Tin Tức ngày 09 tháng 3 -2026 :Truyền thông Israel: Tân Lãnh tụ tối cao Iran bị thương
Thứ Hai, 09 Tháng Ba 20266:47 SA(Xem: 1543)
************
Truyền thông Israel: Tân Lãnh tụ tối cao Iran bị thương
TRẦN PHƯƠNG, THANH HIỀN
7–8 minutes
Một khu vực ở thủ đô Beirut của Lebanon bị trúng không kích ngày 9-3 - Ảnh: AFP
Nổ lớn ở thủ đô Israel và Tehran
Theo Hãng tin AFP, hơn 10 tiếng nổ đã được nghe thấy ở thủ đô Tel Aviv của Israel ngày 9-3 sau khi quân đội Israel cho biết họ đã phát hiện các tên lửa mới được phóng từ Iran.
"Cách đây không lâu, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã xác định được các tên lửa được phóng từ Iran hướng tới lãnh thổ Israel. Các hệ thống phòng thủ đang hoạt động để đánh chặn mối đe dọa", IDF cho biết.
Cùng lúc, các vụ nổ lớn đã làm rung chuyển thủ đô Tehran của Iran. Hiện chưa rõ mục tiêu nào bị nhắm đến ở nhưng các tiếng nổ được nghe thấy ở nhiều khu vực trong thành phố.
Lãnh tụ tối cao Iran bị thương
Ngày 9-3, khi đưa tin về việc ông Mojtaba Khamenei lên nắm quyền lãnh đạo tối cao, báo chí Israel thông tin ông Mojtaba Khamenei mới đây đã bị thương trong chiến tranh.
Báo Times of Israel dẫn nguồn đài truyền hình nhà nước Iran mô tả ông là "janbaz", tức là bị kẻ thù làm bị thương, trong "chiến tranh Ramadan", cách mà truyền thông Iran gọi cuộc xung đột hiện tại. Tuy nhiên, bản tin không nói rõ thêm.
Cha và vợ của ông Khamenei đã thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel vào Tehran ngày 28-2, ngay khi chiến tranh bắt đầu. Tân Lãnh tụ tối cao Iran vẫn chưa xuất hiện kể từ khi nổ ra xung đột.
Israel không kích quy mô lớn vào Tehran và Isfahan
Theo tờ Times of Israel, lực lượng không quân Israel tuyên bố đã phát động đợt không kích quy mô lớn ở Tehran, Isfahan và miền nam Iran.
Trước đó, Đài Al Jazeera đưa tin lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã "chặn và phá hủy" một số drone tại thủ đô Tehran và tỉnh Bushehr ở phía đông nam nước này.
Cột khói bốc lên sau vụ tấn công nhà máy lọc dầu Bapco trên đảo Sitra, Bahrain ngày 9-3 - Ảnh: REUTERS
*********
Vừa bầu xong lãnh đạo tối cao, Iran tấn công dữ dội Israel và các nước vùng Vịnh
Anh Vũ
5–7 minutes
Trong ngày thứ mười của xung đột Trung Đông, chỉ vài giờ sau khi chính thức bổ nhiệm ông Mojtaba Khamenei làm tân lãnh tụ tối cao, hôm nay, 09/03/2026, Iran đã tiến hành hàng loạt vụ tấn công bằng tên lửa và drone vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh khiến hàng chục người thương vong, chiến sự lan rộng.
Sáng sớm hôm nay, Iran phóng ồ ạt tên lửa và drone vào Israel, Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Koweit, Qatar và Bahrain. Đây là đợt đáp trả lớn nhất kể từ khi Mỹ-Israel không kích làm thiệt mạng lãnh tụ tối cao Ali Khamenei.
Theo ghi nhận của AFP, tại Bahrain, một drone Iran đã tấn công đảo Sitra khiến 32 dân thường bị thương, trong đó có 4 người bị thương nặng. Bộ Y tế Bahrain xác nhận toàn bộ các nạn nhân đang được điều trị khẩn cấp.
Koweit phải chống đỡ với các đợt tấn công tên lửa và drone liên tiếp trong hai ngày qua, khiến ít nhất 2 người thiệt mạng, nhiều cơ sở hạ tầng bị hư hại, trong đó có kho nhiên liệu tại sân bay quốc tế. Bộ Quốc phòng Koweit thông báo đang tiếp tục đánh chặn nhiều mục tiêu trên không.
Tại Qatar, nhiều tiếng nổ lớn vang lên ở thủ đô Doha rạng sáng nay. Bộ Quốc Phòng nước này xác nhận đã đánh chặn thành công một tên lửa Iran.
Ả Rập Xê Út cũng phải đối mặt với vụ tấn công bằng drone nhắm vào mỏ dầu Shaybah ở phía đông nam và một vụ tấn công ở tỉnh Al-Kharj khiến 2 người chết, 12 người bị thương.
Theo thống kê của AFP, kể từ khi chiến sự bùng phát, các cuộc tấn công của Iran nhắm vào những nước vùng Vịnh đã khiến ít nhất 16 người thiệt mạng, trong đó có 8 dân thường. Tại Israel, các cuộc tấn công tên lửa của Iran đã làm ít nhất 10 người thiệt mạng.
Iran cũng báo cáo số thương vong dân sự nặng nề: ít nhất 1.200 người chết, khoảng 10.000 người bị thương. Những số liệu này chưa được các nguồn độc lập kiểm chứng.
Tổng thống Iran Massoud Pezeshkian tuyên bố Iran "buộc phải trả đũa", nếu các nước láng giềng tiếp tục cho phép sử dụng lãnh thổ để tấn công Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng tuyên bố "sẵn sàng tuyệt đối chấp hành lệnh của lãnh tụ mới".
Phía Mỹ và Israel cũng khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp đáp trả và không loại trừ khả năng mở rộng chiến dịch quân sự. Israel phát động một đợt không kích quy mô lớn vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu ở trung tâm Iran.
Hoa Kỳ hôm qua đã ra lệnh cho các nhân viên ngoại giao không thiết yếu rời khỏi nước này "do các nguy cơ đối với an ninh của họ". Cùng ngày, quân đội Mỹ cũng thông báo về cái chết của người lính thứ bảy trong cuộc chiến với Iran. Đó là một quân nhân bị thương nặng trong một cuộc tấn công nhằm vào căn cứ Mỹ ở Ả Rập Xê Út vào ngày 01/03.
Liban: Giao tranh dữ dội giữa Hezbollah và quân đội Israel
Trong đêm qua rạng sáng nay, giao tranh dữ dội trên bộ đã diễn ra giữa lực lượng Hezbollah và quân đội Israel ở miền đông Liban, gần biên giới Syria. Phong trào Hồi giáo Shia cho biết quân Israel đã đổ bộ xuống khu vực với khoảng mười lăm chiếc trực thăng.
Theo hãng thông tấn quốc gia Liban ANI, những "trận chiến dữ dội" diễn ra gần làng Nabi Chit, nơi trước đó cũng đã bị lực lượng đặc nhiệm Israel đột kích trong đêm thứ Sáu rạng sáng thứ Bảy, khi họ tìm cách thu hồi thi thể của một phi công Israel bị bắt giữ từ năm 1986, nhưng không thành.
Thông tín viên RFI tại Beyrouth, Paul Khalifeh cho biết thêm chi tiết :
Cuộc đổ bộ của quân đội Israel đã diễn ra trong khu vực có địa hình hiểm trở thuộc dãy núi Anti-Liban, nơi đánh dấu đường biên giới với Syria. Hezbollah cho biết trong một thông cáo rằng khoảng mười lăm chiếc trực thăng từ không phận Syria đã xâm nhập vào Liban.
Hai trong số các máy bay này đã thả các nhóm bộ binh xuống một nơi không xa Nabi Chit, trong cùng khu vực đã diễn ra một cuộc đổ bộ tương tự trong đêm thứ Bảy sáng Chủ nhật. Khu vực này nằm cách núi Hermon khoảng 65 km, điểm gần nhất với biên giới Liban-Israel và cách thành phố Baalbeck khoảng 20 km về phía nam.
Hezbollah và các phóng viên Liban khẳng định các cuộc giao tranh dữ dội đã nổ ra giữa các nhóm quân vừa đổ bộ và các chiến binh của tổ chức Hồi Giáo được triển khai trong khu vực.
Các cuộc đụng độ bằng vũ khí hạng nhẹ, hạng trung và súng phóng rocket đã kéo dài suốt đêm và vẫn tiếp diễn vào lúc rạng sáng. Hezbollah tuyên bố đã bắn hạ một trực thăng Israel bằng tên lửa địa-đối-không, nhưng thông tin này chưa được các nguồn độc lập xác nhận.
Israel cho rằng lực lượng Hezbollah có các căn cứ phóng tên lửa hạng nặng dưới lòng đất trong dãy núi Anti-Liban.
Sáng hôm nay, 09/03, không quân Israel tiếp tục không kích khu ngoại ô phía nam Beyrouth, được cho là cứ địa của Hezbollah, đồng thời cảnh báo sẽ tấn công các chi nhánh của tổ chức tài chính Al-Qard Al-Hassan có liên hệ với lực lượng này. Ít nhất ba cuộc không kích đã diễn ra tại khu vực mà cư dân đã được sơ tán. Israel cho biết đang nhắm vào "hạ tầng của Hezbollah".
Giao tranh leo thang từ ngày 2/3 khi Hezbollah kéo Liban vào cuộc chiến với Iran. Từ đó đến nay đã có khoảng 400 người đã thiệt mạng.
***********
Ukraina sẽ cử chuyên gia hỗ trợ các nước Trung Đông chống drone Iran - RFI
Minh Anh
~3 minutes
Chính quyền Kiev nỗ lực thể hiện năng lực công nghệ và kinh nghiệm chống drone cảm tử Shahed do Iran thiết kế và được Nga sử dụng rộng rãi để bắn phá các cơ sở hạ tầng dân sự tại Ukraina. Chủ Nhật, 08/03/2026, tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết các chuyên gia về drone của Ukraina trong tuần này sẽ đến Trung Đông để hỗ trợ các nước trong khu vực chống drone của Iran, nhưng không nêu rõ thời điểm cụ thể.
