Tin Tức ngày 06 tháng 8 -2026 :

Thứ Năm, 06 Tháng Tám 20264:29 SA(Xem: 285)
Tin Tức ngày 06 tháng 8 -2026 :
Taco-NoiLoan**********

Cuộc phiêu lưu của hai ứng dụng AI và ảo tưởng kiểm soát trí tuệ nhân tạo - RFI

Thụy My

Hai AI của OpenAI thoát khỏi môi trường khép kín, tìm đường ra Internet và tiến hành hàng ngàn cuộc tấn công vào hệ thống máy tính của Hugging Face. Sự cố làm lộ ra một nghịch lý đáng lo ngại : càng mạnh, AI (trí tuệ nhân tạo) càng khó được kiểm soát bằng những chiếc « lồng » do con người dựng lên. Khi công nghệ tiến nhanh hơn luật lệ và các biện pháp bảo vệ, ảo tưởng về khả năng kiểm soát AI ngày càng trở nên rõ nét.

Quảng cáo

Hai AI phá lồng, tự tìm đến môi trường Internet

Le Monde ngày 05/08/2026 điểm lại sự kiện hai AI của công ty OpenAI đào tẩu khỏi môi trường khép kín và tấn công mạng các công ty khác, chủ yếu là nền tảng Hugging Face, để giải quyết một thí nghiệm. Sự kiện này đặt ra nhiều vấn đề về an ninh.

Ngày 09/07, hai AI trốn khỏi môi trường cô lập, xâm nhập vào Hugging Face, sau đó chu du trong một số máy tính của công ty này, gây ra cú sốc trong giới công nghệ Mỹ. Một kiến nghị được đưa ra ngày 28/07, kêu gọi kìm hãm lại việc phát triển trí tuệ nhân tạo (AI). Cùng ngày, tổng giám đốc OpenAI là Sam Altman nói « có thể phải làm chậm lại tốc độ phát triển của AI, để cho xã hội đủ thời gian chuẩn bị ». 

Cụ thể, trong số nhiều bài kiểm tra định kỳ nhằm xác định điểm mạnh và điểm yếu của trí tuệ nhân tạo, có cả các thử thách về an ninh mạng. Gần đây, OpenAI đã bổ sung thử thách Exploitgym, nhằm đánh giá khả năng của AI trong việc khai thác một lỗ hổng về code đã biết, thu thập thông tin được che giấu trong máy tính phải xâm nhập. Đầu tháng Bảy, công ty đã cho trắc nghiệm trên hai AI hoạt động song song, một AI thương mại và một AI thử nghiệm. Để xác định hiệu quả thực sự, OpenAI đã giảm bớt các biện pháp nhằm ngăn chúng sử dụng toàn bộ khả năng tấn công mạng của mình.

Quảng cáo

Tấn công trang web để tìm lời giải

Không đáp ứng được thử thách, các AI này đã dùng cách khác. Cho rằng giải pháp có thể tìm được trên máy tính của Hugging Face - một nền tảng tập trung rất lớn các mô hình, bộ dữ liệu và công cụ trí tuệ nhân tạo - cả hai đã hợp lực tấn công. Bắt đầu bằng việc phá vỡ « sandbox » (hộp cát) nơi hai AI đang bị phong tỏa, nhờ một lỗ hổng phần mềm, để vào được internet.

Sau đó chúng tấn công ít nhất 17.000 lần với tốc độ cao vào các máy tính của Hugging Face, bằng các tài khoản người dùng bị đánh cắp và 181 máy tính « zombie » tuân theo mệnh lệnh, và rốt cuộc xâm nhập được vào nhiều máy tính nhạy cảm của Hugging Face. Hai AI của OpenAI che giấu danh tính bằng cách dùng bốn tài khoản của các công ty kỹ thuật số. Cuộc tấn công diễn ra hôm 11/07, Hugging Face công bố ngày 16 và OpenAI nhận trách nhiệm ngày 21. Các AI liên quan ở đây dường như không hành động vì lợi ích riêng. Tuy nhiên Le Monde cho rằng sự kiện này vẫn đáng lo ngại : khi nỗ lực đáp ứng yêu cầu của con người, chúng lại áp dụng các chiến lược rủi ro cao.

