Tin Tức ngày 05 tháng 4 -2026

Chủ Nhật, 05 Tháng Tư 20266:34 SA(Xem: 1099)
Tin Tức ngày 05 tháng 4 -2026
Iran-full 2*********

Chiến tranh Iran : Chánh văn phòng tổng thống Mỹ yêu cầu các cộng sự « thẳng thắn hơn với Trump »

Phan Minh

Tạp chí Time, ngày 02/04/2026, trích dẫn hai nguồn tin từ Nhà Trắng, cho biết chánh văn phòng tổng thống Mỹ, bà Susie Wiles, lo ngại rằng ông Donald Trump đang có một cái nhìn « quá lạc quan » về cách người dân Mỹ đánh giá cuộc chiến tại Iran. Bà đã yêu cầu các cộng sự « thẳng thắn hơn với chủ nhân Nhà Trắng » về những rủi ro chính trị và kinh tế liên quan đến cuộc xung đột.

Trong bối cảnh Mỹ đang ngày càng sa lầy tại Iran, các cuộc thăm dò dư luận cho thấy những kết quả rất đáng báo động và nguy cơ đảng Cộng Hòa thất bại trong cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11/2026 đang ngày càng rõ rệt. Bởi vậy, bà Susie Wiles lo ngại rằng các cộng sự đang trình bày với tổng thống về một tình hình quá lạc quan về chiến tranh Iran, chỉ nói với nguyên thủ Mỹ những gì ông muốn nghe thay vì những điều ông cần phải nghe.

Tại Hoa Kỳ, giới quan sát ghi nhận về một sự thay đổi trong cách tiếp cận với truyền thông của chính quyền Trump từ nhiều ngày qua về tình hình Trung Đông, theo tường thuật của đặc phái viên Sonia Ghezali từ Washington :

Sự im lặng của Donald Trump vừa gây tò mò, vừa khiến người ta lo ngại. Bởi đây có lẽ là lần đầu tiên tổng thống Mỹ áp dụng phong cách truyền thông rất khác so với thường lệ kể từ khi nổ ra xung đột với Iran.

Ông xuất hiện rất ít trước công chúng kể từ khi viên phi công mất tích tại Iran, cả cuối tuần ông ở Nhà Trắng thay vì ở dinh thự tại Florida. Sáng hôm qua, chính quyền Mỹ thông báo rằng ông sẽ không có bài phát biểu chính thức nào trong ngày. Điều này tạo nên sự tương phản rõ rệt với phong cách quen thuộc. Donald Trump thường rất quyết liệt, xuất hiện liên tục trên các phương tiện truyền thông.

Nhiều người nhận định đây là dấu hiệu cho thấy thời điểm này là một bước ngoặt, với một phi công mất Mỹ tích tại Iran và Teheran bác bỏ tối hậu thư do Washington áp đặt. Một số khác lại cho rằng đó là chiến lược của tổng thống Mỹ. Bằng cách giữ im lặng, Donald Trump tránh leo thang khẩu chiến, đồng thời vẫn duy trì áp lực tối đa với Iran.

Tuy nhiên, sự im lặng này cũng có thể phản ánh những bất định. Việc tối hậu thư bị bác bỏ khiến tình hình trở nên phức tạp : nên tấn công, đàm phán hay trì hoãn ? Tổng thống Mỹ đang ở trong một tình thế rất tế nhị. Donald Trump đối mặt với thách thức rất lớn : phản ứng để không mất thể diện, nhưng cũng không châm ngòi cho một sự leo thang mất kiểm soát. Bởi dư luận Mỹ ngày càng bất bình về cuộc chiến tại Iran, mới vừa bước vào tuần thứ sáu.