Thông báo được đưa ra vào thời điểm Teheran gia tăng tấn công bằng drone vào các căn cứ quân sự Mỹ và các nước Vùng Vịnh.
Từ Kiev, thông tín viên Emmanuelle Chaze tường thuật :
« Tiếng ồn này là âm thanh của hệ thống phòng không Ukraina trên bầu trời Kiev, còn tiếng vo ve này là của drone cảm tử. Hàng đêm Nga phóng hàng chục, đôi khi hàng trăm chiếc drone loại này trên bầu trời Ukraina. Theo nhà chức trách, hệ thống phòng không Ukraina hiện đánh chặn được từ 70 đến 90% số drone. Đây chính là kỹ năng mà các nước đồng minh của Kiev đang tìm kiếm.
Tổng thống Volodymyr Zelensky thông báo Ukraina sẵn sàng hỗ trợ các nước. Ông nói : "Ukraina đã nhận được nhiều yêu cầu giúp đỡ thường dân Trung Đông cũng như binh sĩ Mỹ đang đóng tại các căn cứ quân sự ở một số quốc gia. Ukraina sẽ điều các chuyên gia và cung cấp cho họ mọi thứ cần thiết để cứu sống họ".
Quảng cáo
Những chuyên gia này sẽ được cử đến Trung Đông ngay trong tuần, Kiev hy vọng sự hỗ trợ đó cũng sẽ mang lại lợi ích cho Ukraina, tức là nước này sẽ nhận được thêm nguồn lực để tăng cường phòng thủ. Nguyên thủ quốc gia Ukraina nói ông muốn đây phải là một cơ hội cho cả hai phía: "Quý vị đã biết chúng tôi thiếu những nguồn lực nào,và chúng tôi hiểu các nước vùng Vịnh đang thiếu những gì. Đây chính là khía cạnh mà chúng tôi muốn đề cập."
Cách nay một năm, tại Phòng Bầu Dục, Donald Trump đã đả kích Volodymyr Zelensky là chẳng có lá chủ bài nào trong tay. Nhưng từ khi Washington phải đối phó với drone của Iran, nhờ vào vốn kinh nghiệm to lớn này, Ukraina hiện nắm một vị trí chiến lược trên về phòng chống drone. »
********
NÓNG: Ông Mojtaba, con trai ông Ali Khamenei, lên làm lãnh tụ tối cao Iran
Động thái này có thể dẫn đến leo thang xung đột vì Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gọi ông Mojtaba Khamenei là một lựa chọn không thể chấp nhận được.
Ông Mojtaba Khamenei (trái), con trai của cố lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei - Ảnh: AP
Sáng 9-3 (theo giờ Việt Nam), truyền thông Iran đưa tin Hội đồng chuyên gia Iran gồm 88 giáo sĩ đã chọn ông Mojtaba Khamenei (56 tuổi) lên thay thế cha mình, cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, làm lãnh tụ tối cao mới của Iran.
Vị trí này trao cho ông Mojtaba quyền quyết định cuối cùng trong mọi vấn đề của nhà nước tại Cộng hòa Hồi giáo Iran.
Ông Mojtaba trong những ngày gần đây được xem là ứng viên hàng đầu kế nhiệm ông Khamenei - người đã thiệt mạng trong ngày đầu tiên Mỹ và Israel không kích nhằm vào Iran hôm 28-2.
Tuy nhiên, báo The Guardian bình luận động thái trên có thể dẫn đến leo thang xung đột vì Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố không chấp nhận con trai của ông Khamenei lên làm lãnh đạo.
Ông yêu cầu Mỹ phải có tiếng nói trong việc lựa chọn lãnh đạo tiếp theo của Iran, song yêu cầu này đã bị các quan chức Iran bác bỏ. Ông Trump còn nói rằng bất kỳ ai được chọn thay thế ông Ali Khamenei cũng sẽ "không tồn tại lâu" nếu không có sự chấp thuận của Mỹ.
Trong khi đó, quân đội Israel tuyên bố sẽ tiếp tục truy lùng bất kỳ người nào kế nhiệm ông Ali Khamenei, cũng như truy lùng cả những ai tìm cách bổ nhiệm người kế nhiệm ông Khamenei.
Ông Mojtaba Khamenei sinh năm 1969 tại thành phố Mashhad ở đông bắc Iran.
Vị giáo sĩ 56 tuổi này chưa từng giữ chức vụ nào thông qua bầu cử cũng như chưa từng chính thức nắm giữ một vị trí cấp cao trong Chính phủ Iran. Ông đã dần trở thành một nhân vật có ảnh hưởng trong văn phòng của cha mình, dù phần lớn tránh xuất hiện trước công chúng.
Qua nhiều năm, ông đã xây dựng các mối quan hệ gần gũi với những giáo sĩ bảo thủ và các thành viên trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), điều mà các nhà phân tích cho rằng đã củng cố vị thế của ông bên trong hệ thống.
Việc ông Mojtaba Khamenei lên nắm quyền đánh dấu lần đầu tiên kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979, vị trí lãnh tụ tối cao của Iran được chuyển từ cha sang con.
Các nhà phân tích cho rằng việc đưa ông Mojtaba Khamenei lên làm lãnh tụ tối cao là động thái mang tính biểu tượng, nhằm cho thấy chính quyền Iran vẫn mạnh mẽ và họ quyết tâm không khuất phục trước sức ép từ phương Tây.
*****************************
Tin tức thế giới 9-3: Iran cảnh báo giá dầu 200 USD/thùng; Nga hạ nhiều drone hướng về Matxcơva
BÌNH AN
7–8 minutes
Ảnh chụp màn hình các video đăng trên mạng xã hội vào ngày 7 và 8-3, cho thấy đám cháy bùng lên tại một kho chứa dầu ở thủ đô Tehran của Iran - Ảnh: AFP
Iran cảnh báo nhắm vào các cơ sở dầu mỏ ở Trung Đông, đẩy giá dầu lên 200 USD/thùng
Ngày 8-3, quân đội Iran cảnh báo sẽ nhắm mục tiêu vào các cơ sở dầu mỏ trong khu vực nếu Israel tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran, theo Hãng tin AFP.
Ông Ebrahim Zolfaghari, người phát ngôn Bộ chỉ huy quân sự trung tâm Iran, nói trên truyền hình quốc gia: "Chính phủ các nước Hồi giáo cần phải cảnh báo Mỹ và Israel về những hành động hèn hạ, vô nhân đạo như vậy càng sớm càng tốt".
"Nếu không, các biện pháp tương tự sẽ được áp dụng trong khu vực. Và nếu các ông có thể chấp nhận giá dầu trên 200 USD/thùng, hãy tiếp tục trò chơi này".
Cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phóng tên lửa nhắm vào thành phố ven biển Tel Aviv và sa mạc Negev ở Israel, cũng như các căn cứ không quân của Mỹ trong khu vực.
"Đợt tấn công thứ 29 của Chiến dịch Lời hứa Đích thực 4 đã được triển khai bằng các tên lửa thế hệ mới của lực lượng không gian vũ trụ thuộc IRGC nhằm vào Tel Aviv, sa mạc Negev và các căn cứ không quân khủng bố của Mỹ trong khu vực" - tuyên bố nêu.
Nga tuyên bố đánh chặn 234 drone của Ukraine, một số drone bay về hướng Matxcơva
Theo Hãng tin Reuters, ngày 8-3, Bộ Quốc phòng Nga cho biết các đơn vị phòng không của nước này đã đánh chặn 234 máy bay không người lái (drone) trên bầu trời nhiều khu vực ở miền trung và miền nam Nga trong vòng chín giờ, trong đó có 6 drone hướng về thủ đô Matxcơva.
Bộ này báo cáo không có thiệt hại hay thương vong nào trong khoảng thời gian từ 14h chiều đến 23h ngày 8-3 theo giờ địa phương. Thống đốc vùng Bryansk giáp biên giới Ukraine thông tin một người làm việc trên nông trại bị thương.
Trong khi đó, thống đốc do Nga bổ nhiệm tại các phần phía đông của khu vực Donetsk (miền đông Ukraine) cho biết một cuộc tấn công của quân đội Ukraine đã khiến một gia đình 4 người thiệt mạng ở thị trấn Hirnyak gần Pokrovsk.
Một đại diện của Ủy ban Điều tra Nga nói rằng các đợt pháo kích của Ukraine đã làm hư hại một phòng khám nhi ở Donetsk.
Thời gian chờ tại khu vực kiểm tra an ninh ở một số sân bay Mỹ lên tới 3 giờ
Theo Hãng tin Reuters, thời gian chờ đợi tại khu vực kiểm tra an ninh ở một số sân bay Mỹ đã kéo dài đến ba giờ vào ngày 8-3, do số lượng nhân viên Cục An ninh vận tải (TSA) vắng mặt tăng lên trong thời gian chính phủ đóng cửa một phần và do lượng khách trong kỳ nghỉ xuân tăng.
Sân bay Hobby ở Houston có lúc ghi nhận thời gian chờ trung bình là 3,5 giờ, và có lúc thời gian chờ trung bình là 3 giờ.
Sân bay quốc tế Louis Armstrong New Orleans cho biết: "TSA đang thiếu nhân viên tại điểm kiểm tra an ninh, dẫn đến tình trạng xếp hàng lâu hơn bình thường. Hành khách có lịch trình bay hôm nay nên đến sân bay ít nhất 3 tiếng trước giờ khởi hành dự kiến".
TSA thông tin tình trạng xếp hàng lâu hơn mức trung bình cũng được ghi nhận tại sân bay quốc tế George Bush ở Houston, sân bay quốc tế Charlotte Douglas ở North Carolina và sân bay quốc tế Hartsfield-Jackson Atlanta.
Biểu tình bên ngoài nhà thị trưởng New York, tìm thấy thiết bị có thể gây chết người
Cảnh sát kiểm tra bên trong một chiếc ô tô, sau khi một thiết bị nổ tự chế được ném gần những người biểu tình chống Hồi giáo nhưng không phát nổ tại New York, Mỹ ngày 8-3 - Ảnh: AFP
Ngày 8-3, cảnh sát thành phố New York (Mỹ) thông tin một thiết bị được kích nổ và ném đi trong các cuộc biểu tình diễn ra cuối tuần qua bên ngoài nhà riêng của Thị trưởng New York Zohran Mamdani là một thiết bị nổ có thể gây thương tích nghiêm trọng hoặc thậm chí gây chết người.
