Hôm nay, tòa án Syria đã tuyên án tử hình đối với cựu Tổng thống Bashar al-Assad sau phiên tòa vắng mặt, cáo buộc ông giết người. Ông đang sống tại Nga.

Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Xê Út, Pakistan : Trục Sunni mới giữa Trung Đông hỗn loạn

Les Echos ngày 10/08/2026 chú ý đến việc « Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Xê Út và Pakistan lập một liên minh quân sự rộng rãi trước tình trạng hỗn loạn ở khu vực ». Ba nước đã ký kết một hiệp ước phòng vệ tập thể vào thứ Sáu tuần trước, nhằm thành lập một khối Sunni quân sự để đối phó với Israel, trước sự khó lường của Hoa Kỳ.

Được gọi là « Thỏa thuận phòng vệ chung Mecca », hiệp ước quy định « bất kỳ cuộc tấn công vũ trang nào chống lại một trong ba quốc gia sẽ được coi là một cuộc tấn công chống lại cả ba ». Cách diễn đạt này gợi nhớ đến Điều 5 của NATO, theo đó các quốc gia thành viên của Liên minh Bắc Đại Tây Dương cam kết hỗ trợ bất kỳ quốc gia thành viên nào bị tấn công. Hiệp ước cũng đề cập đến « tăng cường khả năng răn đe chung », cho thấy rằng Pakistan (quốc gia Hồi giáo duy nhất sở hữu vũ khí nguyên tử) sẽ bảo vệ Ankara và Riyad.

Tiến trình đã bắt đầu từ tháng 9/2025, khi Israel ngày càng thiếu kềm chế ở vùng Vịnh, chẳng hạn không ngần ngại nhắm vào các thành viên Hamas ở Doha, thủ đô Qatar. Hiệp ước quốc phòng này cũng là lời đáp cho Riyad, Ankara và Islamabad về mức độ khả tín của Hoa Kỳ - người bảo vệ an ninh truyền thống. Mối hoài nghi càng tăng lên sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran hồi tháng Hai và Teheran trả đũa vào vùng Vịnh, dù quan hệ giữa Ankara và Washington đã ấm lên từ khi Donald Trump quay lại.

Ankara và Islamabad vốn đã có quan hệ đối tác chặt chẽ. Từ 2018, Thổ Nhĩ Kỳ đã đóng bốn tàu chiến cho hải quân Pakistan, tham gia hiện đại hóa phi đội F-16 cũ kỹ và cung cấp các drone Bayraktar, điều cố vấn hỗ trợ khi đụng độ với Ấn Độ mùa xuân 2025. Ngược lại, liên minh giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Ả Rập Xê Út là điều mới mẻ, khi từ lâu hai nước vẫn hục hặc với nhau. Sau Mùa xuân Ả Rập, Thổ Nhĩ Kỳ tự coi là người bênh vực phong trào phản kháng và Huynh đệ Hồi giáo, đối lập với trục gồm Ả Rập Xê Út, Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất và Ai Cập. Căng thẳng lên cao với vụ ám sát nhà ly khai Jamal Khashoggi năm 2018 tại lãnh sự quán Ả Rập Xê Út ở Istanbul.

Dù vậy từ 2020, trước khủng hoảng kinh tế, Thổ Nhĩ Kỳ có bước ngoặt chiến lược, xích lại gần các đối thủ cũ. Cũng như Riyad, Ankara ủng hộ một chiến lược khu vực dựa trên ổn định và nguyên trạng, hỗ trợ các Nhà nước trung ương mạnh ở Sudan, Libya hay Yemen. Từ vài năm qua, Thổ Nhĩ Kỳ và Ả Rập Xê Út đã tăng cường hợp tác quốc phòng.

Nga cố tình oanh tạc những kho hàng viện trợ nhân đạo cho Ukraina

La Croix điểm qua việc « Nga nhắm vào các kho hàng nhân đạo của Ukraina ». Những tháng gần đây, Matxcơva thường xuyên có những hành động vi phạm luật pháp quốc tế. Đêm 06 rạng 07/08, quân Nga oanh tạc vào nhà kho của tổ chức phi chính phủ Save the Children ở Sumy, may mà không có thiệt hại về người. Ngay hôm sau, một kho hàng của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chứa thiết bị y tế của thành phố Dnipro bị bom Nga phá hủy toàn bộ. Ba ngày trước đó, một kho hàng khác của Save the Children dành cho đồ dùng trẻ em bị thiệt hại nặng, và hồi tháng Sáu một quả bom tàn phá một vườn trẻ và cơ sở trợ giúp tâm lý của tổ chức này.

Khó thể coi đây là sự trùng hợp, khi các cơ sở hạ tầng bị tấn công trong mùa hè đều chứa viện trợ quốc tế cho Ukraina. Đêm 19 và 20/07, một nhà kho của Chương trình Lương thực Thế giới ở Dnipro bị drone đánh vào bốn lần, và đây đã là lần thứ bảy. Cũng đêm hôm đó, một trung tâm của Unicef ở ngoại ô Kiev bị phá hủy, khiến tổ chức này mất 3,5 triệu euro gồm máy phát điện, dụng cụ trữ nước, vệ sinh…Tương tự đối với Hồng thập tự Ukraina, thiệt hại 1,5 triệu euro thuốc men, xe giao hàng.

Từ đầu cuộc xâm lăng đến nay, đã có 9 nhà hoạt động nhân đạo thiệt mạng và 35 người bị thương ; 116 nhân viên cứu hộ Ukraina bị giết chết và 600 bị thương. Nhìn chung, số thường dân Ukraina thương vong trong 6 tháng đầu năm nay tăng 37 %, tổng cộng gần 9.400 người. Điều phối viên nhân đạo của Liên Hiệp Quốc Matthias Schmale nhắc nhở : « Thường dân và cơ sở hạ tầng dân sự được luật pháp quốc tế bảo vệ », và theo công ước Genève thì đó là tội ác chiến tranh ».

