Theo AFP, lễ duyệt binh bắt đầu lúc 10h sáng (giờ Matxcơva) chỉ kéo dài 45 phút với quy mô thu nhỏ hơn thường lệ và được tổ chức trong điều kiện an ninh nghiêm ngặt, mạng di động tại trung tâm Matxcơva bị gián đoạn, nhiều tuyến phố gần như vắng người do lễ kỷ niệm bị đe dọa bởi các cuộc tấn công drone từ Ukraina.

Nga đã cắt giảm đáng kể quy mô sự kiện : lần đầu sau gần 20 năm không có khí tài quân sự lớn và không có khối học viên quân sự diễu hành. Một số đơn vị quân đội nước ngoài, trong đó đặc biệt có binh sĩ Bắc Triều Tiên, cũng tham gia diễu hành theo truyền thông Nga. Số lượng du khách quốc tế không nhiều, chỉ một số lãnh đạo từ Belarus, Malaysia, Lào và thủ tướng Slovakia Robert Fico tham dự.

Sự kiện 09/05, Nga gọi là « Ngày chiến thắng », thường là dịp quan trọng để tổng thống Nga Vladimir Putin củng cố tinh thần dân tộc và sự ủng hộ cho chiến dịch quân sự tại Ukraina.

Trong bài phát biểu trên Quảng trường Đỏ hôm nay, tổng thống Putin tuyên bố rằng quân đội Nga đang đối đầu với các thế lực « hung hãn » tại Ukraina. Ông khẳng định chiến dịch quân sự tại Ukraina là sự tiếp nối « di sản chiến thắng » của thế hệ chống phát xít, đồng thời nhấn mạnh Nga đang chiến đấu chống lại một lực lượng được toàn bộ khối NATO hỗ trợ. Ông bày tỏ tin tưởng vào « chiến thắng tất yếu » của Nga.

Cuộc chiến Nga – Ukraina, bắt đầu từ năm 2022, hiện đã bước sang năm thứ năm và được xem là xung đột đẫm máu nhất châu Âu kể từ Thế chiến II. Các cuộc đàm phán để kết thúc cuộc chiến này đã bị đẩy xuống hàng thứ yếu từ khi cuộc xung đột ở Trung Đông bùng phát từ hôm 28/02 đến nay.

Nga xác nhận hưu chiến ba ngày theo như thông báo của tổng thống Trump

Cố vấn ngoại giao cho tổng thống Nga Vladimir Putin, phát biểu trước giới báo chí ngày 08/05, xác nhận một lệnh hưu chiến từ ngày 09 đến hết ngày 11/05, và một đợt trao đổi tù binh mới với Kiev. Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky cho biết đã nhận được những thông tin này từ phía Nga. Ông đồng thời ra lệnh cho quân đội Ukraina không tấn công đoàn diễu binh mừng ngày chiến thắng phát xít Đức 09/05 ở Matxcơva.

Trước đó, trên mạng Truth Social, tổng thống Mỹ Donald Trump đã thông báo về một lệnh ngưng bắn ba ngày giữa Nga và Ukraina, bắt đầu từ ngày 09/05. Ông còn nêu rõ là lệnh hưu chiến này bao gồm cả việc một đợt trao đổi tù binh, mỗi bên 1.000 người.

Từ Washington, thông tín viên Vincent Souriau tường trình :

« Donald Trump nhận công lao về thỏa thuận ngừng bắn này. Trên mạng Truth Social, ông viết : "Tôi đã đưa ra yêu cầu này và tôi vui mừng tổng thống Putin và Zelensky đã chấp nhận điều đó". Theo Nhà Trắng, lệnh ngừng bắn này bao gồm đình chỉ mọi hành động sử dụng vũ lực, cũng như là một cuộc trao đổi tù binh : Một ngàn binh sĩ Ukraina bị giam giữ tại Nga đổi lấy một ngàn lính Nga bị cầm tù ở Ukraina. Và Donald Trump kết luận, "tôi hy vọng đây sẽ là bước khởi đầu cho việc kết thúc một cuộc chiến tranh kéo dài và đẫm máu này".