Theo Ủy viên Cảnh sát New York Jessica Tisch, thiết bị này là một chiếc lọ chứa đầy đai ốc, bu lông và ốc vít, được quấn băng keo đen, ném bên ngoài dinh thự Gracie Mansion, nhưng ngòi cháy đã tự tắt. Hai người đã bị tạm giữ.
Cảnh sát cho biết đây là một trong hai thiết bị được ném ra trong các cuộc biểu tình, do hai nhóm đối lập tổ chức. Thiết bị thứ hai hiện vẫn đang được kiểm tra.
Kinh tế Nga trở lại top 10 nền kinh tế thế giới tính theo GDP
Phóng viên TTXVN tại Matxcơva dẫn số liệu theo ước tính ban đầu của Cơ quan Thống kê Nga (Rosstat) ghi nhận tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của xứ sở bạch dương đạt giá trị 213.500 tỉ rúp (2.556 tỉ USD). Con số này đã đưa nước Nga lên vị trí thứ 8 trong bảng xếp hạng các nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Theo Rosstat, Mỹ vẫn đứng đầu bảng xếp hạng với 30.800 tỉ USD. Trung Quốc đứng thứ hai với 19.800 tỉ USD. Đức đứng thứ ba với 5.050 tỉ USD. Nhật Bản giữ vị trí thứ tư với 4.400 tỉ USD. Ấn Độ đứng thứ năm với GDP ước tính sơ bộ đạt 3.900 tỉ USD. Nền kinh tế Anh được xếp ở vị trí thứ sáu với 3.700 tỉ USD, và Pháp đứng thứ bảy với 3.400 tỉ USD.
Lần cuối cùng Nga lọt vào top 10 nền kinh tế lớn nhất thế giới là vào năm 2022, khi đó GDP của nước này đạt 2.300 tỉ USD. Trong bảng xếp hạng hiện tại, nền kinh tế Nga đã vượt qua Ý (2.553 tỉ USD) và Canada (2.350 tỉ USD).
Thái Lan mạnh tay trấn áp các hành vi tiếp tay cho tội phạm mạng
Phóng viên TTXVN tại Bangkok dẫn lời phó phát ngôn viên Văn phòng Thủ tướng Thái Lan, bà Airin Phanrit, ngày 8-3 cho biết chính phủ nước này đang phối hợp chặt chẽ để đẩy mạnh tấn công tác trấn áp tội phạm mạng, mối đe dọa nghiêm trọng đã gây ra thiệt hại lớn cho đất nước và người dân.
Bà Airin nhấn mạnh thiệt hại do các vụ lừa đảo qua điện thoại gây ra là rất rõ ràng, trong đó một số công dân Thái Lan đã tham gia các hành vi lừa gạt đồng bào mình, bao gồm việc nhận tiền để mở tài khoản trung gian.
Bà kêu gọi người dân, đặc biệt là giới trẻ, không nên bị cám dỗ bởi những khoản tiền nhỏ để đăng ký thẻ SIM hoặc cung cấp thông tin cá nhân cho những kẻ lừa đảo để chúng có thể sử dụng số điện thoại, sau đó được dùng làm công cụ cho các hoạt động tội phạm trực tuyến.
Theo phó phát ngôn viên Văn phòng Thủ tướng Thái Lan, hành vi nhận tiền để đăng ký thẻ SIM hoặc cho phép người khác sử dụng thẻ SIM đã đăng ký dưới tên mình có nguy cơ cao bị xử lý theo Nghị định khẩn cấp về các biện pháp phòng, chống tội phạm công nghệ năm 2023 (sửa đổi năm 2025) nếu số điện thoại đó được chứng minh là đã được sử dụng để phạm tội.
**********
TIN TỔNG HỢP - RFI
RFI
(AFP) -Tổng thống Cuba :« Lá chắn châu Mỹ » do tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump triệu tập tại Florida là cuộc họp « phản động », « tân thực dân ». Theo tổng thống Cuba Miguel Diaz-Canel, cuộc họp nhằm buộc chính phủ cánh hữu của các nước Mỹ Latinh chấp nhận việc sử dụng vũ lực gây chết người của Mỹ để giải quyết các vấn đề nội bộ, cũng như đảm bảo trật tự và yên bình trong nước họ. Trong cuộc họp, tổng thống Mỹ tuyên bố Cuba đang « trải qua những giờ phút cuối cùng » và ông sẽ « giải quyết vấn đề ».
(Le Monde) - Một người chết và 10 người bị thương trong một vụ tấn công bằng drone của Ukraina nhắm vào vùng bị chiếm đóng Zaporijia. Chính quyền vùng Zaporijia, do Nga lập nên, hôm nay 08/03/2026 thông báo vụ tấn công xảy ra trong đêm qua. Trong khi đó, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky viết trên Telegram là Nga đã sử dụng gần 1750 drone tấn công, 1530 quả bom có thiết bị dẫn đường và 39 tên lửa để oanh tạc Ukraina trong tuần qua. Mục tiêu bị nhắm tới là các cơ sở hạ tầng dân sự, năng lượng và các khu nhà ở, nhưng các lực lượng Ukraina đã vô hiệu hóa được đa phần các vụ không kích này.
(AFP) – Ukraina kêu gọi Triển lãm nghệ thuật đương đại Venise không cho phép Nga tham gia. Bộ trưởng Ngoại giao Ukraina Andriy Sybiga và bộ trưởng Văn hóa Tetiana Berezhna ra tuyên bố, hôm nay, 08/03/2026, kêu gọi các nhà tổ chức Biennale Venice « xem xét lại quyết định cho phép Liên bang Nga trở lại, và duy trì lập trường nguyên tắc đã thể hiện vào năm 2022 và 2024 », cấm sự tham gia của bất kỳ ai có liên hệ với chính phủ Nga, như một dấu hiệu phản đối cuộc xâm lược Ukraina. Sau hai lần vắng mặt, Nga dự kiến sẽ tham gia kỳ Biennale năm 2026, diễn ra từ ngày 9/5 đến ngày 22/11. Chính quyền Ukraina nhấn mạnh : « Kể từ năm 2022, cuộc chiến do Nga tiến hành đã cướp đi sinh mạng của 346 nghệ sĩ Ukraina, 132 người hoạt động trong lĩnh vực truyền thông Ukraina và nước ngoài », Nga đã làm hư hại hoặc phá hủy hàng nghìn di tích văn hóa, và công khai sử dụng văn hóa như một công cụ gây ảnh hưởng chính trị. Trong bối cảnh này, « việc cho phép các đại diện của Nga tham gia các sự kiện văn hóa quốc tế là không thể chấp nhận được ».
AdChoices
Publicité
Quảng cáo
(AFP) – Bầu cử Đức : Trắc nghiệm đầu tiên với thủ tướng Merz. Cuộc bầu cử hôm nay, 08/03/2026, tại bang Baden-Württemberg miền nam, là một thử thách đầu tiên đối với đảng Dân chủ Thiên Chúa giáo CDU cánh hữu của thủ tướng Friedrich Merz, đang đối mặt với sự trỗi dậy của phe cực hữu. Theo một cuộc thăm dò được công bố hôm 05/03, CDU được khoảng 28% cử tri ủng hộ, ngang với đảng Xanh, do ông Cem Özdemir, người gốc Thổ Nhĩ Kỳ và là một nhân vật trung dung trong đảng Xanh lãnh đạo. Đảng cực hữu AfD có khả năng về thứ ba, với 18 đến 20% số phiếu bầu, một kỷ lục ở khu vực tây nam nước Đức.
********************
Trục tội ác : Khi Israel và Mỹ đối đầu chế độ thần quyền Iran
Thụy My
14–17 minutes
Cuộc chiến tranh ở Trung Đông chiếm tít trang bìa của tất cả các tuần báo ra kỳ này. L'Express có hẳn một hồ sơ mang tên « Buổi hoàng hôn của Hồi giáo cực đoan », Le Point nói về « Sách đen của các giáo sĩ ». Courrier International chạy tít « Iran : Cuộc chiến tranh đầy rủi ro », Le Nouvel Obs nêu ra « Thách thức của chiến tranh Iran », The Economist cho rằng đây là « Một cuộc chiến không có chiến lược ».
Quảng cáo
« Trục tội ác » tái hiện trong khung cảnh Iran
Trong bài xã luận « Trục tội ác không còn trả lời nữa »,L’Express nhận định vụ tấn công vào Teheran hôm 28/02 đã bộc lộ những hạn chế của một liên minh chủ yếu bằng những lời hùng biện, có lợi ích khác nhau. Việc Trung Quốc và Nga không giúp Iran là bằng chứng.
Cụm từ « trục tội ác » ban đầu được nhắc đến trong cuộc họp các cố vấn của ông George W. Bush sau các vụ khủng bố ngày 11 tháng Chín. Trong bài diễn văn về tình trạng Liên bang vào tháng Giêng, tổng thống Hoa Kỳ xếp các nước đã hỗ trợ Ben Laden và quân Hồi giáo vào « trục tội ác » : Iran, Irak và Bắc Triều Tiên. Khái niệm mượn từ Đệ nhị Thế chiến được dùng cho cuộc chiến chống lại cái ác của phe tân bảo thủ Mỹ trước chiến tranh Iran 2003, sau đó rơi vào quên lãng cho đến khi Nga xâm lăng Ukraina năm 2022.
Lần này trục tội ác đã rõ : Các chế độ độc tài chống phương Tây của Vladimir Putin, Tập Cận Bình, Ali Khamenei và Kim Jong Un – bốn khuôn mặt của ngày tận thế nắm tổng cộng 84 năm quyền lực. Giáo sư Guillaume Lasconjarias của đại học Sorbonne cho rằng đây chỉ là khái niệm đạo đức của Mỹ chứ trên thực tế không có trục này. Không có tổ chức, liên minh quân sự lẫn thư ký thường trực, thậm chí không có cả mục đích chung. Nhưng Bình Nhưỡng, Bắc Kinh, Teheran và Matxcơva rất tâm đầu ý hợp vì có cùng sự căm ghét các giá trị phương Tây.
