***********

Vào lúc Hoa Kỳ phong tỏa eo biển Hormuz từ hôm thứ Hai đầu tuần, bộ Tài Chính Mỹ hôm 15/04/2026 đưa thêm gần 20 nhân vật, thực thể và cơ sở năng lượng của Iran vào danh sách trừng phạt. Cùng lúc, Nhà Trắng thông báo đang thảo luận về việc tổ chức vòng đàm phán thứ nhì với Teheran và « lạc quan » về khả năng đạt được thỏa thuận.

Bộ trưởng Tài Chính Scott Bessent khẳng định Hoa Kỳ nhắm vào « giới tinh hoa của chế độ » tại Teheran, trong đó có gia đình Shamkhani đang thống trị lĩnh vực dầu hỏa Iran. Mỹ cũng nhắm vào nhiều cơ sở hạ tầng năng lượng, các hải cảng của Iran. Trong danh sách trừng phạt lần này còn có tên của một công dân Iran bị cáo buộc tài trợ cho phong trào Hồi Giáo ở Liban và ba công ty bị cho là thuộc một mạng lưới rửa tiền quy mô lớn gắn kết Iran với Venezuela.

Trong một thông cáo khác, bộ Ngoại Giao Mỹ giải thích « đang thực hiện các biện pháp hạn chế các nguồn thu nhập của Iran do nước này muốn kiểm soát eo biển Hormuz », bắt chẹt cộng đồng quốc tế.

Trên mặt trận ngoại giao, phát ngôn viên của phủ tổng thống Mỹ Karoline Leavitt, trong cuộc họp báo hôm qua, tuyên bố một cách chung chung « chúng tôi lạc quan trước viễn cảnh đạt được một thỏa thuận » với Iran. Washington phủ nhận tin đồn về khả năng chính quyền Trump triển hạn lệnh ngừng bắn với Iran, trên nguyên tắc có hiệu lực đến ngày 23/04/2026.

Từ hôm qua, lãnh đạo quân đội Pakistan đến Teheran thảo luận với ngoại trưởng Abbas Araghchi. Islamabad đang nỗ lực thuyết phục Teheran trở lại vòng đàm phán sau thất bại hồi tuần trước.

Quảng cáo

Hội nghị quốc tế về an ninh tại eo biển Hormuz

Theo dự kiến, vào chiều mai, 17/04/2026, tổng thống Pháp và thủ tướng Anh sẽ đồng chủ trì tại Paris một hội nghị về bảo đảm an ninh và an toàn cho tàu thuyền tại eo biển Hormuz. Theo lời thủ tướng Anh Keir Starmer, hiện có khoảng 40 quốc gia hưởng ứng sáng kiến bảo vệ tự do hàng hải tại khu vực này. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh « nhiệm vụ sẽ do nhiều quốc gia đảm trách nhưng mang tính hòa bình » và sẽ chỉ được triển khai một khi kết thúc xung đột.

Trump loan tin lãnh đạo Liban - Israel sẽ đối thoại lần đầu tiên

Trên mạng Truth Social hôm qua, 15/04/2026, tổng thống Mỹ Donald Trump loan tin là lãnh đạo Liban và Israel sẽ có cuộc đối thoại hôm nay, lần đầu tiên từ 34 năm. Theo AFP, Israel cũng khẳng định sẽ có cuộc gặp cấp thượng đỉnh Israel - Liban, nhưng phía Liban chưa xác nhận.

Trên đài phát thanh quân sự Israel, bà Gila Gamliel, bộ trưởng bộ Cách Tân Israel, cho biết : « Thủ tướng sẽ lần đầu tiên nói chuyện với tổng thống Iran, sau rất nhiều năm đối thoại giữa hai nước hoàn toàn bị cắt đứt, và chúng ta có thể hy vọng rằng tiến trình này sẽ dẫn đến sự thịnh vượng của Liban với tư cách một quốc gia ». Tuy nhiên, bà Gila Gamliel không cho biết thời gian cụ thể của cuộc trao đổi.