Tổ chức nghiên cứu an ninh AI Redwood Research coi sự cố này là điển hình cho việc « AI cố gắng đạt được điểm số (đánh giá) cao mà không quan tâm đến những chỉ thị, tác dụng phụ hoặc hậu quả sau đó ». Sự việc này cũng cho thấy khả năng tấn công mạng của AI đã tiến bộ đáng kể, như thành tích của Mythos, trí tuệ nhân tạo của Anthropic. Đây không phải là lần đầu tiên một AI thoát khỏi « hộp cát » nơi nó bị giam giữ ; chính Anthropic đã báo cáo một sự cố tương tự vào tháng 5 năm 2026. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên mô hình thử nghiệm của một đại công ty thoát ra ngoài và gây ra một sự cố nghiêm trọng. Sau vụ này, OpenAI đã ngắt kết nối mô hình thử nghiệm liên quan đến các cuộc tấn công vào Hugging Face.

Khi AI chạy nhanh hơn luật lệ

Bài xã luận của Le Monde nhấn mạnh « Trí tuệ nhân tạo : Ảo tưởng về việc kiểm soát ». Sau hai sự cố được OpenAI và Anthropic thừa nhận vào tháng Bảy, việc kiểm soát các điều kiện mà AI tương tác với thế giới thực đã trở nên thiết yếu ; khi công nghệ này phát triển nhanh hơn khả năng quản lý rủi ro của con người. Có vẻ như lời đáp là giám sát chặt chẽ những mô hình mạnh nhất, bằng cách hạn chế phổ biến và có cơ chế theo dõi (dotant de garde-fous). Ngược lại, những mô hình « open weight », có thể tải về và sửa đổi, có thể vượt thoát khỏi tầm kiểm soát. Như vậy việc khóa kín các mô hình trở thành một dạng bảo đảm.

Nhưng cách tiếp cận này, thay vì được chấp nhận rộng rãi, đang vấp phải thực tế phức tạp hơn nhiều về kinh tế và kỹ thuật. Ngày 24/07, hàng chục công ty lớn của Mỹ đã yêu cầu chính quyền Trump « không vội vã hạn chế » các mô hình mã nguồn mở. Riêng Anthropic cho rằng như vậy sẽ tạo ra « rủi ro không thể nào sửa đổi đối với an ninh quốc gia » : một khi công khai những thông số, có thể bị tước bỏ các biện pháp bảo vệ và dùng cho các mục đích xấu.

Tuy nhiên lý lẽ trên không đứng vững trước hai sự cố mới đây của OpenAI và Anthropic : nhốt kín một mô hình vẫn không bảo đảm kiểm soát được. Bên cạnh đó, sau khi đầu tư lớn vào trí tuệ nhân tạo, các công ty tìm cách giảm chi phí nên có thể quay về phía các mô hình mở rẻ tiền hơn của Trung Quốc. Chủ nhật 02/08, Liên Hiệp Châu Âu bước vào một giai đoạn mới trong việc chỉnh đốn về AI, tăng cường tính minh bạch và quyền trừng phạt. Tuy nhiên năng lực của các mô hình tiến triển nhanh hơn khuôn khổ luật lệ, tin rằng kềm chế được công nghệ AI chỉ là ảo tưởng. Vấn đề không đơn thuần là liệu có thể quản lý được AI hay không, mà làm thế nào học được cách đối phó với sự khó lường của nó.

Nga : Những « kẻ thù của nhân dân » bị đàn áp

La Croix nêu ra tình trạng « Các nhà đối lập Nga lưu vong bị coi như đã chết về mặt dân sự ». Nhật báo dẫn ra hai trường hợp. Ngày 30/06/2026, một họa sĩ nổi tiếng người Nga, đã sống ở châu Âu nhiều năm, nhận được một thông báo từ ngân hàng ở Matxcơva cho biết tài khoản đã bị phong tỏa. Cùng ngày, một nhà văn ở Matxcơva đến văn phòng công chứng để làm ủy quyền cho con gái quản lý tài sản. Công chứng viên kiểm tra và phát hiện căn nhà ông đã bị tịch biên. Sau khi tham khảo ý kiến ​​luật sư, nhà văn quyết định rời Nga ngay lập tức.