Tuy nhiên khi các hỏa tiễn của Israel và Mỹ xuyên thủng bầu trời Teheran, Iran chẳng hề nhận được sự trợ giúp của đồng minh nào, ngoài những bài diễn văn lên án. Nga quá bận rộn với Ukraina không giữ lời hứa với đối tác chiến lược, Trung Quốc thì chỉ lo mất nguồn cung dầu thô.
Israel hưởng lợi chính, Trump gánh rủi ro
Cũng theo L’Express, Benjamin Netanyahou là người hưởng lợi nhiều nhất : vừa tống khứ được mối đe dọa tồn vong, vừa duy trì được tương lai chính trị. Hai năm sau cái ngày đen tối nhất trong lịch sử Nhà nước Do Thái, 07/10/2023, thành tích của quân đội Israel và Mossad thật đáng nể : Hamas bị chôn vùi, thủ lãnh Hezbollah bị tiêu diệt, nhà độc tài Syria Bachar Al Assad lưu vong sang Matxcơva. Nhưng Bibi Netanyahou vừa có được chiến lợi phẩm quý giá là cái chết của Khamenei. Quá kiêu ngạo, nhà lãnh đạo Shia không nghĩ rằng thủ tướng Israel thuyết phục được tổng thống Mỹ tung ra đòn sấm sét này.
Ông Donald Trump gánh lấy nhiều rủi ro. Được bầu lên với lời hứa chấm dứt những cuộc « chiến tranh liên miên », cử tri MAGA của ông không ưa những cuộc phiêu lưu quân sự, và giá dầu tăng ảnh hưởng đến đời sống. Về địa chính trị, các đồng minh Ả Rập hào phóng đầu tư để được bảo vệ, nay bị Iran tấn công. Netanyahou không có những mối lo này. Đại đa số dân Israel sẵn sàng hy sinh nhiều thứ để đổi lấy việc chấm dứt mối họa tồn vong. Cựu thủ tướng Yair Lapid, đối thủ chính trị hung hăng nhất hoan nghênh « một cuộc chiến chính đáng ».
Nếu diệt trừ hẳn được mối nguy Iran, Benjamin Netanyahou sẽ là nhà lãnh đạo uy tín nhất kể từ khi Israel độc lập. Hezbollah lại vừa tặng thêm món quà cho ông khi bắn pháo vào Israel – cơ hội bằng vàng để Tsahal lại tấn công nam Liban. Israel cũng có thể nhắm vào mắt xích cuối cùng của « trục kháng chiến » là phe Houthi ở Yemen. Việc Teheran oanh kích các nước vùng Vịnh đã giúp tạo nên liên minh không chính thức giữa Israel, Hoa Kỳ, Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất và Ả Rập Xê Út – điều mà hiệp ước Abraham không làm được trong thời bình.
Châu Âu lúng túng trước cơ hội lịch sử
Về phía châu Âu, L’Express cho rằng bên cạnh nghĩa vụ đạo đức là giúp người Iran đuổi được chế độ toàn trị, còn là việc bảo vệ những lợi ích thiết yếu. Tuần báo cho rằng châu Âu đã không phản ứng đúng với tầm vóc cần có trong hồ sơ Iran.
Sững sờ trước cuộc can thiệp quân sự của Mỹ và Israel, các nhà lãnh đạo châu Âu tỏ ra lúng túng. Tây Ban Nha lên án, một số nước hoan nghênh, đa số tránh tỏ thái độ. Donald Trump không phải là tổng thống Mỹ đầu tiên không quan tâm đến Hiến chương Liên Hiệp Quốc. Nhưng đây là cơ hội lịch sử để chống lại và rất có thể là loại trừ được một chế độ độc ác đã giao rắc khủng hoảng từ nửa thế kỷ qua tại Cận Đông và xa hơn nữa.
Một chế độ coi phương Tây là mục tiêu tấn công, nhất quyết muốn xóa bỏ Israel trên bản đồ thế giới, nhiều lần khủng bố châu Âu đặc biệt là Pháp. Thần quyền Shia xúc tiến Hồi giáo cực đoan nhất, đàn áp phụ nữ, hỗ trợ Nga xâm lăng Ukraina. Vì tất cả những lý do trên, các nhà lãnh đạo châu Âu đã vuột mất cơ hội bày tỏ sự ủng hộ Hoa Kỳ và Israel thay vì cứ kêu gọi xuống thang. Lẽ ra phải công khai vui mừng khi đại giáo chủ Ali Khamenei, đao phủ của chính dân tộc ông ta bị trừ khử.
Bên cạnh đó là nguy cơ khủng bố Hồi giáo lại nổi lên, người tị nạn từ Iran, giá năng lượng tăng, tự do hàng hải, an ninh của các nước đối tác ở Cận Đông. Dù muốn dù không, châu Âu không thể tránh né được cuộc chiến này. Đức, Pháp, Anh ra thông cáo chung sẵn sàng tiến hành các hành động phòng vệ, nhưng như vậy chưa đủ. Chiến tranh Iran là cú sốc mới cho châu Âu, sau Ukraina, về địa chính trị, di dân, sự lệ thuộc năng lượng, khiếm khuyết quân sự. Tốt nhất là nay nên giúp đỡ Mỹ xử trí tốt nhất việc chuyển tiếp để Iran không trở thành một hố đen khổng lồ ở sườn phía đông nam ; và không nên đứng ngoài làm khán giả.
Đòi hỏi luật pháp quốc tế hay diệt trừ cái ác ?
Le Point cũng có cùng ý kiến, cho rằng nước Nga của Vladimir Putin lại mất đi một đồng minh nhưng sẽ cố tỏ ra ôn hòa trong cuộc chiến Iran để đối lấy việc Mỹ thôi hỗ trợ Ukraina. Trung Quốc đã âm thầm giúp Teheran về tình báo, vũ khí và kinh tế, lợi dụng nguy cơ hỗn loạn ở Trung Đông để chứng tỏ là một cực ổn định đối với các nước phương Nam.
Châu Âu vốn luôn tách rời khỏi Lịch sử và thực tế, tự làm trò cười khi kêu gọi kềm chế, xuống thang. Hoa Kỳ vừa nhắc nhở với thế giới trong đó có Trung Quốc và Nga, chỉ có vũ lực là quan trọng trong kỷ nguyên của các đế chế ; và Mỹ vẫn là đại cường toàn cầu duy nhất. Hơn bao giờ hết, thế kỷ 21 tuân theo châm ngôn của La Fontaine : « Sức mạnh tạo nên lẽ phải ».
Xã luận của tuần báo cánh hữu Le Point viết, chúng ta không ưa tổng thống Mỹ vì đủ mọi lý do - như tính cách và thói con buôn của ông, nhưng không phải vì vậy mà không ghi điểm khi ông xứng đáng. Đành rằng chiến dịch « Cơn thịnh nộ kinh hoàng » và « Sư tử gầm » không phải là một cuộc dạo chơi, cần phải chấm dứt sớm. Nhưng như lịch sử đã nhắc nhở, chế độ thần quyền không hề học được gì từ những thất bại. Sớm hay muộn, Teheran sẽ đe dọa hòa bình thế giới với vũ khí nguyên tử. Tại Pháp, không ít chính khách, đặc biệt là cực tả, nhân danh « luật pháp quốc tế » để lên án chiến dịch. Bên Mỹ nhiều người tử chối chấp nhận một quyết định mà họ sẽ hoan nghênh nếu đó là do Biden, Obama hay Clinton.
Khamenei, người bảo vệ cuối cùng của một cuộc cách mạng ma
Ngược lại tuần báo thiên tả Le Nouvel Obs lo ngại, Trump sẽ còn đi đến đâu trong cuộc phiêu lưu nguy hiểm này ? Ông có thực sự muốn triệt hại chế độ thần quyền, hay biến thành chư hầu theo kiểu Venezuela sau khi giơ cao chiếc thủ cấp của Khamenei ? Điều đáng lo nhất là bản thân Donald Trump dường như cũng không biết. Một lần nữa ông xử sự như một sê-ríp thô bạo với tầm nhìn ngắn hạn. Phải chăng Trump bị lây nhiễm từ Netanyahou, mà những cuộc chiến không hồi kết đã trở thành phương cách để duy trì quyền lực ?
Courrier International dịch bài viết của The Atlantic « Khamenei, người bảo vệ cuối cùng của một cuộc cách mạng ma », nhận định cái chết của người đã khép kín Iran là một bước ngoặt. Chế độ Khamenei khống chế cuộc sống của 90 triệu người dân, chỉ định họ có quyền thích ai, uống thức uống nào, phụ nữ phải quàng khăn kiểu nào, có tỉ lệ hành quyết thuộc loại cao nhất thế giới chỉ sau Trung Quốc. Khamenei có nhiệm vụ phải giữ gìn ngọn lửa cách mạng do Khomeyni truyền lại, vốn được thắp lên cho một thế giới không còn tồn tại nữa. Rốt cuộc con người luôn kêu gào « Mỹ phải chết ! », « Israel phải chết ! » đã mất mạng dưới cú đòn khủng khiếp của Donald Trump và Benjamin Netanyahou.
Hoàng hôn của chế độ thần quyền Iran
Trong « Hồ sơ đen của các giáo sĩ », Le Point nhận định cái chết của đại giáo chủ Khamenei báo trước hoàng hôn của một chế độ dựa trên khủng bố, tham nhũng và cưỡng bức. Năm đầu tiên, sấm sét giáng xuống những cán bộ thời chế độ cũ của quốc vương (chah) cùng với gia đình họ, kể cả những người cộng sản đã liên kết. Một khuôn mặt nổi bật là Sadeg Khalkhali, lãnh đạo các « tòa án cách mạng », biệt danh « Đao phủ » hay « Thẩm phán chuyên treo cổ ». Từng là bệnh nhân tâm thần, ông ta cho phá hủy nhiều di tích lịch sử. Sau thất bại của chiến dịch giải cứu con tin ở đại sứ quán Teheran thời tổng thống Jimmy Carter tháng 11/1979, Khalkhali đã trưng ra trước ống kính thi thể của các quân nhân Mỹ.