*****

Chiến tranh Ukraina : Cháy nhiều nhà máy lọc dầu lớn của Nga 

Thanh Hà

Ukraina tiếp tục nhắm vào các cơ sở năng lượng của Nga. Sáng nay 05/04/2026 Matxcơva ghi nhận hai sự cố : Nhà máy lọc dầu NORSI cách thủ đô của Nga 400 km về hướng đông, là cơ sở lớn thứ tư trên toàn quốc bị cháy do drone của Ukraina tấn công. Cùng lúc Nga phát hiện một vụ rò rỉ nhiên liệu tại một cơ sở trên bến cảng Primorsk hướng ra biển Baltic. Primorsk là một trong những cửa ngõ xuất khẩu lớn nhất của Nga, có khả năng xử lý 1 triệu thùng/ngày.

Hãng tin Anh Reutes ghi nhận, sau hai vụ nói trên, lập tức thị trưởng thành phố Novorossiysk, Andrey Kravchenko, lãnh đạo thành phố nơi có cảng lớn nhất của Nga hướng ra Hắc Hải, ban hành tình trạng báo động trên không, do « nguy cơ tấn bị drone tấn công đang cận kề ».

Bảo đảm an ninh cho các cơ sở hạ tầng và giao thương đường biển ở Hắc Hải là một trong những chủ đề tổng thống Zelensky đã thảo luận với đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan trong cuộc họp hôm 04/04/2026 tại Istanbul. Ukraina tiếp tục bị Nga oanh kích hàng ngày, nhưng trên bộ, thì quân đội Ukraina đã chận được đã tiến của quân Nga.

Thông tín viên RFI Emmanuelle Chaze đang có mặt tại Kharkiv, miền đông Ukraina ghi nhận :

« Theo một báo cáo từ phía tình báo Anh được Volodymyr Zelensky trích dẫn, tình hình thậm chí có phần sáng sủa hơn so với 10 tháng trước đây. Trong tháng 3 vừa qua Kiev đã giành lại được lợi thế trên chiến trường, hơn hẳn so với mọi tháng 3 của những năm trước, kể từ 2023. Tại chỗ, chung quanh vùng Kharkiv, Ukraina đã tiến quân ở khu vực Kupyansk. Còn tại vùng Donetsk lân cận, chính tại khu vực Oleksandrivka, tổng tư lệnh quân đội Ukraina cho biết đã giải phóng hơn 480 km² lãnh thổ.

Đến mức mà hiện nay, diện tích Nga đang kiểm soát trên lãnht thổ Ukraina nhỏ hơn so với hồi tháng 3/2022. Sau nhiều đợt tấn công với những thiệt hại nhân mạng rất lớn, theo giới chức Ukraina, chỉ riêng trong tháng 3 đã có khoảng 35.000 binh sĩ Nga bị thiệt mạng hoặc bị thương.

Vì vậy, Matxcơva dường như đang kiệt sức trên tiền tuyến dù vẫn tiếp tục các cuộc tấn công. Nga cần huy động lực lượng nhanh hơn so với số tổn thất đã ghi nhận và về mặt hậu cần Nga cũng đang gặp khó khăn do các nhà máy lọc dầu và các cảng dầu khí, vốn là những trụ cột của nền kinh tế để tài trợ cho chiến tranh, bị các cuộc không kích của Ukraina nhắm tới.

Mọi việc diễn ra trong bối cảnh điện Kremlin vẫn tiếp tục bác bỏ đề xuất ngừng bắn dịp lễ Phục Sinh do Kiev đề xuất ».


**********

Phi công được giải cứu : Thành công hay thất bại của Trump ? - RFI

Minh Anh

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm nay, 05/04/2026, trên mạng xã hội Truth Social loan báo đã cứu thoát được viên phi công Mỹ bị mất tích tại Iran sau khi chiếc chiến đấu cơ F-15E bị hệ thống phòng không Iran bắn hạ hôm thứ Sáu, 03/04, trong một chiến dịch giải cứu mà ông đánh giá là « táo bạo nhất trong lịch sử Hoa Kỳ ».

