Chiến dịch giải tỏa Hormuz dự kiến huy động lực lượng lớn gồm tàu khu trục mang tên lửa, hơn 100 máy bay và khoảng 15.000 binh sĩ để đưa các tàu hàng qua eo biển Hormuz.  Hiện có hàng trăm tàu vẫn bị mắc kẹt trong khu vực. Iran lập tức cảnh báo sẽ tấn công nếu quân đội Mỹ tiến vào khu vực eo biển, coi đó là vi phạm lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 08/04.

Thông tín viên RFI  Shiavos Ghazi từ Teheran :

Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc Hội Iran đã cảnh báo Mỹ rằng bất kỳ sự can thiệp nào vào eo biển Hormuz đều sẽ là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn.

Ông cũng nhấn mạnh eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư sẽ không bị quản lý bằng những dòng tweet “ảo tưởng” của Trump.

Căng thẳng tăng thêm một nấc mới sau những tweet mới nhất của Donald Trump. Một tàu thương mại neo đậu gần cảng Al Fajra (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất) đã bị trúng một quả đạn. Tối qua, truyền thông Iran cũng đưa tin rằng thủy thủ đoàn của một số tàu đang neo gần bờ biển UAE đã nhận được cảnh báo phải rời tàu ngay lập tức.

Về phía mình, Iran đã ra lệnh giữ lại một tàu khác gần bờ biển Iran để kiểm tra giấy tờ. Sự việc diễn ra trong lúc các cuộc đàm phán hậu trường giữa Iran và Mỹ vẫn đang tiếp diễn. Phía Mỹ cho biết họ đã bàn giao cho Pakistan thủy thủ đoàn của tàu Touska bị chặn giữ hôm 19/04, và con tàu này sau đó cũng sẽ được trao trả cho phía Iran.

Hôm nay, tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã kêu gọi Iran và Hoa Kỳ “phối hợp” mở lại eo biển Hormuz, và cho rằng “đây là giải pháp duy nhất,..., cho phép tự do hàng hải” về lâu dài. Nguyên thủ Pháp nhận định rằng kế hoạch giải tỏa Hormuz của tổng thống Mỹ, “không rõ ràng”. Ông Macron nhắc lại sáng kiến được khởi xướng chung với thủ tướng Anh Keir Starmer, nhằm bảo đảm an ninh hàng hải ở eo biển này, “sẽ không được thực hiện, chừng nào xung đột vẫn tiếp diễn”.

Iran đưa tin tấn công tầu khu trục Mỹ ở eo biển Hormuz

AFP trích dẫn hãng thông tấn Fars của Iran hôm nay, 04/05/2026 cho biết, lực lượng hải quân nước này đã bắn hai tên lửa nhắm vào một tầu khu trục của hải quân Mỹ, tìm cách tiến vào eo biển Hormuz, khu vực gần như bị đóng hoàn toàn đối với hoạt động hàng hải kể từ khi chiến tranh nổ ra vào ngày 28/02/2026.

Hãng tin Iran không nêu rõ nguồn, tố cáo tầu chiến Mỹ đã « vi phạm các quy định về hàng hải và an toàn hàng hải gần cảng Jask, và đã bị tấn công bằng tên lửa sau khi phớt lờ cảnh báo của hải quân ». Tuy nhiên, quân đội Mỹ trên mạng X đã phủ nhận thông tin này.

Le lói cơ hội đàm phán

Theo AFP, dù căng thẳng leo thang, Washington và Teheran vẫn duy trì các kênh đàm phán gián tiếp qua trung gian, song hai bên có bất đồng lớn. Để tạo cơ hội nối lại các cuộc đàm phán, Teheran cuối tuần qua đã gửi một đề xuất mới gồm 14 điểm tới Washington và phía Mỹ đã phản hồi, theo thông tin từ bộ Ngoại Giao Iran hôm Chủ nhật.

Theo hãng tin Tasnim, trong kế hoạch này, Teheran đưa ra một loạt yêu cầu: rút lực lượng Mỹ khỏi các khu vực gần Iran, dỡ bỏ phong tỏa các cảng Iran và việc đóng băng tài sản của nước này, bồi thường, gỡ bỏ các lệnh trừng phạt, thiết lập một “cơ chế” liên quan đến eo biển Hormuz và “chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận, bao gồm cả tại Liban”.