Đầu tháng Bảy, tài khoản ngân hàng của ít nhất một trăm người Nga đã bị phong tỏa, khiến mọi giao dịch bất động sản trở nên bất khả thi. Tất cả có điểm chung là đã tham gia lễ hội văn hóa Nga SlovoNovo, do Marat Gelman, chủ một phòng triển lãm người Nga sống lưu vong ở Montenegro tổ chức. Đồng thời hiệp hội bị đưa vào danh sách « nhân tố nước ngoài ». Luật sư Evgueni Smirnov nhận xét : « Phong tỏa tài khoản ngân hàng và tịch thu tài sản, thậm chí không cần thủ tục hình sự, là chưa g có tiền lệ ». Ủy ban Liên Bộ về Chống Tài trợ Khủng bố và Hoạt động Cực đoan được quyền phong tỏa tài sản công dân từ mùa hè 2025. Các nạn nhân không được thông báo, chẳng được giải thích và vô phương khiếu nại.

Kể từ khi xâm lăng Ukraina năm 2022, Điện Kremlin đàn áp ngày càng mạnh những người Nga chỉ trích chế độ, đặc biệt là các nhà báo, nhà văn, nghệ sĩ, nhà hoạt động chính trị sống lưu vong. Chính quyền gọi họ là « kẻ thù của nhân dân » - từ ngữ từ thời Stalin. Những người bị cho là « nhân tố nước ngoài » - hiện có 1.200 tổ chức và cá nhân bị gán nhãn này. Họ phải ghi rõ mỗi khi đăng bài trên mạng xã hội, không có quyền giảng dạy hay làm công chức, bốn năm một lần phải báo cáo cho bộ Tư pháp các hoạt động và thu nhập. Tiền được chuyển vào một tài khoản đặc biệt không được tự do sử dụng, không có quyền bán hoặc cho thuê nhà cửa, xe cộ, nếu vi phạm sẽ bị truy tố.

Bản án « tử hình dân sự » cho đối lập lưu vong

Một biện pháp trừng phạt nặng nề hơn dành cho các nhà đối lập lưu vong : xử khiếm diện. Các « tội phạm » này trước hết bị truy nã quốc tế, bị cho vào danh sách khủng bố, cực đoan. Theo Ủy ban Nga chống chiến tranh, hiện có 956 người bị đưa danh sách này vì phản đối cuộc chiến ở Ukraina. Sau đó họ bị xử vắng mặt và lãnh những bản án nặng nề. 

Nhà văn nổi tiếng Boris Akounine sống ở Luân Đôn bị 14 năm tù vì « nói xấu quân đội Nga », cựu tài phiệt Mikhail Khodorkovski vừa bị xử khiếm diện 10 năm tù vì tội danh tương tự. Các biện pháp trừng phạt còn được tăng cường : ngày 22/07/2026 Douma thông qua một luật cấm những người bị kết án vắng mặt không được tiếp cận dịch vụ lãnh sự, và Putin sẽ phê duyệt. Những người này không còn được làm ủy quyền, kết hôn, cấp hộ chiếu mới, không được sử dụng tài khoản ngân hàng ở Nga và bán tài sản, bằng lái xe bị thu hồi.

Hàng tuần lại có thêm những người bị đưa vào danh sách « kẻ thù của nhân dân », giống như bị kết án « tử hình dân sự ». Đối với luật sư Evgueni Smirnov, mục tiêu là tạo ra không khí sợ hãi đối với tất cả những ai chống lại điện Kremlin. Chủ tịch Douma Viatcheslav Volodine gọi những người lưu vong là « những kẻ phản bội, những tên tội phạm » và đe dọa « tư pháp sẽ tóm lấy bất kể đang ở đâu ».