Tổng thống Mỹ khẳng định viên phi công này đã bị thương, nhưng « sẽ phục hồi nhanh ». AFP nhắc lại, viên phi công được giải cứu là thành viên đội bay chiếc F-15E hai chỗ ngồi bị bắn rơi trên không phận Iran ; người còn lại trên máy bay đã được tìm thấy an toàn và bình an ngay từ khi chiếc máy bay gặp nạn hôm 03/04/2026.

Tuy nhiên, đối với Teheran, chiến dịch giải cứu này của Mỹ là một « thất bại thảm hại ». Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đăng nhiều hình ảnh khẳng định đã bắn hạ nhiều máy bay chiến đấu của Mỹ trên không phận Iran. Lực lượng quân sự này còn cho biết thêm là quân đội Mỹ đã sử dụng một phi trường bỏ hoang ở Isfahan để giải cứu viên phi công.

Từ Teheran, thông tín viên Siavosh Ghazi giải thích :

« Iran gọi đây là một thất bại thảm hại cho chiến dịch giải cứu phi công Mỹ. Theo Teheran, một máy bay C-130 cũng như một trực thăng Black Hawk và hai chiếc drone hiện đại của Mỹ là Hermès và MQ9 đã bị bắn rơi trong chiến dịch này. Giao tranh trên bộ đã diễn ra, phía Iran cho biết có 9 người chết và 8 người khác bị thương.

Đối với Teheran, chiến dịch này là một thất bại vì Mỹ đã phải bỏ lại một số máy bay quan trọng. Họ còn so sánh chiến dịch với những gì đã diễn ra năm 1980 khi cựu tổng thống Jimmy Carter ra lệnh thực hiện nhiệm vụ giải cứu các nhà ngoại giao Mỹ bị bắt làm con tin tại đại sứ quán Mỹ ở Teheran.

Trong chiến dịch đó, nhiều máy bay, trực thăng đã bị rơi và có nhiều binh sĩ Mỹ bị thiệt mạng. Tuy nhiên, lần này, không có trường hợp tử vong nào từ phía Mỹ được loan báo. »

Reuters cho biết, Iran hôm nay, 05/04/2026, tiếp tục nhắm mục tiêu vào các cơ sở năng lượng của nhiều nước Vùng Vịnh, đồng minh của Mỹ. Bộ Điện Lực, Nước và Năng lượng Tái tạo Koweit cho biết hai nhà máy điện và nhà máy khử mặn của nước này đã bị hư hại nặng, ngưng hoạt động sau loạt tấn công bằng drone của Iran. Còn tại Bahratruin, một kho dầu đã bốc cháy do bị trúng drone của Iran.


******

Tin tức thế giới 5-4: Iran đáp trả 'mở địa ngục'; Pháp chuẩn bị cho kinh tế chiến tranh, tăng vũ khí

TRẦN PHƯƠNG

Iran - Ảnh 1.

Một tòa nhà bị hư hại do chiến sự ở thủ đô Tehran của Iran ngày 4-4 - Ảnh: AFP

Iran bác tối hậu thư của ông Trump

Các quan chức quân đội Iran cảnh báo Mỹ và Israel rằng họ sẽ phải đối mặt với sự trừng phạt "địa ngục" nếu leo thang xung đột. Những bình luận này đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ giáng "toàn bộ địa ngục" xuống Iran nếu nước này không chấp nhận thỏa thuận mở cửa eo biển Hormuz trước ngày 6-4.

"Điều này nghĩa là cánh cửa địa ngục cũng sẽ mở ra với các người", Hãng tin AFP dẫn lời thiếu tướng Ali Abdollahi Aliabadi, Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya ở Tehran. Cơ quan này đóng vai trò là sở chỉ huy tác chiến của lực lượng vũ trang Iran.

"Đừng quên: nếu xung đột leo thang, toàn bộ khu vực sẽ trở thành địa ngục đối với các người. Ảo tưởng đánh bại Cộng hòa Hồi giáo Iran đã biến thành một đầm lầy sẽ nhấn chìm các người", người phát ngôn Ebrahim Zolfaghari của cơ quan này nói thêm.