Tổng thống Liban Joseph Aoun hôm nay ra cho biết việc ngừng bắn phải diễn ra trước mọi cuộc trao đổi trực tiếp giữa lãnh đạo hai nước. Trả lời báo giới, một quan chức Liban xin ẩn danh nhấn mạnh « Hoa Kỳ muốn thấy một nền hòa bình lâu dài (giữa Liban và Israel), nhưng không hề yêu cầu một lệnh ngừng bắn ngay lập tức » giữa Israel và lực lượng Hezbollah Liban. « Loại trừ hoàn toàn » phong trào Hezbollah thân Iran tại Liban là mục tiêu của chính quyền Israel hiện nay.

Hôm nay, theo AFP, trong một thông điệp đăng tải trên mạng Telegram, chủ tịch Quốc Hội Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, tuyên bố ngừng bắn tại Liban là « vấn đề tối quan trọng » với Teheran.

Về chiến sự, theo hãng thông tấn chính thức của Liban, Israel đã phá hủy cây cầu Qasmiyeh, ở miền Nam Liban, cây cầu chiến lược cuối cùng nối liền vùng Tyre và Sidon. Quân đội Israel một lần nữa kêu gọi người dân Liban rời khỏi toàn bộ khu vực miền Nam, đến tận sông Zahrani, cách biên giới với Israel khoảng 40 km về phía bắc.

********

Ông Netanyahu nói Mỹ và Israel có "mục tiêu giống nhau" ở Iran

Ngày 15-4, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết Israel và Mỹ hoàn toàn thống nhất trong mục tiêu kiềm chế Iran, theo Hãng tin AFP.

"Những người bạn Mỹ của chúng tôi thường xuyên cập nhật cho chúng tôi về các cuộc tiếp xúc của họ với Iran. Mục tiêu của Mỹ và của chúng tôi là giống nhau" - ông nói trong bài phát biểu trên truyền hình.

Nhà lãnh đạo Israel nói thêm: "Chúng tôi muốn thấy vật liệu đã được làm giàu được đưa ra khỏi Iran. Chúng tôi muốn thấy việc loại bỏ năng lực làm giàu uranium tại Iran. Và tất nhiên, chúng tôi muốn thấy eo biển Hormuz được mở trở lại".

Ông Trump "sẽ hoan nghênh" việc chấm dứt xung đột tại Lebanon

Ngày 15-4, một quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump cho biết ông Trump sẽ "hoan nghênh" việc chấm dứt xung đột giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah tại Lebanon, nhưng một thỏa thuận như vậy không nằm trong các cuộc đàm phán hòa bình với Iran, theo Hãng tin AFP.

"Ngài tổng thống sẽ hoan nghênh việc chấm dứt các hành động thù địch tại Lebanon, như một phần của thỏa thuận hòa bình giữa Israel và Lebanon" - quan chức này nói, với điều kiện giấu tên.

Theo vị quan chức, "Mỹ muốn chứng kiến một nền hòa bình bền vững nhưng không yêu cầu lệnh ngừng bắn ngay lập tức", và rằng "các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran không liên quan đến các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra giữa Israel và Lebanon".

Ngày 15-4, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ưu tiên hàng đầu của nước này là bảo đảm "giải tán" Hezbollah trong các cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên với Lebanon sau nhiều thập kỷ.

Người đứng đầu IMF cảnh báo về giai đoạn khó khăn phía trước

Ngày 15-4, Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), bà Kristalina Georgieva, cảnh báo kinh tế toàn cầu có thể đối mặt với giai đoạn khó khăn nếu xung đột ở Trung Đông chưa được giải quyết và giá dầu tiếp tục ở mức cao, đồng thời cho rằng rủi ro lạm phát có thể lan sang giá lương thực, theo Hãng tin AFP.

"Chúng ta phải chuẩn bị tinh thần cho những thời điểm khó khăn phía trước nếu xung đột kéo dài" - bà nói với các phóng viên tại cuộc họp báo bên lề kỳ họp mùa xuân của IMF và Ngân hàng Thế giới ở Washington.

"Chúng tôi lo ngại rằng rủi ro lạm phát có thể lan sang giá lương thực nếu việc cung ứng phân bón với mức giá hợp lý không sớm được khôi phục" - bà Georgieva cho biết.