Hồ sơ hạt nhân dường như không được đề cập trong kế hoạch, trong khi đây lại là vấn đề then chốt đối với Mỹ và Israel.

Mỹ khởi động "Dự án tự do" để hộ tống tàu qua Hormuz

Ngày 3-5, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo nước này sẽ khởi động "Dự án tự do" nhằm hướng dẫn tàu thuyền của các quốc gia trung lập đi qua eo biển Hormuz, bắt đầu từ sáng 4-5 theo giờ Trung Đông.

"Các quốc gia trên khắp thế giới, hầu hết không hề liên quan đến cuộc tranh chấp ở Trung Đông đang diễn ra rất rõ ràng và bạo lực, đã đề nghị Mỹ xem liệu chúng tôi có thể giúp giải phóng các tàu của họ đang bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz, một vấn đề mà họ hoàn toàn không liên quan. Họ chỉ đơn thuần là những bên trung lập và vô tội!

Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và Mỹ, chúng tôi đã thông báo với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu của họ rời khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế một cách an toàn, để họ có thể tiếp tục hoạt động kinh doanh một cách tự do và hiệu quả", ông Trump nêu trong bài đăng.

Theo ông, việc di chuyển tàu nhằm "giải phóng con người, công ty và các quốc gia" mà ông cho là nạn nhân của hoàn cảnh. Ông nhấn mạnh đây là "cử chỉ nhân đạo từ Mỹ, các quốc gia Trung Đông và đặc biệt là Iran".

"Nhiều tàu trong số này đang dần cạn kiệt lương thực và các nhu yếu phẩm để thủy thủ đoàn có thể duy trì điều kiện sống lành mạnh và vệ sinh. Tôi tin rằng điều này sẽ góp phần thể hiện thiện chí từ tất cả các bên đã căng thẳng xung đột trong suốt nhiều tháng qua", nhà lãnh đạo Mỹ cho biết.

Tuy nhiên, ông Trump lưu ý "nếu tiến trình nhân đạo này bị cản trở bằng bất kỳ cách nào thì động thái đó sẽ phải được xử lý một cách cứng rắn".

Trong cùng bài đăng, Tổng thống Mỹ khẳng định các đại diện của ông "đang có những cuộc thảo luận rất tích cực với Iran và có thể dẫn đến những kết quả rất tích cực", song không làm rõ chi tiết.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh tác động kinh tế của việc eo biển Hormuz bị đóng cửa tiếp tục gia tăng. Tuyến hàng hải vận chuyển 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên toàn cầu này gần như đã tê liệt kể từ khi xung đột Mỹ - Iran nổ ra vào ngày 28-2.

Iran nói đã nhận được phản hồi của Mỹ đối với đề xuất đàm phán mới nhất

Theo Hãng tin Reuters, ngày 3-5, Iran thông báo đã nhận được phản hồi từ Mỹ đối với đề xuất đàm phán hòa bình mới nhất mà nước này đưa ra.

Trước đó, truyền thông nhà nước Iran đưa tin Washington đã chuyển phản hồi tới đề xuất 14 điểm của Tehran thông qua Pakistan, và Iran hiện đang xem xét nội dung này. Tuy nhiên, phía Washington và Islamabad chưa xác nhận ngay lập tức về phản hồi của Mỹ.

"Ở giai đoạn này, chúng tôi chưa có đàm phán hạt nhân", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết, ám chỉ đề xuất của Tehran về việc tạm gác các cuộc đàm phán liên quan đến hạt nhân cho đến khi chiến sự kết thúc và các bên đồng ý dỡ bỏ các biện pháp phong tỏa đối với hoạt động vận tải ở vùng Vịnh.

Hôm 2-5, ông Trump cho biết ông chưa xem xét kỹ nội dung cụ thể của đề xuất hòa bình từ Iran, nhưng có khả năng sẽ bác bỏ.

Truyền thông Iran cho biết đề xuất 14 điểm của Tehran bao gồm: rút lực lượng Mỹ khỏi khu vực lân cận, dỡ bỏ phong tỏa, giải phóng tài sản bị đóng băng, bồi thường, dỡ bỏ trừng phạt, chấm dứt chiến sự trên mọi mặt trận bao gồm cả Lebanon, thiết lập cơ chế kiểm soát mới đối với eo biển Hormuz.