Đài Loan tập trận, chuẩn bị cho ngày đối đầu với Bắc Kinh

Tại châu Á, Le Monde quan tâm đến việc « Đài Loan khởi động các cuộc tập trận lớn và mạnh tay loại bỏ các công ty Trung Quốc đang cố gắng thu hút nhân tài của mình » - một cuộc chiến ít được chú ý hơn trong lãnh vực công nghệ.

Như mỗi mùa hè kể từ 1984, cuộc tập trận Hán Quang (tức Han Kuang, « vinh quang của người Hán) diễn ra nhằm trắc nghiệm khả năng ứng phó trong chiến tranh, và kháng chiến tập thể gồm doanh nghiệp, dịch vụ công cũng như dân chúng. Trong vòng mười ngày, ngoài việc điều động các tiêm kích và hải quân, còn thực tập việc di dời các nhà máy vũ khí, bảo đảm kỹ nghệ phục vụ chiến tranh và tập trận hộ tống đồng minh ngoài khơi. Lần đầu tiên còn có việc tập đối phó với việc mạng 4G và 5G của dân chúng bị cắt.

Tờ China Times, một nhật báo lớn của Đài Loan vốn có liên hệ mật thiết với Quốc dân đảng và ủng hộ xích gần với Bắc Kinh, coi đây là chiêu trò tranh cử của đảng Dân Tiến cầm quyền. Tuy nhiên, mối đe dọa là có thực. Trung Quốc thường xuyên tập trận ngoài khơi Đài Loan, như hôm 04/08 đă điều 21 chiến đấu cơ và 9 chiến hạm diễu võ giương oai xung quanh đảo quốc - đây là cuộc tập trận thứ 20 trong năm 2026.

Cuộc chiến giành chất xám và những con chip của Đài Loan

Song song với việc huy động quân đội và quân dự bị, chuẩn bị cho người dân trước giả thiết bị xâm lược, chính phủ Đài Loan còn tiến hành một trận chiến khác cũng mang tính chiến lược nhưng kín đáo hơn : bảo vệ ngành công nghệ cao của mình khỏi tham vọng của Trung Quốc. Kỹ nghệ bán dẫn tiên tiến hiện chiếm hơn 15 % tổng sản phẩm quốc nội và gần 40 % kim ngạch xuất khẩu của Đài Loan. Nhờ lá cờ đầu TSMC, Đài Loan sản xuất gần như toàn bộ các chip thế hệ mới nhất, nhất là các chip cho công ty Nvidia của Mỹ, cung ứng cho các trung tâm dữ liệu của những người khổng lồ trí thông minh nhân tạo (AI). Mặc dù TSMC có hai nhà máy ở Trung Quốc, nhưng họ chỉ sản xuất các mẫu chip cũ hơn ở đó.

Cảnh sát Đài Loan vừa qua đã đột kích 64 cơ sở và thẩm vấn 114 người trong khuôn khổ cuộc điều tra nhắm vào 17 công ty được các tập đoàn Trung Quốc tài trợ. Các doanh nghiệp này bị nghi ngờ cố thu hút trái phép các kỹ sư Đài Loan, dùng nhiều thủ đoạn để có được chuyên môn trong các lĩnh vực quốc phòng, AI, bình điện và đặc biệt là chất bán dẫn. Trong đó có một số công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Thâm Quyến, chẳng hạn như Goke Microelectronics, bị cáo buộc tăng gấp ba tiền lương - để thu hút toàn bộ đội ngũ sản xuất.

Bên cạnh mưu toan chiếm đoạt bí quyết công nghiệp, đảng Cộng sản Trung Quốc còn thu hút giới trẻ Đài Loan, như nền tảng « Taiwan Youth e-Home » cung cấp hàng ngàn cơ hội thực tập, việc làm và học tập tại Trung Quốc. Bộ trưởng các vấn đề về đại lục Khâu Thùy Chính (Chiu Chui Cheng) kêu gọi lớp trẻ không nên đăng ký để tránh nguy cơ bị đánh cắp thông tin cá nhân, vì Bắc Kinh thậm chí còn không bảo đảm được việc làm cho thanh niên của mình.

Năm 2024, có 231.000 người Đài Loan làm việc tại Trung Quốc đại lục, Hồng Kông và Ma Cao, so với hơn 400.000 người trước đại dịch Covid. Số lượng người Đài Loan nắm giữ các vị trí kỹ sư và quản lý, chính xác là những vị trí mà Bắc Kinh đang tìm cách lấp đầy, lại ít hơn so với trước dịch.

Những nhà sách cuối cùng đóng cửa, Hồng Kông mất dần không gian tự do

Cũng tại châu Á, Libération chú ý đến « Những nhà sách cuối cùng ở Hồng Kông bị buộc phải đóng cửa ». Vào lúc nửa đêm 29/07, nhà sách độc lập Greenfield ở khu Vượng Giác (Mongkok) đã đăng lên mạng xã hội lời từ biệt và cảm ơn khách hàng đã đồng hành trong suốt 50 năm qua. Sự kiện đáng buồn này khép lại một năm liên tục chịu áp lực, một mùa hè vô cùng u ám cho lãnh vực xuất bản.

Từ tháng Ba, người sáng lập nhà sách Book Punch và ba nhân viên đã bị bắt vì bán những tác phẩm « nổi dậy », liên quan đến ông Lê Trí Anh (Jimmy Lai), doanh nhân kiêm chủ báo Apple Daily. Tháng Sáu, đến lượt hai vợ chồng chủ Bookstore bị cáo buộc ly khai và nhận tài trợ nước ngoài bất hợp pháp.