Cuối 1979, một bức màn sắt ụp xuống đồng thời với việc ép buộc phụ nữ choàng khăn, bằng Hiến pháp đặt cuộc sống người dân dưới sự kiểm soát của luật Hồi giáo. Năm 1988, giáo chủ Khomeyni đặt ra « fatwa », ra lệnh hành quyết tất cả các thành viên Moudjahidine Nhân dân (OMPI) bị bắt, một phong trào chủ trương xã hội chủ nghĩa theo kiểu Iran. Trong hai tuần, 8.000 nam, nữ, trẻ em bị treo cổ kể cả công khai, đôi khi trên các cần cẩu. Vệ binh Cách mạng được thành lập. Theo Mohsen Sazagara, một trong những người sáng lập nay đang lưu vong, thì đó là một con quái vật bảy đầu : quân sự, đàn áp, mafia, khủng bố, tài chánh, hỏa tiễn cùng với nguyên tử, và liên kết với mafia Nga. Quái vật này tạo thành một nghiệp đoàn tội phạm nắm giữ phân nửa nguồn lực và tổng sản phẩm nội địa Iran, đứng đầu là ông trùm : đại giáo chủ Ali Khamenei.
Vệ binh Cách mạng trở thành doanh nhân, chế độ thần quyền thành mafia, chuyển tiền bạc chiếm đoạt được sang Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất, Venezuela…Thế hệ có học ban đầu nhường chỗ cho giới bình dân. Setad, tập đoàn ban đầu quản lý tài sản của những người ủng hộ cựu vương, nay tịch biên tất cả nhân danh đại giáo chủ. Thu nhập ước tính 100 đến 200 tỉ đô la không bị Quốc hội kiểm soát. Gieo gió gặt bão, cảnh Israel hành quyết từ xa phe nhóm của Khamenei chứng tỏ họ quá tự mãn, ngỡ rằng không có một thế lực bên ngoài nào nắm được chiếc chìa khóa để đưa họ xuống địa ngục.
Bernard-Henri Lévy : Chiến tranh ở Iran là chính nghĩa
Triết gia Bernard-Henri Lévy trên Le Point đánh giá « Cuộc chiến tranh ở Iran là chính nghĩa », theo mọi tiêu chí, từ thánh Augustin đến thánh Thomas và nay là giáo sư Michael Walzer. Về tiêu chí phải có mối đe dọa trước mắt, thì không phải ông Trump mà ngoại trưởng của chính quyền Joe Biden là Tony Blinken hôm 19/07/2024 đã nói Iran chỉ trong đường tơ kẽ tóc (« một hoặc hai tuần nữa ») sẽ vượt qua ngưỡng để làm ra quả bom nguyên tử. Một thảm họa được báo trước ? Từ 47 năm qua Iran của các giáo sĩ vẫn lặp đi lặp lại và đặc biệt những năm gần đây càng nhấn mạnh, rằng kho hỏa tiễn của họ và trong tương lai là các đầu đạn hạt nhân sẽ xóa sạch trên Trái Đất ít nhất một quốc gia là Israel.
Và tất cả mọi phương cách nhất là ngoại giao đều đã được tận dụng : chính quyền Mỹ đã nỗ lực nhiều tuần lễ trước khi tấn công hôm thứ Bảy, và đến Chủ nhật các giáo sĩ vẫn còn nói rằng họ không muốn thương lượng. Cuối cùng, chiến tranh là chính nghĩa khi nào thiệt hại thấp hơn những gì mà nó ngăn được (hủy diệt có tổ chức một quốc gia, tấn công dữ dội các nước xung quanh, và chắc chắn là việc thảm sát thường dân Iran sẽ còn tiếp tục). Xét theo tất cả tiêu chí này, cuộc chiến của Trump ở Iran là chính đáng. Có thể cho rằng Trump rất sai đối với nền dân chủ Mỹ, nhưng cần vui mừng trước khả năng thay đổi chế độ ở Iran.
Cuộc chiến tranh này nếu đi đến cùng có thể sẽ dài, tốn hao sinh mạng lính Mỹ, nhưng Lịch sử sẽ mang lại công lý cho ông, và ngược lại, sẽ không tha thứ cho việc quay lui. Còn lại là vấn đề luật pháp. Những người đã làm ngơ khi 30.000 người Iran bị thảm sát chỉ trong 48 giờ, nay lại đòi hỏi. Đối với Hoa Kỳ, họ đã lầm vì tổng thống chỉ phải thông báo cho Quốc hội trong hai ngày và nếu bị đòi hỏi thì phải thu quân về trong 90 ngày. Về luật pháp quốc tế, sẽ logic nếu Nhà Trắng có được nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.
Nhưng người ta đã làm gì tại Kosovo năm 1999, Syria năm 2018, Afghanistan năm 2001, Mali năm 2013 ? Ai cũng biết rằng sẽ bị phủ quyết, và từ 2005 đã phải dựa vào các nguyên tắc « mối đe dọa tức thời », « đáp trả tập thể giữa đồng minh » và « trách nhiệm bảo vệ ». Đây là một loại thông lệ quốc tế sau khi Liên Hiệp Quốc không ngăn nổi những vụ thảm sát, diệt chủng. Một ngày nào đó nếu các nước có can đảm sẽ phải chỉnh đốn lại một tổ chức có xu hướng bảo vệ các đao phủ, các dân tộc không biết cầu cứu với ai. Nhưng hiện thời đang là chuyện khẩn cấp, cần hỗ trợ để cứu giúp dân tộc Iran.
Cuba : Hồi kết của một giấc mơ cộng sản
Một dân tộc khác cũng đang lâm vào cảnh khốn khó là Cuba. Courrier International dành hồ sơ thứ hai bên cạnh chiến tranh Iran cho « Cuba, hồi kết của một thế giới ». Nhiều người Cuba tin vào giấc mơ cách mạng, nhưng nay họ buồn rầu nhận ra thất bại, tương lai tàn lụi và những hy sinh đã trở thành vô nghĩa. Courrier International trích dịch bài viết của The Guardian, tác giả nói về cuộc sống của chính gia đình bên vợ. Người cha vợ là Felix Valdés Garcia chỉ mới 9 tuổi khi những người cách mạng đến đặt chất nổ phá tan vườn cây của gia đình. Vào đầu thập niên 70, chế độ cộng sản trưng thu nông trại trong cuộc « tiến công cách mạng » nhằm thu được 10 triệu tấn mía đường, nhằm bảo đảm độc lập tài chánh.
Nhưng đảo quốc cộng sản chưa bao giờ độc lập được về mặt này, kể từ khi kết thúc thời kỳ thuộc địa. Ngày nay đời sống của người Cuba càng ngặt nghèo hơn, kể cả so với sau khi Liên Xô sụp đổ. Điện cúp thường xuyên, siêu lạm phát, bất bình đẳng xã hội…Lẽ ra Cuba đã có cơ hội mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho người dân, sau khi Obama tỏ ra cởi mở, nhưng chính quyền đã chọn siết chặt chính sách. Cộng đồng hải ngoại quan sát những gì đang diễn ra trên hòn đảo, tất cả đều cho rằng hồi kết đã đến.
*********
Ông Trump: Lãnh tụ mới của Iran không thể trụ lâu nếu không được Mỹ 'chấp thuận'
NGỌC ĐỨC
15–19 minutes
Tổng thống Mỹ Donald Trump hạ cánh tại sân bay quốc tế Miami (Florida) sáng 8-3, sau khi đến căn cứ không quân Dover dự lễ tiếp nhận thi hài 6 binh sĩ Mỹ thiệt mạng tại Trung Đông - Ảnh: AFP
"Người đó sẽ phải được chúng tôi chấp thuận. Nếu không được chúng tôi chấp thuận, người đó sẽ không trụ lâu", ông Trump nói với đài ABC News ngày 8-3.
Theo Đài Al Jazeera, phát biểu của ông Trump được đưa ra ngay sau khi Hội đồng Chuyên gia - cơ quan chịu trách nhiệm chọn lãnh tụ tối cao mới - được cho đã bỏ phiếu và sắp công bố tên người được chọn.
Ngay trước đó, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz đã tuyên bố xung đột lần này ở Trung Đông sẽ "xóa sổ mối đe dọa mà Iran gây ra cho khu vực suốt 47 năm qua".
Phát biểu trên đài NBC, ông Waltz đánh giá các mục tiêu quân sự đạt được sau một tuần chiến sự là “phi thường”.
Đồng thời liệt kê một số thành tựu đã Washington công bố, bao gồm phá hủy không quân Iran, gần như vô hiệu hóa hoàn toàn hệ thống phòng không, đánh chìm "hơn 40 tàu (Hải quân Iran) xuống đáy đại dương".
Israel xác nhận tiêu diệt tướng cấp cao Iran
Tối 8-3 (giờ địa phương), IDF khẳng định đã tiêu diệt ông Abolghasem Babaeian, thư ký quân sự của lãnh tụ tối cao Iran, trong chưa đầy một giờ sau khi nhận được thông tin tình báo về địa điểm của ông này.
Cụ thể, tiêm kích của Không quân Israel cất cánh hướng về Iran ngay khi thông tin "tin tình báo nóng theo thời gian thực" và chỉ trong vòng 50 phút kể từ khi nhận tin, máy bay đã phóng vũ khí tiêu diệt mục tiêu.
Ông Babaeian bị ám sát chỉ ít ngày sau khi được bổ nhiệm làm thư ký quân sự của lãnh tụ tối cao - vai trò đứng đầu cơ quan quân sự của lãnh tụ tối cao - dù chiếc ghế của người đứng đầu Tehran vẫn đang bỏ trống.
Ngoài chức vụ thư ký trên, ông Babaeian còn là tham mưu trưởng Bộ chỉ huy trung tâm Khatam-al Anbiya, tức bộ chỉ huy khẩn cấp quân sự của Iran.
IDF cho biết đây là nhân vật "chịu trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan trong chế độ để thúc đẩy các hành động chống Israel và vận hành các cơ chế khẩn cấp".
IRGC cảnh báo trả đũa nếu Mỹ-Israel tiếp tục tấn công hạ tầng năng lượng
Ngày 8-3, người phát ngôn IRGC tuyên bố lực lượng này sẽ trả đũa nếu Mỹ và Israel tiếp tục tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran.
