Hormuz : Iran gieo nghi ngờ, các tàu dầu chùn bước

Chiến tranh Trung Đông tiếp tục được quan tâm. Les Echos ngày 07/09/2026 đặt câu hỏi « Liệu thực sự có thủy lôi ở eo biển Hormuz hay không ? ». Cả Iran và Hoa Kỳ đều úp mở về vấn đề này, cuộc chiến diễn đang ra trên mọi lãnh vực kể cả thông tin. Tuần này, truyền thông nhà nước Iran đưa tin rằng một số tàu đi qua eo biển Hormuz đã bị trúng thủy lôi do Iran gài. Đây là sự cố đầu tiên như vậy trong sáu tháng chiến tranh.

Cho đến nay, cả Teheran lẫn các bên khác đều chưa gắn vụ tấn công các tàu với việc kích nổ thủy lôi. Đã nhiều tháng qua, Iran đã liên tục tạo hoài nghi về sự hiện diện của thủy lôi ở Vịnh Ba Tư. Ban đầu bị chính quyền Trump bác bỏ, vấn đề thủy lôi ở eo biển Hormuz, giờ đây đã trở thành tâm điểm cuộc đối đầu giữa Teheran và Washington. Tuần qua Iran khẳng định thực sự có thủy lôi nhưng trong tháng Donald Trump đã hai lần nói rằng eo biển đã được dọn sạch hoàn toàn. Vậy thì có thủy lôi hay không ?

Các chuyên gia về an ninh quốc phòng Iran và an toàn hàng hải được Les Echos liên lạc đều đồng thuận về một điều : Cho đến nay, không có gì chứng minh sự hiện diện của thủy lôi tại eo biển Hormuz. Trong làn sương mù chiến tranh, các chuyên gia nhấn mạnh là trong số 70 vụ tấn công tàu trong sáu tháng qua, không vụ nào do thủy lôi nổ, trừ vài ca do truyền thông Nhà nước Iran loan báo.  Nhà phân tích Carolyn Moorman của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) cho rằng Teheran có lợi khi khẳng định có thủy lôi, để thúc đẩy các tàu đi theo tuyến đường do Vệ binh Cách mạng kiểm soát.

Cơ quan theo dõi hàng hải của Anh, UKMTO đếm được 162 lượt ra vào eo biển Hormuz trong tuần rồi, trong đó tàu dầu và vận chuyển sản phẩm hóa dầu chiếm phân nửa. Theo chính quyền Trump, 18 triệu thùng dầu đã được vận chuyển hôm thứ Ba dưới sự bảo vệ của Mỹ, so với trước chiến tranh là 20 triệu thùng một ngày. Tình hình này là không thể chấp nhận được đối với Iran, khi xuất khẩu dầu mỏ của họ bị cản trở vì Hải quân Mỹ phong tỏa các cảng, trong lúc nền kinh tế đang bị suy sụp. Nhà nghiên cứu Farzin Nadimi tại Viện Washington cảnh báo, Teheran rất tức giận và sẽ phản ứng.

Chuyên gia này cho rằng không nên đánh giá thấp quyết tâm của Cộng hòa Hồi giáo. Rải thủy lôi ở eo biển có thể là bước đi tiếp theo nếu Iran cảm thấy họ đã mất quá nhiều quyền kiểm soát đối với tuyến đường thủy chiến lược này. Trên thực địa, nhiều thủy thủ coi mối đe dọa về thủy lôi của Iran đủ để khước từ việc đi qua eo biển. Nhật báo kinh tế dẫn ra trường hợp của thuyền trưởng Anij Raj có 29 năm kinh nghiệm, vừa từ chối lệnh của chủ nhân. Cơ quan Liên Hiệp Quốc về hàng hải OMI cũng cho rằng rất khó đánh giá nhưng trước nghi vấn cần có sự bảo đảm. Phát ngôn viên cơ quan này hôm thứ Sáu tuần trước tuyên bố : « Hiện tại, chúng tôi chưa thể xác nhận có hay không có thủy lôi ở eo biển Hormuz ».

Ukraina : Ngoại giao trên đường ray, chiến tranh giữa lòng Kiev

Một hồ sơ luôn nóng bỏng là chiến tranh ở Ukraina, các báo đều nói đến chuyến thăm Matxcơva và Kiev của hai đặc sứ là người thân cận với tổng thống Mỹ, nhưng không tỏ ra lạc quan. Libération nhận định « Trước các đặc sứ của Trump, Zelensky đòi hỏi những bảo đảm ». Người của ông Trump đến Kiev bằng xe lửa, « đi tìm thời gian đã mất » - nhật báo dùng lại tựa một cuốn sách của Marcel Proust. Trong khi Steve Witkoff đã đến Matxcơva 8 lần từ khi được giao hồ sơ này cách đây một năm rưỡi, và Jared Kushner thăm thủ đô Nga 3 lần, nhưng đây là lần đầu tiên họ đặt chân đến Ukraina, và không tiếc lời ca ngợi Sainte Sophie, địa điểm tiếp đón có từ thế kỷ 11. Le Figaro cho biết tổng thống Zelensky không quên nhắc nhở giáo đường này đã hiện hữu một thế kỷ trước khi Matxcơva được thành lập.