Ukraine phát động 100 cuộc tấn công bằng robot

Chia sẻ với Hãng tin AFP ngày 15-4, một đơn vị của Ukraine tiết lộ họ đã thực hiện hơn 100 cuộc tấn công ở tiền tuyến bằng robot mặt đất, sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gần đây ca ngợi việc chiếm giữ một vị trí của Nga nhờ phương thức mới này.

"Tổng cộng đã có hơn 100 chiến dịch như vậy được triển khai" - một nguồn tin trong đại đội NC-13, đơn vị chuyên sử dụng các hệ thống tác chiến này và trực thuộc Lữ đoàn Tấn công số 3 của Ukraine, cho biết.

"Các chiến dịch này bao gồm việc tiêu diệt lực lượng đối phương, phá hủy hầm trú ẩn, sở chỉ huy và các mục tiêu hạ tầng khác thuộc về đối phương. Đây không còn là những trường hợp đơn lẻ, mà đã trở thành các hoạt động tác chiến mang tính hệ thống" - nguồn tin nói thêm.

Theo nguồn tin, các hệ thống này cho phép thay thế các cuộc tấn công bộ binh - vốn có thể gây thương vong cho binh sĩ, đồng thời giúp phát hiện, tấn công mục tiêu và ngăn chặn sự xâm nhập của đối phương.

Phát hiện di tích chôn cất cổ xưa dưới gốc cây trong rừng Amazon

Một phát hiện khảo cổ học đáng chú ý vừa được ghi nhận tại bang Amazonas của Brazil, khi các nhà nghiên cứu tìm thấy nhiều tiểu sành có hài cốt cổ đại chôn dưới gốc cây trong rừng Amazon.

Theo phóng viên TTXVN tại Nam Mỹ, các nhà khảo cổ phát hiện ra các bình gốm có hài cốt tại khu vực Lago do Cochila, gần thị trấn Fonte Boa, sau khi một cây trúc đào bị đổ, để lộ 7 tiểu sành hình tròn có hình khắc tinh xảo nằm sâu trong lòng đất có niên đại hàng trăm năm, gắn với các cộng đồng bản địa cổ đại tại vùng Trung Solimões.

Bên trong các tiểu sành, ngoài hài cốt người còn có động vật, bao gồm cả cá và rùa. Điều này cho thấy nghi lễ chôn cất của cư dân Amazon cổ đại có yếu tố biểu tượng phức tạp, phản ánh quan niệm về mối liên hệ giữa con người với tự nhiên và thế giới tâm linh.

Phát hiện mới cũng cung cấp thêm bằng chứng về trình độ kỹ thuật và khả năng thích ứng môi trường của các xã hội bản địa. Giới chuyên gia cho rằng cư dân cổ đại tại Amazon đã xây dựng những "cảnh quan được thiết kế", có khả năng đối phó với biến động như mực nước dâng cao theo mùa.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh việc các hiện vật được bảo tồn dưới bộ rễ cây cho thấy vai trò quan trọng của hệ sinh thái rừng trong việc lưu giữ di sản khảo cổ. Đồng thời, phát hiện này cũng mở ra hướng nghiên cứu mới về văn hóa, tín ngưỡng và tổ chức xã hội của các nền văn minh tiền Colombo tại Amazon.

Giới khoa học nhận định những khám phá như vậy góp phần làm thay đổi nhận thức lâu nay về Amazon, không chỉ là rừng hoang sơ mà còn là nơi từng tồn tại các xã hội phức tạp và phát triển.

Vạn Lý Trường Thành Xanh của Trung Quốc được vinh danh trên Nature

Trong khi nhiều nỗ lực chống sa mạc hóa trên toàn cầu đang chật vật tìm hướng đi, dự án phủ xanh quy mô lớn của Trung Quốc lại đang gặt hái những thành công vang dội. Tạp chí Nature tuần này đã có loạt bài chỉ ra những bài học đắt giá từ dự án này dành cho các quốc gia đang đối mặt với khủng hoảng đất đai.