Chính quyền ông Trump kháng cáo việc hoãn dự án phòng khiêu vũ 400 triệu USD

Trong đơn kháng cáo nộp cuối tuần này, các luật sư của Cục Công viên quốc gia Mỹ (NPS) cho biết lệnh của thẩm phán liên bang về việc đình chỉ xây dựng công trình mới này đang "đe dọa gây ra những tổn hại nghiêm trọng đến an ninh quốc gia đối với Nhà Trắng, tổng thống và gia đình ông, cũng như các nhân viên của tổng thống".

"Thời gian là rất quan trọng!", các luật sư viết, trích dẫn dự án nhằm tạo ra một công trình "được gia cố mạnh mẽ", bao gồm các hầm trú bom, các công trình quân sự và một cơ sở y tế. Phòng khiêu vũ cũng là một phần trong kế hoạch của ông Trump nhằm nhanh chóng tái thiết Washington.

Đầu tuần này, thẩm phán Richard Leon ở Washington đã ra lệnh tạm dừng dự án xây dựng, trong đó bao gồm việc phá dỡ cánh phía đông của Nhà Trắng. Ông kết luận rằng trừ khi Quốc hội thông qua dự án, nhóm bảo tồn đang kiện để ngăn chặn dự án này nhiều khả năng sẽ thắng kiện vì "không có đạo luật nào trao cho tổng thống quyền hạn mà ông ấy tuyên bố".

Ngoài ra thẩm phán Leon cũng đề cập đến vấn đề an ninh quốc gia. Ông cho biết đã xem xét thông tin mà chính phủ cung cấp riêng cho ông và kết luận rằng việc tạm dừng xây dựng sẽ không gây nguy hại đến an ninh quốc gia. Phán quyết của ông không bao gồm bất kỳ công trình xây dựng nào cần thiết cho sự an toàn và an ninh của Nhà Trắng.

Iran - Ảnh 2.

Cần cẩu xây dựng phòng khiêu vũ ở Nhà Trắng, tại thủ đô Washington của Mỹ - Ảnh: AP

Pháp chuẩn bị cho kinh tế chiến tranh

Tờ Politico dẫn dự thảo luật kế hoạch quân sự của Pháp chuẩn bị cho một "nền kinh tế chiến tranh".

Theo tài liệu dài 64 trang dự kiến được chính phủ trình bày vào tuần tới, các nhà hoạch định chính sách Pháp dự định tập trung vào việc mở rộng kho vũ khí hơn là lực lượng vũ trang, đồng thời rút ra bài học từ các cuộc xung đột ở Ukraine và Trung Đông, vốn đang làm cạn kiệt kho vũ khí của phương Tây.

Theo đó, Pháp sẽ tăng kho dự trữ các loại vũ khí tự hành như máy bay không người lái cảm tử lên 400%, bom dẫn đường AASM Hammer do Safran sản xuất tăng 240%, và tên lửa Aster và Mica tăng 30% vào năm 2030.

Sứ mệnh Artemis bay qua Mặt trăng

Các phi hành gia trên sứ mệnh Artemis đang chuẩn bị cho chuyến bay ngang qua Mặt trăng được mong đợi từ lâu vào ngày 5-4. "Tinh thần trên tàu rất cao", chỉ huy Reid Wiseman nói với trung tâm điều khiển nhiệm vụ ở Houston, Mỹ.

Dự kiến vào đêm 5-4 rạng sáng 6-4, khi các phi hành gia sẽ đi vào "vùng ảnh hưởng của Mặt trăng", khi đó lực hấp dẫn của Mặt trăng sẽ mạnh hơn lực hút của Trái đất.

Các phi hành gia sẽ nhìn thấy Mặt trăng từ một góc độc đáo hơn so với các sứ mệnh Apollo của những năm 1960 và 1970. Họ sẽ bay ở độ cao hơn 6.400km ở điểm tiếp cận gần nhất, điều này sẽ cho phép họ quan sát toàn bộ bề mặt tròn của Mặt trăng, bao gồm cả các khu vực gần cả hai cực.

Nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ, các phi hành gia có thể lập kỷ lục bay xa Trái đất hơn bất kỳ người nào trước đây.

Iran - Ảnh 3.

Các phi hành gia trên sứ mệnh Artemis ngày 4-4 - Ảnh: AP

Thái Lan ban bố vùng khẩn cấp khi cháy rừng và ô nhiễm bụi mịn

Ngày 4-4, các tỉnh trưởng của Chiang Mai, Lamphun và Phayao đã tuyên bố các khu vực cần hỗ trợ ứng phó thiên tai khẩn cấp, sau khi đánh giá mới cho thấy tình hình cháy rừng, khói mù và ô nhiễm PM2.5 trên các tỉnh phía bắc ngày càng trầm trọng.

Bộ Nội vụ Thái Lan cho biết mục đích của việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp là tạo sự thống nhất hơn trong quản lý khủng hoảng và cho phép sử dụng quỹ ứng trước khẩn cấp để hỗ trợ thiên tai, cũng như các ngân sách liên quan khác. 

Điều đó sẽ cho phép hành động nhanh hơn để khống chế thảm họa và cung cấp cứu trợ kịp thời cho những thiệt hại về người và tài sản.

Động thái mới nhất báo hiệu một phản ứng mạnh mẽ hơn ở cấp địa phương khi các tỉnh phía bắc của Thái Lan vẫn đang chịu áp lực nặng nề từ việc cháy rừng theo mùa, các điểm nóng cháy rừng và ô nhiễm bụi mịn nguy hiểm.

Ngoại giao wefie

Tin tức thế giới 5-4: an ninh của ông Trump gắn phòng khiêu vũ Nhà Trắng; Iran dọa mở địa ngục - Ảnh 4.

Tổng thống Pháp chụp ảnh "tự sướng" cùng các sinh viên tại đại học Yonsei (wefie) ở Seoul trong chuyến thăm chính thức Hàn Quốc ngày 3-4 - Ảnh: AFP


********

Ông Trump: Iran còn 48 giờ để mở cửa eo biển Hormuz

Tổng thống Trump cảnh báo Iran sẽ nếm trải "địa ngục" nếu không mở cửa eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ tới.


*******

Cháy rừng bùng phát ở nam California, hàng nghìn người phải sơ tán

MỹLoạt đám cháy rừng bùng phát tại hạt Riverside và Los Angeles ở miền nam California, khiến giới chức phải yêu cầu sơ tán bắt buộc ở một số khu vực.


*********

NASA công bố những bức ảnh đẹp ngỡ ngàng từ tàu Mặt trăng Artemis II

- Các phi hành gia trên tàu Artemis II đã ghi lại vẻ đẹp rực rỡ của hành tinh xanh khi họ tiến ngày càng gần Mặt trăng.
ap26093511396128.jpg
Hình ảnh Trái đất nhìn tàu Artemis II. (Ảnh: AP)

NASA đã công bố những hình ảnh đầu tiên được truyền về ngày 3/4, tức 1 ngày rưỡi sau khi bắt đầu chuyến bay có người lên Mặt trăng đầu tiên trong hơn nửa thế kỷ.

Bức ảnh đầu tiên do chỉ huy Reid Wiseman chụp, cho thấy phần cong của Trái đất trong cửa sổ của khoang tàu. Bức ảnh thứ hai cho thấy toàn bộ địa cầu với các đại dương được bao phủ bởi những dải mây trắng xoáy. Theo NASA, thậm chí còn có cả cực quang màu xanh lục phát sáng.

“Thật tuyệt khi nghĩ rằng, ngoại trừ 4 người bạn của chúng ta, tất cả chúng ta đều được thể hiện trong hình ảnh này”, bà Lakiesha Hawkins, trưởng nhóm hệ thống thám hiểm của NASA, cho biết. Bà nói thêm rằng sứ mệnh đang diễn ra tốt đẹp.

ap26093108423147.jpg
Nhóm phi hành gia tàu Artemis II. (Ảnh: AP)

Tính đến chiều muộn ngày 3/4, Wiseman và phi hành đoàn của ông đã cách Trái đất hơn 180.000 km và đang nhanh chóng tiến đến Mặt trăng, với khoảng cách còn lại là 240.000 km. Họ dự kiến ​​sẽ đến đích vào ngày 6/4.

