Trên đài RFI, Xavier Tytelman, chuyên gia tư vấn về hàng không và quốc phòng, phân tích về chiến lược mới của Kiev. Ukraina rõ ràng muốn cô lập Matxcơva thêm một bước nữa và đưa chiến tranh vào đời sống thường nhật của người dân Nga :

« Đối với nước Nga hiện giờ, đây rõ ràng là một đòn mạnh. Trước hết là bởi giao thông hàng không của Nga vốn đã gặp khó khăn, các máy bay không còn đáp ứng những tiêu chuẩn hiện hành và máy bay Nga bị cấm hoạt động tại một số quốc gia. Họ không còn được phép bay đến châu Âu, cũng không còn được phép đến một số nơi, đặc biệt là Trung Quốc. Điều đó có nghĩa là các điểm đến còn mở cửa đối với người Nga sẽ ngày càng ít.

Những đường bay qua Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Serbia… vốn được một số quốc gia duy trì, cho phép người Nga nối chuyến để đến châu Âu cũng như nhiều nơi khác trên thế giới, nay sẽ dần biến mất. Điều đó sẽ khiến người Nga bị mắc kẹt trong chính đất nước mình.

Một khó khăn khác là Nga là một quốc gia có diện tích vô cùng lớn, với hàng trăm chuyến bay nội địa mỗi ngày, và rõ ràng không thể thay thế một chuyến bay trên chặng đường hàng nghìn kilomet bằng một chuyến tàu.

Vì vậy, đối với chính người Nga, tình trạng này sẽ bắt đầu ảnh hưởng đến khả năng di chuyển của họ, và do đó cũng sẽ tác động đến kinh tế Nga. Đây chính là hiệu ứng thứ cấp mà phía Ukraina muốn đạt được ».

Liệu Ukraina có phương tiện đe dọa không phận Nga ?

Trên đài RFI ngày 02/09, ông Etienne Marcuz, nhà nghiên cứu hợp tác với Quỹ Nghiên cứu Chiến lược, chuyên gia về các vấn đề vũ khí chiến lược, cũng cho rằng đây trước hết là một nỗ lực nhằm cô lập Nga : « Các hãng hàng không vốn rất e ngại các nguy cơ, rủi ro, do đó một số hãng có thể sẽ tìm cách đổi hướng bay, chẳng hạn vẫn bay qua Nga nhưng ở vị trí cách xa tiền tuyến Ukraina hơn. Một số hãng khác thậm chí có thể cân nhắc ngừng các chuyến bay. Thế nên, đây có thể là điều mà Zelensky hy vọng đạt được khi đưa ra tuyên bố này. Đồng thời, động thái này cũng nhằm cho thấy ông vẫn còn khả năng gia tăng sức ép trong cuộc xung đột ».

Trên thực tế liệu Ukraina có phương tiện để gây gián đoạn hoạt động hàng không trên bầu trời Nga không ? Chuyên gia Etienne Marcuz khẳng định là có. Nhà nghiên cứu hợp tác với Quỹ Nghiên cứu Chiến lược của Pháp nhận định : « Ukraina hoàn toàn có thể bắt đầu có các hoạt động đe dọa các sân bay dân dụng Nga, chẳng hạn như những sân bay quanh Matxcơva, tương tự như những gì Iran đã làm khi nhiều lần nhắm vào các sân bay ở Dubai. Ukraina có thể tiến hành những cuộc tấn công kiểu như vậy, và điều đó thực sự có thể làm tê liệt hoạt động hàng không tại một sân bay, đôi khi trong nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày nếu như các cuộc tấn công diễn ra trong thời gian dài ».

Anh quốc đối mặt với lời đe dọa từ Achentina « giành lại Falklands » ở Nam Đại Tây Dương

Trong lúc quan hệ Anh-Hoa Kỳ xấu đi, chính phủ của thủ tướng Andy Burnham lại vừa phải đối mặt với lời đe dọa từ lãnh đạo Achentina nói họ sẽ trừng phạt các công ty dầu khí Anh khai thác ngoài khơi quần đảo Las Malvinas, tức Falklands, do Anh kiểm soát sau cuộc chiến năm 1982. Thông tín viên Nguyễn Giang từ Luân Đôn cho biết phản ứng từ Anh quốc :

«  Phát biểu trên truyền hình tối 03/09, tổng thống Achentina, Javier Milei, đe dọa trừng phạt một liên doanh Anh-Israel sắp khai thác dầu ở ngoài khơi quần đảo Falklands, tức là Las Malvinas theo cách gọi tiếng Tây Ban Nha ở Achentina.

Ngay lập tức, bộ trưởng Quốc Phòng Anh, Wes Streeting, đã nói cam kết của Anh bảo vệ Falklands là “không hề lung lay”. Quan điểm của Luân Đôn là luôn tôn trọng quyền tự quyết của người dân vùng đảo xa xôi, đồng thời nhắc lại kết quả trưng cầu dân ý tháng 3/2013, khi mà chỉ có đúng 3 lá phiếu của hơn 1500 cư dân Falklands không muốn ở lại cùng Anh quốc. Tới 99,8% cư dân ở đây muốn duy trì quy chế ‘Lãnh thổ Hải ngoại Anh’ (British Overseas Territory).