Sau nhiều tiếng đồng hồ thảo luận với các cố vấn an ninh của Đức, Anh, Pháp, đặc sứ Steve Witkoff chỉ kêu gọi Matxcơva và Kiev « thỏa hiệp » để tìm lối thoát cho cuộc chiến. Về phía Volodymyr Zelensky cho biết đã có tiến triển về vấn đề hỏa tiễn Patriot, nhưng mong muốn có được « bảo đảm an ninh mạnh mẽ và rõ ràng cho Ukraina ». Vì sao Witkoff và Kushner đến bằng xe lửa tuy Ukraina đã chuẩn bị bằng đường hàng không từ Matxcơva đến Kiev ? Libération cho biết vì cả hai phi trường của Kiev hôm thứ Bảy đã bị Nga oanh tạc.

Bên cạnh đó, Le Figaro quan tâm đến sự kiện « Nga tấn công trụ sở cơ quan tình báo Ukraina ngay giữa ban ngày ». Đây là vụ tấn công chưa có tiền lệ trong suốt bốn năm rưỡi chiến tranh. Hôm thứ Sáu 04/09, một drone Nga có tốc độ đến 600 km/giờ đã rơi xuống, hướng thẳng vào văn phòng của giám đốc Cơ quan An ninh Ukraina (SBU) lúc ông này không có ở đây. Một làn khói đen dày đặc bốc lên trên nóc tòa nhà và những tầng trên, những hồi còi vang lên từ những chiếc xe cứu hỏa và cấp cứu y tế.

Từ 2022 gần 200 mét rào chắn đã bảo vệ mặt tiền tòa nhà, người qua đường phải đi sang lề khác. Con đường Volodymyrska nằm trong khu phố lịch sử của thủ đô Ukraina với nhiều đại sứ quán phương Tây. Theo điều tra sơ khởi, chiếc Gehan-4 được phóng đi từ vùng Donetsk bị chiếm đóng, đã đột ngột đổi hướng nhắm đến SBU. Người ta cho rằng Nga có tay trong để điều hướng drone thông qua một thiết bị thu nhận Mesh kết nối internet.

Nhà nghiên cứu Mykola Bielieskov nhấn mạnh, SBU lâu nay đã gây ra rất nhiều thiệt hại cho Nga. Nhất là trung tâm tác chiến đặc biệt Alpha thường xuyên nhận trách nhiệm về các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu, bến cảng và phi trường Nga. SBU cũng là cơ quan đã tổ chức Chiến dịch « Mạng nhện » vào tháng 6/ 2025, một cuộc tấn công ngoạn mục được lên kế hoạch trong hơn 18 tháng, trong đó các điệp viên đã vận chuyển drone và chất nổ sâu vào lãnh thổ Nga để đánh vào bốn căn cứ không quân. Do đó, không có gì đáng ngạc nhiên khi Matxcơva lợi dụng Kiev thiếu hỏa tiễn phòng không để quấy rối.

AfD thắng lớn ở Đức : Cực hữu tiến sát ngưỡng cửa quyền lực

Về chính trường châu Âu, các báo đều có bài viết về sự kiện đảng Alternative für Deutschland (AfD, Con đường khác cho nước Đức) giành chiến thắng vang dội với 44 % số phiếu hôm qua tại bang Sachsen-Anhalt thuộc Đông Đức cũ, lần đầu tiên kể từ 1945. Tuy chưa đạt đa số tuyệt đối, nhưng vẫn có thể liên kết với một đảng nhỏ hơn để điều hành.

La Croix nhận định, làn sóng xanh đã biến thành đợt thủy triều. Người đứng đầu danh sách Ulrich Siegmund tuyên bố « Chúng tôi đã làm nên lịch sử ». Các thành viên AfD và những người ủng hộ vui mừng tập hợp ở Magdebourg. Các nhân vật của đảng CDU (Liên minh Dân chủ Thiên Chúa giáo sững sờ với tỉ lệ chưa từng thấy là 18 %, chỉ bằng phân nửa kỳ bầu cử năm 2021. Thủ hiến Sven Schulze gọi đây là « một ngày đen tối cho Sachsen-Anhalt ». Mọi chú ý đang dồn vào BSW, đảng duy nhất nói rằng có thể hợp tác với AfD. Nhưng AfD vẫn có thể điều hành mà không có đa số, với sự ủng hộ của một số dân biểu các đảng khác tùy theo chủ đề.