Khoảng 40% diện tích đất trên thế giới hiện được xếp loại là vùng đất khô hạn, nơi sinh sống của hơn 2 tỉ người. Do hiện tượng nóng lên toàn cầu, con số này dự kiến sẽ tăng lên 50% với 5 tỉ dân vào năm 2100. Để đối phó với thách thức này, nhiều quốc gia đã khởi xướng các chương trình khổng lồ nhằm ngăn chặn sa mạc hóa.

Nổi bật nhất trong số đó là chương trình Vành đai phòng hộ Tam Bắc của Trung Quốc, hay còn gọi là "Vạn Lý Trường Thành Xanh". Được khởi xướng từ năm 1978 và dự kiến hoàn thành vào năm 2050, dự án này bao phủ khoảng 40-45% diện tích đất nước nhằm bảo vệ các trang trại, làng mạc và cơ sở hạ tầng khỏi sự xâm lấn của sa mạc Gobi và Taklamakan.

Kết quả đạt được vô cùng ấn tượng: độ che phủ rừng tại các khu vực dự án đã tăng gần gấp ba, từ khoảng 5% năm 1978 lên gần 14% vào năm 2023. Diện tích đất bị xói mòn giảm 2/3, đồng thời tần suất và cường độ của các trận bão cát cũng giảm mạnh, giúp cải thiện chất lượng không khí cho các thành phố ở hạ hướng gió như Bắc Kinh.

**********

TIN TỔNG HỢP

RFI

(Yonhap) - Hàn Quốc được 4 nước Trung Đông cam kết cung cấp 273 triệu thùng dầu thô từ nay đến cuối năm 2026. Thông báo được chánh văn phòng tổng thống, Kang Hoon-sik, đưa ra hôm nay 15/04/2026, khi ông trở về Seoul sau chuyến công du 8 ngày tới Oman, Ả Rập Xê Út, Qatar và Kazakhstan. Dựa trên mức tiêu thụ năm ngoái, số lượng 273 triệu thùng dầu thô là đủ để Hàn Quốc duy trì nền kinh tế trong hơn 3 tháng trong điều kiện quản lý bình thường, mà không cần đến biện pháp bổ sung khẩn cấp. Hàn Quốc cũng sẽ nhận được 2,1 triệu tấn naphta, một hỗn hợp hydrocarbon lỏng dễ cháy, được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp hóa dầu, tương đương với nguồn cung ứng khoảng một tháng.

(AFP) - Greenpeace cảnh báo : Sự sụp đổ không thể kiểm soát của mái vòm bảo vệ bên trong nhà máy điện hạt nhân Tchernobyl ở Ukraina có thể làm tăng nguy cơ phát tán phóng xạ. Cảnh báo của Greenpeace được đưa ra hôm 14/04/2026. Sau thảm họa hạt nhân năm 1986, nhà máy Tchernobyl ngay trong năm đó đã được bao bọc trong một lớp vỏ thép và bê tông bên trong, và đến năm 2016 có thêm một lớp vỏ bảo vệ bên ngoài hiện đại hơn. Vào tháng 02/2025, cấu trúc bảo vệ lớp ngoài này đã bị một drone của Nga xuyên thủng. Trong báo cáo, Greenpeace cảnh báo là cho dù đã được sửa chữa, nhưng chức năng ngăn chặn phóng xạ của của lớp vỏ bảo vệ đó vẫn chưa được "khôi phục hoàn toàn", làm tăng nguy cơ phát tán phóng xạ, đặc biệt là trong trường hợp lớp bảo vệ bên trong sụp đổ.

(Reuters) - Hungary : Peter Magyar, người sẽ trở thành thủ tướng, hứa đình chỉ các chương trình phát sóng của truyền thông Nhà nước bị cáo buộc phục vụ thủ tướng thất cử Viktor Orban. Ông Peter Magyar, hôm 14/04/2026 khẳng định sẽ cho thông qua luật truyền thông mới và bảo đảm tự do báo chí sau khi nội các của ông lên nắm quyền. Trong khi đó, tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 14/04 khẳng định với một nhà báo của ABC News là ông không quan tâm đến việc Viktor Orban thất cử. Ông Trump còn tuyên bố đánh giá cao Peter Magyar, và rằng kỳ bầu cử này không liên quan gì đến ông, cho dù cấp phó của ông là JD.Vance đã đích thân sang Hungary ủng hộ Viktor Orban ngay trước cuộc bỏ phiếu.