Hơn 600 ngày biểu tình, người Gruzia luôn đứng về phía châu Âu

Le Monde nói về « Phong trào phản kháng dài nhất trong lịch sử Gruzia ». Dù bị đàn áp, hàng trăm người hàng ngày vẫn biểu tình phản đối việc ngưng tiến trình hội nhập vào Liên Hiệp Châu Âu từ tháng 11/2024. Những người biểu tình tập trung trước Quốc Hội trong tiếng trống rộn ràng, họ vẫy những lá cờ Gruzia, châu Âu, Ukraina và Mỹ. Những khẩu hiệu được hô lên lẫn trong tiếng nhạc và những điệu nhảy truyền thống : « Vinh quang cho Gruzia ! », « Đả đảo độc tài ! », « Trả tự do cho tù nhân chính trị ! ». Vào những ngày cuối tháng Bảy, khoảng 300 người đủ mọi lứa tuổi tập hợp tại Tbilissi, chống lại chính phủ quốc gia vùng Kavkaz thuộc Liên Xô cũ, do tài phiệt Bidzina Ivanichvili giựt dây trong bóng tối.

Đã hơn 600 ngày, họ biểu tình không ngơi nghỉ trước Quốc Hội. Đây là phong trào phản kháng kéo dài nhất trong lịch sử đất nước. Những huy hiệu cho mỗi 100 ngày biểu tình được hãnh diện phô ra. Anh Nikoloz Tkemaladze, 20 tuổi nói : « Chúng tôi đang ở tiền tuyến, bảo vệ tương lai châu Âu của đất nước mình. Nga đang tiến hành chiến tranh đa diện để tước đoạt tương lai đó ».

Tại đất nước 3,7 triệu dân, có đến 75 % muốn được gia nhập Liên Hiệp Châu Âu. Quyết định của chính phủ quay lưng với EU và xích lại gần Matxcơva, trong khi quân Nga đang chiếm đóng 20 % lãnh thổ Gruzia, bị coi là sự phản bội. Mùa đông 2024, mấy chục ngàn người xuống đường đòi bỏ phiếu lại, sau cuộc bầu cử Quốc Hội với chiến thắng bị coi là gian lận của đảng Giấc mơ Gruzia, và bị đàn áp thẳng tay. Từ đó đến nay đã hơn một năm rưỡi, phong trào không có người lãnh đạo vẫn tiếp diễn. Amnesty International tố cáo « hàng ngàn người bị bắt giữ tùy tiện và bị phạt vạ, hàng trăm người bị tra tấn, đối xử tàn tệ, hơn 150 người bị bỏ tù ». Rất nhiều người bị mất việc hoặc bị tống giam chỉ vì xuống đường.

Cô Maria Mekantsichvili, 27 tuổi, nguyên là nhân viên ủy ban bầu cử đã từ chức, khan cả tiếng vì hô khẩu hiệu, nhưng cho biết sẽ đi đến cùng. Đến nay cô đã bị phạt 33 lần với số tiền tổng cộng 175.000 đồng lari (58.000 euro). Cũng như nhiều người biểu tình khác, cô từ chối nộp phạt và tài khoản ngân hàng bị phong tỏa. Trong đám đông, người về hưu bên cạnh người trẻ, các nhà hoạt động đứng cạnh các cựu công chức, kể cả vài linh mục bị cấm cử hành thánh lễ vì biểu tình. Mariam Mekantsichvili cho biết tất cả như trong một gia đình, họ ôm hôn, cười chào nhau, nắm đấm giơ cao, như những chiến hữu.

Máy lạnh trở thành đòn bẩy để Trung Quốc gây sức ép với Bruxelles

Libération cho biết nhân thời tiết nóng bức kéo dài, « lợi dụng tình trạng thiếu máy lạnh, Trung Quốc tấn công vào thị trường châu Âu ». Sau mỗi đợt nắng nóng, những chiếc máy điều hòa mới lại xuất hiện trên balcon, với những ống xả luồn qua cửa sổ…được mua vội vàng, thường là của Trung Quốc.