Nhóm phi hành gia gồm 3 người Mỹ và 1 người Canada sẽ bay vòng quanh Mặt trăng trong khoang tàu Orion, thực hiện cú quay đầu hình chữ U và sau đó bay thẳng trở về Trái đất mà không dừng lại.

Sau khi Trung tâm điều khiển nhiệm vụ thay đổi vị trí của khoang tàu, toàn bộ Trái đất với cực quang đã hiện ra trước mắt họ qua cửa sổ.

“Đó là khoảnh khắc ngoạn mục nhất, và nó đã khiến cả 4 chúng tôi sững sờ”, ông Wiseman nói trong cuộc phỏng vấn trên truyền hình.

Họ là những người đầu tiên du hành lên Mặt trăng kể từ sự kiện tàu Apollo 17 năm 1972.


***********

Chính sách nhập cư : Châu Âu định “noi theo” tổng thống Trump? - RFI

Minh Phương

Ý tưởng thành lập “trung tâm hồi hương” tại các nước thứ ba, những tranh cãi xung quanh các hoạt động của cảnh sát biên giới gợi liên tưởng đến lực lượng ICE của Mỹ, luận điệu “Làm châu Âu vĩ đại trở lại” trong những bài diễn ngôn mang tính dân tộc chủ nghĩa của giới cực hữu ở Nghị Viện Châu Âu. Theo nhà báo Jean-Baptiste Breen, trên site RFI Tiếng Pháp, nhiều người tự hỏi phải chăng các chính sách nhập cư của châu Âu đang ngày càng bị “Trump hoá”?

Hôm 26/03/2026, các nghị sĩ châu Âu đã bỏ phiếu ủng hộ việc đưa “quy định về hồi hương” sang giai đoạn thảo luận tiếp theo, tức là thảo luận ba bên (triologue) giữa Ủy Ban Châu Âu, Nghị Viện và Hội Đồng Châu Âu. Nhiều nhóm chính trị cánh tả và các tổ chức bảo vệ nhân quyền đã lên tiếng bày tỏ lo ngại với các quy định đang được bàn thảo này, cho rằng chúng rất thiếu minh bạch và sẽ đánh dấu quá trình siết chặt các chính sách di cư một cách triệt để. Tăng cường kiểm soát, kéo dài thời gian giam giữ tại biên giới, thành lập một trung tâm giam giữ tại một nước thứ ba, … bà Catherine Wihtol de Wenden, giám đốc nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Quốc gia Pháp (CNRS), nhận định rằng các chính sách của châu Âu về nhập cư đang bị “Trump hoá”. 

Các trung tâm hồi hương

Có thể dễ dàng nhận thấy sự tương đồng giữa các “trung tâm hồi hương” tiềm tàng này với các thỏa thuận song phương mà Hoa Kỳ đã ký kết dồn dập sau khi tổng thống Donald Trump trở lại nắm quyền. Để cố thực hiện lời hứa trục xuất hàng loạt người di cư và người không giấy tờ, Donald Trump đã đạt được thỏa thuận với nhiều nước nhằm đẩy càng nhanh càng tốt những người này ra khỏi lãnh thổ Mỹ. Vấn đề là các thỏa thuận song phương này nhìn chung đã bỏ qua mọi cân nhắc về an ninh. Vì vậy, Honduras, El Salvador, Rwanda hay Uganda đều nằm trong số các nước tiếp nhận những người bị Washington trục xuất.