(AFP) - Rapper nổi tiếng người Mỹ, Kanye West, thông báo hoãn buổi diễn ngày 11/06/2026 tại Marseille, miền nam Pháp. Thông báo được đưa ra trên mạng X hôm 14/04/2026. Kanye West bị chính quyền Pháp xem là nhân vật không được hoan nghênh - "persona non grata" vì những phát biểu kỳ thị, thù hận và bài Do Thái. Bộ trưởng Nội Vụ Pháp Laurent Nuñez thậm chí kiên quyết cấm nghệ sĩ này tới Pháp biểu diễn. Thị trưởng Marseille cũng cứng rắn khẳng định không để thành phố trở thành nơi phô trương cho những kẻ cổ vũ lòng thù hận và chủ nghĩa Quốc xã trắng trợn như Kanye West.

(AFP) - Amazon thông báo ý định mua lại công ty điều hành vệ tinh Globalstar với giá 11,6 tỷ đô la. Thông báo tập đoàn của tỷ phú Mỹ Bezos đưa ra hôm 14/04/2026 cho thấy Amazon đang có thêm một bước tiến nữa hướng tới "internet từ không gian". Thỏa thuận sẽ cho phép Amazon tích hợp các vệ tinh và tần số vô tuyến của Globalstar, bổ sung cho việc triển khai các vệ tinh riêng của Amazon. Tập đoàn của Jeff Bezos đang chậm hơn so với nguồn lực khổng lồ của Starlink, thuộc SpaceX của Elon Musk. Hiện tại, Amazon mới chỉ có hơn 200 vệ tinh trên quỹ đạo, trong khi mục tiêu đề ra là 3.200 vệ tinh.

(Asia Times) - Bắc Kinh có thể chiếm thế thượng phong nếu xảy ra xung đột Mỹ-Trung. Đó là nhận định của Mitchell Institute, chuyên nghiên cứu về hàng không vũ trụ Mỹ. Trong một tài liệu được công bố ngày 14/04/2026, viện này báo động nguy cơ ngày càng lớn là "không quân Mỹ thiếu năng lực và quy mô" để có thể đánh bại Trung Quốc trong một cuộc xung đột ở cường độ cao. Mỹ có thể bị thiếu đạn dược nếu xung đột kéo dài. Mặt khác, không quân Hoa Kỳ không đủ sức vừa bảo vệ lãnh thổ quốc gia, vừa duy trì khả năng răn đe hạt nhân và đồng thời bảo vệ Đài Loan nếu hòn đảo này bị Trung Quốc tấn công.

(AFP) - Thủ tướng Ý giữ khoảng cách với Mỹ và Israel. Sau khi Ý thông báo "không triển hạn một cách tự động" thỏa thuận quốc phòng với Israel do bất đồng về Gaza, về xung đột ở Liban và Trung Đông, hôm qua 14/04/2026, tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích thủ tướng Ý Giorgia Meloni "thiếu can đảm". Trước đó, bà Meloni tuyên bố những phát biểu kém ngoại giao của ông Trump đối với giáo hoàng Lêô XIV là "không thể chấp nhận được". Tổng thống Mỹ đã có phản ứng khiếm nhã sau khi lãnh đạo Vatican bày tỏ lập trường chống chiến tranh Iran. Thủ tướng Ý Meloni là một trong những lãnh đạo châu Âu hiếm hoi được mời dự lễ nhậm chức nhiệm kỳ 2 của tổng thống Donald Trump hồi tháng 1/2025.

(AFP) - Mỹ tạm ngừng áp dụng các biện pháp trừng phạt dầu hỏa của Nga cho đến tháng 10/2026. Trong bối cảnh chiến tranh Iran, eo biển Hormuz bị phong tỏa, Washington cho phép tập đoàn dầu khí Lukoil của Nga cung cấp cho các khách hàng ở ngoài lãnh thổ Nga. Thông cáo của bộ Tài Chính Hoa Kỳ hôm 14/04/2026 cho biết "triển khai lệnh ngừng áp dụng cấm vận" có hiệu lực cho đến cuối tháng 10/2026. Washington quan tâm đến Lukoil, do dây là một tập đoàn có vốn của Mỹ qua trung gian công ty đầu tư Carlyle. Cuối tháng 01/2026, Lukoil là một trong những nguồn cung cấp xăng dầu cho hơn 200 trạm xăng tại Mỹ.