Đối với Bắc Kinh, việc thị trường châu Âu nhanh chóng mở cửa, nơi chỉ có 1/5 số tòa nhà trang bị điều hòa, là vô cùng béo bở. Các nhà máy ở Hoa lục cho ra những mẫu máy lạnh di động thích ứng với châu Âu, vì máy lạnh cố định thường bị cấm. Trong nửa đầu năm nay, xuất khẩu máy lạnh từ Trung Quốc sang Liên Hiệp Châu Âu tăng 43 %, riêng nhập khẩu của Pháp tăng đến 63 %. Có những nhà máy phải hoạt động 24/24 để kịp giao hàng,  nhưng vẫn không đáp ứng được nhu cầu. Có những trang web được lập ra để theo dõi lượng hàng tồn kho tại gần 700 nhà bán lẻ tại Pháp.

Bắc Kinh hãnh diện vì khách thi nhau mua hàng Trung Quốc, trong khi thị trường nội địa đã bão hòa : năm 2024, mỗi gia đình ở Hoa lục đã có hơn một máy lạnh. Đặc biệt Trung Quốc có thể cung cấp giải pháp chìa khóa trao tay cho những người châu Âu đang phải chịu đựng cái nóng. Chế độ lợi dùng việc này để tuyên truyền cho tính ưu việt của mình. Thành công từ máy lạnh ở châu Âu đến rất đúng lúc. Vào tháng Sáu, nhiều nước lớn của EU yêu cầu Ủy Ban Châu Âu có chính sách thương mại nghiêm ngặt hơn với Trung Quốc, vốn đang xuất khẩu ồ ạt xe điện, pin mặt trời sang châu Âu.

Bruxelles và Bắc Kinh đã thỏa thuận đàm phán trước tháng Mười để tránh chiến tranh thuế quan. Việc xuất khẩu máy điều hòa, dù tương đối không đáng kể về mặt kinh tế, đã mang lại lợi thế cho Bắc Kinh. Dẫn ra những bài viết trên các tờ báo châu Âu rằng máy lạnh mang lại sự dễ chịu cho trẻ em, người già, Đảng Cộng sản Trung Quốc lợi dụng để nhấn mạnh thương mại tự do là thiết yếu cho chất lượng cuộc sống. Bắc Kinh đang biến mùa hè nóng bức này thành một công cụ gây áp lực mới đối với Bruxelles.


**********

Hormuz: Iran thông báo đạt thỏa thuận với Oman nhưng việc mở lại eo biển phụ thuộc vào Mỹ - RFI

Trọng Thành

Tối hôm qua, 05/08/2026, bộ Ngoại Giao Iran thông báo đã đạt được thỏa thuận với vương quốc Oman, quốc gia ở phía nam eo biển Hormuz, về việc mở một tuyến hàng hải mới qua eo biển, và hai bên đang chuẩn bị ra một "tuyên bố chung", đồng thời cảnh báo "can thiệp của nước ngoài có thể cản trở tiến trình này".

Ngày 04/08, tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định eo biển Hormuz sẽ phải "rất sớm" được mở lại, nếu không Iran sẽ bị "tấn công dữ dội". Ông còn bảo đảm là một thỏa thuận sẽ phải được đưa ra chậm nhất là hôm nay, 06/08. Trong khi đó, Teheran luôn bác bỏ mọi thương lượng với Mỹ và khẳng định sẽ đạt được thỏa thuận với quốc gia láng giềng Oman. Chủ trương của Iran là sẽ buộc tàu thuyền qua lại phải trả phí, điều mà Mỹ và nhiều nước khác bác bỏ, chiếu theo luật quốc tế.

Kênh truyền thông quốc tế i24News, trụ sở tại Israel, hôm qua, dựa trên 5 nguồn tin theo sát hồ sơ này, cho biết Teheran cảnh báo sẽ trả đũa nhắm vào các cơ sở hạ tầng năng lượng và chiến lược trên toàn khu vực nếu Mỹ tấn công trở lại Iran.