Thông điệp của ông Trump được đưa ra sau một cuộc họp kín trên lãnh thổ Hoa Kỳ, giữa nhà đàm phán chính của Ukraina là ông Rustem Umerov với các đặc sứ Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner. Ông Umerov nói rõ thêm rằng ngoài cuộc trao đổi tù binh mà ông mô tả là một ưu tiên tuyệt đối của chính phủ Ukraina, còn có vấn đề về sự cần thiết phải tăng cường tiến trình ngoại giao giữa hai bên và tìm ra con đường hướng đến hòa bình lâu dài. »

Ngoại trưởng Mỹ thúc đẩy châu Âu chia sẻ gánh nặng đối phó Iran

Theo Hãng tin AFP, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 8-5 đã kêu gọi các nước châu Âu tham gia nhiều hơn vào nỗ lực bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz, trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và một số đồng minh NATO gia tăng vì cuộc chiến Trung Đông.

Phát biểu sau cuộc gặp Thủ tướng Ý Giorgia Meloni tại Rome, ông cho rằng thế giới không thể chấp nhận việc Iran tìm cách "bình thường hóa" quyền kiểm soát một tuyến hàng hải quốc tế quan trọng.

Nhà ngoại giao Mỹ cũng nhắc lại sự bất mãn của Tổng thống Donald Trump với việc nhiều nước châu Âu không hỗ trợ Mỹ bảo vệ eo biển Hormuz. Ông Trump trước đó từng đe dọa rút quân Mỹ khỏi Ý và Tây Ban Nha, do hai nước này không tham gia cuộc xung đột.

Theo ông Rubio, nếu các nước châu Âu không cho Mỹ sử dụng lực lượng và căn cứ quân sự tại đây để phục vụ các chiến dịch khác - trong đó có vấn đề Iran - thì Washington sẽ phải xem xét lại cách hợp tác trong NATO.

Nga - Ukraine xác nhận ngừng bắn 3 ngày do Mỹ làm trung gian

Ngày 8-5, Nga và Ukraine đồng loạt xác nhận sẽ thực hiện lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày từ 9 đến 11-5, theo đề xuất do Tổng thống Trump làm trung gian.

Ông Trump cho biết thỏa thuận cũng bao gồm việc hai bên trao đổi 1.000 tù binh mỗi bên. Nhà lãnh đạo Mỹ nói ông trực tiếp đề xuất kế hoạch này và cảm ơn Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đồng ý. Điện Kremlin hoan nghênh sáng kiến của ông Trump.

Trong khi đó Tổng thống Zelensky tuyên bố "một lệnh ngừng bắn phải được thiết lập", đồng thời ra lệnh cho quân đội Ukraine không nhắm mục tiêu vào quảng trường Đỏ ở Matxcơva trong lễ duyệt binh ngày 9-5.

Một nguồn tin trong Phủ Tổng thống Ukraine cho biết Kiev đồng ý không triển khai máy bay không người lái tại Matxcơva để đổi lấy thỏa thuận trao đổi tù binh quy mô lớn.

Mỹ trừng phạt công ty Trung Quốc, Hong Kong vì hỗ trợ chương trình drone Iran

Bộ Tài chính Mỹ ngày 8-5 công bố lệnh trừng phạt đối với 10 cá nhân và công ty, trong đó có nhiều thực thể tại Trung Quốc và Hong Kong, với cáo buộc hỗ trợ quân đội Iran mua vũ khí và nguyên liệu phục vụ sản xuất máy bay không người lái Shahed.

Theo Hãng tin Reuters, các biện pháp mới nhằm ngăn Tehran khôi phục năng lực sản xuất quốc phòng và mở rộng ảnh hưởng quân sự ra bên ngoài lãnh thổ.

Bộ Tài chính Mỹ cũng cảnh báo sẵn sàng áp đặt thêm các biện pháp kinh tế đối với bất kỳ công ty nước ngoài nào hỗ trợ hoạt động thương mại bị cho là bất hợp pháp của Iran.

"Dưới sự lãnh đạo quyết đoán của Tổng thống Trump, chúng tôi sẽ tiếp tục nhắm vào các cá nhân và công ty nước ngoài cung cấp vũ khí cho quân đội Iran để sử dụng chống lại lực lượng Mỹ", Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố.

Ông Trump "bật đèn xanh" sa thải lãnh đạo FDA

Chính quyền Tổng thống Trump được cho là đã phê duyệt kế hoạch sa thải Ủy viên Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) Marty Makary, trong bối cảnh ông đối mặt làn sóng chỉ trích từ nhiều phía.

Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề chia sẻ với Hãng tin Reuters, quyết định cuối cùng vẫn chưa được công bố chính thức, nhưng một nguồn tin thân cận với Nhà Trắng cho biết ông Trump đã "bật đèn xanh" cho việc thay lãnh đạo FDA.

Ông Makary thời gian qua bị chỉ trích bởi các đồng minh của ông Trump, những người ủng hộ Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr., các nhóm chống phá thai và cả truyền thông bảo thủ.

Một trong những nguyên nhân gây tranh cãi là việc FDA hai lần từ chối phê duyệt liệu pháp điều trị ung thư da RP1 của Hãng Replimune. Ông Trump cũng được cho là không hài lòng với tiến độ phê duyệt thuốc lá điện tử có hương vị - sản phẩm ông từng cam kết bảo vệ trong chiến dịch tranh cử năm 2024.

Nhà Trắng được cho là đang cân nhắc bổ nhiệm Phó ủy viên FDA Kyle Diamantas làm quyền lãnh đạo cơ quan này.

Chính quyền ông Trump kháng cáo phán quyết bác thuế quan toàn cầu 10%

Chính quyền Tổng thống Trump ngày 8-5 thông báo đã kháng cáo phán quyết của Tòa Thương mại quốc tế Mỹ khi cho rằng mức thuế quan toàn cầu 10% áp dụng từ tháng 2 không phù hợp với Đạo luật Thương mại năm 1974, Hãng thông tấn Reuters đưa tin.

Sau khi Tòa án tối cao Mỹ ngày 20-2 bác bỏ các mức thuế quan "khẩn cấp" áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977 của ông Trump, nhà lãnh đạo đã nhanh chóng công bố mức thuế tạm thời 10% lên toàn cầu.

Mức thuế này được đưa ra nhằm xử lý tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán, dựa trên Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974.

Ngày 7-5, tòa án ra phán quyết với tỉ lệ 2-1 rằng Điều 122 của đạo luật này không nhằm xử lý tình trạng thâm hụt thương mại của Mỹ. Tuy nhiên lệnh chặn hiện chỉ áp dụng đối với ba nguyên đơn khởi kiện, gồm hai doanh nghiệp nhỏ và bang Washington.

Chính quyền ông Trump vẫn đang tiếp tục xúc tiến các kế hoạch áp thuế mới theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, với ba cuộc điều tra dự kiến hoàn tất trong tháng 7.

Theo hãng thông tấn CNN, trả lời phỏng vấn tại thủ đô Rome của Italia hôm nay (8/5), Ngoại trưởng Mỹ Rubio nhấn mạnh: “Hoạt động quân sự của chúng tôi nhằm vào Iran ngày hôm qua là hoàn toàn tách biệt và khác với chiến dịch ‘Cơn cuồng nộ dữ dội’… Những gì mọi người chứng kiến hôm qua là các chiến hạm Mỹ đang di chuyển qua vùng biển quốc tế thì bị Iran tấn công và chúng tôi phải đáp trả để bảo vệ bản thân. Chỉ có những quốc gia ngốc nghếch mới không bắn trả khi bị nhắm đến”. 

Khi được hỏi liệu Mỹ có truyền đạt bất kỳ "lằn ranh đỏ" nào đến Iran hay chưa, ông Rubio cho biết "lằn ranh đỏ" ở đây rất rõ ràng là nếu Tehran “đe dọa người Mỹ, họ sẽ bị nổ tung”.

Ông Rubio có phát biểu trên trong bối cảnh tình hình eo biển Hormuz hôm 7/5 gia tăng căng thẳng sau khi quân Mỹ bắn phá nhiều cơ sở quân sự của Iran chịu trách nhiệm thực hiện một loạt các cuộc tấn công bằng tên lửa, máy bay không người lái (UAV) và xuồng cao tốc nhằm vào các tàu chiến Mỹ đi qua eo biển Hormuz.

Trong khi đó, các lực lượng Tehran cáo buộc Washington đã nhắm vào các khu vực dân sự dọc theo bờ biển trên đảo Qeshm cũng như các vùng Bandar Khamir và Sirik, qua đó vi phạm thỏa thuận ngừng bắn giữa 2 bên.

Theo Tasnim, ngày 8-5, Bộ Tư lệnh Hải quân - Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố "chiến dịch phối hợp quy mô rất lớn và chính xác" của họ ở eo biển Hormuz hôm 7-5 đã gây thiệt hại nặng cho Mỹ, khiến 3 tàu khu trục phải rút lui khỏi khu vực.