Đầu tháng Bảy, hai nhà sách khác là Luck Win Bookstore và Elmbook bị cấm tham gia Hội chợ sách Hồng Kông, khiến Elmbook sau đó loan báo đóng cửa. Đến giữa tháng, an ninh gõ cửa liên tiếp hai nhà sách khác : hai nhân viên Greenfield bị câu lưu và Have a Nice Stay bị bố ráp, bắt đi ba người và bị đóng cửa vĩnh viễn. Khó khăn chồng chất hơn bao giờ hết đối với các nhà sách độc lập Hồng Kông. Kinh tế ảm đạm, áp lực chính trị thường xuyên, đã có gần 40 nhà sách ngưng hoạt động. Đời sống văn hóa xã hội đang chật vật xây dựng lại sau phong trào biểu tình năm 2019, lại càng mong manh hơn.

Một nhân viên nhà sách giấu tên nói, vấn đề không chỉ là thương mại mà là mất đi không gian tập hợp, khiến cả một cộng đồng bị cô lập. Chẳng hạn Have a Nice Stay do các cựu nhà báo lập ra coi việc bảo tồn văn hóa tranh luận tự do là sứ mệnh chính. Nhưng rất khó vượt qua những ranh giới mơ hồ, không có danh sách chính thức những cuốn sách bị cấm. « Hồng Kông sẽ không bao giờ chết một khi vẫn còn nhà sách » - đó là tuyên ngôn của giải thưởng các hiệu sách độc lập năm 2022, nhưng giờ đây lời hứa này đang bị đẩy đến giới hạn cuối cùng.

Những cuộc tấn công này có thể làm thay đổi kết cục cuộc chiến hay không ? Trong những tháng tới, những thành công đó có thể tạo ra những kết quả gì trên phương diện quân sự và ngoại giao ? Liệu có phải chúng ta đang chứng kiến những dấu hiệu ban đầu của một thất bại của Nga hay không ? Hay những thành công này chỉ cho phép chính phủ Kiev củng cố hình ảnh của mình tại Washington và Bruxelles, vào thời điểm Ukraina đang trải qua một cuộc khủng hoảng chính trị nội bộ với việc thay thế thủ tướng, bộ trưởng Quốc Phòng và tổng tham mưu trưởng theo quyết định của tổng thống Zelensky ?

Đặt ra hàng loạt câu hỏi trong bài viết « Ukraina có thể giành chiến thắng trong chiến tranh hay không ? » đăng trên trang mạng nghiên cứu The Conversation, nhà địa chính trị Cyrille Bret, trường Sciences Po, lưu ý không nên diễn giải quá mức những dấu hiệu đáng khích lệ mà Ukraina đạt được trong thời gian gần đây, bởi vì Kiev vẫn còn rất xa mới có khả năng đẩy quân đội Nga ra khỏi những khu vực của Ukraina mà Nga đang kiểm soát.

Nhưng chẳng phải là Ukraina đang đưa ngọn lửa chiến tranh ngày càng xa khỏi lãnh thổ của mình và ngày càng gần hơn trung tâm của lục địa Á-Âu, tại Nga ?

Các drone và tên lửa của Kiev tấn công lãnh thổ Nga ngày càng mạnh mẽ hơn, ngày càng chính xác hơn, ngày càng sâu hơn và ngày càng có phương pháp hơn. Tương quan lực lượng giữa hai đối thủ vì thế đã bị thay đổi : chiến trường không còn chỉ ở trên lãnh thổ Ukraina, mà đã mở rộng sang lãnh thổ phần châu Âu của Nga, từ biển Azov, gần Matxcơva và Saint-Pétersbourg, khu vực sông Volga, cho đến tận vùng Ural xa xôi …

Theo phân tích của nhà địa chính trị Cyrille Bret, toàn bộ chiến lược quân sự của Ukraina đã thay đổi. Ngăn chặn những bước tiến của Nga tại lưu vực sông Don (Donbass), tiến hành các cuộc đột kích vào những khu vực biên giới của Nga (như tại vùng Kursk và vùng Belgorod trong giai đoạn 2023-2024), và tự vệ trước các cuộc oanh kích của đối phương không còn là những chiến thuật duy nhất của Kiev. Giờ đây các lực lượng Ukraina tấn công các thành phố lớn của Nga được phòng thủ nghiêm ngặt, các cơ sở hạ tầng quân sự và dân sự (nhà kho, nhà máy lọc dầu, nhà máy điện) và các tuyến tiếp tế cho bán đảo Crimée, bằng đường bộ và đường biển.

Nhìn từ Paris, Bruxelles và Luân Đôn, Ukraina đã chuyển từ thế phòng thủ sang tấn công, kiểu như bên bị tấn công muốn đáp trả tương xứng bên tấn công, để cuộc chiến phải được cảm nhận và diễn ra ngay trên lãnh thổ Nga.

Phải chăng mùa xuân và mùa hè năm 2026 đã đánh dấu một sự thay đổi cả về số lượng và chất lượng đối với các lực lượng vũ trang Ukraina ?

Theo chuyên gia Cyrille Bret, các cuộc tấn công ngày càng nhiều, thường xuyên, chính xác, tinh vi và sâu rộng là biểu hiện rõ ràng nhất và được truyền thông đưa tin nhiều nhất của một sự chuyển hướng quân sự mang tính tổng thể.