Libération chạy tít trang nhất « Cú sốc phát-xít ở Đức ». Nếu nắm quyền Ulrich Siegmund hứa sẽ trục xuất ồ ạt người nước ngoài, thay đổi chương trình lịch sử trong sách giáo khoa – được cho là quá tập trung vào việc kết tội Đệ tam Quốc xã…Nhật báo thiên tả cho biết, trên quảng trường giáo đường Magdebourg, vào lúc 18 giờ hôm qua, sau khi chiến thắng của AfD được loan báo, một tập thể nghệ sĩ đã đứng im lặng suốt 10 phút, như dành một phút mặc niệm khi cực hữu đã đứng trước ngưỡng cửa quyền lực. Đám đông gồm các gia đình, nghiệp đoàn, các tập thể, Greenpeace, « Những người bà chống cực hữu ». Họ hô lên « Hãy cấm AfD hoạt động ! », « Tất cả cùng nhau chống phát-xít ! »

Đối với Fabien Koch, một nhà hoạt động nghiệp đoàn thuộc tập thể « Chống phát-xít Magdeburg » kết quả bầu cử là một « sự sỉ nhục đối với nền dân chủ ». Ông nói : « Đây là nơi khởi đầu cuộc cách mạng năm 1989 (chống lại chế độ độc tài cộng sản). Một trận chiến mới cho nền dân chủ bắt đầu hôm nay ».

Ulrich Siegmund : Ngôi sao TikTok của cực hữu Đức

Les Echos nói về « Ulrich Siegmund, sự thăng tiến thần tốc nơi một trong những khuôn mặt hàng đầu của cực hữu Đức ». Năm nay 35 tuổi, vào đảng CDU lúc mới 18 tuổi rồi gia nhập AfD năm 2014, cựu nhà buôn này đã xuất hiện khắp nơi trong suốt mùa hè. Với gần 600.000 người theo dõi trên Instagram và hơn 700.000 trên TikTok, nhà lãnh đạo này nổi tiếng như là một ngôi sao nhạc pop.

Ulrich Siegmund thu hút đông người trong những cuộc mít-tinh, người ta xếp hàng dài để chụp hình chung hoặc xin chữ ký. Lấy ý tưởng từ Björn Höcke, lãnh đạo cánh cứng rắn của AfD, Ulrich Siegmund rong ruổi trên chiếc xe gắn máy Simson màu xanh quen thuộc với người Đông Đức. Người sáng lập Simson nay ở Mỹ tỏ ra phẫn nộ vì thương hiệu bị lợi dụng cho mục đích chính trị.

Tờ báo « Der Spiegel » coi Siegmund là « người nguy hiểm nhất nước Đức », và ông ta dùng ngay « danh hiệu » này để tuyên truyền. Ngược với các thủ lãnh cực hữu khác, Ulrich Siegmund phát biểu ôn hòa hơn, tỏ ra lạc quan nhưng cũng rất thận trọng. Ông ta không bao giờ đi vào chi tiết về một chương trình, chỉ phát biểu chung chung trên truyền hình dù chi nhánh Sachsen-Anhalt thuộc loại cực đoan nhất trong AfD. Nhà chính trị học Ulrich Eith, đại học Fribourg cho rằng Ulrich Siegmund trình ra một khuôn mặt dễ mến của đảng, nhưng không nói gì về ý đồ trong chính sách nhập cư, văn hóa, giáo dục.

Tối hôm qua cũng vậy, nhà lãnh đạo tỏ ra nhập nhằng khi được hỏi : « Tôi chìa tay cho tất cả những lực lượng muốn cùng với chúng tôi làm nên bước ngoặt chính trị căn bản trong bang ». Tuy nhiên ông cho biết sẽ không thỏa hiệp về nguyên tắc. Ulrich Siegmund đã bác bỏ đề nghị của đảng thân Nga và chống nhập cư là BSW – bổ nhiệm một thủ hiến không thuộc đảng nào.

Trump « chơi bi-da » với châu Âu

Về quan hệ giữa đôi bờ Đại Tây Dương, xã luận của Les Echos ví von « Trump chơi bi-da với châu Âu ». Khi khuyến khích Achentina yêu sách quần đảo Falkland (tiếng Anh hay Malvinas trong tiếng Tây Ban Nha), Donald Trump không chỉ tiếp tay cho ông bạn Javier Milei, mà đang gián tiếp tấn công vào châu Âu – như một đường bi-da lắt léo.

Tổng thống Mỹ đã chơi xỏ Anh quốc, từ lâu vốn là bạn đồng minh thân cận nhất. Nước Anh vẫn đang quản trị quần đảo, gần nửa thế kỷ sau cuộc chiến tranh với Achentina làm gần 1.000 người chết. Đây không phải là lần đầu tiên Donald Trump mượn tay kẻ khác để đối đầu một quốc gia châu Âu. Khi muốn sáp nhập Groenland, cũng nằm gần duyên hải nước Mỹ nhưng là lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, Trump đã thách thức phạm vi ảnh hưởng của cựu lục địa.