(FT) - Iran sử dụng vệ tinh do thám Trung Quốc để theo dõi các căn cứ quân sự của Hoa Kỳ. Báo tài chính Anh Financial Times ngày 15/04/2026 tiết lộ từ 2024, Iran đã âm thầm trang bị vệ tinh do thám Trung Quốc TEE-01B do tập đoàn Earth Eye Co. chế tạo. Lực Lượng Vệ Binh Cách Mạng Iran sử dụng công cụ này để theo dõi 6 căn cứ quân sự của Mỹ. Từ Nhà Trắng đến Lầu Năm Góc, cũng như phía nhà cung cấp Trung Quốc và bộ Ngoại Giao, bộ Quốc Phòng Trung Quốc cùng từ chối xác nhận hay bình luận về tin trên.

(RFI) - Kỷ niệm ba năm nội chiến tại Sudan, châu Phi. Ngày 15/04/2026 đánh dấu tròn ba năm cuộc nội chiến kéo dài tại Sudan. Chỉ riêng trong tháng 1/2026 đã có hơn 700 thường dân thiệt mạng. Liên Hiệp Quốc nói đến một "thảm họa nhân đạo nghiêm trọng nhất trên thế giới". Quốc tế thờ ơ với số phận của một quốc gia với 50 triệu dân mà một phần lớn lớn đang đối mặt với nạn đói và cảnh bần cùng. Hàng chục ngàn nạn nhân tử vong trong ba năm qua ; 14 triệu người phải di dời chỗ ở. Những nỗ lực ngoại giao do Mỹ, Ả Rập Xê Út, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất và Ai Cập bảo trợ, đến nay vẫn hoàng toàn bế tắc.

(AFP) - Căng thẳng giữa Tokyo và Bắc Kinh ảnh hưởng đến lượng du khách Trung Quốc tham quan Nhật Bản. Theo thống kê của Tổ chức Du lịch Quốc gia Nhật Bản công bố hôm 15/04/2026, bất chấp chiến sự tại Trung Đông, lượng du khách thăm xứ hoa anh đào trong tháng 3 đạt kỷ lục với 3,6 triệu người, tăng 3,5% so với cùng thời kỳ năm ngoái. Tuy nhiên lượng du khách Trung Quốc đến Nhật đã giảm tới 56% so với cùng thời kỳ năm ngoái. Có hai lý do : Một là Bắc Kinh cảnh báo dân chúng hạn chế đi du lịch và thứ hai là những tuyên bố của thủ tướng Sanae Takaichi về lập trường ủng hộ Đài Loan. Lượng du khách Trung Quốc thăm Nhật Bản giảm mạnh từ tháng 12/2025 (-61%). Trong khi đó, du khách Việt Nam đến thăm Nhật Bản vào mùa hoa anh đào nở tăng 45% so với hồi 2025.

*********

Công du Berlin hôm 14/04/2026, tổng thống Ukraina, Volodymyr Zelensky, cùng với thủ tướng Đức, Friedrich Merz, đã khởi động quan hệ đối tác chiến lược dựa trên hợp tác quân sự. Thông cáo chung của hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh « tăng cường khả năng sản xuất và phát triển các hệ thống phòng không và tên lửa của Đức và Ukraina », cũng như « các dự án sản xuất drone ».

Tổng thống Ukraina cho biết thêm là hai nước đang thảo luận « một thỏa thuận song phương về drone ». Công ty Quantum Systems của Đức, chuyên về phi cơ, hôm qua 14/04 thông báo sắp thành lập « các liên doanh mới với các nhà sản xuất Ukraina ».