Trên thực tế, những cuộc tấn công này trở nên khả thi nhờ hàng loạt yếu tố : khả năng của các lực lượng mặt đất trong việc ổn định các chiến tuyến ; khả năng của chính quyền trong việc thúc đẩy phát minh sáng chế về drone và tên lửa trong lĩnh vực công nghiệp và công nghệ quốc phòng của Ukraina ; năng lực của các nhà đầu tư và công nghiệp Ukraina trong sản xuất hàng loạt drone và tên lửa khác nhau ; việc thu thập thông tin tình báo quân sự (con người và kỹ thuật) được cập nhật về các mục tiêu, việc tiếp nhận các công nghệ và bí quyết về dẫn đường, viễn thông, trí tuệ nhân tạo tích hợp ; việc rút ngắn các chuỗi chỉ huy ; sự đan xen giữa truyền thông chiến tranh và các hoạt động quân sự …

Tóm lại, chiến dịch không kích năm 2026 nhằm vào Nga đang tạo ra một « cuộc cách mạng về tác chiến » : nhờ những cuộc tấn công này, Ukraina không còn chỉ xuất hiện như một nạn nhân đang chiến đấu để sinh tồn nhờ nguồn cung thiết bị phương Tây, mà như một cường quốc quân sự và công nghiệp đang phát triển nhanh chóng, có khả năng giáng cho Nga những đòn mạnh ở sâu phía sau chiến tuyến. Ukraina đang tiến hành tác chiến ở chiều sâu chiến lược.

Nếu tác động của chiến dịch này rõ ràng là tích cực đối với tinh thần của binh sĩ, sự tích cực tham gia của dân thường và hình ảnh quốc tế của đất nước, thì liệu có thể kết luận rằng chiến thắng đã nằm trong tầm tay Ukraina và Nga đang đứng bên bờ thất bại hay không ?

Ông Cyrille Bret cho rằng cần phải đề phòng hiệu ứng ảo ảnh. Ông phân tích : Các trận đánh diễn ra trên không, nhưng chỉ có trên mặt đất thì mới giành được thắng lợi trong một cuộc chiến tranh. Mặc dù các cuộc tấn công của Ukraina đã cho thấy rõ tình trạng dễ tổn thương của Nga về phòng không và ở sâu trong lãnh thổ của nước này, nhưng các thách thức về quân sự và chính trị vẫn còn rất nhiều và rất lớn.

Chiến thuật của chiến dịch không kích nhằm vào lãnh thổ Nga làm lộ rõ nhu cầu to lớn của các lực lượng vũ trang Ukraina. Những điểm yếu của các lực lượng này vẫn tồn tại : tình trạng thiếu binh sĩ, xuất phát đồng thời từ lựa chọn chính trị nhằm hạn chế việc tuyển mộ thanh niên và việc những người có khả năng phải nhập ngũ chạy trốn ra nước ngoài ; sự phụ thuộc vào trang thiết bị nước ngoài trong lĩnh vực trang thiết bị hạng nặng trên bộ và hệ thống phòng không ; việc các lực lượng vũ trang và chính quyền Nga đã chiếm đóng 20% lãnh thổ trong nhiều năm (Crimée từ năm 2014) ; cuộc khủng hoảng tài chính công buộc Ukraina phải liên tục tìm kiếm các khoản viện trợ, khoản vay và bảo lãnh từ những nước ủng hộ Kiev.

Nói cách khác, xét trên phương diện quân sự thuần túy, vẫn còn một khoảng cách rất lớn giữa những cuộc không kích thành công, được truyền thông đưa tin rộng rãi, và thành công trên mặt đất. Đúng là những hoạt động nhằm vào hệ thống hậu cần của Nga, cả quân sự lẫn dân sự, làm suy yếu bên xâm lược, nhưng chúng không cho phép hạn chế các cuộc oanh kích của Nga, vốn gần đây đã tăng cường độ, cũng không thể ngăn chặn nỗ lực chiến tranh của Nga, hay thậm chí ngăn chặn bất kỳ cuộc tấn công mới nào của Nga tại Donbass.

Nhà địa chính trị học Cyrille Bret khẳng định, sự đột phá về quân sự của Kiev, muốn phát huy hiệu quả và tạo ra những tác động lâu dài, cần phải được bổ sung bằng một sáng kiến chính trị.

Vậy khó khăn của chính quyền Zelensky nằm ở chỗ nào ?

Toàn bộ khó khăn nằm ở chỗ hiện tại, chính quyền tổng thống Ukraina chưa ở trong tình thế có thể biến những thành quả quân sự thành một thắng lợi chính trị.

Quả thực, đời sống chính trị Ukraina dường như vẫn đang đình trệ. Đúng là chính quyền của tổng thống Zelensky vẫn tiếp tục gặt hái những thành công quốc tế : được mời tham dự hội nghị thượng đỉnh G7 tại Évian, Pháp ; có các cuộc gặp với tổng thống Mỹ Donald Trump ; tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara ; nhận được các khoản vay từ Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế cũng như từ Liên Âu ; đại diện Ukraina hiện diện tại Paris ngày 14/07 tham gia duyệt binh ; Kiev đưa ra các đề nghị cung cấp dịch vụ cho các quốc gia vùng Vịnh trong lĩnh vực chống drone … Ukraina và tổng thống Zelensky đã thành công trong việc thu hút sự chú ý, giành được thiện cảm và nhắc nhở các nước ủng hộ về khả năng chống chịu của mình.

Theo nhà nghiên cứu của Science Po, chỉ riêng điều đó đã là một kết quả đáng kể : bảo vệ Ukraina trước những hoạt động lật đổ của đối phương, trước nguy cơ đảo chính quân sự, trước nguy cơ chắc chắn xảy ra một sự phá sản về tài chính công và trước sự mất uy tín mà chính quyền Donald Trump muốn gây ra cho Ukraina.

Tuy nhiên, đời sống chính trị Ukraina vẫn đang hứng chịu những điểm yếu mang tính nhất thời cũng như mang tính cơ cấu. Các vụ bê bối tham nhũng liên tục tái diễn, ít nhất là kể từ khi cựu chánh văn phòng tổng thống, ông Yermak, từ chức. Điều này cho thấy khả năng của các thể chế trong việc kiểm soát những người ra quyết định, nhưng đồng thời cũng cho thấy chất lượng quản trị thấp vốn đã tồn tại trước chiến tranh. Việc không có các cuộc tổng tuyển cử (do sự đoàn kết quốc gia, tình trạng thiết quân luật và thực tế là cử tri bị thu hẹp do những vùng lãnh thổ bị sáp nhập) khiến chính quyền Ukraina phải hứng chịu nhiều lời chỉ trích từ chính quyền Trump.