Tuy nhiên đề xuất trì hoãn đàm phán hạt nhân sang giai đoạn sau dường như mâu thuẫn với yêu cầu lâu nay của Washington rằng Iran phải chấp nhận các hạn chế với chương trình hạt nhân trước khi xung đột kết thúc.

Tàu hàng bị nhiều tàu nhỏ tấn công ngoài khơi Iran

Cơ quan Điều hành thương mại hàng hải Anh (UKMTO) ngày 3-5 thông báo một tàu chở hàng đang di chuyển gần bờ biển Iran đã báo cáo việc "bị tấn công bởi nhiều tàu nhỏ". 

Theo đó, vụ việc xảy ra cách Sirik của Iran khoảng 11 hải lý về phía tây.

Thủy thủ đoàn của tàu vẫn an toàn và không có tác động môi trường nào được báo cáo từ vụ tấn công. UKMTO không nêu rõ tàu này được đăng ký tại quốc gia nào.

Trong những tháng gần đây, để cắt đứt nguồn thu của Iran, Washington đã siết chặt trừng phạt đối với nhiều nhà máy lọc dầu của Trung Quốc mua dầu thô từ Iran. Lệnh trừng phạt mà Washington vừa ban hành được áp dụng cho ba công ty ở tỉnh Sơn Đông, tập đoàn Hóa dầu Sơn Đông Jincheng, công ty Hóa dầu Sơn Đông Shouguang Luqing và công ty Hóa chất Sơn Đông Shengxing và hai công ty khác.  

AFP dẫn lời bộ Thương mại Trung Quốc, theo đó các biện pháp này « cấm hoặc hạn chế một cách không chính đáng các hoạt động kinh tế, thương mại và các hoạt động bình thường của các công ty Trung Quốc với các nước thứ ba, vi phạm luật pháp quốc tế và các chuẩn mực cơ bản chi phối quan hệ quốc tế. »

Hôm 01/05, Washington đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với một công ty Trung Quốc khác, bị cáo buộc nhập khẩu « hàng chục triệu thùng » dầu thô của Iran, mang lại doanh thu hàng tỷ đô la cho Cộng hòa Hồi giáo. 

Bảy nước OPEC+ dự kiến tiếp tục tăng sản lượng dầu

Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa đẩy giá dầu lên mức cao nhất trong bốn năm qua, trên 125 đô la/thùng trong tuần này. Hôm nay, bảy quốc gia sản xuất dầu mỏ thuộc khối OPEC+ có cuộc họp đầu tiên kể từ khi cường quốc dầu khí Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất rời hỏi nhóm.

Theo Reuters, ba quốc gia vùng Vịnh (Ả Rập Xê Út, Irak, Kuwait), và bốn nước bên ngoài khu vực (Algerie, Kazakhstan, Nga và Oman), tái khẳng định chủ trương tiếp tục tăng sản lượng dầu, ngay cả khi chiến tranh Mỹ - Israel chống Iran chấm dứt. Đây là tháng thứ ba liên tiếp nhóm 7 nước quyết định tăng sản lượng.

Báo cáo của OPEC tháng trước cho biết, tổng sản lượng dầu thô của tất cả các thành viên OPEC+ trong tháng 3/2026 sụt giảm đến 7,70 triệu thùng/ngày so với tháng 2/2026, tức trước khi chiến tranh bùng nổ.  OPEC+ hiện có 21 thành viên, bao gồm cả Iran, nhưng chỉ có bảy quốc gia nói trên – và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (trước khi rời nhóm) - tham gia vào các quyết định tập thể về sản lượng hàng tháng của OPEC+, trong những năm gần đây.

Theo giới quan sát, quyết định tăng sản lượng dầu nói trên, về cơ bản, trong hiện tại mang ý nghĩa biểu tượng nhiều hơn chừng nào giao thông hàng hải ở eo biển Hormuz chưa được khôi phục. Để vận chuyển dầu mỏ trở lại bình thường sẽ phải mất từ vài tuần đến nhiều tháng.

Mỹ - Iran vẫn đấu khẩu kịch liệt

Theo Hãng tin Reuters, ngày 3-5, Washington và Tehran tiếp tục đấu khẩu dữ dội giữa lúc đàm phán hòa bình bế tắc.