Ông Zelensky khẳng định « kinh nghiệm của chúng tôi (Ukraina) có thể được tích hợp vào hệ thống an ninh châu Âu », đồng thời nêu ví dụ về sự hợp tác gần đây của Ukraina với các nước Vùng Vịnh để chống lại các cuộc oanh kích của Iran. Nhìn chung, châu Âu ủng hộ Kiev chống Nga xâm lược, nhưng cũng tìm cách tranh thủ kinh nghiệm chiến trường của Ukraina.

Theo AFP, sau lễ ký kết thỏa thuận hợp tác quốc phòng, thủ tướng Đức Friedrich Merz nhấn mạnh, hàng tỷ đô la viện trợ cho Kiev kể từ khi Nga xâm lược Ukraina là vì lợi ích của một châu Âu cũng đang bị Matxcơva đe dọa. Phát biểu với báo giới, thủ tướng Đức khẳng định : « Điều này cũng có lợi cho chúng ta, cho an ninh của chúng ta, bởi vì không có quân đội nào ở châu Âu được thử thách trên chiến trường như Ukraina. Không có xã hội nào kiên cường hơn Ukraina, không có ngành công nghiệp quốc phòng nào trở nên sáng tạo hơn của Ukraina ».

Tuy nhiên, trả lời kênh truyền hình công ZDF của Đức, tổng thống Zelensky lấy làm tiếc là do chiến tranh Iran, các nhà đàm phán Steve Witkoff et Jared Kushner của chính quyền Mỹ Donald Trump « không còn thời gian dành cho Ukraina ». Kể từ tháng 02 đến nay, sau cuộc thương lượng tại Genève, Thụy Sỹ, các nhà thương lượng của Nga và Ukaina vẫn chưa gặp lại nhau.

Quảng cáo

Sau chặng dừng chân ở Đức, tổng thống Ukraina đến Na Uy. Tại Oslo, ông Zelensky đã được thủ tướng Jonas Gahr Store tiếp đón. Hai nhà lãnh đạo đã ký « một tuyên bố chung về củng cố, tăng cường hợp tác về phòng thủ và an ninh ». Trong thông cáo, phía Na Uy tuyên bố mong muốn « thúc đẩy hợp tác chặt chẽ hơn giữa ngành công nghiệp quốc phòng Na Uy và Ukraina » và « drone của Ukraina từ nay sẽ được sản xuất tại Na Uy ».

Tại Oslo, tổng thống Ukraina cũng bày tỏ lo ngại là do tác động của chiến tranh ở Trung Đông, Mỹ không giao đủ cho Ukraina tên lửa bắn chặn của hệ thống phòng không Patriot mà Kiev mua chủ yếu thông qua chương trình PURL, được phát động từ năm ngoái, cho phép Ukraina nhận vũ khí thiết bị của Mỹ do Liên Âu tài trợ.

****************

Kiev kêu gọi Tel Aviv bắt giữ một tàu Nga bị nghi chở ngũ cốc lấy từ các vùng lãnh thổ Moskva đang kiểm soát.

Trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Israel Gideon Sa'ar hôm 14/4, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha nói rằng "một tàu Nga chở ngũ cốc bị đánh cắp từ Ukraine nhưng vẫn được phép cập cảng tại Israel". Ông cảnh báo đây là "một phần trong nỗ lực chiến sự quy mô lớn của Nga", cho rằng việc "xuất khẩu trái phép nông sản bị đánh cắp" không được tiếp diễn.

Theo nhà báo Ukraine Kateryna Yaresko, tàu Abinsk của Nga đang chở 43.765 tấn lúa mì, được cho là có nguồn gốc từ các vùng lãnh thổ Moskva đang kiểm soát trong chiến sự. Tàu hiện neo đậu tại Haifa, cảng biển quốc tế lớn nhất của Israel.

Tàu chở hàng ABINSK của Nga. Ảnh: Marine Trafic — Tàu chở hàng Abinsk của Nga. Ảnh: *Marine Trafic*

Axios đưa tin Đại sứ Ukraine Yevgen Korniychuk đã gặp các quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Israel ngày 27/3 và đề nghị họ ngăn tàu cập cảng. Bộ trưởng Tư pháp Ukraine ngày 14/4 gặp Đại sứ Israel Michael Brodsky để đề nghị Tel Aviv ngăn tàu Abinsk rời cảng.