Hiện châu Âu chưa đưa ra danh sách các quốc gia có thể cho đặt các trung tâm hồi hương. Tuy nhiên, các quy định đang được thảo luận dường như không đặt ra bất kỳ cơ chế kiểm soát hay điều kiện cụ thể nào về vấn đề này. Thỏa thuận chỉ đơn giản dựa trên cam kết của nước tiếp nhận về việc tôn trọng “các tiêu chuẩn và nguyên tắc quốc tế liên quan đến quyền con người, phù hợp với luật pháp quốc tế”.

AdChoices

Publicité

Quảng cáo

Danh sách các “nước xuất xứ an toàn” đã được mở rộng vào tháng 02/2026 và hiện bao gồm Bangladesh, Colombia, Ai Cập, Kosovo, Ấn Độ, Maroc, Tunisia và tất cả các nước ứng viên gia nhập Liên Hiệp Châu Âu EU. Theo quy định mới, công dân đến từ các quốc gia nằm trong danh sách “an toàn” sẽ được xử lý hồ sơ xin tị nạn theo thủ tục rút gọn, với thời gian xem xét chỉ trong vài tuần và khả năng bị từ chối cao, trừ các trường hợp ngoại lệ. Dù tuyên bố là quy định này giúp đẩy nhanh việc xử lý đơn xin tị nạn của công dân đến từ các nước này, nhưng trên thực tế sẽ làm giảm cơ hội được tiếp nhận của họ, do họ bị coi là an toàn ngay tại quốc gia mà họ đang tìm cơ hội để rời đi.

Tình trạng tương tự cũng áp dụng với “các nước thứ ba an toàn”. Nếu đề xuất này được thông qua, bất kỳ quốc gia nào ngoài EU có thỏa thuận song phương với một nước thành viên về việc tiếp nhận người di cư đều có thể được coi là “an toàn”. Hàng loạt biện pháp chưa rõ ràng và mang dáng dấp các chỉ thị kiểu Trump. Đặc biệt khi những đánh giá này dường như sẽ khác nhau tùy theo từng nước thành viên. 

Frontex : ICE của châu Âu?

Ngoài các “trung tâm hồi hương”, các cáo buộc xoay quanh lực lượng cảnh sát biên giới Frontex của châu Âu cũng khiến nhiều người liên tưởng đến lực lượng Di trú và Nhập cư của Mỹ ICE. Dù không hoàn toàn giống với lực lượng ICE – vốn đã được tăng cường mạnh mẽ kể từ khi Donald Trump tái đắc cử, Frontex cũng gây các tranh cãi. Trong nhiều năm, cơ quan này thường xuyên bị cáo buộc vi phạm pháp luật khi tiến hành các hoạt động “đẩy lùi” (pushback) trái phép đối với người di cư trên biển hay ngay khi họ đặt chân đến lãnh thổ châu Âu, khiến họ không thể nộp đơn xin tị nạn. Các điều tra của tờ Le Monde hoặc của tổ chức báo chí điều tra nguồn mở Bellingcat đã nhiều lần chứng minh điều này. Sau những tiết lộ đó, Fabrice Leggeri – giám đốc cơ quan từ năm 2015 – đã từ chức vào năm 2022. 

Ngoài ra, theo bà Catherine Wihtol de Wenden, ngân sách dành cho lực lượng cảnh sát biên giới Frontex cũng đã không ngừng tăng, cho thấy sự chuyển hướng dần dần sang một chính sách ngày càng mang tính đàn áp. Trong các hành trình vượt biên bằng đường biển hay đường bộ, người di cư thường xuyên phải đối mặt với cơ quan châu Âu này, đơn vị chịu trách nhiệm giám sát bờ biển và biên giới của EU từ năm 2004. Trong vòng hai mươi năm, Frontex đã đi từ mức ngân sách khiêm tốn 6 triệu euro năm 2005 trở thành cơ quan được cấp vốn lớn nhất của EU với ngân sách “phình to” hơn 1 tỷ euro vào năm 2025.