Trong thông cáo chính thức, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Mỹ đang đứng trước hai lựa chọn: hoặc "một chiến dịch quân sự bất khả thi", hoặc "một thỏa thuận tồi" với Tehran.

Lực lượng này đồng thời nhấn mạnh "phạm vi ra quyết định của Mỹ đã thu hẹp lại".

Trước đó, ngày 2-5, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi khẳng định "quả bóng đang ở phía Mỹ" và Washington phải chọn giữa "con đường ngoại giao hoặc tiếp tục cách tiếp cận đối đầu".

Theo ông Gharibabadi, Iran "đã sẵn sàng cho cả hai con đường".

Đáp lại những lời cảnh báo trên, ông Trump cho biết trên mạng xã hội Truth Social rằng ông sẽ sớm xem xét kế hoạch Iran vừa gửi sang.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: "Tôi không thể tưởng tượng nổi nó có thể được chấp nhận. Iran chưa phải trả cái giá đủ lớn cho những gì họ đã làm trong 47 năm qua".

Cũng trong ngày 3-5, ông Mohsen Rezaei - cố vấn quân sự cho Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei - viết trên X rằng các lực lượng nước này sẵn sàng đánh chìm tàu chiến Mỹ.

Ông Rezaei cảnh báo: "Hãy chuẩn bị đối mặt với một nghĩa địa của tàu sân bay và lực lượng các ngươi".

Israel ra lệnh sơ tán Nam Lebanon, lệnh ngừng bắn có thể sắp đổ vỡ

Ngày 3-5, quân đội Israel (IDF) phát cảnh báo khẩn, yêu cầu cư dân của 11 thị trấn và làng ở miền Nam Lebanon rời khỏi nhà, di chuyển ít nhất 1.000m tới khu vực trống.

Theo Reuters, Tel Aviv cáo buộc lực lượng Hezbollah đã vi phạm lệnh ngừng bắn. Do đó, Israel cần tiến hành các chiến dịch chống lại lực lượng này. IDF đồng thời cảnh báo bất kỳ ai ở gần các tay súng hoặc cơ sở của Hezbollah đều có nguy cơ bị tấn công.

Những tuyên bố trên trực tiếp đe dọa đến lệnh ngừng bắn mong manh giữa Israel và Hezbollah.

Thực tế dù đã có lệnh ngừng bắn, Israel và Hezbollah vẫn thường xuyên cáo buộc nhau vi phạm và tiến hành những cuộc tấn công hạn chế vào nhau. Tuy nhiên đến nay, lệnh ngừng bắn chưa sụp đổ hoàn toàn.

Nếu lệnh ngừng bắn chính thức bị phá vỡ, tiến trình đàm phán Mỹ - Iran, vốn đang bế tắc, hoàn toàn có thể bị đình trệ hơn. Tehran đã nhiều lần nhấn mạnh các cuộc đàm phán với Washington không thể tiếp tục nếu lệnh ngừng bắn ở Lebanon không được duy trì.

Trong đề xuất hòa bình 14 điểm vừa gửi cho Mỹ, Iran cũng nêu rõ việc "kết thúc chiến tranh trên mọi mặt trận, bao gồm Lebanon" là một yêu cầu chính.

Ngoại trưởng Đức điện đàm Iran, yêu cầu mở lại Hormuz

Ngày 3-5, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul điện đàm với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi. Ông đã yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz và từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân.

Ông Wadephul viết trên X: "Tôi nhấn mạnh rằng Đức ủng hộ giải pháp đàm phán. Là một đồng minh thân cận của Mỹ, chúng tôi chia sẻ cùng mục tiêu: Iran phải hoàn toàn từ bỏ vũ khí hạt nhân và ngay lập tức mở lại eo biển Hormuz".

Cuộc điện đàm diễn ra trong bối cảnh Berlin nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa ông Trump và Thủ tướng Đức Friedrich Merz.

Ngày 27-4, ông Merz tuyên bố Iran đang "làm bẽ mặt" Washington tại bàn đàm phán, kéo theo loạt phản ứng giận dữ từ Washington.

Mỹ sau đó thông báo điều chuyển 5.000 binh sĩ khỏi các căn cứ quân sự ở Đức. Ông Trump cũng tuyên bố thuế quan của Mỹ với ô tô và xe tải nhập từ Liên minh châu Âu (EU) sẽ tăng từ 15% lên 25% trong những ngày tới.