Israel chưa ra quyết định cuối cùng về vấn đề này, trong khi Nga chưa lên tiếng.

Nga hiện kiểm soát khu vực tương đương hơn 19% diện tích Ukraine trước năm 2014, gồm lãnh thổ ở các tỉnh Donetsk, Lugansk, Zaporizhzhia, Kherson và bán đảo Crimea. Ukraine hiện còn kiểm soát khoảng 1/4 tỉnh Donetsk, cũng như một số vị trí ở Lugansk.

Nỗ lực nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình ở Ukraine đang tiến triển chậm chạp do bất đồng về vấn đề lãnh thổ. Ukraine đề xuất đóng băng xung đột dọc theo chiến tuyến hiện tại, song Nga bác bỏ. Moskva cũng muốn kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk, trong khi Kiev cho rằng yêu cầu này là không thể chấp nhận được.

Các khu vực của Ukraine hiện do Nga kiểm soát. Đồ họa: Telegraph — Các khu vực của Ukraine hiện do Nga kiểm soát. Đồ họa: *Telegraph*

Huyền Lê (Theo Independent, Times of Israel)

********

Hãng Anadolu dẫn lời Thiếu tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Chỉ huy trung tâm cho biết, nếu Mỹ tiếp tục các hành động phong tỏa hàng hải bất hợp pháp và gây bất an cho các tàu thương mại và tàu chở dầu của Iran, những động thái như vậy sẽ được coi là “mở đầu cho việc vi phạm thỏa thuận ngừng bắn”

Ông cảnh báo nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng biển của Iran, lực lượng vũ trang nước này sẽ không cho phép bất kỳ hoạt động xuất khẩu hoặc nhập khẩu nào tiếp tục diễn ra trên các tuyến đường thủy chiến lược, bao gồm vùng Vịnh, Biển Oman và Biển Đỏ.

Mỹ đã áp lệnh phong tỏa với các cảng của Iran sau cuộc đàm phán trực tiếp hiếm hoi giữa hai bên tại Pakistan vào cuối tuần trước mà không đạt kết quả nào. Theo chính quyền Iran, hơn 3.300 người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào nước này kể từ ngày 28/2.

Tehran đã trả đũa bằng cách nã tên lửa và phóng máy bay không người lái nhắm vào Israel, Iraq, Jordan và các quốc gia vùng Vịnh có đặt các cơ sở quân sự của Mỹ trước khi lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần được công bố vào tuần trước.

Mỹ đưa thêm quân tới Trung Đông để gây áp lực với Iran

Tờ Washington Post hôm nay (15/4) đưa tin, Mỹ chuẩn bị triển khai thêm hàng nghìn binh sĩ đến Trung Đông trong những ngày tới nhằm gây sức ép với Iran để đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột.

Theo các quan chức Mỹ đương nhiệm và cựu quan chức giấu tên, lực lượng tăng viện được cho là gồm khoảng 6.000 binh sĩ trên tàu sân bay USS George H.W. Bush và các tàu chiến đi kèm. Ngoài ra, 4.200 binh sĩ thuộc Nhóm tác chiến đổ bộ Boxer và Lữ đoàn viễn chinh số 11 của Thủy quân lục chiến dự kiến sẽ đến vào cuối tháng 4.

Lực lượng mới dự kiến sẽ bổ sung cho các lực lượng hiện có trong khu vực khi thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran sẽ hết hạn vào ngày 22/4.

Một số nguồn tin cho biết chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc sẽ tiếp tục không kích hoặc triển khai các chiến dịch trên bộ tiếp theo nếu thỏa thuận ngừng bắn mong manh sụp đổ.

Mỹ ngừng phong tỏa eo biển Hormuz

Cũng trong ngày hôm nay, ông Trump tuyên bố, Mỹ sẽ mở cửa vĩnh viễn eo biển Hormuz, báo hiệu sự chấm dứt đột ngột các căng thẳng hải quân đã làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong một tuyên bố đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết quyết định này được đưa ra sau một thỏa thuận đột phá với Trung Quốc.

***********
***********