Thế nhưng, tình hình đã thay đổi nhiều ở vùng Nam Mỹ. Dư luận Achentina theo xu hướng dân tộc chủ nghĩa đang dâng cao, thể hiện qua vụ việc đội tuyển bóng đá của họ đã mang biểu ngữ về Las Malvinas sau trận đấu với Anh ở giải World Cup tại Mỹ gần đây. Dù khả năng Achentina giành lại Falklands bằng quân sự chưa xảy ra nhưng việc cấm Anh khai thác dầu là hoàn toàn khả thi.

Anh yếu đi về quân sự và bị Hoa Kỳ 'bỏ rơi'?

Năm 1982, khi nữ thủ tướng Margaret Thatcher đưa quân tới chiếm lại Falklands, phía Mỹ đã kín đáo hỗ trợ Anh về tin tình báo và vũ khí. Nhưng bây giờ, tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, đồng minh cánh hữu của ông Milei ở Achentina, công khai nói với truyền thông Anh (kênh GB News) rằng Hoa Kỳ sẽ không hỗ trợ Anh bảo vệ quần đảo này nữa. Nhắc lại cuộc chiến năm 1982, ông Trump nói đó là “chuyện đã rất lâu rồi” và đổ lỗi cho Anh gần đây “không giúp Mỹ” trong cuộc chiến với Iran.

Về năng lực quốc phòng, Anh đang ở vị thế yếu đi, còn Achentina đang có cơ hội gia tăng. Achentina sẽ cho xây căn cứ hải quân đối diện quần đảo để tiến tới một ngày giành lại “lãnh thổ thiêng liêng”, theo nguyên văn lời của ông Milei. Còn ở Anh đang có những nghi ngại về năng lực để đưa quân đi xa, giành lại Falklands nếu bị Achentina chiếm lần nữa”, theo đánh giá của nhà báo Mark Stone trên kênh Sky News.

Mới đây nhất, quân đội Anh phải hủy một cuộc tập trận vì thiếu tiền. Ngân sách quốc phòng vẫn chưa rõ là có được tăng lên 3% theo cam kết với các đồng minh Nato ở châu Âu. Phe đối lập trong Hạ Viện vừa yêu cầu chuẩn bị một ‘ngân sách khẩn cấp’ 10 tỷ bảng nhằm hỗ trợ ngay cho quân đội Anh.

Tuy nhiên, vấn đề này không đơn giản vì chi tiêu công đang bị cắt giảm và còn là việc chọn ưu tiên nào. Thủ tướng Andy Burnham ở vào thế bị động vì vừa nhấn mạnh các cam kết viện trợ quân sự cho Ukraina thì lại xảy ra câu chuyện Falkland, ảnh hưởng nghiêm trọng và trực diện tới chủ quyền lãnh thổ, quyền lợi kinh tế, quan hệ Anh-Mỹ và nhất là vị thế của Anh trên trường quốc tế ».

Dầu mỏ Venezuela : Thỏa thuận với Mỹ, ai sẽ thực sự hưởng lợi?

Sau khi thông báo, trong hai ngày 28 và 29/08, về một thỏa thuận song phương có thể cho phép Washington kiểm soát khoảng 1/5 trữ lượng dầu mỏ của Venezuela, bà Delcy Rodriguez, tổng thống lâm thời Venezuela đã ký, vào thứ Tư 02/09, trước sự chứng kiến của bộ trưởng Năng Lượng Mỹ, hàng loạt hợp đồng năng lượng với nhiều tập đoàn quốc tế.

Tổng thống Mỹ Donald Trump từng quảng bá đây là “thỏa thuận dầu khí lịch sử” “nhằm bảo đảm vị thế thống trị năng lượng của Mỹ và thúc đẩy phục hồi kinh tế Venezuela”. Nhưng người dân Venezuela có thực sự tin rằng họ sẽ được hưởng những lợi ích tài chính mà các thỏa thuận mới này hứa hẹn?

Từ Caracas, thông tín viên Alice Campaignolle hôm 03/09 gửi về bài tường trình :

« Tập đoàn năng lượng ENI của Ý và tập đoàn Mỹ Chevron nằm trong số các công ty ký thỏa thuận với chính quyền lâm thời Venezuela hôm thứ Tư. Đây là những hợp đồng mới, đồng thời cũng là sự điều chỉnh các thỏa thuận cũ theo luật mới của Venezuela, vốn theo hướng tự do hóa mạnh hơn dưới sự chi phối của Mỹ.

Chính quyền Donald Trump cũng giành quyền kiểm soát một số mỏ dầu thô của Venezuela, với việc lần đầu tiên tham gia góp vốn vào một công ty dầu khí Venezuela, một động thái gây nhiều tranh cãi.

Tuy nhiên, bộ trưởng Năng Lượng Mỹ, Chris Wright, nhấn mạnh những lợi ích của các hợp đồng vừa ký : « Sứ mệnh của tổng thống Trump là mang lại hòa bình, tự do, cơ hội và thịnh vượng cho người dân Venezuela. Đây mới chỉ là bước khởi đầu, nhưng hôm nay là một ngày đặc biệt ».

Dẫu vậy, những chỉ trích xung quanh các hợp đồng này là rất nhiều : thiếu minh bạch, chính quyền của bà Delcy Rodriguez không có đủ tính chính danh để ký kết các hợp đồng dài hạn ràng buộc đất nước, và cuối cùng là sức ép từ Mỹ đối với chính quyền quốc gia vùng Caribe này.