Trong tuyên bố được truyền thông nhà nước Iran đăng tải, đại diện IRGC cáo buộc Mỹ và Israel nhắm vào dân thường cùng các cơ sở nhiên liệu và năng lượng, đồng thời khẳng định IRGC "đã kiềm chế không thực hiện hành động tương tự".
IRGC cảnh cáo các nước vùng Vịnh nên yêu cầu Mỹ và Israel dừng tay, nếu không "các hành động tương tự sẽ được thực hiện trong khu vực".
"Nếu các ông chịu nổi giá dầu hơn 200 USD/thùng thì cứ tiếp tục trò chơi này", người này thách thức.
Tuyên bố trên được đưa ra một ngày sau khi Israel tấn công 4 kho dầu của Iran ở Tehran, gây ra nhiều đám cháy lớn tại thủ đô Iran.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright sau đó tuyên bố Israel chịu hoàn toàn trách nhiệm cho cuộc tấn công này, nhấn mạnh Washington sẽ không tấn công bất kỳ cơ sở năng lượng nào của Iran.
Mỹ tuyên bố không nhắm vào ngành năng lượng Iran, cam kết "xóa sổ mối đe dọa" từ Tehran
Ngày 8-3, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright khẳng định Washington sẽ không đánh vào hạ tầng năng lượng của Iran.
"Mỹ không nhắm vào bất kỳ cơ sở hạ tầng năng lượng nào. Không có kế hoạch tấn công ngành dầu mỏ, khí đốt hay bất cứ thứ gì liên quan đến ngành năng lượng của Iran", ông Wright nói với CNN.
Tuyên bố được đưa ra ngay sau khi Israel không kích các kho chứa dầu ở Tehran và vùng phụ cận, trở thành tấn công đầu tiên nhắm vào cơ sở năng lượng Iran kể từ khi chiến sự bùng phát.
Trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh, ông Wright trấn an rằng tình trạng gián đoạn nguồn cung sẽ chỉ kéo dài ngắn, "tệ nhất là vài tuần, không phải vài tháng".
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), Iran chiếm khoảng 4% sản lượng dầu thế giới. Dù chịu lệnh trừng phạt quốc tế, Tehran vẫn xuất khẩu một phần dầu, chủ yếu sang Trung Quốc.
Israel tấn công trụ sở lực lượng không gian IRGC
Ngày 8-3, quân đội Israel thông báo đã không kích trúng "trụ sở lực lượng không gian"của IRGC ngay tại thủ đô Tehran.
Theo tuyên bố của IDF, cơ sở này là trung tâm thu phát tín hiệu và nghiên cứu của Cơ quan Vũ trụ Iran, một đơn vị trực thuộc bộ máy quân sự nước này. Bên trong có trung tâm chỉ huy điều khiển vệ tinh “Khayyam”.
Đây là vệ tinh do Nga chế tạo dưới sự giám sát của Iran, được Nga phóng lên quỹ đạo hồi năm 2022.
Israel cáo buộc vệ tình này được Iran sử dụng để do thám lãnh thổ và công dân Israel, trong khi Tehran bác bỏ, khẳng định vệ tinh chỉ phục vụ mục đích giám sát biên giới, quản lý tài nguyên thiên nhiên và nông nghiệp.
Ngoài trụ sở lực lượng không gian, quân đội Israel còn khẳng định tấn công nhiều mục tiêu khác tại Tehran, bao gồm khoảng 50 boong-ke chứa đạn dược, một căn cứ của lực lượng bán quân sự Basij và một tổ hợp thuộc lực lượng mặt đất của IRGC.
Truyền thông nhà nước Iran xác nhận nhiều vụ nổ lớn đã vang lên tại nhiều khu vực ở thủ đô Tehran.
Ukraine cử chuyên gia về drone sang giúp Trung Đông
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu họp báo ngày 8-3 - Ảnh: AFP
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết các chuyên gia về drone của Kiev sẽ "có mặt tại thực địa" Trung Đông trong "tuần tới".
Tuyên bố đưa ra ngày 8-3, sau khi ông Zelensky đề nghị hỗ trợ Mỹ và Trung Đông về mặt kinh nghiệm và thiết bị chống drone, đổi lại là một phần tên lửa phòng không của các nước này.
Tổng thống Ukraine tự tin rằng loại phương tiện đánh chặn drone do nước này phát triển có giá thành rẻ nhưng lại hiệu quả hơn khí tài phương Tây.
Các chuyên gia trên được kỳ vọng sẽ hỗ trợ các nước Trung Đông trong việc đối phó với các drone của Iran trong các cuộc tấn công của Tehran nhắm vào căn cứ quân sự và cơ sở của Mỹ tại Vùng Vịnh.
Trong nhiều năm qua, Ukraine thường xuyên cáo buộc Iran cung cấp các mẫu drone cảm tử Shahed cho Nga để tấn công nước này. Do đó, Kiev định vị bản thân là lực lượng giàu kinh nghiệm nhất trong việc tác chiến chống drone Iran.
Khi được hỏi cụ thể về vấn đề trên, tổng thống Ukraine cho biết: "Còn quá sớm để nói thêm điều gì ở giai đoạn này. Tôi nghĩ tuần tới, khi các chuyên gia của chúng tôi đến thực địa, họ sẽ đánh giá tình hình và hỗ trợ. Chúng tôi rất mong đây sẽ là cơ hội cho cả hai bên".
Ukraine đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt đạn phòng không PAC-3 đắt đỏ, dùng cho hệ thống phòng không Patriot của Mỹ. Kiev lo ngại việc cuộc chiến ở Trung Đông kéo dài có thể làm gián đoạn nguồn cung dòng tên lửa này thêm nữa.
Hôm 5-3, ông Zelensky khẳng định Mỹ và các nước Trung Đông dùng đến 800 tên lửa Patriot chỉ trong 3 ngày đầu chiến sự ở đây, nhiều hơn số lượng Kiev được dùng trong suốt 4 năm qua.
IRGC tuyên bố phá hủy 4 hệ thống phòng không Mỹ trong 24 giờ
Cùng ngày, IRGC tuyên bố đã phá hủy 4 đài radar liên kết với hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD của Mỹ tại Trung Đông chỉ trong vòng 24 giờ qua.
Theo hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA, các đài radar này bị tiêu diệt bằng tên lửa dẫn đường chính xác, là một phần nỗ lực tấn công hạ tầng phòng thủ tên lửa của Mỹ.
THAAD (Hệ thống phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối) là một trong những nền tảng phòng thủ tên lửa chủ lực của Mỹ, có khả năng phát hiện và đánh chặn tên lửa đạn đạo.
Cùng thời điểm, quân đội Israel thông báo đã phát hiện nhiều tên lửa được phóng từ Iran về phía lãnh thổ nước này.
Theo tuyên bố của quân đội Israel, các hệ thống phòng không đang hoạt động để đánh chặn.
Iran phủ nhận chuyện bầu lãnh đạo bị nước ngoài can thiệp
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi - Ảnh: REUTERS
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vừa bác bỏ mọi can thiệp từ bên ngoài vào việc lựa chọn lãnh tụ tối cao mới của nước này.
Chia sẻ với Đài NBC, ông Araghchi nhấn mạnh đây là vấn đề nội bộ của Iran.
Ông cho biết các thể chế chính trị Iran vẫn hoạt động bình thường và một lãnh tụ tối cao mới sẽ sớm được Hội đồng Chuyên gia bầu chọn. Trong khi đó, tổng thống, nội các và quốc hội đều tiếp tục hoạt động như bình thường.
Phát biểu này được cho là nhắm thẳng vào tuyên bố cách đây ít ngày của Tổng thống Mỹ Donald Trump, người yêu cầu phải có tiếng nói trong việc chọn ra lãnh đạo mới của Iran.
"Việc bầu chọn lãnh đạo mới là quyền của người dân Iran. Đây là việc của riêng người dân Iran và không phải việc của bất kỳ ai khác", ông Araghchi nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, ngoại trưởng Mỹ cũng tuyên bố các cuộc tấn công của Tehran nhắm vào các mục tiêu của Mỹ tại Trung Đông là hành động tự vệ hợp pháp trước cuộc chiến do Mỹ và Israel "áp đặt".
"Đây không phải cuộc chiến chúng tôi lựa chọn. Nó bị áp đặt lên chúng tôi bởi Mỹ và Israel", ông khẳng định, đồng thời nhấn mạnh việc Washinton và Tel Aviv tấn công Tehran là "không bị khiêu khích, không có cơ sở và bất hợp pháp".
Ngoài ra, ông Araghchi cũng khẳng định quan hệ hợp tác quân sự giữa Tehran và Moscow không phải điều gì mới và sẽ tiếp tục.
"Chúng tôi có quan hệ đối tác chiến lược với Nga. Hợp tác quân sự giữa Iran và Nga không phải điều mới mẻ, không phải bí mật. Nó đã có trong quá khứ, vẫn đang diễn ra và sẽ tiếp tục trong tương lai", ông tuyên bố.
Khi được hỏi liệu Nga có giúp Iran xác định vị trí các mục tiêu của Mỹ hay không, ông Araghchi cho biết không nắm thông tin quân sự chi tiết nhưng nhấn mạnh: "Theo những gì tôi biết, chúng tôi có quan hệ đối tác rất tốt với Nga. Họ đang hỗ trợ chúng tôi trên nhiều phương diện khác nhau".
Thụy Sĩ: 'Mỹ - Israel đánh Iran là vi phạm luật pháp quốc tế'
Bộ trưởng Quốc phòng kiêm thành viên Hội đồng Liên bang Thụy Sĩ Martin Pfister - Ảnh: REUTERS
Theo Hãng tin Reuters, ngày 8-3, Bộ trưởng Quốc phòng kiêm thành viên Hội đồng Liên bang Thụy Sĩ Martin Pfister khẳng định trước báo chí rằng Mỹ và Israel đã vi phạm luật pháp quốc tế khi tấn công Iran.