Thông tín viên Siavosh Ghazi từ Teheran cho biết thêm:

"Theo Teheran, các cuộc đàm phán đã tiến triển đặc biệt trong việc xác lập các khu vực thuộc thẩm quyền của mỗi quốc gia. Khu vực phía nam eo biển sẽ do Oman quản lý. Khu vực phía bắc, với mực nước biển sâu hơn, sẽ do Iran quản lý. Teheran sẽ kiểm soát việc giao thông hàng hải và sẽ trích một phần lệ phí quá cảnh thu được từ các tàu hàng và tàu chở dầu để chuyển cho Oman.

Quảng cáo

Chính quyền Iran cho biết thỏa thuận - sẽ được thông báo trong những giờ hoặc những ngày tới - không có nghĩa là Hormuz sẽ được mở lại ngay. Eo biển sẽ này chỉ được mở khi nào Mỹ chấm dứt việc phong tỏa các cảng biển của Iran và tàu thuyền đến Iran.

Eo biển không được mở lại ngay có nghĩa là đối đầu giữa Iran và Mỹ sẽ tiếp diễn. Theo Teheran, Washington phải chấm dứt việc phong tỏa thì mới có thể cho phép mở lại eo biển."

Houthi tấn công hai tàu chở dầu Ả Rập Xê Út

Lực lượng nổi dậy Houthi tại Yemen, được Iran hậu thuẫn, hôm qua, 05/08, thông báo đã tấn công "thành công" hai tàu của Ả Rập Xê Út trên Biển Đỏ và Vịnh Aden, phía bắc và phía nam eo biển Bab el-Mandeb, như một phần trong chiến dịch phong tỏa nhắm vào đội tàu của nước này. Theo lực lượng nổi dậy, đây là tàu thứ tám và thứ chín bị oanh kích kể từ đầu chiến dịch phong tỏa cuối tháng 7.


**********

Tin tức thế giới 6-8: Mỹ hoàn trả 100 tỉ USD thuế quan


Tin tức thế giới 6-8: Mỹ đã hoàn trả 100 tỉ USD thuế quan; Chi phí 'khủng' đóng tàu chiến lớp Trump - Ảnh 1.

Tàu thuyền di chuyển gần eo biển Hormuz, ngoài khơi bờ biển phía đông của Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), đoạn ngoài khơi Khor Fakkan vào tháng 7-2026 - Ảnh: AFP

Mỹ xử lý 128,68 tỉ USD tiền hoàn thuế, đã hoàn khoảng 100 tỉ USD thuế quan

Sáng 6-8, Hãng tin AFP dẫn tài liệu từ tòa án cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump đã hoàn trả khoảng 100 tỉ USD tiền thuế quan kể từ khi Tòa án tối cao Mỹ hồi tháng 2 năm nay bác bỏ một loạt mức thuế do ông áp đặt.

Con số được công bố trong các hồ sơ tuần này tương đương khoảng 60% trong tổng số 166 tỉ USD mà chính quyền ông Trump đã thu được sau khi viện dẫn Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) để áp thuế.

Khoản hoàn trả được chuyển cho các nhà nhập khẩu đã nộp khoản thuế nói trên.

Một quan chức Cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới Mỹ (CBP) thông tin tính đến ngày 31-7, cơ quan này đã tiếp nhận để xử lý "khoảng 128,68 tỉ USD tiền hoàn thuế, bao gồm cả các khoản hoàn tiềm năng và các khoản đã được xác nhận đủ điều kiện".

Quan chức này cho biết trong tổng số trên, khoảng 100 tỉ USD đã được hoàn tất thủ tục và chuyển sang Bộ Tài chính Mỹ để giải ngân.

Kể từ phán quyết của Tòa án tối cao hồi tháng 2, ông Trump đã tìm cách mới để áp dụng trở lại thuế quan đối với hàng chục đối tác thương mại, làm dấy lên thêm nhiều vụ kiện tại tòa án.

Iran và Oman đạt thỏa thuận về tuyến vận tải thương mại qua eo biển Hormuz

Ngày 5-8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, cho biết Iran và Oman đã đạt được tiến triển trong các cuộc đàm phán về việc thiết lập một tuyến đường vận tải thương mại an toàn qua eo biển Hormuz. Ngoài ra, ông Baghaei cũng cho biết Tehran không có kế hoạch cử quan chức cấp cao đến thăm Pakistan hay Qatar vào cuối tuần này.