Trong dân chúng Venezuela, nhiều người cũng hoài nghi về khả năng được hưởng lợi từ nguồn thu lớn được hứa hẹn ».

Seoul lo ngại bị gạt ra ngoài các cuộc đàm phán giữa Washington và Bình Nhưỡng

Tại Hàn Quốc, khả năng diễn ra một cuộc gặp thượng đỉnh giữa Mỹ và Bắc Triều Tiên, theo mong muốn của tổng thống Mỹ Donald Trump, đang gây quan ngại. Ông Trump, với tính cách khó đoán định, dường như đang âm thầm có những động thái mà không thông báo trước cho đồng minh Hàn Quốc, khiến Seoul lo ngại bị gạt ra ngoài các cuộc đàm phán trong tương lai với Bắc Triều Tiên.

Từ Seoul, thông tín viên Celio Fioretti hôm 03/09/2026 gửi về bài tường trình :

« Liệu Washington và Bình Nhưỡng đã bắt đầu đối thoại ? Tình báo Hàn Quốc khẳng định hai nước đã có những trao đổi, nhưng chưa thể xác định bản chất của các cuộc tiếp xúc này. Đây có thể là bước mở đường cho một cuộc thượng đỉnh mới giữa tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un.

Tuy nhiên, tiến sĩ Cheong Seong-chang, giám đốc Viện Sejong, kêu gọi Seoul thận trọng : « Hàn Quốc không được chỉ là một khán giả, một bên khoanh tay đứng nhìn hay bên ủng hộ thụ động cho một cuộc thượng đỉnh giữa Mỹ và Bắc Triều Tiên. Hàn Quốc phải là bên định hình khuôn khổ đàm phán. Trước khi tổng thống Donald Trump gặp Kim Jong Un, chính phủ Hàn Quốc phải đưa cho Washington một đề xuất đàm phán cụ thể ».

Theo tiến sĩ Cheong, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Bắc Triều Tiên có thể đi ngược lại lợi ích của Seoul. Ông phân tích tiếp : « Nếu Trump và Kim nhất trí hạn chế các tên lửa đạn đạo liên lục địa đe dọa lãnh thổ Mỹ, trong khi về cơ bản lại vẫn duy trì năng lực hạt nhân tầm ngắn và tầm trung, vốn đe dọa trực tiếp Hàn Quốc và Nhật Bản, thì thỏa thuận này có thể được Washington và Bình Nhưỡng ca ngợi là một thành công, nhưng sẽ khiến Seoul kém an toàn hơn và thậm chí là còn có thể nguy hiểm hơn đối với Hàn Quốc ».

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông muốn gặp lãnh đạo Bắc Triều Tiên trước cuối năm nay, có thể tại Thâm Quyến, Trung Quốc, bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC vào tháng 11 ».

Nepal và bài toán tái thiết sau lũ quét

Theo số liệu AFP cập nhật sáng 04/09, số người thiệt mạng do lũ quét tại Nepal đã lên đến ít nhất 1.287 người, con số này được dự báo sẽ còn tăng nhiều vì trên thực tế vẫn còn gần 5.100 người mất tích. Các nhà chức trách cũng đang đánh giá thiệt hại về vật chất. Họ ước tính rằng sẽ có vài nghìn ngôi nhà cần được xây dựng lại. Hiện vẫn còn quá sớm để tính toán chi phí tái thiết, vì cần phải có một cuộc đánh giá trên thực địa, nhưng việc tiếp cận một số khu vực hiện vẫn còn rất nguy hiểm.

Ưu tiên hiện nay là bố trí chỗ ở cho người dân. Dẫu vậy, chính phủ Nepal cũng đã bắt đầu xem xét việc tái thiết. Trên đài RFI ngày 03/09, Prakash Aryal, phó giám đốc Cục Phát triển Đô thị thuộc bộ Cơ sở Hạ tầng Nepal, cho biết thêm :  

« Đó không chỉ là về nơi ở. Người dân còn có cửa hàng, cửa hiệu. Phần lớn họ không chỉ mất nhà cửa, mà còn mất cả nguồn thu nhập (…) Chúng tôi không có những luật quy hoạch đô thị thực sự nghiêm ngặt. Chúng tôi phải suy nghĩ về cách quy hoạch tốt hơn, chẳng hạn như khi xây dựng lại thì không nhất thiết phải xây đúng tại vị trí cũ mà có thể xây dựng ở khu vực quanh đó. Quy hoạch đô thị phải an toàn hơn và bền vững hơn. Chúng tôi cũng muốn xây dựng những công trình kiên cố hơn, chất lượng tốt hơn, bằng cách sử dụng các kỹ thuật và vật liệu ở địa phương »

Theo Axios, ngày 04/09, hai đặc sứ Mỹ đã đến Matxcơva gặp tổng thống Nga Vladimir Putin trước khi tới Kiev vào ngày 05/09. Đây là lần đầu tiên hai đặc sứ này đến Kiev, trong khi chuyến thăm Nga gần nhất diễn ra vào tháng 01/2026. Tổng thống Mỹ không cho biết « kế hoạch mới » có bao gồm việc Ukraina nhượng lãnh thổ cho Nga hay không, như ông từng gợi ý trước đây.