Cuối cùng và trên hết, những kết quả của chiến dịch không kích năm 2026 có thể bị xóa bỏ bất cứ lúc nào nếu Mỹ lại gây sức ép. Hiện giờ Mỹ đang bị cuộc chiến chống Iran thu hút, nhưng không sớm thì muộn tổng thống Donald Trump cũng sẽ lại quay trở lại với nỗi ám ảnh về một nền hòa bình mà chuyên gia địa chính trị Pháp xem là « nhanh chóng, kiểu làm cho xong chuyện » giữa Nga và Ukraina, kèm theo những lời đe dọa rút sự hỗ trợ của Mỹ.

Vậy có thể có kết cục nào cho Ukraina ?

Ở giai đoạn này, Kiev có một số lựa chọn. Hoặc Ukraina quay trở lại với một chiến lược quân sự mang tính truyền thống hơn, nhằm từng bước tái chiếm lãnh thổ để tái cân bằng tương quan lực lượng chính trị với Nga và đạt được một nền hòa bình ít bất lợi hơn so với điều mà việc Nga chiếm đóng một phần lãnh thổ của Ukraina hiện nay dự báo. Điều này đòi hỏi Ukraina phải huy động thêm quân, tập trung các cuộc tấn công vào Crimée, Donbass và các khu vực biên giới, và trên hết là củng cố mối quan hệ với Washington.

Hoặc Ukraina yêu cầu tiến hành các cuộc đàm phán nhanh chóng và trực tiếp với Nga, dưới ảnh hưởng của chính quyền Donald Trump. Khi đó, Ukraina sẽ phải hạn chế các cuộc tấn công nhằm vào Nga, bảo vệ nghiêm ngặt chiến tuyến và kiềm chế chủ nghĩa dân tộc trong nước.

Hoặc Ukraina tăng cường chiến lược tấn công vào lãnh thổ Nga nhằm khơi dậy lòng tự hào dân tộc. Khi đó, có nguy cơ Ukraina sẽ phải hứng chịu cơn giận dữ của chính quyền Donald Trump và phải đối mặt với các cuộc oanh kích gia tăng từ phía Nga.

Nhà nghiên cứu Cyrille Bret kết luận là trong mọi trường hợp, việc lựa chọn chiến lược không chủ yếu thuộc về tân tổng tham mưu trưởng Ukraina, Mykhailo Drapatyi, bởi chiến lược cần áp dụng đối với Nga không chỉ đơn thuần là một hoạt động quân sự, mà lựa chọn này thuộc về các nhà chức trách chính trị cấp cao hơn và do đó, về nguyên tắc, thuộc về chính người dân Ukraina.

Trong sắc lệnh bổ nhiệm, được AFP trích dẫn, giáo chủ Mojtaba Khamenei đánh giá cao kinh nghiệm và những đóng góp của tướng Ali Abdollahi. Hồi đầu tháng, ông Abdollahi từng cáo buộc Mỹ làm gia tăng căng thẳng trong cuộc chiến tại Trung Đông, đồng thời kêu gọi các đồng minh của Washington trong khu vực "xem xét lại sự hợp tác" với Mỹ.

Trước khi được bổ nhiệm vào chức vụ nói trên, tướng Ali Abdollahi là người đứng đầu Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya, một cơ quan quân sự liên quân quan trọng của Iran, có nhiệm vụ giám sát và phối hợp các hoạt động quân sự của nhiều lực lượng.

Việc bổ nhiệm tướng Ali Abdollahi cùng một loạt quan chức cấp cao khác trong quân đội là những quyết định nhân sự quan trọng đầu tiên của giáo chủ Mojtaba Khamenei kể từ khi ông lên nắm quyền vào tháng 3 sau khi kế nhiệm cha là Ali Khamenei, thiệt mạng trong ngày đầu tiên của cuộc tấn công do Israel và Mỹ tiến hành nhắm vào Teheran hôm 28/02. Các quyết định bổ nhiệm mới được cho là sẽ giúp tân giáo chủ củng cố quyền kiểm soát đối với những cơ quan quyền lực chủ chốt của Iran, trong bối cảnh ông vẫn gần như không xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bầu làm lãnh tụ tối cao.

Mojtaba Khamenei được cho là đã bị thương vào cuối tháng 2 trong cuộc không kích khiến thân phụ thiệt mạng. Kể từ đó, ông chưa từng xuất hiện công khai và chỉ đưa ra thông điệp qua các thông cáo được công bố dưới danh nghĩa của mình. Sự kín tiếng của giáo chủ Mojtaba Khamenei trong bối cảnh khu vực đang có xung đột đang đặt câu hỏi về mối quan hệ giữa ông với các quan chức cấp cao khác trong chính quyền Iran.

Theo Hãng tin Reuters và AFP, trận động đất mạnh 7,4 độ xảy ra vào sáng 10-8 (giờ địa phương, tức tối 10-8 giờ Việt Nam) đã làm rung chuyển nhiều thành phố thuộc phía tây Colombia như Pereira, Quibdó, Cali và Manizales, khiến ít nhất 111 người thiệt mạng và nhiều tòa nhà đổ sập khắp đất nước.

Ban bố tình trạng thảm họa quốc gia

Tổng thống Colombia Abelardo de la Espriella cũng xác nhận đã có ít nhất 87 người bị thương và chính quyền sẽ thực thi các biện pháp khẩn cấp. Vẫn còn rất nhiều người được ghi nhận mất tích và chính quyền khẳng định không bỏ rơi bất kỳ nạn nhân nào.