Theo thông cáo báo chí của Bộ Ngoại giao Iran được TTXVN dẫn lại, ông Baghaei đã phát biểu với báo giới rằng Iran và Oman đã đạt được sự hiểu biết chung về tọa độ địa lý của tuyến đường đề xuất và đang hoàn thiện một tuyên bố chung, trong đó nêu rõ các điểm chính đã thống nhất, với điều kiện là "một số bên thứ ba" không cản trở tiến trình này.

Ông Baghaei cho biết thêm hai nước đã tiến hành tham vấn trong 2 tháng qua về tuyến đường đề xuất, trong đó các cơ quan chức năng của Iran đang xem xét các khía cạnh kỹ thuật, pháp lý, an ninh và môi trường.

Theo ông Baghaei, eo biển này đã bị đóng cửa do hành động "gây hấn quân sự" của Mỹ và Israel nhắm vào Iran cũng như những hệ quả về an ninh đối với khu vực do hành động đó gây ra. 

Ông nhấn mạnh rằng thỏa thuận song phương giữa Iran và Oman tự bản thân nó không đồng nghĩa với việc eo biển này đã trở nên an toàn cho tàu thuyền qua lại, bởi vì lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ cũng như các hành động "gây hấn và đe dọa" khác nhắm vào Iran và lợi ích của nước này vẫn đang tiếp diễn.

Tiết lộ chi phí đóng các tàu chiến lớp Trump

Theo Hãng tin AFP, ngày 5-8, Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) nói rằng đội tàu gồm 15 chiến hạm lớp Trump mà Hải quân Mỹ dự kiến đóng có thể tiêu tốn tới 275 tỉ USD, trở thành những chiến hạm đắt đỏ hàng đầu của Mỹ.

CBO cho biết chiếc tàu chiến chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên sẽ có chi phí khoảng 23,4 tỉ USD (theo giá trị đồng USD năm 2026), trong khi các tàu tiếp theo, dự kiến được mua sắm đến năm 2056, sẽ có chi phí trung bình khoảng 18 tỉ USD mỗi chiếc.

Tin tức thế giới 6-8: Mỹ đã hoàn trả 100 tỉ USD thuế quan; Chi phí 'khủng' đóng tàu chiến lớp Trump - Ảnh 2.

Ảnh minh họa về tàu chiến lớp Trump - Ảnh: USNI NEWS

Để so sánh, tàu sân bay USS Gerald R. Ford - tàu sân bay lớn nhất thế giới - có chi phí đóng khoảng 13,3 tỉ USD theo giá trị đồng USD năm 2008, tương đương hơn 20 tỉ USD nếu quy đổi theo lạm phát.

Tổng thống Trump đã công bố kế hoạch đóng các chiến hạm mới mang tên ông vào tháng 12-2025. Việc đặt tên một lớp tàu chiến theo tên tổng thống đương nhiệm là điều hiếm thấy, bởi vinh dự này thường chỉ dành cho các nhà lãnh đạo đã rời nhiệm sở.

Bộ trưởng Quốc phòng Colombia cảnh báo về nguy cơ khủng bố

Theo Hãng tin AFP, ngày 5-8, Bộ trưởng Quốc phòng sắp mãn nhiệm của Colombia, ông Pedro Arnulfo Sánchez, cảnh báo về nguy cơ xảy ra các "hành vi khủng bố" trong lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Abelardo De la Espriella.

Buổi lễ dự kiến diễn ra vào ngày 7-8 tại thành phố Cali, tây nam Colombia, nơi gần đây liên tiếp hứng chịu các vụ tấn công của lực lượng du kích.

Ông De la Espriella, 48 tuổi, đã đề nghị Quốc hội nước này chuyển địa điểm tổ chức lễ nhậm chức từ thủ đô Bogota đến thành phố lớn thứ ba của Colombia, dù Cali nằm gần các khu vực do lực lượng nổi dậy kiểm soát.