Về phía Nga, theo Reuters, thứ trưởng Ngoại Giao Sergueï Riabkov, được hãng thông tấn TASS trích dẫn ngày 04/09, nhấn mạnh « phải tính đến thực tế chiến trường » và cho rằng « vấn đề quan trọng là chính quyền Mỹ sẵn sàng đầu tư đến mức nào để tìm ra giải pháp thực sự cho cuộc khủng hoảng hiện nay ». Hiện Nga kiểm soát khoảng 19% lãnh thổ Ukraina, chủ yếu ở miền đông và miền nam, kể từ khi phát động chiến dịch quân sự vào tháng 02/2022, đồng thời gia tăng các đợt tấn công trong thời gian gần đây do Ukraina thiếu tên lửa đánh chặn.

Theo một số nguồn tin thân cận với Điện Kremlin được Bloomberg trích dẫn, phía Nga đánh giá khả năng đạt được tiến triển là « cực kỳ mong manh ».

Để hiển thị nội dung YouTube này, phải chấp nhận các cookie quảng cáo và đo lường đối tượng.

One of your browser extensions seems to be blocking the video player from loading. To watch this content, you may need to disable it on this site.

00:38

Drone Nga tấn công vào trụ sở cơ quan tình báo Ukraina

Trong thời gian công du của hai đặc sứ Mỹ, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky đề xuất tôn trọng ngừng bắn. Kiev khẳng định tôn trọng nhưng quân đội Nga vẫn oanh kích Ukraina trong đêm 04-05/09. Trụ sở của Cơ quan An ninh Ukraina (SBU) ở trung tâm khu phố cổ Kiev bị drone Nga tấn công ngay ban ngày, hôm thứ Sáu 04/09. Bộ Ngoại Giao Ukraina gọi đây là bước « leo thang căng thẳng ».

Từ thủ đô Ukraina, thông tín viên Emmanuelle Chaze tường trình :

Tại Kiev, vụ tấn công vừa qua được coi là chưa từng có tiền lệ, gây chấn động khu phố vốn được xem là an toàn nhất thủ đô. Cơ quan tình báo Ukraina đã bị drone Nga tấn công, các tòa nhà dân sự xung quanh đó cũng bị hư hại, trong đó có các nhà hàng của Anna Zavertaylo.

Cô nói : “Vụ tấn công đầu tiên xảy ra tại đường Zhylyanska, ở giữa trung tâm thủ đô vào năm ngoái, cùng thời điểm. Cách nay hai tháng, vào tháng Sáu, cơ sở của chúng tôi ở Podil cũng đã bị tấn công và bây giờ là cơ sở này, ở gần nhà thờ Sophia. Nhà hàng đã bị hư hại, nhưng may thay, không có ai bị thương, những nhân viên đã đến trú ẩn dưới hầm".

Vụ tấn công xảy ra vào giữa buổi chiều, khiến hàng chục người bị thương. Volodymyr Zelensky đã lên án hành động này, và hứa sẽ đưa ra biện pháp đáp trả tương tự đối với Nga. Điều đáng chú ý là drone Nga tấn công vào Kiev chỉ vài ngày trước chuyến thăm đầu tiên của các đặc phái viên Hoa Kỳ Jared Kushner và Steve Witkoff, tổng thống Mỹ đã yêu cầu dừng tất cả các vụ không kích.

Ông Zelensky khẳng định : “Chúng tôi sẽ không thực hiện bất cứ cuộc không kích nào, Nga cũng sẽ phải làm điều tương tự, bảo đảm ngừng không kích trong thời gian cần thiết để tiến hành các cuộc đàm phán này, cũng như giải quyết những vấn đề hậu cần, liên quan đến chuyến thăm của phía Mỹ”.

Chuyến thăm này càng trở nên quan trọng đối với Kiev vì có thể khởi động lại các cuộc đàm phán với Matxcơva. Tuy nhiên, vụ tấn công mới nhất này, nhắm thẳng vào trung tâm đầu não của cơ quan tình báo Ukraina, đã bộc lộ những lỗ hổng trong hệ thống phòng không của Ukraina, đồng thời cho thấy quyết tâm của Nga trong việc tìm cách phá hủy chính cấu trúc của nhà nước Ukraina.”

Theo chuyên gia về truyền dẫn vô tuyến và tác chiến điện tử Ukraina, Serhiy Beskrestnov, được Le Monde trích dẫn, vụ tấn công bằng drone Shahed vào tòa nhà của cơ quan tình báo (SBU) thực chất là một chiến dịch đã được lên kế hoạch từ trước. Chiếc drone này được điều khiển và dẫn đường theo thời gian thực thông qua một thiết bị chuyển tiếp vô tuyến nhỏ gọn có kết nối internet được lắp đặt gần mục tiêu.

Theo chuyên gia Ukraina, thiết bị này đã được một đặc vụ Nga kích hoạt ở phạm vi cách tòa nhà chưa đầy 5 km, có kích thước chỉ bằng khoảng một nửa chiếc ba lô của học sinh. Ông cũng lưu ý rằng không có chiếc drone Shahed nào khác hoạt động trên không vào thời điểm đó, theo ông, điều này loại trừ khả năng máy bay được điều khiển thông qua một chuỗi trạm chuyển tiếp kéo dài từ lãnh thổ Nga.

Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết "Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững" 

Ngày 4-9, tại Trụ sở Liên hợp quốc (LHQ) ở New York (Mỹ), Đại hội đồng LHQ đã thông qua Nghị quyết "Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững giai đoạn 2027-2036" do Việt Nam đề xuất và thúc đẩy cùng nhóm nòng cốt gồm Cyprus, Ý, Lào, Qatar và Saint Kitts và Nevis, với tổng số 103 nước đồng bảo trợ.

Theo phóng viên TTXVN tại New York, nghị quyết xác định giai đoạn 2027-2036 là Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững, tạo khuôn khổ dài hạn để các quốc gia và cộng đồng quốc tế tăng cường hành động, lồng ghép ngày càng sâu rộng văn hóa vào các chính sách phát triển. 

Nghị quyết xác định Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa LHQ (UNESCO) giữ vai trò đầu mối triển khai Thập kỷ, phối hợp xây dựng các hoạt động, chương trình và kế hoạch hành động cụ thể cùng với các nước thành viên.

Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 4-9, khi được hỏi về phát ngôn của Phó tổng thống JD Vance một ngày trước rằng "sẽ không gọi đó là một cuộc chiến tranh" khi nhắc đến chiến sự với Iran, Tổng thống Trump cho biết ông coi đây là một "cuộc xung đột quân sự".

"Với chúng tôi, đó chỉ là chuyện nhỏ", ông nhấn mạnh.

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, quân đội nước này hiện chỉ tiến hành "các cuộc tấn công không liên tục" và "không giao chiến". Ông cũng nhắc lại tuyên bố Washington trên thực tế kiểm soát eo biển Hormuz và đã làm suy yếu nghiêm trọng năng lực quân sự Iran.

Khi bị chất vấn về việc gọi cuộc chiến là "chuyện nhỏ" trong khi 18 quân nhân Mỹ đã thiệt mạng, ông Trump khẳng định điều quan trọng không phải tên gọi của cuộc xung đột, mà là những kết quả "to lớn" Washington đạt được.

Mỹ duyệt thương vụ bán 5 tỉ USD vũ khí cho Saudi Arabia

Theo Hãng tin AFP ngày 5-9, Mỹ thông báo đã phê duyệt thương vụ bán bom, bộ dẫn đường và các thiết bị quân sự khác trị giá 5 tỉ USD cho Saudi Arabia, trong bối cảnh nước này nhiều lần hứng chịu các cuộc tấn công liên quan đến chiến sự với Iran.

Bộ Ngoại giao Mỹ nhận định thương vụ sẽ giúp Saudi Arabia tăng cường năng lực phòng thủ đường không để đối phó các mối đe dọa hiện tại và tương lai trong khu vực, đồng thời bảo vệ lãnh thổ và nâng cao khả năng phối hợp với lực lượng Mỹ cùng các đối tác tại vùng Vịnh.

Washington cho rằng thương vụ cũng phục vụ các mục tiêu chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia của Mỹ thông qua việc củng cố an ninh cho Saudi Arabia - một đồng minh lớn ngoài Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Washington.

Bộ Ngoại giao Mỹ đã thông báo thương vụ lên Quốc hội. Đề xuất này vẫn cần được các nhà lập pháp Mỹ xem xét và chấp thuận.

Israel không kích Lebanon, ít nhất 3 người thiệt mạng

Các cuộc không kích của Israel nhằm vào miền nam và miền đông Lebanon tối 4-9 (giờ địa phương) đã khiến ít nhất 3 người thiệt mạng và 23 người bị thương, bất chấp lệnh ngừng bắn với Hezbollah.

Theo Bộ Y tế Lebanon, Israel tấn công 5 địa điểm tại các khu vực Tyre, Nabatieh ở miền nam và Bekaa ở miền đông nước này.

Tại thành phố Nabatieh, hai thanh niên thiệt mạng trong một cuộc tấn công khi đang di chuyển bằng xe máy.

Ở làng Rmadiyeh thuộc khu vực Tyre, cách biên giới Israel hơn 10km, một cuộc không kích đánh trúng một ngôi nhà đang có người sơ tán trú ngụ. Vụ việc khiến 1 người thiệt mạng và 15 người bị thương, trong đó có 2 trẻ em, 3 phụ nữ và 6 nhân viên cứu hộ.

Israel và Hezbollah giao tranh từ tháng 3, trước khi xung đột hạ nhiệt sau các thỏa thuận đạt được vào tháng 6. Tuy nhiên Lebanon vẫn ghi nhận các cuộc không kích của Israel kể từ đó.

Bộ Tư pháp Mỹ lên tiếng về tin ngừng hợp tác với Canada

Bộ Tư pháp Mỹ bác bỏ thông tin cho rằng cơ quan này đã yêu cầu bộ phận chống độc quyền ngừng hợp tác với Canada, giữa lúc quan hệ Washington - Ottawa tiếp tục căng thẳng vì tranh chấp thương mại.

Trước đó, báo Wall Street Journal ngày 4-9 đưa tin bà Lynda Marshall, người đứng đầu bộ phận quốc tế thuộc cơ quan chống độc quyền của Bộ Tư pháp Mỹ, đã gửi email hôm 2-9 yêu cầu các quan chức dừng phối hợp với phía Canada trong các vụ việc và vấn đề chính sách, nhưng không nêu lý do.

Báo này cho biết đến ngày 4-9, lãnh đạo các đơn vị còn được yêu cầu lập danh sách những lĩnh vực đang hợp tác với Canada.

Tuy nhiên Bộ Tư pháp Mỹ khẳng định chỉ đạo trên "chưa bao giờ được đưa ra". Theo bộ này, các quan chức chỉ được yêu cầu tạm hoãn một cuộc họp liên quan đến một cuộc điều tra cụ thể để nhóm chống độc quyền có thêm thời gian chuẩn bị.

Giao tranh dữ dội tại Yemen, ít nhất 129 người thiệt mạng

Ít nhất 129 người đã thiệt mạng trong các cuộc giao tranh ác liệt giữa lực lượng Houthi và quân đội Yemen tại khu vực ven Biển Đỏ, biến đây trở thành một trong những đợt đụng độ đẫm máu nhất tại nước này trong nhiều năm qua.

Giao tranh bùng phát ngày 3-9, khi Houthi mở cuộc tấn công trên bộ, kết hợp tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các khu vực gần eo biển Bab el-Mandeb.

Theo các nguồn tin quân sự và y tế, số người thiệt mạng gồm 66 binh sĩ chính phủ, ít nhất 62 thành viên Houthi và 1 dân thường.

Houthi được cho là đang tìm cách kiểm soát các cao điểm nhìn xuống eo biển Bab el-Mandeb và thành phố cảng Mokha. Nếu giành được những vị trí này, lực lượng Houthi có thể gia tăng sức ép lên quân chính phủ, đồng thời mở rộng khả năng gây ảnh hưởng tới hoạt động hàng hải qua Biển Đỏ.

Ông Trump thông báo hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ tới Matxcơva và Kiev vào cuối tuần này, mang theo đề xuất nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn 4 năm qua.

Trong một thông điệp đăng trên mạng Truth Social, tổng thống Trump còn chỉ trích các thông tin loan truyền về tình trạng suy giảm nghiêm trọng kho dự trữ đạn dược của Mỹ liên quan đến cuộc chiến với Iran. Ông khẳng định Hoa Kỳ đang tích cực bổ sung nguồn dự trữ của mình.

Ông viết : « Chúng ta giữ số vũ khí này cho nước Mỹ thay vì là bán cho nước khác, nhưng việc bán cho các đồng minh sẽ sớm được nối lại ». Cũng theo nguyên thủ Mỹ, « hàng trăm tỷ đô la đã được cho không Ukraina và NATO, số tiền mà châu Âu lẽ ra phải chi trả nếu được yêu cầu. Nhưng Hoa Kỳ sẽ đòi lại số tiền đó, dù có hơi muộn ». Ông đồng thời đổ trách nhiệm cho chính quyền tiền nhiệm Joe Biden thuộc đảng Dân Chủ.

Hoa Kỳ và NATO đã thiết lập « Prioritized Ukraine Requirement List » (tạm dịch là Danh sách các nhu cầu ưu tiên của Ukraina », trong đó, các nước thành viên châu Âu mua vũ khí của Mỹ  để cung cấp cho Ukraina. Tuy nhiên, hãng tin Anh Reuters tháng 8/2026 cho biết, quân đội Mỹ đã sử dụng phần lớn kho tên lửa tầm xa độ chính xác cao trong cuộc chiến với Iran. Điều này đã làm dấy lên lo lắng về khả năng chuẩn bị của quân đội cho các cuộc xung đột trong tương lai.

Tuy nhiên vẫn chưa biết trung tâm văn hóa nổi tiếng tại thủ đô Washington, Kennedy Center rồi đây có chính thức mang tên tổng thống Hoa Kỳ thứ 45 và 47 hay không. Tên tuổi, hình ảnh vị tổng thống ngoại hạng này của nước Mỹ đang len lỏi vào ví tiền của một số người : Từ hôm 02/09/2026, đồng xu mệnh giá 1 đô la - golden dollar, mang hình tổng thống Trump đã được lưu hành. Trên thực tế tại Mỹ, đồng xu mệnh giá 1 đô la ít phổ biến và ít được sử dụng hơn so với tiền giấy.

Trong chưa đầy 2 năm đầu nhiệm kỳ 2, tên tuổi và hình ảnh của tổng thống Donald Trump đã được đưa vào nhiều công trình trên đất Mỹ.

Giới quan sát nói đến chủ trương « chính trị hóa các không gian công cộng » của lãnh đạo Nhà Trắng. Ông chủ địa ốc New York này muốn « xây dựng di sản cá nhân », tạo ra và để lại những dấu ấn lâu dài trên đất nước.

Không gian quảng cáo miễn phí ? 