Vị tổng thống mới nhậm chức được 3 ngày cũng xác nhận ít nhất 61 tòa nhà chính quyền bị đổ sụp, nhiều bệnh viện bị hư hỏng cho động đất và đường sá bị đứt gãy.

Trong bối cảnh khẩn cấp, tân Tổng thống Colombia Abelardo de la Espriella đã triệu tập Ủy ban Quản lý thảm họa bất thường và chính thức ban bố tình trạng thảm họa quốc gia nhằm đẩy nhanh việc huy động các nguồn lực hỗ trợ nạn nhân và đánh giá thiệt hại. 

Quân đội Colombia cũng đã triển khai 5 trung đội cứu hộ với các thiết bị công nghệ độ chính xác cao và chó nghiệp vụ đến các khu vực bị ảnh hưởng để tiến hành công tác tìm kiếm người mắc kẹt dưới đống đổ nát.

Tỉnh Risaralda ở miền Trung Tây Colombia là một trong những khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất về người với ít nhất 40 ca tử vong đã được xác nhận. 

Tại tỉnh Valle del Cauca, Thống đốc Dilian Francisca Toro cho biết tình hình hiện "rất nghiêm trọng" với nhiều cơ sở hạ tầng bị hư hại. Các đoạn video từ thành phố Pereira cho thấy một tòa nhà bốn tầng bị đổ sập hoàn toàn và mặt tiền của nhà thờ San José bị sập một phần. 

Động đất lớn hiếm có trong thập niên

Theo Giám đốc Cơ quan Địa chất Colombia (SGC) Julio Fierro Morales, đây là trận động đất mạnh nhất được ghi nhận tại quốc gia này trong vòng một thập kỷ qua. Hàng ngàn tòa nhà bị hư hại và buộc chính phủ nước này phải ban bố tình trạng thảm họa quốc gia.

Cơ quan địa chất Colombia và Cục Khảo sát địa chất Mỹ (USGS) xác định tâm chấn nằm tại thị trấn gần 5.000 dân là San José del Palmar, thuộc tỉnh Chocó, ở độ sâu 100km. Vị trí này gần bờ biển phía tây, nằm gần như ở khoảng giữa theo chiều bắc - nam của quốc gia Nam Mỹ.

Miền trung và tây Colombia vẫn thường gặp động đất nhưng hiếm những trận động đất hơn 6 độ.

Vào năm 1999, trận động đất 6,2 độ gần thành phố Armenia của Colombia từng khiến 1.100 người thiệt mạng.

Vì vậy trận động đất lần này là mạnh hiếm gặp trong thập niên qua dù Colombia cũng nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương thường ghi nhận những trận động đất lớn của địa cầu.

Ngay sau trận động đất, nhiều video lan truyền trên mạng xã hội X cho thấy nhà cửa rung lắc dữ dội, một số kết cấu đổ sập, người dân Colombia hốt hoảng chạy ra đường và nắm tay nhau để đứng vững.

Tại thành phố Pereira, Thị trưởng Mauricio Salazar cho biết đã ghi nhận 18 người thiệt mạng, nhiều người khác vẫn đang mắc kẹt trong các tòa nhà đổ sập.

Hai người chết còn lại được ghi nhận ở thành phố Manizales, cách tâm chấn không xa - theo Thị trưởng Jorge Eduardo Rojas.

Ngoài hai thành phố trên, thủ phủ Quibdó của tỉnh Chocó - một trong những địa phương nghèo khó nhất Colombia, cũng có nhiều người bị thương và thiệt hại nghiêm trọng - Thống đốc tỉnh này thông báo trên mạng xã hội X.

Ông Alejandro Eder, Thị trưởng Cali - thành phố lớn thứ ba Colombia, cũng cho biết địa phương này chịu "thiệt hại lớn" và đang được đánh giá bằng thiết bị bay không người lái.

8 sân bay đóng cửa

Trận động đất cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến hạ tầng giao thông hàng không. Đã có 8 sân bay phải đóng cửa, trong đó 7 sân bay bị hư hại về cấu trúc bao gồm Cali, Pereira, Manizales, Quibdó, Armenia, Cartago và Buenaventura. 

Riêng sân bay Guillermo León Valencia ở Popayán (thủ phủ tỉnh Cauca) phải tạm đóng cửa do núi lửa Puracé phun trào tro bụi và khí độc. Dù núi lửa này hoạt động cùng thời điểm, SGC khẳng định hiện tượng này là độc lập và không có mối liên hệ trực tiếp với trận động đất.

Hình ảnh phát trên truyền thông Colombia cho thấy tại sân bay Pereira, nhiều mảng trần rơi xuống khiến hành khách hoảng sợ chạy tứ tán.

Theo AFP, trận động đất mạnh đến mức rung chấn còn được cảm nhận ở ba quốc gia láng giềng là Ecuador (phía tây nam), Panama (phía tây bắc) và Venezuela (phía đông).

Tuy nhiên, chưa có cảnh báo sóng thần nào được phát đi. Giới chức Colombia cũng cho rằng họ không lo ngại nguy cơ này sau trận động đất xảy ra vào sáng sớm.

Cơ quan hàng không dân dụng Colombia cho biết sáu sân bay nhỏ ở miền tây đã tạm dừng hoạt động. Thị trưởng thủ đô Bogota Carlos Galán nhận định thiệt hại ở thủ đô dường như chỉ giới hạn ở các vết nứt trên mặt ngoài nhà và tòa nhà.

Ngay sau khi trận động đất xảy ra, Tổng thống Colombia Abelardo de la Espriella đã thông báo ông sẽ tới vùng chịu ảnh hưởng.

Trận động đất ở Colombia diễn ra chỉ 2 tháng sau thảm họa động đất kép ở nước láng giềng Venezuela, khiến ít nhất 6.000 người thiệt mạng.

Ông Trump đòi Iran bồi thường cho thiệt hại trong 50 năm

Hôm 10-8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã yêu cầu Iran bồi thường cho những người thiệt mạng trong các vụ tấn công và biểu tình. Đây là động thái đáp trả việc Tehran yêu cầu Washington phải bồi thường và chấm dứt các lệnh trừng phạt với nước này.

"Chúng tôi sẽ yêu cầu bồi thường cho những thiệt hại mà họ đã gây ra trong suốt 50 năm qua", nhà lãnh đạo Mỹ phát biểu từ Nhà Trắng.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump tuyên bố Iran phải bồi thường cho thiệt hại từ cuộc xung đột hiện nay và các vụ tấn công trước đây, cho những người biểu tình đã bị sát hại trong 50 năm qua, gia đình các thủy thủ Mỹ thiệt mạng trong vụ tấn công tàu USS Cole năm 2000, cùng thiệt hại và thương vong với người dân ở Lebanon, Syria, Yemen và Gaza.

"Tôi đã chỉ thị cho các đại diện của mình đưa vấn đề này vào mọi cuộc đàm phán trong tương lai một cách kiên quyết", ông viết.

Trong bài viết, ông Trump cáo buộc khoảng 52.000 người biểu tình thiệt mạng trong vòng 5 tháng qua. Tuy nhiên, Cơ quan Hoạt động nhân quyền Iran (có trụ sở tại Mỹ) hồi tháng 2 ước tính khoảng 7.000 người thiệt mạng, trong đó có 6.500 người biểu tình.

Ông Trump cũng yêu cầu Iran bồi thường cho gia đình 17 thủy thủ Mỹ thiệt mạng trong vụ tấn công tàu USS Cole ở Yemen năm 2000, dù vụ việc được quy trách nhiệm cho al Qaeda, không phải Iran.

Theo Hãng tin Reuters, những tuyên bố mới nhất của nhà lãnh đạo Mỹ nhiều khả năng sẽ làm gia tăng căng thẳng, khiến việc đàm phán mở cửa eo biển Hormuz gặp khó khăn. Giá dầu chốt phiên tăng 5% vào ngày 10-8 sau các phát biểu này.

Thụy Điển tuyên bố phá vỡ một chiến dịch tình báo của Nga

Cơ quan An ninh Thụy Điển (Sapo) ngày 10-8 cho biết đã ngăn chặn một chiến dịch tình báo của Nga nhằm làm mất uy tín của Thụy Điển, trong đó có sự tham gia của một “điệp viên” làm việc tại một cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài ở Thụy Điển.

Trong một tuyên bố, cơ quan phản gián Thụy Điển nhấn mạnh đã “thu thập thông tin và triển khai các biện pháp nhằm đối phó với một chiến dịch tình báo của Nga nhằm tác động đến quá trình ra quyết định của Thụy Điển và làm mất uy tín của Thụy Điển, NATO và Liên minh châu Âu (EU)”. 

Sapo khẳng định chiến dịch tình báo này đã được Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga (SVR) lên kế hoạch và chỉ đạo trong một thời gian, song không tiết lộ cơ quan đại diện ngoại giao nơi người bị cáo buộc là “điệp viên” nói trên làm việc.

Lãnh tụ tối cao Iran bổ nhiệm 6 chỉ huy quân sự cấp cao

Theo Iran International, lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei hôm 10-8 đã bổ nhiệm 6 chỉ huy quân sự cấp cao, chính thức hóa một phần cơ cấu lãnh đạo thời chiến đã vận hành trong nhiều tháng qua.

Ông Ali Abdollahi được bổ nhiệm làm Tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Iran. Cựu Tư lệnh Lục quân Kioumars Heydari được bổ nhiệm làm cấp phó.

Ông Ahmad Vahidi được bổ nhiệm làm Tổng tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Ông Mostafa Izadi làm Phó tổng tư lệnh IRGC.

Ông Ali Azmaei làm Tư lệnh Hải quân IRGC, ông Hossein Taeb làm Tư lệnh lực lượng Basij.

Các sắc lệnh này đã chính thức xác nhận vai trò của các ông Vahidi và Azmaei. Trước đó họ đã được công khai giới thiệu trên các cương vị vừa được bổ nhiệm, dù chưa có sắc lệnh chính thức.

Một số người tiền nhiệm ở các vị trí mới được bổ nhiệm đã thiệt mạng trong các đợt tấn công của Mỹ và Iran. Tuy nhiên hiện một số vị trí lãnh đạo tình báo vẫn chưa được công bố.

MiG-29 của Ukraine bị cháy khi chiến đấu ở Odessa, phi công thoát nạn

Không quân Ukraine ngày 10-8 xác nhận một máy bay chiến đấu MiG-29 đã bốc cháy và bị mất trong khi đang nhắm mục tiêu vào các vị trí của Nga tại khu vực phía nam Odesa.

Phi công đã thoát hiểm kịp thời và được đưa đến bệnh viện. Nguyên nhân vụ việc đang được điều tra.

"Theo dữ liệu sơ bộ, trong quá trình phóng tên lửa, một sự cố khẩn cấp đã xảy ra khiến máy bay bốc cháy và phi công mất kiểm soát, dù đã cố gắng cứu máy bay", thông báo cho biết.

Thẩm phán Mỹ bác cáo buộc hình sự đối với tỉ phú Ấn Độ Gautam Adani

Hôm 10-8, thẩm phán liên bang tại Brooklyn Nicholas Garaufis đã bác vụ án hối lộ đối với tỉ phú Ấn Độ Gautam Adani, sau khi chính quyền Trump quyết định hủy các cáo buộc gian lận và hối lộ nhằm vào ông.

Ông Adani là một trong những người giàu nhất Ấn Độ và là người công khai ủng hộ ông Trump.