Ứng viên cực hữu này đã giành chiến thắng sít sao trong cuộc đua hồi tháng 6 nhờ lập trường cứng rắn với các nhóm vũ trang. 

Mỹ tạm ngưng nhập khẩu trái bơ từ một bang của Mexico

Theo Hãng tin AFP, Mỹ đã tạm ngừng nhập khẩu bơ từ bang Michoacan, địa phương sản xuất bơ lớn nhất Mexico, do những lo ngại về an ninh.

Chính quyền bang Michoacan cho biết việc tạm dừng là "biện pháp phòng ngừa" sau khi giới chức bắt giữ các thủ lĩnh tội phạm vốn nổi tiếng với hoạt động tống tiền trong ngành sản xuất bơ của bang.

Hiệp hội Các nhà sản xuất và đóng gói bơ Mexico nói rằng "bơ dành cho xuất khẩu sẽ không được cấp phép". Hiệp hội cũng cho biết sẽ tổ chức các cuộc họp với giới chức để xử lý tình hình an ninh tại bang.

Michoacan từ lâu là điểm nóng xung đột giữa các băng nhóm tội phạm. Đại sứ quán Mỹ tại Mexico cho biết đã đình chỉ toàn bộ hoạt động tại bang Michoacan kể từ ngày 5-8 sau khi xuất hiện "mối đe dọa nhằm vào các lợi ích của Mỹ".

Cuba nỗ lực khôi phục hệ thống điện sau các sự cố toàn quốc

Theo TTXVN, ngày 5-8 (giờ địa phương), cơ quan chức năng Cuba thông báo Hệ thống điện quốc gia (SEN) được kết nối lại, sau 2 lần mất điện toàn quốc trong vòng chưa đầy 24 giờ vào các ngày 2-8 và 3-8 vừa qua.

Liên đoàn Điện lực quốc gia (UNE) cho biết các sự cố mất kết nối toàn quốc trên là do các hiện tượng thời tiết ảnh hưởng đến lưới điện và tác động trực tiếp đến các tổ máy phát điện đang hoạt động, khiến chúng phải ngừng hoạt động.

Theo UNE, việc khôi phục lưới điện ở Cuba là một quá trình tốn nhiều công sức, có thể mất 24 giờ hoặc hơn. 

Điều này là do quá trình bao gồm việc khởi động phát điện từ các nguồn đơn giản hơn (năng lượng mặt trời, thủy điện, máy phát điện) để cung cấp điện cho các khu vực nhỏ, sau đó được kết nối với nhau.

Phơi nho

Tin tức thế giới 6-8: Mỹ đã hoàn trả 100 tỉ USD thuế quan; Chi phí 'khủng' đóng tàu chiến lớp Trump - Ảnh 3.

Các bé trai Afghanistan phơi nho trên mặt đất để làm nho khô tại huyện Panjwai, tỉnh Kandahar, Afghanistan ngày 5-8-2026 - Ảnh: AFP


*********

TIN TỔNG HỢP - RFI

RFI

(AFP) – Trung Quốc thông báo biện pháp trả đũa sau khi Hoa Kỳ đưa ra trừng phạt thương mại. Hôm nay, 05/08/2026, bộ Thương Mại Trung Quốc công bố các hạn chế xuất khẩu các linh kiện drone đến Hoa Kỳ, đồng thời thêm 6 doanh nghiệp Hoa Kỳ vào danh sách đen. Phát ngôn của bộ này cho biết Trung Quốc “không có lựa chọn nào khác ngoài việc đáp trả chính quyền Trump” vì những xâm phạm nghiêm trọng vào quyền và lợi ích của Bắc Kinh. Biện pháp nói trên được đưa ra sau khi Washington hồi cuối tháng Bảy bổ sung robot hình người và robot 4 chân vào danh sách cấm nhập khẩu vào Hoa Kỳ vì lý do an ninh quốc gia.

(AFP) - Bắc Triều Tiên cáo buộc Nhật Bản đang trở thành một « