách xa nhau ở nhiều vấn đề.

"Tôi cho rằng nó đang yếu nhất ngay lúc này, sau khi đọc cái thứ rác rưởi họ gửi cho chúng tôi. Tôi thậm chí còn không đọc hết", ông Trump nói, lặp lại đe dọa chấm dứt lệnh ngừng bắn vốn có hiệu lực từ ngày 7-4.

Phía Tehran nhanh chóng bảo vệ lập trường của mình. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuyên bố: "Yêu cầu của chúng tôi là chính đáng". 

Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Ghalibaf cũng khẳng định các lực lượng vũ trang Iran sẵn sàng đáp trả quyết liệt bất kỳ "hành vi xâm lược".

Bế tắc trên bàn đàm phán tiếp tục khiến eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa, đẩy giá dầu Brent tăng 3% lên hơn 104 USD/thùng ngày 11-5.

Ông Trump sẽ bàn với ông Tập chuyện bán vũ khí cho Đài Loan

Ngày 11-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ thảo luận với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về vấn đề bán vũ khí cho Đài Loan trong chuyến thăm Bắc Kinh tuần này.

Tổng thống Mỹ chia sẻ với phóng viên tại Nhà Trắng: "Tôi sẽ có cuộc thảo luận đó với Chủ tịch Tập. Chủ tịch Tập muốn chúng tôi không (bán vũ khí cho Đài Loan) và tôi sẽ trao đổi về việc này. Đó là một trong nhiều vấn đề tôi sẽ bàn tới".

Ông Trump cũng nhấn mạnh quan điểm căng thẳng liên quan tới hòn đảo này sẽ không bùng phát trong nhiệm kỳ của ông. 

"Tôi không nghĩ điều đó sẽ xảy ra. Tôi nghĩ chúng ta sẽ ổn. Tôi có quan hệ rất tốt với Chủ tịch Tập. Ông ấy biết tôi không muốn điều đó xảy ra", ông Trump nói, song không đi vào chi tiết.

Ông Trump sẽ đến Bắc Kinh ngày 13-5, bắt đầu chuyến công du Trung Quốc đầu tiên trong nhiệm kỳ của mình. 

Tháp tùng cùng ông sẽ có lãnh đạo cấp cao một loạt công ty lớn, như các ông bà Tim Cook (Apple), Dina Powell McCormick (Meta), Elon Musk (Tesla, SpaceX), Cristiano Amon (Qualcomm)...

Thủ tướng Anh đối mặt sức ép từ chức ngày càng lớn

Ngày 11-5, Thủ tướng Anh Keir Starmer đối mặt làn sóng yêu cầu từ chức mới sau khi 4 trợ lý cấp bộ trưởng từ chức và hơn 70 nghị sĩ Đảng Lao động công khai yêu cầu ông rời ghế.

Theo báo The Times, Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood cùng một số bộ trưởng đã yêu cầu thủ tướng cân nhắc đưa ra lộ trình từ chức, trong bối cảnh Đảng Lao động vừa hứng chịu một trong những thất bại nặng nề nhất tại bầu cử địa phương tuần qua.

Bốn trợ lý cấp bộ trưởng cho biết họ tin ông Starmer (63 tuổi) không phải là người dẫn dắt đảng vào kỳ tổng tuyển cử năm 2029.

"Rõ ràng thủ tướng đã mất uy tín không chỉ trong Đảng Lao động ở Quốc hội mà còn trên toàn quốc và ông ấy sẽ không thể lấy lại sự ủng hộ đó", ông Tom Rutland, trợ lý cấp bộ trưởng về môi trường, viết trong thư từ chức. 

Phát biểu trước những người ủng hộ ở London, ông Starmer khẩn thiết kêu gọi Đảng Lao động và cử tri sát cánh, tránh một cuộc đua giành quyền lãnh đạo mà theo ông "chỉ mang lại hỗn loạn".

Ông Starmer thừa nhận: "Tôi biết tôi có những người hoài nghi và tôi biết tôi cần chứng minh họ sai. Và tôi sẽ làm điều đó".

Tuy nhiên, bài phát biểu được đánh giá khó lòng xoa dịu được làn sóng bất mãn.

Theo kênh CBS News, Thủ tướng Netanyahu ngày 10/5 đã có cuộc phỏng vấn với chương trình "60 phút". Tại đây, nhà lãnh đạo Israel đã đề cập tới quan hệ với Mỹ, tình hình xung đột Iran và ảnh hưởng của mạng xã hội với cuộc khủng hoảng Trung Đông.

"Tôi nghĩ đã đến lúc Israel cần tự đứng trên đôi chân của mình mà không cần viện trợ quốc phòng từ Mỹ. Tôi đã nói điều này với Tổng thống Mỹ Donald Trump và người dân Israel, tất nhiên là mọi người đều tỏ ra vô cùng ngạc nhiên. Quá trình này cần bắt đầu ngay bây giờ và hoàn tất trong 10 năm tới", ông Netanyahu cho biết.

Ở thời điểm hiện tại, Israel là quốc gia nhận viện trợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ tính từ sau Thế chiến II, với tổng giá trị hỗ trợ kinh tế và quân sự vượt mốc 300 tỷ USD kể từ năm 1948. Theo thỏa thuận được ký năm 2016, Mỹ cam kết cung cấp cho Israel 38 tỷ USD viện trợ quân sự đến năm 2028, bao gồm khoảng 5 tỷ USD dành cho hệ thống phòng thủ tên lửa "Vòm Sắt". Tổng hỗ trợ từ Mỹ hiện chiếm khoảng 16% ngân sách quân sự của Tel Aviv.

Về cuộc xung đột với Iran, ông Netanyahu cho rằng các bên liên quan "vẫn còn nhiều việc phải làm", đồng thời nhấn mạnh Tổng thống Trump đồng tình với ông về tầm quan trọng của việc loại bỏ kho dự trữ uranium đã làm giàu của Tehran.

"Còn nhiều vấn đề phải thảo luận. Hiện Iran vẫn chưa từ bỏ lượng uranium đã làm giàu, chưa phá dỡ các cơ sở hạt nhân, chưa chấm dứt hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực cũng như chưa chấp nhận giới hạn chương trình tên lửa đạn đạo. Theo ý kiến của tôi, Mỹ có thể thực hiện một chiến dịch trên bộ để thu hồi uranium của Tehran", ông Netanyahu nói.

Cũng theo Thủ tướng Israel, lệnh ngừng bắn với Iran nên được tách biệt khỏi thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah được Tehran hậu thuẫn tại Lebanon.

Trong cuộc phỏng vấn, ông Netanyahu cũng thừa nhận mức độ ủng hộ dành cho Israel của công chúng Mỹ đã sụt giảm nghiêm trọng. Tuy vậy, nhà lãnh đạo Israel bác bỏ quan điểm cho rằng cuộc xung đột ở Dải Gaza là nguyên nhân chính dẫn đến xu hướng này, thay vào đó quy trách nhiệm cho mạng xã hội.

"Rõ ràng chúng tôi đã làm không tốt trên mặt trận truyền thông. Có một số quốc gia đang sử dụng mạng lưới tài khoản mạng xã hội giả để định hướng thông tin, qua đó làm suy giảm sự đồng cảm của người dân Mỹ với Israel", ông Netanayahu lập luận.

Theo đài RT, ông Trump lần đầu tiên công bố kế hoạch rút quân khỏi Đức vào đầu tháng này. Thông báo được đưa ra ngay sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuyên bố Washington "rõ ràng không có chiến lược" trong cuộc xung đột ở Iran và "Mỹ đang bị giới lãnh đạo Iran làm nhục". Ông Trump sau đó cảnh báo Lầu Năm Góc sẽ cắt giảm nhiều hơn 5.000 binh sĩ trong số khoảng 36.000 quân Mỹ đang đồn trú ở Đức. 

Phát biểu trước các nhà báo hồi cuối tuần trước, người đứng đầu nước Mỹ nói: "Ba Lan sẽ thích điều đó. Chúng tôi có mối quan hệ tuyệt vời với Ba Lan. Tôi có mối quan hệ tuyệt vời với Tổng thống Ba Lan... Tôi rất quý ông ấy vì vậy điều đó là có thể". 

Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki trước đó cho biết nước này sẵn sàng tiếp nhận quân Mỹ và ông sẽ đích thân vận động Tổng thống Trump tái bố trí họ về phía đông. Tuy nhiên, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo Warsaw không nên “cướp” quân từ các đồng minh.

Lầu Năm Góc cho hay việc rút quân khỏi Đức dự kiến ​​sẽ diễn ra trong vòng 6 - 12 tháng tới. Việc giảm quân số sẽ đưa số lượng binh sĩ Mỹ tại châu Âu trở lại mức trước năm 2022, khi Tổng thống Mỹ thời điểm đó là Joe Biden tăng cường triển khai quân để đáp trả chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine.

Đức là nơi có nhiều lính Mỹ đóng quân nhất tại châu Âu, với khoảng 36.000 người. Bộ Quốc phòng Đức hồi cuối tháng 4 đã công bố kế hoạch tăng cường lực lượng vũ trang trong vài năm tới để trở thành đội quân mạnh nhất châu Âu. 

Hôm nay, 11/05, Trung Quốc mới chính thức thông báo chuyến công du của tổng thống Mỹ tới Bắc Kinh từ ngày 13 đến 15 tháng 5. Được dự trù vào tháng 3 nhưng do cuộc chiến tranh với Iran nên chuyến thăm phải lùi lại. Giờ đây, Iran lại trở thành một trọng tâm của cuộc gặp thượng đỉnh Donald Trump - Tập Cận Bình.