Bằng cách ngăn cản các công ty lớn của Mỹ tham gia hội nghị thượng đỉnh về không gian do Pháp và Đức tổ chức tuần này, Trump đang gửi đi một tín hiệu thù địch khác. Bằng việc bật đèn xanh cho Bộ Tài chánh Mỹ can thiệp vào thị trường ngoại hối vào cuối tháng Bảy để hỗ trợ đồng yen bằng cách dùng euro để mua vào mà không thông báo cho Ngân hàng Trung ương châu Âu, Nhà Trắng đang phá bỏ hàng thập niên hợp tác tiền tệ xuyên Đại Tây Dương. Chưa nói đến hồ sơ Ukraina, mà Hoa Kỳ thường xuyên qua mặt châu Âu để đàm phán với Nga.

Trong thời Chiến tranh Lạnh, Washington và Matxcơva đối đầu với nhau thông qua vệ tinh. Hoa Kỳ không trong tình trạng Chiến tranh Lạnh với châu Âu, nhưng sự lạnh nhạt trong quan hệ là chưa từng có kể từ đầu thế kỷ 20. Nhật báo kinh tế Pháp cho rằng đã đến lúc châu Âu cần nhận ra thực tế này.

Các mức thuế quan 15%, 25% hoặc 50% áp lên khoảng 20 tỷ đô la sản phẩm Mỹ, tương đương với 27,6 tỷ đô la Canada, liên quan đến nhiều mặt hàng, từ thép, các sản phẩm sữa cho đến hàng điện tử và bột giấy. Theo Ottawa, con số này « khớp từng đô la » với giá trị các sản phẩm Canada bị Mỹ áp thuế bổ sung kể từ ngày 22/08.

Tại Canada, sản xuất đồ nội thất cũng là lĩnh vực đang chịu nhiều áp lực. Trong khi thị trường xuất khẩu chủ lực là Hoa Kỳ ngày càng trở nên khó tiếp cận, trong lúc hàng nhập khẩu châu Á đang ngày càng chiếm thị phần.

Từ Quebec, thông tín viên Nafi Alibert gửi về bài tường trình :

« Pierre Lemieux điều hành một nhà máy sản xuất đồ nội thất ở Montréal. Những khách hàng lớn nhất của ông lại ở Hoa Kỳ. Giữa hai bên, các rào cản thuế quan cứ liên tục chồng chất.

Pierre Lemieux nói : « Ở đây, chúng tôi chuyên về bàn và ghế băng (…) Chúng tôi thường xuyên phải chi trả các loại thuế.  Với một dự án trị giá 100.000 đô la, nếu mức thuế là 25%, thì chúng tôi mất đi 25.000 đô la Mỹ. Hiện giờ tình hình là như vậy. Biên lợi nhuận của chúng tôi đã giảm rất mạnh.

Và cuộc chiến thương mại giờ đây còn tạo ra một hiệu ứng dây chuyền khác, theo cảnh báo của Hiệp hội các nhà sản xuất nội thất Québec. Chủ tịch hiệp hội, Gilles Pelletier, giải thích : « Khi Donald Trump áp thuế, ông ấy không chỉ áp thuế đối với Canada, mà còn áp thuế với khắp nơi ».

Ông Gilles Pelletier cho rằng một phần đồ nội thất châu Á, vốn cũng gặp khó khăn khi thâm nhập thị trường Hoa Kỳ, đang chuyển hướng sang Canada, với những mức giá mà các nhà sản xuất Canada không thể cạnh tranh.

Chủ tịch hiệp hội các nhà sản xuất nội thất Québec nói thêm : « Đây là một cuộc cạnh tranh không lành mạnh. Điều đó gây bất lợi cho chúng tôi. Cần phải kiểm soát tình trạng bán phá giá đồ nội thất nhập khẩu vào Canada. Với chúng tôi, đây là điều rất quan trọng ».

Do bị sức ép, mùa hè này, chính phủ đã áp dụng mức thuế tạm thời 25% đối với một số mặt hàng nội thất nhập khẩu. Và kể từ tuần này, chính phủ Canada cũng xem xét lại các biện pháp hạn chế vốn đã được áp dụng đối với đồ nội thất của Trung Quốc và Việt Nam. Quyết định đầu tiên dự kiến sẽ được đưa ra muộn nhất là vào cuối tháng 01/2027 ».

Mỹ - Canada tiếp tục đấu khẩu

Việc nối lại các cuộc đàm phán về thuế giữa Mỹ và Canada hiện chưa được đặt ra, trong khi những màn đấu khẩu giữa hai bên vẫn chưa chấm dứt suốt 2 tuần nay.

Hôm qua 07/09, ngay trước khi các biện pháp đáp trả của Canada có hiệu lực, tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ nhắm vào hoạt động bán máy bay của tập đoàn chế tạo máy bay Canada Bombardier. Trên mạng xã hội Truth Social, ông tuyên bố : « Bombardier sẽ không bán thêm được máy bay nào cho Mỹ ».