"Hội đồng Liên bang (tức nội các liên bang) cho rằng cuộc tấn công vào Iran cấu thành hành vi vi phạm luật pháp quốc tế. Theo quan điểm của chúng tôi, đây là hành vi vi phạm lệnh cấm sử dụng vũ lực", ông Pfister giải thích, đồng thời kêu gọi tất cả các bên liên quan ngừng giao tranh để bảo vệ dân thường.
Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Sĩ cũng nhấn mạnh ông đề cập đến tất cả các quốc gia không tuân thủ lệnh cấm sử dụng vũ lực, bao gồm cả Mỹ, Israel và Iran.
"Mỹ và Israel đã tấn công Iran từ trên không. Khi làm vậy, giống như Iran, họ đã vi phạm luật pháp quốc tế", ông Pfister nói.
Phát biểu này trùng quan điểm với Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil, người đã nói rằng ông "nghi ngờ nghiêm trọng về tính hợp pháp của cuộc chiến căn cứ theo luật pháp quốc tế".
Ông Klingbeil cũng phản đối mạnh mẽ khả năng Đức tham gia cuộc chiến: "Tôi nói rõ ràng: đây không phải cuộc chiến của chúng tôi. Chúng tôi sẽ không tham gia cuộc chiến này".
UAE bác tin đồn tấn công Iran
Theo Times of Israel, UAE vừa bác bỏ thông tin nước này đã tiến hành cuộc tấn công trả đũa tượng trưng nhắm Iran.
Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng, nội vụ và đối ngoại thuộc Hội đồng quốc gia liên bang UAE, ông Rashid Al Nuaimi, viết trên X: "Đây là tin giả. Khi chúng tôi làm điều gì đó, chúng tôi có đủ can đảm để công bố nó".
Một nguồn tin UAE khác chia sẻ với Times of Israel: "Chúng tôi bác bỏ hoàn toàn thông tin vô nghĩa này. Nếu UAE làm điều gì đó hoặc thực hiện hành động gì, chúng tôi sẽ công bố công khai".
Nguồn tin này nhấn mạnh rằng việc các quan chức Israel nói thay cho UAE và phát tán tin đồn về hành động hay ý định của nước này là "không phù hợp", đồng thời khẳng định UAE không đưa ra tuyên bố về hành động hay ý định của các quốc gia khác và mong đợi quan chức nước khác cũng làm như vậy.
Trước đó, truyền thông Israel dẫn lời một số quan chức giấu tên của nước này, cho rằng UAE đã tấn công một nhà máy khử mặn ở Iran sau khi tham vấn với phía Israel.
Cũng trong chiều tối 8-3, Bộ Quốc phòng UAE thông báo hệ thống phòng không nước này đang đánh chặn tên lửa và máy bay không người lái (drone) từ Iran, cảnh báo các tiếng nổ mà người dân nghe được là kết quả của quá trình đánh chặn.
Phóng viên AFP sau đó ghi nhận nhiều tiếng nổ vang lên tại thủ đô Abu Dhabi - nơi đã hứng chịu các đợt tấn công liên tục từ Iran suốt hơn một tuần qua, nhắm vào các căn cứ quân sự hoặc lợi ích khác của Mỹ tại Vùng Vịnh.
Theo Bộ Quốc phòng UAE, các cuộc không kích của Iran đã khiến 4 người thiệt mạng, gồm các công dân Pakistan, Nepal, Bangladesh và làm 112 người bị thương.
UAE khẳng định đã bắn hạ 16 trong tổng số 17 tên lửa đạn đạo từ Iran trong ngày qua, quả còn lại thì xuống biển. 113 trong tổng số 117 drone Iran bị phát hiện đã bị phòng không nước này đánh chặn.
Israel xác nhận 2 binh sĩ thiệt mạng
Trung sĩ Maher Khatar của quân đội Israel thiệt mạng tại Lebanon ngày 8-3 - Ảnh: TIMES OF ISRAEL
Ngày 8-3, quân đội Israel cho biết 2 binh sĩ nước này đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Hezbollah tại miền nam Lebanon vào sáng sớm cùng ngày. Đây là hai binh sĩ Israel được xác nhận tử vong đầu tiên kể từ khi giao tranh giữa Israel và Hezbollah tái bùng phát hồi đầu tuần.
Một trong hai binh sĩ thiệt mạng được xác nhận là Trung sĩ Maher Khatar, 38 tuổi, đảm nhiệm việc vận hành máy móc hạng nặng thuộc đơn vị công binh chiến đấu của Sư đoàn khu vực 91 “Galilee”. Danh tính binh sĩ thứ hai sẽ được công bố sau.
Theo kết quả điều tra sơ bộ của IDF, vụ việc xảy ra gần một đồn quân sự ở miền nam Lebanon, ngay bên kia biên giới đối diện khu dân cư Manara của Israel.
Sự việc bắt đầu khi một xe bọc thép chở quân Puma mắc kẹt. IDF đã điều thêm một xe bọc thép Puma và hai xe ủi bọc thép D9 đến giải cứu.
Sau đó, một trong hai xe ủi D9 bị trúng đạn, bốc cháy khiến 2 binh sĩ thiệt mạng, một sĩ quan khác bị thương nhẹ.
Trong khi đó, Bộ Y tế Lebanon khẳng định số người thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel vào nước này đã tăng lên ít nhất 394 người, trong đó có 83 trẻ em. Ít nhất 1.130 người khác bị thương.
Israel tố Iran dùng bom chùm
Hiện trường một địa điểm bị trúng tên lửa của Iran tại miền trung Israel - Ảnh: IDF
Theo Times of Israel, chiều 8-3, Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) thong báo đã phát hiện tên lửa được phóng từ Iran và các hệ thống phòng thủ đang hoạt động để đánh chặn mối đe dọa.
Ngay sau đó, cơ quan cứu hộ Israel (Magen David Adom) thông báo đã tiếp nhận 3 người bị thương do mảnh đạn tại hai địa điểm bị trúng hỏa lực Iran ở miền trung Israel.
Đáng chú ý, cảnh sát Israel khẳng định nhiều địa điểm va chạm ghi nhận phạm vi chịu ảnh hưởng lớn, cho thấy tên lửa đạn đạo Iran có khả năng mang đầu đạn bom chùm.
IDF cho biết đã điều binh sĩ tìm kiếm cứu nạn đến các hiện trường và đang điều tra tình hình.
Đến chiều tối, IDF thông báo phát hiện thêm một đợt tấn công tên lửa đạn đạo mới từ Iran. Còi báo động đã vang lên tại khu vực miền trung Israel và Jerusalem.
Tổng thống Iran khẳng định quyết tâm bảo vệ chủ quyền lãnh thổ
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 8-3 quả quyết nước này sẽ bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, và rằng người dân Iran sẽ không cho phép bất kỳ lực lượng nào xâm phạm lãnh thổ dù "chỉ một tấc đất".
Theo hãng thông tấn chính thức IRNA của Iran, Tổng thống Pezeshkian đưa ra thông điệp trên trong cuộc gặp Bộ trưởng Y tế Mohammad-Reza Zafarghandi tại thủ đô Tehran.
Ông Pezeshkian nhấn mạnh Iran luôn coi trọng quan hệ “tốt đẹp và hữu nghị” với các nước láng giềng nhưng vẫn cảnh báo nếu Mỹ hoặc Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran từ lãnh thổ của quốc gia khác, Tehran sẽ đáp trả.
Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Iran cũng nói rõ điều này không đồng nghĩa với việc Tehran có căng thẳng với các quốc gia đó hay người dân của họ.
**********
Ông Trump nói không cần tàu sân bay của Anh nữa, 'nhưng sẽ ghi nhớ chuyện này'
Tổng thống Mỹ đưa ra những lời chỉ trích gay gắt nhắm vào Thủ tướng Anh Keir Starmer vì "sự chậm trễ" trong việc ủng hộ cuộc chiến tại Iran.
Ông Trump chỉ trích Thủ tướng Anh vì chậm trễ trong việc hỗ trợ các cuộc không kích nhắm vào Iran - Ảnh: AP
Theo báo Guardian ngày 7-3, Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa chỉ trích gay gắt Thủ tướng Anh Keir Starmer về việc London chậm trễ ủng hộ các cuộc không kích của liên quân Mỹ - Israel nhắm vào Iran.
Ông Trump viết trên mạng xã hội: "Vương quốc Anh, từng là đồng minh vĩ đại của chúng ta, có lẽ là vĩ đại nhất, cuối cùng cũng đang cân nhắc nghiêm túc việc cử hai tàu sân bay đến Trung Đông".
"Không sao đâu, Thủ tướng Starmer, chúng tôi không cần chúng nữa, nhưng sẽ ghi nhớ chuyện này. Chúng tôi không cần những kẻ chỉ gia nhập cuộc chiến sau khi chúng tôi đã giành chiến thắng!", ông nhấn mạnh.
Lời chỉ trích được đưa ra ngay sau khi London tuyên bố cho phép lực lượng Mỹ sử dụng các căn cứ tại Fairford, Gloucestershire (tây nam nước Anh) và Diego Garcia ở Ấn Độ Dương cho "mục đích phòng thủ cụ thể và hạn chế", sau khi từ chối cấp phép trước đó.
Tuyên bố của ông Trump xuất hiện chỉ vài giờ sau khi Bộ Quốc phòng Anh thông báo bốn máy bay ném bom Mỹ đã hạ cánh xuống căn cứ không quân Hoàng gia vào ngày 6 và 7-3.
Các máy bay này sử dụng căn cứ của Anh để bắt đầu thực hiện các chiến dịch "nhằm ngăn chặn Iran phóng tên lửa vào khu vực - hành động đang đe dọa tính mạng công dân Anh".
Song song với đó các quan chức Anh cũng cho biết đang chuẩn bị đưa tàu sân bay vào trạng thái sẵn sàng triển khai tới Trung Đông trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran tiếp tục leo thang.
Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Anh xác nhận: "Tàu HMS Prince of Wales luôn duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu rất cao. Chúng tôi đang tăng cường mức độ chuẩn bị, rút ngắn thời gian cần thiết để nhổ neo cho bất kỳ đợt triển khai nào".
Về phía nội bộ nước Anh, các thành viên trong Đảng Lao động của ông Starmer vốn rất thận trọng về việc can thiệp quân sự vào cuộc chiến.
Những người chỉ trích Chính phủ Anh cho rằng thủ tướng đã ưu tiên các mối lo ngại về bầu cử trong nước hơn là một chính sách đối ngoại vốn truyền thống coi trọng "mối quan hệ đặc biệt" với Washington.
Không chỉ ông Trump, ngày 7-3, tại hội nghị an ninh khu vực ở Miami, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng ngầm chỉ trích những nước từ chối cho Mỹ mượn căn cứ để không kích Iran, trong đó có Anh và Tây Ban Nha.
"Vào thời điểm mà chúng tôi nhận ra một đồng minh có thể sẽ không đứng về phía mình khi cần nhất thì đây là những quốc gia đã luôn sát cánh cùng chúng tôi", ông Rubio nói.
Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh: "Chúng tôi muốn các bạn thấy rằng là bạn bè và đồng minh của Mỹ là điều tốt đẹp, và điều đó sẽ được đáp lại tương xứng".
*****
Chiến thuật 'mưa phùn' Iran dùng trong đòn trả đũa Mỹ - Israel
Iran áp dụng chiến thuật phóng lượng nhỏ tên lửa và UAV nhưng duy trì tần suất liên tục, thay vì khai hỏa ồ ạt như các xung đột trước.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 8/3 tuyên bố có thể duy trì cường độ tác chiến cao như hiện tại trong ít nhất 6 tháng, đồng thời khẳng định đã nhắm mục tiêu vào hơn 200 địa điểm liên quan đến quân đội Mỹ và Israel tại khắp khu vực Trung Đông.
Thông tin được đưa ra giữa lúc những đợt tập kích bằng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) của Tehran vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt, dù quân đội Mỹ trước đó tuyên bố số đòn tập kích bằng tên lửa đạn đạo từ Iran đã giảm gần 90% so với thời điểm xung đột bùng phát.
Giới chuyên gia nhận định điều này phản ánh thay đổi về chiến thuật của Iran, dựa trên kinh nghiệm nước này đúc kết sau những đợt chiến sự trước đây.
Tên lửa Iran tập kích Haifa và Beersheba, Israel ngày 2-3/3. Video: Al Jazeera
Trong xung đột tháng 6/2025, Iran triển khai một số đợt phóng tên lửa đạn đạo kết hợp tên lửa hành trình và UAV, với số lượng mỗi lần lên tới hàng trăm vũ khí. Phần lớn bị lực lượng phòng không Mỹ, Israel và các nước Arab đánh chặn, chỉ có số ít lao xuống và gây thiệt hại hạn chế cho đối phương. Nhiều bệ phóng tên lửa Iran sau đó bị phá hủy trong đòn tập kích của Israel.
"Họ không muốn lặp lại những gì đã diễn ra trong xung đột lần trước. Iran đã thay đổi học thuyết sử dụng tên lửa, chuyển từ những loạt phóng quy mô lớn, gây chú ý trên truyền thông sang chiến dịch tập kích không ngừng nghỉ nhằm bào mòn phòng không đối phương", cây bút Charles Clover viết trên tờ Financial Times.
Quân đội Iran cũng khai hỏa tên lửa tầm ngắn và UAV nhằm vào căn cứ Mỹ cùng hạ tầng trọng yếu tại nhiều quốc gia Arab. Trên cả hai mặt trận, Iran đều mở đầu bằng vũ khí giá rẻ, làm suy giảm năng lực phòng không đối phương và gây gián đoạn đời sống ở nhiều nơi.
Các quan chức Israel cho biết mỗi loạt tấn công của Iran giờ đây sử dụng ít tên lửa và UAV hơn so với xung đột trước, song diễn ra với tần suất đều đặn hơn nhiều. Đây dường như là đòn đánh tiêu hao có chủ đích của Iran, được nội bộ Israel gọi là "chiến thuật mưa phùn".
"Ai dám chắc Iran sẽ chơi theo luật của Israel. Chúng tôi không biết Iran sẽ đẩy mọi chuyện đến đâu, song có lẽ xung đột này không thể kết thúc chỉ trong vài ngày", một cựu quan chức an ninh Israel nói.
Phần lớn đợt tập kích của Iran bị phòng không Israel và các nước Vùng Vịnh đánh chặn, song một số UAV và tên lửa vẫn lọt qua. Hai cuộc tấn công nhằm vào thành phố Tel Aviv và Beit Shemesh của Israel tuần trước đã khiến tổng cộng 10 người thiệt mạng.
Radar AN/FPS-132 có giá hơn một tỷ USD ở Qatar bị hư hại sau đòn tập kích của Iran. Ảnh: Planet Labs
"Những tính toán chính trị có thể khiến Iran sớm đẩy mạnh tấn công các quốc gia Vùng Vịnh. Tehran tin rằng nếu tạo ra đủ hỗn loạn, họ có thể khiến các đối tác của Mỹ và Israel phản đối chiến dịch nhằm vào Iran", Behnam Ben Taleblu, chuyên gia về Iran tại tổ chức tư vấn Quỹ Bảo vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, nhận định.
Iran dường như đang ưu tiên dùng tên lửa đời cũ trước, để dành những loại tiên tiến hơn cho giai đoạn sau của chiến dịch.
"Tên lửa đánh chặn của tổ hợp THAAD, Arrow và David’s Sling cực kỳ đắt, phải tích lũy trong nhiều năm. Iran chủ yếu vẫn triển khai tên lửa nhiên liệu lỏng đời cũ để tập kích Israel và các nước Vùng Vịnh nhằm làm cạn kho vũ khí đánh chặn, giữ lại tên lửa nhiên liệu rắn đời mới sau khi phòng không đối phương đã suy yếu", cựu thiếu tá quân đội Anh Robert Campbell nhận định.
Tuy nhiên, ông Campbell cũng cho rằng kết quả từ chiến thuật này sẽ phụ thuộc vào việc Iran có thể duy trì số bệ phóng tên lửa hay không, nhất là khi chúng nằm trong số mục tiêu ưu tiên của Mỹ và Israel ngay từ đầu xung đột.
Lynette Nusbacher, cựu cố vấn nội các Anh phụ trách tình báo, nhấn mạnh Iran đã rút ra bài học rằng họ không thể tránh khỏi tổn thất trong xung đột. "Iran đã lường trước nguy cơ mất lãnh đạo và năng lực chỉ huy thông suốt, nên họ cho phép các trung đoàn trưởng hoặc thậm chí cấp thấp hơn được ra lệnh khai hỏa vào mục tiêu định sẵn", bà nói.
Theo Nusbacher, các đơn vị Iran cũng đối mặt với áp lực phải dùng tên lửa trước khi bệ phóng bị phá hủy. "Các chỉ huy Iran biết rằng họ cần khai hỏa hoặc sẽ mất chúng", bà cho biết.
Phương tiện nghi là bệ phóng tên lửa Iran bị phá hủy trong video công bố ngày 3/3. Video: CENTCOM
Phần lớn tên lửa đạn đạo và hành trình hiện nay đều kết hợp nhiều phương thức dẫn đường để đối phó nguy cơ bị gây nhiễu tín hiệu định vị vệ tinh. Những loại tiên tiến có hệ thống dẫn đường quang - điện tử để bảo đảm độ chính xác cao khi lao xuống mục tiêu.
Trong kho vũ khí Iran, chỉ có một số tên lửa trang bị hệ thống dẫn đường quang học như Haj Qasem và Qassem Bassir, được công bố lần lượt vào năm 2020 và 2025. Iran có thể đã phóng tên lửa Haj Qasem vào nhà máy lọc dầu Haifa của Israel hồi tháng 6/2025, trong khi Qassem Bassir chưa từng tham chiến.
IRGC hôm 5/3 tuyên bố phóng tên lửa Khorramshahr-4 nhằm vào thành phố Tel Aviv và sân bay Ben Gurion, nhấn mạnh chúng đã xuyên qua 7 lớp phòng thủ của Israel. Đây là một trong số ít lần tên lửa Khorramshahr-4 được sử dụng kể từ khi xung đột bùng phát.
Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), có trụ sở tại Mỹ, đánh giá Khorramshahr-4 thuộc nhóm tên lửa đạn đạo tầm trung có khả năng mang nhiều đầu đạn và mồi bẫy, được tối ưu hóa để xuyên thủng các hệ thống phòng không hiện đại. Nó cũng có khả năng cơ động cao và thời gian phóng nhanh, giúp giảm nguy cơ bị phát hiện trước khi tấn công.
"Iran tính toán rằng đây là xung đột kéo dài và đang đánh giá cách trả đũa. Chiến thuật ngày càng tinh vi của họ đã thể hiện rõ vào cuối xung đột năm 2025. Iran phóng ít tên lửa hơn so với những ngày đầu, song đánh trúng nhiều mục tiêu hơn", Danny Citrinowicz, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia ở Tel Aviv, cho biết.
Vệt lửa trên bầu trời sau khi Israel đánh chặn tên lửa Iran ở Ashkelon ngày 28/2. Ảnh: Reuters
Các đợt tập kích không ngừng nghỉ của Iran cũng gây tác động tâm lý cho Israel, khiến nhiều người dân cảm thấy choáng ngợp và nghĩ rằng họ lúc nào cũng phải ở gần nơi trú ẩn, theo ông Citrinowicz.
Karim Sadjadpour, chuyên gia tại Viện Hòa bình Quốc tế Carnegie ở Mỹ, nhận định Iran có thể chọn cách chấp nhận hứng chịu thiệt hại, bảo toàn lực lượng và để dành một số biện pháp trả đũa về sau, trong đó có phát động thêm các cuộc tấn công sau khi Mỹ rút bớt lực lượng khỏi khu vực.
"Điều này có thể dẫn đến những tổn thất lớn cho Mỹ và đồng minh. Duy trì lực lượng quân sự khổng lồ ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao trong thời gian dài tại Trung Đông không phải điều dễ dàng, ngay cả với Mỹ", ông Sadjadpour cảnh báo.
Chúng tôi sử dụng cookie để cung cấp cho bạn trải nghiệm tốt nhất trên trang web của chúng tôi. Nếu tiếp tục, chúng tôi cho rằng bạn đã chấp thuận cookie cho mục đích này.