Ông bị truy tố vào năm 2024 với cáo buộc đồng ý hối lộ 265 triệu USD cho các quan chức Ấn Độ để được phê duyệt dự án điện mặt trời, đồng thời cung cấp thông tin gây hiểu lầm cho nhà đầu tư Mỹ về hoạt động chống tham nhũng của tập đoàn.

Truyền thông Mỹ từng đưa tin luật sư Robert Giuffra của ông Adani từng khẳng định với các quan chức Bộ Tư pháp Mỹ về cam kết đầu tư 10 tỉ USD vào nền kinh tế Mỹ nếu cáo buộc được hủy.

Dù kết luận cam kết đầu tư này không ảnh hưởng đến quyết định hủy vụ án, song tòa Mỹ chỉ trích cách Bộ Tư pháp xử lý vụ việc là "hết sức bất thường". Về phần mình, ông Adani bày tỏ hoan nghênh quyết định của tòa.

Trung Quốc áp thuế chống bán phá giá cao đối với hồ đào từ Mỹ và Mexico

Theo TTXVN, Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 10-8 thông báo áp dụng các biện pháp chống bán phá giá tạm thời đối với quả hồ đào nhập khẩu từ Mỹ và Mexico. Động thái mới có thể làm gia tăng căng thẳng thương mại trước thềm cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Từ ngày 11-8, hồ đào của các doanh nghiệp Mexico sẽ chịu mức thuế chống bán phá giá từ 17,8% đến 51,6%, tùy nhà sản xuất và xuất khẩu. Trong khi đó, hồ đào của các doanh nghiệp Mỹ chịu mức thuế thống nhất 54,3%. Các mức thuế được áp dụng dưới hình thức tiền đặt cọc trong thời gian điều tra.

Theo các nguồn, việc các doanh nghiệp Mỹ không hợp tác với các cuộc điều tra chống bán phá giá là một trong những yếu tố dẫn tới việc Trung Quốc áp dụng mức thuế chung cao đối với hàng hóa của Mỹ. Xuất khẩu hồ đào của Mỹ sang Trung Quốc đạt khoảng 11.017 tấn trong năm 2024.

Việc Bắc Kinh lựa chọn một mặt hàng nông sản tương đối nhỏ về giá trị nhưng có ý nghĩa đối với các bang sản xuất hồ đào của Mỹ cũng cho thấy nông nghiệp tiếp tục là một lĩnh vực dễ bị tác động trong quan hệ thương mại Mỹ - Trung.

Ít nhất 20 người được ghi nhận thiệt mạng sau trận động đất 7,4 độ làm rung chuyển Colombia và các nước lân cận.

Phát biểu trên kênh NBC, ông Murphy ngày 9/8 nói: “Nước Mỹ trở nên yếu đi. Iran đang mạnh lên". Thượng nghị sĩ Dân chủ này cho biết ông sẽ ủng hộ ngay cả một “thỏa thuận tồi” nếu điều đó có thể chấm dứt chiến sự và mở lại eo biển Hormuz.

Theo nghị sĩ Murphy, cái giá phải trả để khôi phục hoạt động tại tuyến hàng hải chiến lược này đang ngày càng tăng khi các cuộc đàm phán vẫn bế tắc.

Báo Washington Times đưa tin các quan chức Iran đã yêu cầu phía Mỹ bồi thường, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và chấm dứt các hoạt động quân sự chống Tehran.

"Cần phải chấm dứt xung đột vì mỗi ngày chiến sự còn tiếp diễn, nước Mỹ càng yếu đi và Iran càng mạnh lên, còn người dân Mỹ phải chịu thiệt khi giá cả liên tục tăng", ông Murphy nhấn mạnh. Nghị sĩ này cho biết sẽ phản đối việc cấp thêm ngân sách để tiếp tục cuộc xung đột, nhưng sẽ ủng hộ việc bổ sung kho dự trữ vũ khí của Mỹ sau khi chiến sự kết thúc.

Cuối tuần trước, 11 thượng nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ đã đệ trình một nghị quyết chung lên Quốc hội Mỹ, yêu cầu rút toàn bộ lực lượng vũ trang nước này khỏi các hoạt động quân sự nhằm vào Iran.

Theo các nguồn tin của hãng thông tấn WANA, Thượng nghị sĩ John Hickenlooper viết trên mạng xã hội rằng cuộc xung đột với Iran đã khiến binh sĩ Mỹ thiệt mạng, giá xăng và phân bón tăng mạnh, đồng thời làm cạn kiệt kho dự trữ vũ khí của quân đội Mỹ. Ông Hickenlooper tin cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran cần phải chấm dứt ngay lập tức.

Ông Hickenlooper tiết lộ đã cùng các đồng nghiệp đưa ra biện pháp chấm dứt điều ông cáo buộc là "chiến dịch quân sự bất hợp pháp của Tổng thống Donald Trump nhằm vào Iran."

Dự thảo nghị quyết do 11 nhà lập pháp, trong đó có các Thượng nghị sĩ Adam Schiff, Chris Murphy và Chris Coons, đồng bảo trợ, yêu cầu rút toàn bộ lực lượng Mỹ khỏi các hoạt động thù địch chống Iran. Trích dẫn Hiến pháp Mỹ, các thượng nghị sĩ nhấn mạnh quốc hội là cơ quan có thẩm quyền tuyên chiến, vì vậy việc tiếp tục các hoạt động quân sự mà không có sự phê chuẩn của quốc hội là trái phép.

Chỉ huy lực lượng drone của Ukraine cho rằng lực lượng của ông chỉ được trang bị 14% yêu cầu thực tế, nhưng vẫn mang lại kết quả.

Israel tiếp nhận tàu ngầm INS Drakon trị giá khoảng 634 triệu USD do Đức chế tạo, được đánh giá sẽ tăng đáng kể năng lực tấn công và trinh sát dưới biển trong bối cảnh xung đột với Iran.