Đáp lại, theo AFP, Bombardier nhấn mạnh rằng các máy bay của tập đoàn « tạo ra hàng chục nghìn việc làm tại Mỹ ». Bombardier hiện diện ở khoảng 20 bang và hợp tác với 2.800 nhà cung cấp tại Mỹ.

Trước đó, bộ trưởng Tài Chính Mỹ Scott Bessent và bộ trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth đã chế giễu quân đội Canada, tỏ ý nghi ngờ khả năng nước láng giềng này tự bảo vệ mình. Scott Bessent còn cho rằng Canada « không thể tiến hành một chính sách ăn miếng trả miếng với một bên có quy mô lớn mạnh hơn mình gấp 13 lần ».

Đối với thủ tướng Canada Mark Carney, đây là những phát biểu « không thể chấp nhận được ». Ông kêu gọi chính quyền Trump chấm dứt những hành vi không mang tính xây dựng.

Theo AFP, phát ngôn viên Điện Kremlin cũng cho biết Matxcơva không loại trừ khả năng tổng thống Nga Vladimir Putin và tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ có cuộc điện đàm.

Cũng vào hôm qua, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky nói với hãng truyền thông Mỹ Axios là Matxcơva đã thông báo với các đặc phái viên của tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Nga sẵn sàng bắt đầu các cuộc đàm phán về chiến tranh Ukraina. Ông Zelensky đồng thời đề cập đến khả năng « giảm leo thang » căng thăng trong mùa đông sắp tới.

Về phía đặc sứ Mỹ Witkoff, hôm qua trên mạng X, ông nhận định rằng chuyến công du của ông và Jarred Kusner, con rể ông Trump, đã mang lại « những tiến triển đáng kể », hướng tới việc tổ chức các cuộc « đàm phán ba bên » nhằm chấm dứt xung đột Nga - UKraina.

Liên quan đến tình hình chiến sự, sau 3 ngày tạm ngưng bắn nhân chuyến thăm của hai đặc sứ Mỹ, đêm hôm qua rạng sáng nay 08/09 Nga lại oanh tạc Kiev, khiến ít nhất 2 người chết. Ngoài ra, theo đô trưởng Kiev Vitali Klitschko, có 6 người khác bị thương, cuộc tấn công của Nga cũng gây ra nhiều đám cháy trên khắp thành phố. Chính quyền quân sự của Kiev cho biết, một tòa nhà dân cư 5 tầng và một khu nhà 3 tầng đã bị hư hại do các mảnh vỡ rơi xuống.

Về phía Anh, vẫn theo AFP, trong thông cáo, bộ Quốc Phòng cho biết sẽ chi 100 triệu bảng (116,5 triệu euro) để cung cấp cho Ukraina các phương tiện phòng không, gồm các tên lửa đánh chặn, trong đó có tên lửa Patriot, đạn pháo cỡ lớn và drone. Khoản viện trợ này nằm trong chương trình của NATO giúp Ukraina đối phó với các cuộc tấn công của Nga trong mùa đông.

Ngoại trưởng Cuba nói hiện không có cuộc đàm phán nào với Mỹ

Ngày 7-9, Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez cho biết hiện không có cuộc đàm phán nào đang diễn ra với Mỹ, cũng như chưa có kế hoạch tiến hành các cuộc đàm phán trong tương lai, trong bối cảnh Cuba cáo buộc lệnh cấm vận của Mỹ đã gây thiệt hại kinh tế hơn 8 tỉ USD cho Cuba trong năm ngoái, theo Hãng tin Reuters.

"Hiện không có cuộc đàm phán hay chương trình nghị sự nào, dù chúng tôi vẫn sẵn sàng duy trì liên lạc bất chấp việc chưa đạt được tiến triển" - nhà ngoại giao hàng đầu Cuba nói với các phóng viên tại cuộc họp báo ở Havana.

Ông Rodriguez thông tin thiệt hại do lệnh cấm vận thương mại kéo dài nhiều thập kỷ của Mỹ đối với Cuba đã tăng 7% trong năm 2025 so với năm trước đó, lên 8,1 tỉ USD.

Ngoại trưởng Cuba cho rằng tác động tài chính đối với nền kinh tế nước này sẽ tăng mạnh trong những tháng đầu năm 2026, sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump áp đặt lệnh phong tỏa dầu mỏ đối với Cuba.

"Lệnh phong tỏa này không trừng phạt chính phủ, mà trừng phạt từng người dân trên đảo dưới mọi hình thức. Điều đó đồng nghĩa với việc phải sống nhiều tháng chỉ với 2-3 giờ có điện mỗi ngày hoặc ít hơn, thức ăn bị hư hỏng, cái nóng khiến người ta không thể ngủ được, trẻ em phải làm bài tập trong cảnh gần như tối mịt" - ông Rodriguez chia sẻ.

Bộ Ngoại giao Mỹ chưa phản hồi khi được đề nghị bình luận về những phát biểu của ông Rodriguez.