Iran là đồng minh quan trọng của Trung Quốc tại Trung Đông. Trước chiến tranh, Trung Quốc tiêu thụ tới 80% lượng dầu xuất khẩu của nước này, giúp cho chính quyền Iran duy trì nguồn sống kinh tế bất chấp các lệnh trừng phạt phương Tây. Kể từ khi chiến dịch quân sự Mỹ - Israel nhằm vào Iran bùng phát cuối tháng 2, Bắc Kinh liên tục lên án các đợt không kích và kêu gọi giải pháp ngoại giao.

Khác với những chuyến công du của Donald Trump trước đây vốn chủ yếu để phô diễn sức mạnh nước Mỹ, chuyến đi lần này diễn ra khi Washington chưa thể kiểm soát được tình hình tại Trung Đông. Chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, vốn được ông Trump kỳ vọng nhanh chóng kết thúc trong vài tuần, đang biến thành cuộc khủng hoảng hao tổn cả về quân sự lẫn hình ảnh chính trị cá nhân ông.

Theo chuyên gia Edgard Kagan, thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Iran hiện là hồ sơ “cực kỳ quan trọng” đối với Mỹ và Bắc Kinh hiểu rất rõ điều đó. Thách thức lớn nhất đối với ông Trump là Trung Quốc đang nắm trong tay nhiều quân bài chiến lược. Là khách hàng tiêu thụ phần lớn dầu mỏ Iran, Bắc Kinh có khả năng tác động đáng kể tới nền kinh tế Teheran cũng như năng lực duy trì xung đột của Iran. Điều này khiến Washington khó có thể bỏ qua vai trò của Trung Quốc nếu muốn tìm kiếm một lối thoát ngoại giao.

Patricia Kim, chuyên gia của Viện Brookings tại Washington, nhận định trên trang tin lapresse.ca rằng ông Trump đang rất cần một chiến thắng chính trị sau nhiều tuần đối mặt với bế tắc tại Iran. Theo bà, Trung Quốc hiểu rõ nhu cầu đó và có thể tận dụng để yêu cầu nhượng bộ trong các hồ sơ nhạy cảm hơn, đặc biệt là thương mại và Đài Loan. Việc ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tới Bắc Kinh ngay trước chuyến thăm của ông Trump cho thấy Trung Quốc đang chủ động định vị mình như một trung gian quyền lực trong cuộc khủng hoảng tại Trung Đông.

Giới phân tích cho rằng chủ tịch Tập Cận Bình có thể tận dụng thời điểm này để củng cố ưu thế ngoại giao. Trong khi Hoa Kỳ bị cuốn vào chiến sự Trung Đông, Trung Quốc có cơ hội xuất hiện như một cường quốc có trách nhiệm với ổn định quốc tế.

Một kết quả thực tế có thể đạt được là việc gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại mong manh mà hai bên đạt được trước đó. Tuy nhiên, Trung Quốc giờ khó chấp nhận nhượng bộ lớn. Bắc Kinh đã chứng minh lập trường cứng rắn khi mới đây bác bỏ các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhắm vào các công ty tham gia mua dầu Iran.

Các tập đoàn lớn của Mỹ như Apple, ExxonMobil, NVIDIA hay Boeing được cho là đã được mời tham gia đoàn tháp tùng tổng thống. Những hợp đồng thương mại lớn, đặc biệt trong lĩnh vực hàng không và năng lượng, có thể được công bố nhằm tạo ra hình ảnh hợp tác song phương tích cực, nhưng  khó che lấp thực tế cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung vẫn ngày càng sâu sắc.

Một thách thức khác với ông Trump là vấn đề Đài Loan. Giới phân tích dự đoán Bắc Kinh sẽ gây sức ép yêu cầu Washington hạn chế bán vũ khí cho hòn đảo này. Đây là chủ đề đặc biệt nhạy cảm bởi Trung Quốc xem Đài Loan là phần lãnh thổ “không thể tách rời”, trong khi Mỹ dù khoogn công nhận Đài Loan những vẫn là đối tác an ninh quan trọng nhất của Đài Bắc. Không giống nhiều tổng thống Mỹ trước đây vốn rất thận trọng với hồ sơ Đài Loan, ông Trump thường sử dụng các vấn đề địa chính trị như công cụ thương lượng. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng Bắc Kinh có thể tìm kiếm những nhượng bộ từ Washington.

Cuộc gặp thượng đỉnh Trump – Tập đang được cả thế giới chú ý  bởi nó phản ánh sự dịch chuyển tương quan quyền lực trong bối cảnh Mỹ bị phân tán bởi chiến sự Trung Đông, còn Trung Quốc tìm cách tận dụng khủng hoảng để mở rộng ảnh hưởng toàn cầu. Nếu ông Trump cần một thắng lợi ngoại giao để củng cố hình ảnh lãnh đạo cường quốc thế giới, thì ông Tập cũng nhìn thấy cơ hội khẳng định Trung Quốc như trung tâm không thể thiếu trong giải quyết các cuộc khủng hoảng quốc tế hiện nay.