Làm cho châu Âu vĩ đại trở lại” 

Cuối cùng, cần phải kể tới vị thế ngày càng tăng của phe cực hữu bài ngoại trong Nghị Viện Châu Âu, vốn đã giúp các chính sách nhập cư cứng rắn được thông qua dễ dàng hơn. Sự trỗi dậy của cực hữu tại “Lục địa già” không chỉ giới hạn ở các cuộc bầu cử quốc gia. Qua nhiều kỳ bầu cử châu Âu, các lực lượng và liên minh bảo thủ, chủ quyền và dân tộc chủ nghĩa đã giành được một vị trí đáng kể trong nghị trường Bruxelles.

Chính vị thế này đã giúp văn bản ủng hộ các “trung tâm hồi hương” nhận được 389 phiếu thuận, so với chỉ 206 phiếu chống trong cuộc họp hôm 26/03, với những tràng vỗ tay vang dội. Nhìn chung, tất cả đều tán dương việc siết chặt quy định. Thẩm phán Tania Racho tại Tòa án quốc gia về quyền tị nạn nhận xét : “Người ta có cảm giác như đang nói về tội phạm, trong khi thực chất là nói về những người chỉ đơn giản không có giấy tờ, những người sẽ bị đưa vào các trung tâm giam giữ với thời gian tạm giữ kéo dài một cách đáng kinh ngạc.”

Diễn ngôn mang tính dân tộc chủ nghĩa và kịch liệt phản đối nhập cư cũng đã thấm dần vào các cơ quan châu Âu trong nhiều năm qua. Nghị sĩ châu Âu người Thụy Điển Charlie Weimers – người một ngày trước cuộc bỏ phiếu hôm 26/03 còn tổ chức hội thảo về nguy cơ xảy ra nội chiến nếu cho phép nhập cư ồ ạt – đã hoan nghênh sự khởi đầu của “kỷ nguyên trục xuất”. Nghị sĩ người Ý Roberto Vannacci thì chỉ trích “cuộc xâm lược” và “quá trình Hồi giáo hóa dần dần” của châu Âu. Những phát ngôn này phần lớn cộng hưởng trực tiếp với luận điệu bản sắc của phong trào MAGA, mà một nhánh của cực hữu châu Âu thậm chí còn tiếp nhận khẩu hiệu: “Make Europe Great Again” – “Làm cho châu Âu vĩ đại trở lại”. Ý tưởng về một cuộc đấu tranh nhằm bảo tồn văn hóa châu Âu xuyên suốt các bài diễn văn, trong đó liên tục nhấn mạnh nỗi lo về một “sự xóa sổ văn minh” của Lục địa già. Giới nghị sĩ bảo thủ châu Âu đã không ngừng nhắc lại mối đe dọa này giống như cách mà tổng thống Mỹ đã và đang làm.

Dẫu vậy, việc quy toàn bộ nguồn gốc của sự siết chặt chính sách di cư của châu Âu cho riêng tổng thống Mỹ dường như là một cách nhìn quá hạn hẹp. Cực hữu châu Âu chắc chắn được hưởng lợi từ việc chủ nhân Nhà Trắng liên tục đẩy xa ranh giới của những gì được coi là “chính trị phải đạo”. Tuy nhiên, tình hình hiện tại trước hết là kết quả của một nỗ lực bền bỉ từ các lực lượng cánh hữu bảo thủ trong Liên Hiệp Châu Âu, trong bối cảnh phe cánh tả suy yếu và đang bị chia rẽ.


**********
************
***********
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thứ Tư, 22 Tháng Tư 20265:51 SA
Thứ Ba, 21 Tháng Tư 20266:12 SA
Chủ Nhật, 19 Tháng Tư 20264:09 CH
Chủ Nhật, 19 Tháng Tư 20266:26 SA
Thứ Bảy, 18 Tháng Tư 20264:30 SA
Thứ Năm, 16 Tháng Tư 20265:55 SA
Thứ Tư, 15 Tháng Tư 20266:36 SA
Thứ Ba, 14 Tháng Tư 20264:40 SA
Thứ Hai, 13 Tháng Tư 20266:55 SA
VIDEO HNPD

Giao Kèo
Web tham khảo