Ông Trump dọa cấm hãng Bombardier của Canada bán máy bay tại Mỹ

Ngày 7-9, Tổng thống Donald Trump dọa sẽ ngăn chặn hoạt động bán máy bay của hãng Bombardier tại Mỹ nếu công ty Canada này không sản xuất máy bay tại đất nước của ông, theo Hãng tin AFP.

Nhà lãnh đạo Mỹ còn phàn nàn về các điều khoản thương mại song phương mà ông cho là "bất công và không công bằng", trong bối cảnh ông tiếp tục leo thang cuộc chiến thuế quan.

Bombardier là hãng sản xuất hàng ngàn máy bay đang được các hãng hàng không Mỹ vận hành trên các đường bay nội địa.

Bài đăng giận dữ của ông Trump xuất hiện trước thời điểm Canada áp thuế trả đũa đối với một loạt hàng hóa Mỹ, bắt đầu từ ngày 8-9. 

"Không bán máy bay Bombardier tại Mỹ nữa!" - ông Trump viết trên nền tảng Truth Social, song không nói rõ ông sẽ thực hiện việc ngừng bán này bằng cách nào.

"Nếu họ muốn thị trường của chúng tôi, họ phải sản xuất tại đây và ngừng đối xử với nước Mỹ như một con heo đất. Canada ngăn các ngân hàng và công ty tuyệt vời của Mỹ kinh doanh tại đó. Kỷ nguyên đó đã kết thúc" - ông Trump bình luận.

Theo ông Trump, thị trường Mỹ chiếm hơn một nửa doanh thu của Bombardier. 

Latvia lên kế hoạch áp thuế 300% đối với ngũ cốc từ Nga và Belarus

Ngày 7-9, Thủ tướng Latvia Andris Kulbergs thông báo chính phủ nước này có kế hoạch áp mức thuế quan 300% đối với ngũ cốc nhập khẩu từ Nga và Belarus, theo Hãng tin Reuters.

Tuần trước, giới chức Latvia và nước láng giềng Lithuania nói họ đang cân nhắc chấm dứt việc vận chuyển ngũ cốc Nga qua các cảng của mình, sau khi Matxcơva tăng cường hoạt động trung chuyển khi các cảng Nga trên biển Baltic đối mặt các cuộc tấn công từ Ukraine.

Giới phân tích và thương nhân cho biết các nhà xuất khẩu Nga đang vận chuyển ngũ cốc qua Latvia - thành viên Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) - để đưa tới các thị trường khác.

Việc cấm nhập khẩu hoặc áp thuế cao có thể khiến Nga mất đi một tuyến đường thay thế quan trọng, trong bối cảnh các tuyến vận chuyển qua Biển Đen và Biển Azov đã bị tê liệt do các cuộc tấn công bằng thiết bị không người lái của Ukraine.

Dữ liệu ngành cho thấy Nga đã xuất khẩu 46,3 triệu tấn ngũ cốc qua các cảng trên Biển Azov và Biển Đen trong niên vụ xuất khẩu gần nhất, từ tháng 7-2025 đến tháng 6-2026, chiếm 90% tổng lượng ngũ cốc xuất khẩu bằng đường biển của Nga.

Tổng công tố Ukraine Ruslan Kravchenko từ chức

Theo Hãng tin AFP, ngày 7-9, Tổng công tố Ukraine Ruslan Kravchenko đã từ chức giữa cáo buộc tham nhũng. 

Cuối tuần qua, các điều tra viên đã khám xét văn phòng của ông trong khuôn khổ cuộc điều tra về các trung tâm cuộc gọi hoạt động trái phép.

Tuần trước Cục Phòng chống tham nhũng quốc gia Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố viên chuyên trách chống tham nhũng (SAPO) cho biết đã phát hiện một đường dây rửa tiền "do một quan chức thuộc Văn phòng Tổng công tố đứng đầu" và tiến hành khám xét tại cơ quan này. 

Theo các điều tra viên, đường dây này nhận tiền để bảo kê các trung tâm cuộc gọi thực hiện hành vi lừa đảo qua điện thoại, đồng thời rửa số tiền lớn thông qua hoạt động này.

Các vụ lừa đảo qua điện thoại đã gia tăng mạnh ở cả Ukraine và Nga trong hơn 4 năm xung đột. 

Theo NABU, số tiền hối lộ được sử dụng để mua bất động sản, trang sức và các tài sản có giá trị khác.

Hôm 6-9, ông Kravchenko đăng tuyên bố trên mạng xã hội, cho biết ông "bác bỏ các cáo buộc", khẳng định chúng hoàn toàn không có căn cứ và phủ nhận mọi hành vi sai trái.

Đến ngày 7-9, ông đăng trên ứng dụng Telegram: "Tôi đã nộp đơn từ chức Tổng công tố. Tôi không muốn Văn phòng Tổng công tố bị sử dụng như một công cụ trong các cuộc đối đầu chính trị. Quan điểm của tôi về các cáo buộc vẫn không thay đổi".

Nga đề cập khả năng nối lại đàm phán ba bên với Mỹ và Ukraine

Theo Hãng tin Tass, ngày 7-9, Điện Kremlin cho biết Nga không loại trừ khả năng nối lại đàm phán ba bên với Mỹ và Ukraine, song cho rằng còn quá sớm để đề cập thời gian và địa điểm cụ thể.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov đưa ra tuyên bố trên khi được hỏi về chuyến thăm Matxcơva và Kiev cuối tuần qua của hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner nhằm thúc đẩy các cuộc đàm phán đang bế tắc về chấm dứt xung đột tại Ukraine. 

Ông Peskov cho biết phía Nga đã ghi nhận các tuyên bố liên quan từ Kiev và ông Kushner, đồng thời khẳng định Matxcơva cũng không loại trừ khả năng khôi phục khuôn khổ đàm phán ba bên. Tuy nhiên, theo ông, hiện chưa thể xác định địa điểm và thời gian tổ chức.

Nhật Bản: Mưa lớn hoành hành, hơn 3.600 cơ sở giáo dục phải đóng cửa

Mưa lớn đã trút xuống miền Đông Nhật Bản và nhiều khu vực khác trong ngày 7-9, khiến một phụ nữ thiệt mạng, làm gián đoạn giao thông đường sắt và buộc hơn 3.600 cơ sở giáo dục phải đóng cửa. 

Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) cảnh báo nguy cơ xảy ra lở đất và hình thành các dải mưa lớn.

JMA kêu gọi người dân duy trì cảnh giác cao nhất trước nguy cơ lở đất trên các đảo Niijima, Oshima và Toshima, nằm ở phía nam Tokyo. 

Cơ quan này đã ban hành cảnh báo đặc biệt về lở đất đối với đảo Oshima, sau khi lượng mưa tại đây vượt 580mm trong 24 giờ, mức cao nhất ghi nhận trong tháng 9 kể từ khi địa phương bắt đầu thống kê.

Theo báo Guardian, ông Panetta, người từng giữ chức Giám đốc Cục tình báo trung ương Mỹ (CIA) dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama, phát biểu trong một cuộc phỏng vấn mới đây: “Không có gì lạ khi Mỹ và Iran đang mắc kẹt trong một thế bế tắc tồi tệ, nơi thực sự có rất ít lựa chọn để chấm dứt cuộc xung đột này. Tôi nghĩ nhiều khả năng cuộc xung đột này sẽ tiếp diễn thêm 6 tháng nữa mà không được giải quyết".

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cũng cho rằng cuộc đối đầu giữa Washington - Tehran đang trên đà trở thành "một cuộc chiến thất bại khác tại Trung Đông, giống như ở Iraq và Afghanistan".

Ông Panetta đưa ra nhận định trên vài ngày sau khi Bộ trưởng Lục quân Mỹ Dan Driscoll đột ngột xin từ chức giữa lúc xung đột vẫn tiếp diễn, sau những thông tin về căng thẳng với Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth liên quan đến một loạt vụ sa thải nhân sự.

"Quân nhân Mỹ đang phải ra trận vào thời điểm Lầu Năm Góc và cơ cấu chỉ huy đang trải qua tình trạng hỗn loạn tột độ. Điều này thực sự tạo ra cảm giác rằng không có ai đang nắm quyền điều hành. Tôi cho rằng dù là Iran hay các đối thủ khác, họ đang nhìn vào nước Mỹ và thấy sự yếu kém trong khả năng thực sự triển khai sức mạnh quân sự để bảo vệ đất nước… Đó là một tín hiệu tồi tệ cần tránh trong bối cảnh chúng ta đang phải đối mặt với các mối đe dọa”, ông Panetta, người từng lãnh đạo Bộ Quốc phòng Mỹ từ năm 2011 - 2013 nói.

Tuy nhiên, Lầu Năm Góc khẳng định cơ quan này đang hoạt động với “công suất tối đa” dưới sự lãnh đạo của ông Hegseth.

“Giả định cho rằng Bộ Chiến tranh đang rơi vào tình trạng hỗn loạn là hoàn toàn vô căn cứ và là sự xúc phạm đối với mọi chuyên gia cũng như quân nhân tận tụy đang làm việc tại đây mỗi ngày để bảo vệ đất nước. Đây chính là diện mạo của công cuộc cải cách”, phát ngôn viên chính của Lầu Năm Góc Sean Parnell nhấn mạnh.