Tuyên bố trên đề cập vụ đụng độ mới nhất giữa Mỹ và Iran ở eo biển Hormuz. Trong đó, Mỹ tấn công một tàu chở dầu của Iran gần cảng Jask, còn Iran cũng tung "lưới lửa" về phía 3 tàu khu trục Mỹ đang băng qua eo biển này.

Iran cho biết họ đã dùng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình chống hạm và máy bay không người lái (UAV) hủy diệt được trang bị đầu đạn nổ mạnh.

Trái lại, trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social trước đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ đã bắn hạ dễ dàng các tên lửa và UAV của Iran trong vụ đụng độ, cũng như đánh chìm nhiều "tàu nhỏ". Ông khẳng định 3 tàu khu trục của Mỹ đã tái gia nhập lực lượng phong tỏa hải quân.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng đe dọa sẽ đánh bại lực lượng Iran "mạnh mẽ hơn và dữ dội hơn nhiều trong tương lai" nếu Tehran không ký kết thỏa thuận.

Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), 3 tàu chiến nói trên là USS Truxtun (DDG 103), USS Rafael Peralta (DDG 115) và USS Mason (DDG 87), đang di chuyển trong hải phận quốc tế khi bị tấn công. Cơ quan này khẳng định không có khí tài nào của Mỹ bị thiệt hại.

Căng thẳng đã bao trùm eo biển Hormuz từ đầu cuộc xung đột và từ tháng 4, khi cả Mỹ và Iran đều tuyên bố thiết lập các cơ chế kiểm soát eo biển này, bất chấp lệnh ngừng bắn.

Tuy nhiên, một số tàu thương mại đã vượt qua eo biển Hormuz thành công trong thời gian đó, theo cập nhật mới nhất từ Al Jazeera.

Ngày 8-5, hãng Mitsui OSK Lines (MOL) của Nhật Bản cho biết 3 tàu của họ đã đi qua eo biển Hormuz và rời khỏi Vùng Vịnh vào tháng 4 mà không phải trả phí quá cảnh. Trước đó, phía Iran đã tuyên bố sẽ thu phí các tàu đi qua tuyến đường biển hẹp này.

Người phát ngôn MOL nói rằng họ không có ý định trả các loại phí như thế trong tương lai. Khi được hỏi làm thế nào các tàu có thể đi qua eo biển, MOL cho biết đó là công lao của các quốc gia và các bên liên quan.

"Chúng tôi sẽ tiếp tục ưu tiên sự an toàn của thủy thủ đoàn, tàu thuyền và hàng hóa trên hết" - người phát ngôn MOL nhấn mạnh, đồng thời thừa nhận một số tàu khác của công ty vẫn còn mắc kẹt ở eo biển Hormuz.

Theo công ty này, 2 tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng mang cờ Ấn Độ thuộc sở hữu của một công ty liên kết với họ cũng đã đi qua khu vực Hormuz trong thời gian đó.

Sáng 8-5, tàu chở dầu Odessa đã cập cảng Hàn Quốc sau khi vượt eo biển Hormuz thành công. Đây là tàu chở dầu đầu tiên đến nước này bằng đường biển kể từ khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, mang theo khoảng 1 triệu thùng dầu thô.

Tàu này đã vượt qua eo biển Hormuz vào ngày 17-4, là thời gian ngắn ngủi mà căng thẳng Mỹ - Iran tạm lắng.

Trong cùng buổi sáng, HMM Namu, một tàu mang cờ Panama do công ty vận tải biển HMM Co của Hàn Quốc điều hành, đã cập cảng Dubai (Các tiểu vương Quốc Ả Rập thống nhất - UAE).

Đây chính là con tàu bị hỏa hoạn 4 ngày trước đó, khi nó mắc kẹt ở eo biển Hormuz. Ông Donald Trump cáo buộc Iran bắn vào tàu này nhưng phía Tehran kiên quyết bác bỏ.

Theo hãng tin Yonhap, một nhóm điều tra của chính phủ Hàn Quốc đã được cử đến để điều tra nguyên nhân vụ nổ. Chính phủ nước này vẫn giữ lập trường thận trọng và cho biết chưa có bằng chứng nào cho thấy đó là cuộc tấn công quân sự.