Cũng có người cho rằng việc « cá nhân hóa quyền lực » đó còn nhằm biến cả nước Mỹ rộng lớn thành một không gian quảng cáo miễn phí cho thương hiệu Trump. Trước khi lên làm tổng thống, người ta chỉ biết đến tòa cao ốc Trump Tower ở New York. Bây giờ thì khác : ở Palm Beach có những con đường mang tên ông Trump (Boulevard và Avenue President Donald J.Trump). Nước Mỹ tự do không chỉ đổi tên đường mà để vinh danh tổng thống đương nhiệm, tháng 12/2025 bộ Ngoại Giao thông báo chính thức đổi tên Viện Hòa Bình Mỹ United States Institut of Peace USIP thành Donald J. Trump Institute of Peace. Tên của tổng thống đương nhiệm đã nhanh chóng được gắn lên mặt tiền tòa nhà của USIP tại thủ đô Washington, vốn là một tổ chức độc lập do Quốc Hội thành lập và cấp ngân sách. Nhiệm vụ của USIP là thúc đẩy, giải quyết, ngăn ngừa xung đột trên thế giới.

Eo biển Trump trên bản đồ thế giới : Thật hay đùa ? 

Tham vọng để lại dấu ấn cá nhân của ông Trump không chỉ dừng lại trong phạm vi nước Mỹ. Hơn nửa năm chiến tranh Iran, đàm phán chấm dứt xung đột và mở cửa trở lại eo biển Hormuz bế tắc. Điều đó không cấm cản nguyên thủ Hoa Kỳ, hôm 02/09/2026 với giọng điệu nửa đùa nửa thật khẳng định Mỹ đã « kiểm soát » eo biển Hormuz vậy thì « nên chăng đổi tên » địa danh ở mãi tận Trung Đông này, thành « Trump Strait » ?  

Chỉ câu nói bâng quơ đó cũng đủ đề báo chí quốc tế bình luận rộng rãi trong 48 giờ qua, nhất là chỉ vài ngày trước đó, tổng thống Trump đã ký sắc lệnh đổi tên Hồ Ontario nằm giữa biên giới Hoa Kỳ và Canada, thành Lake America. Mọi người còn nhớ, trong những ngày đầu nhiệm kỳ 2 khi vừa trở lại Nhà Trắng, tháng 1/2025 Donald Trump đã ký sắc lệnh đổi tên Vịnh Mêhicô thành Gulf of America.

Về sáng kiến đổi tên eo biển Hormuz, chính ông Trump nhìn nhận đây là một câu nói đùa. Còn Nhà Trắng thì đã cho phổ biến trên các mạng xã hội bản đồ với tuyến giao thương hàng hải ở « Vịnh Trump » kèm theo bình luận « Nghe cũng khá hay ».

« Eo biển Trump » và Trung Quốc 

Có một điều ít được chú ý là tổng thống Trump nói đùa về chuyện đổi tên eo biển Hormuz đúng vào lúc tại Cairo, trong chuyến công du Ai Cập, chủ tịch Trung Quốc đã đưa ra một tuyên bố rất quan trọng nhưng lại ít được truyền thông quốc tế quan tâm.

Tại Ai Cập ông Tập Cận Bình tuyên bố : « Trung Quốc sẵn sàng hợp tác với các quốc gia tại Trung Đông để bảo đảm an ninh cho giao thương hàng hải, vốn đang bị đe dọa từ ở eo biển Hormuz đến Hồng Hải ».

Theo giới phân tích, tuyên bố trên xứ sở của các vị Pharaon này của lãnh đạo Trung Quốc là giọt nước làm tràn ly đối với Donald Trump. Ai Cập vừa là một nhà môi giới trong các cuộc xung đột từ Gaza đến Iran vừa là một lá chủ bài của Mỹ : viện trợ quân sự của Hoa Kỳ cấp cho Cairo hàng năm lên tới hơn 1 tỷ đô la.

Về kinh tế, thương mại, thì đối tác quan trọng nhất của Cairo là Trung Quốc. Nhưng điều Mỹ khó chấp nhận là Ai Cập bắt đầu mở rộng hợp tác với Bắc Kinh cả về quân sự.

Tháng trước Không Quân của hai nước mở một cuộc thao diễn chung : Trung Quốc huy động chiến đấu cơ J-16 trong khuôn khổ chương trình Eagles of Civilisation 2026 phối hợp với đội chiến đấu cơ Rafale mà Pháp đã trang bị cho Ai Cập. Từ 2014 Ai Cập và Trung Quốc đã ký hiệp ước đối tác chiến lược. Trước những tham vọng ở Trung Đông, Bắc Kinh xem Cairo là một mắt xích quan trọng. Cho nên một số nhà quan sát cho rằng, tổng thống Mỹ không hoàn toàn « ngẫu hứng » khi đề nghị đổi tên eo biển Hormuz.

Còn trong trường hợp của Hồ Ontario và Vịnh Mêhicô thì tất cả đã nảy sinh từ xung khắc thương mại giữa Hoa Kỳ với hai nước liên quan.

Washington bất mãn trước việc Ottawa dám « ăn miếng trả miếng » trước mỗi đòn thuế quan mà chính quyền Trump nhắm vào hàng nhập khẩu của Canada vào Mỹ. 

Tham vọng bá chủ : Mỹ cũng như Nga và Trung Quốc

Bản đồ trên Google Maps đã đổi tên Vịnh Mêhicô và Hồ Ontario thành Gulf of America và Lake of America. Hôm 26/08/2026 nói chuyện với các phóng viên tại Nhà Trắng, tổng thống Hoa Kỳ cao hứng tuyên bố, « đã có Vịnh, có Hồ mang tên nước Mỹ nhưng chúng ta còn thiếu 1 đại dương. Có lẽ chúng ta sẽ đổi tên Đại Tây Dương, hay Thái Bình Dương và thậm chí là cả hai » thành Đại Dương của Mỹ.