Các lựa chọn của Mỹ

Hồi tháng Ba, chỉ 3 tuần sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự chống Iran, ông Panetta chia sẻ với tờ Guardian rằng ông tin Tổng thống Donald Trump đang rơi vào tình thế "tiến thoái lưỡng nan". Theo cựu quan chức này, ông Trump phải cân nhắc giữa việc mở rộng quy mô xung đột nhằm loại bỏ lợi thế gây sức ép của Iran tại eo biển Hormuz hay "đơn giản là rút lui và tuyên bố chiến thắng" bất chấp nguy cơ bị coi là thất bại. Đầu tuần này, ông Panetta khẳng định ông Trump vẫn đang ở trong tình thế đó. 

Theo ông Panetta, lãnh đạo Nhà Trắng hiện có 3 lựa chọn. Lựa chọn đầu tiên là rút lui và "thừa nhận đây là một cuộc chiến thất bại", điều ông Panetta tin khó có khả năng xảy ra.

Lựa chọn thứ hai là "kéo dài tình trạng bế tắc hiện tại với các cuộc tấn công qua lại và ăn miếng, trả miếng", trong khi cả hai bên đều cố gắng "tránh bùng nổ một cuộc chiến nguy hiểm hơn", nhưng lại từ chối đàm phán hay đầu hàng. Ông Panetta đánh giá cách tiếp cận đó sẽ dẫn đến "điều mà tất cả các bên đều lo ngại" là một cuộc xung đột kéo dài khác tại Trung Đông.

Lựa chọn thứ 3 là Mỹ sẽ giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz và loại bỏ "đòn bẩy nguy hiểm nhất" Iran nắm giữ đối với Mỹ - khả năng "đóng cửa và gây gián đoạn" tuyến đường huyết mạch của thương mại toàn cầu này.

Khi được hỏi liệu ông có tin Mỹ có thể "giành chiến thắng" trong cuộc xung đột này hay không, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đáp: "Chỉ có thể thắng nếu có sự thay đổi mạnh mẽ trong thái độ của Mỹ, thể hiện rõ ràng rằng mục tiêu hàng đầu của Mỹ vào thời điểm này là mở lại eo biển Hormuz".

Ông Panetta cũng nhận định ông Trump đã làm tổn hại đến uy tín của mình khi nhiều lần đưa ra những tuyên bố sai lệch về việc sắp đạt một thỏa thuận chấm dứt xung đột và eo biển Hormuz vẫn đang mở cửa.

Nhà Trắng hiện chưa lên tiếng phản hồi yêu cầu bình luận về các phát biểu của cựu Bộ trưởng Quốc phòng Panetta.

Theo Kyiv Independent, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 6/9 đã có cuộc hội đàm kéo dài khoảng 3 giờ đồng hồ với các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner.

Trong cuộc gặp, hai bên đã thảo luận về các bảo đảm an ninh và kinh tế dành cho Ukraine, cũng như việc cung cấp tên lửa phòng không và một gói hỗ trợ cho mùa đông. Nhà lãnh đạo Ukraine cũng đồng thời bày tỏ hy vọng các cuộc đàm phán ba bên giữa Ukraine, Nga và Mỹ sẽ sớm được nối lại.

Tuy vậy, cuộc đàm phán dường như chưa tạo ra bước đột phá lớn, khi Tổng thống Zelensky nói với các phóng viên sau cuộc gặp rằng ông dự đoán "cuộc xung đột sẽ tiếp diễn trong những tháng mùa đông".

"Nếu xung đột tiếp diễn, và chúng tôi dự đoán nó sẽ tiếp tục, thì chúng tôi trông cậy rất nhiều vào các gói viện trợ mùa đông. Tôi cũng cảm ơn phía Mỹ vì đã nỗ lực nối lại các cuộc đàm phán. Sự hiện diện của các đặc phái viên Mỹ tại Kiev đã giúp người dân thủ đô được bảo vệ bằng thứ còn tốt hơn cả hệ thống Patriot", ông Zelensky nói sau cuộc gặp.

Về phía Mỹ, đặc phái viên Witkoff cho biết phái đoàn Washington "rất phấn khởi" bởi những cuộc thảo luận "thực chất và quan trọng". Trong khi đó, ông Kushner nhấn mạnh rằng việc nối lại các cuộc đàm phán ba bên là bước tiếp theo trong tiến trình hòa bình.

"Một điều mà Steve và tôi thực sự cho rằng sẽ mang lại hiệu quả là quay trở lại khuôn khổ ba bên, điều mà chúng tôi đã có thể thực hiện khoảng 6 tháng trước. Chúng tôi đã trao đổi với cả hai bên, vì vậy hy vọng chúng ta sẽ sớm đạt được tiến triển về vấn đề đó", ông Kushner bình luận.

Theo truyền thông địa phương, Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ lần lượt điện đàm với các nhà lãnh đạo Nga và Ukraine trong ngày 7/9 để thảo luận về chuyến đi của phái đoàn Mỹ.

Thủ tướng Đức thừa nhận tín nhiệm cá nhân thấp và việc chính phủ chậm cải cách đã góp phần dẫn đến thất bại nặng nề của Đảng CDU trước Đảng cực hữu AfD trong cuộc bầu cử cấp bang.