Nhà nghiên cứu Romuald Sciora Viện Quan Hệ Quốc Tế và Chiến Lược IRIS của Pháp ghi nhận những quyết định đổi tên các địa danh trên thế giới cho thấy những ý đồ bá chủ của ông Trump, ông muốn mở rộng lãnh thổ Mỹ.

Nhà chính trị học Nicole Bacharan cũng coi đây là tham vọng bành trướng. Vẽ lại bản đồ thế giới không đơn thuần là một hành động khiêu khích mà còn phản ánh tham vọng làm bá chủ thế giới, kiểm soát các tuyến đường chiến lược, kiểm soát các nguồn tài nguyên.

Vậy thì những gì Mỹ đang muốn thực hiện có khác gì với chính sách của Trung Quốc hay Nga hay không ? Đó là câu hỏi Maud Quessard thuộc Viện Nghiên Cứu Chiến Lược trường Quân Sự Pháp – IRSEM đã nêu lên.  

Theo bà việc ông Trump đổi tên gọi của Hồ Ontario hay Vịnh Mêhicô không quan trọng về phương diện pháp lý nhưng lại làm thay đổi cách diễn giải về địa lý, về lịch sử qua lăng kính của Hoa Kỳ…

Thông điệp ở đây chính là nhắm gửi tới người dân Mỹ … như thể Donald Trump là một vị thánh, nói được làm được. Bản đồ địa lý thế giới đang bị chính quyền Trump thay đổi, theo chuyên gia Quessard, là một công cụ để thể hiện sức mạnh của nước Mỹ. Có điều trước Donald Trump, ở Matxcơva tổng thống Vladimir Putin đã sử dụng lá bài này khi tiến hành chiến tranh Ukraina. Giám đốc chương trình nghiên cứu về Châu Âu, quan hệ xuyên Đại Tây Dương và về Nga của viện IRSEM không đề cập đến trường hợp của Trung Quốc với Biển Đông nhưng những ai quan tâm đến thời sự châu Á đều liên tưởng đến bản đồ Biển Đông -đường lưỡi bò 9 đoạn. 

Còn về việc những công trình trên đất Mỹ đột ngột được đổi tên và đều được dành để vinh danh tổng thống đương nhiệm, thì hiện tại không thấy báo chí đưa tin là Matxcơva và Bắc Kinh cũng có những sáng kiến tương tự để làm vừa lòng đương kim tổng thống Vladimir Putin hay lãnh đạo số 1 Trung Quốc, Tập Cận Bình. 

Theo tờ Inquirer, Tòa án khu vực thành phố Quezon ngày 4/9 đã ra lệnh bắt giữ bà Sara Duterte về 3 cáo buộc liên quan tới tội đe dọa nghiêm trọng. Trong lệnh bắt, tòa án đã ấn định mức tiền bảo lãnh là 120.000 peso (gần 50 triệu VND) cho mỗi tội danh trong số 3 cáo buộc trên.

Phát ngôn viên Bộ Tư pháp Philippines Polo Martinez sau đó xác nhận lệnh bắt đã được ban hành, khi tòa án thành phố Quezon bác đề nghị hoãn việc phát lệnh. Tuy nhiên, lệnh này không đảm bảo việc bà Sara bị giam giữ, khi luật sư có thể xin tại ngoại và tiếp tục kháng nghị lên các cấp tòa án cao hơn.

"Dù còn nhiều tranh cãi về thẩm quyền xét xử, thân chủ của tôi không có ý định trốn tránh pháp luật và sẽ tiếp tục thực hiện mọi hành động pháp lý để bảo vệ quyền lợi của mình", luật sư Lawrence Lim cho biết.

Ông Lim là luật sư đại diện cho bà Duterte trong vụ án liên quan các cáo buộc đe dọa nghiêm trọng do Cục Điều tra quốc gia Philippines (NBI) khởi xướng.

Theo luật pháp Philippines, nếu bị kết tội "đe dọa nghiêm trọng", bà Sara có thể phải chịu án tù tối đa 6 tháng. Vụ đe dọa tính mạng cũng là một nội dung quan trọng trong phiên luận tội bà tại Thượng viện. Nếu không vượt qua được phiên luận tội, bà Sara sẽ bị cách chức và bị cấm tham gia chính trị, qua đó chấm dứt kế hoạch tranh cử Tổng thống Philippines năm 2028.

Bà Sara Duterte là con gái của cựu Tổng thống Rodrigo Duterte, người đang chờ xét xử về tội ác chống nhân loại ở The Hague. Bà hiện phải đối mặt với cáo buộc lạm dụng công quỹ, tích lũy tài sản bất chính, hối lộ quan chức và đe dọa tính mạng Tổng thống Ferdinand Marcos Jr., Đệ nhất phu nhân Liza Araneta Marcos và cựu Chủ tịch Hạ viện Martin Romualdez.

Phiên tòa luận tội Phó Tổng thống Philippines Sara Duterte bắt đầu diễn ra vào 6/7 trong vụ việc được xem là sẽ quyết định liệu bà có thể tranh cử tổng thống vào năm 2028 hay không.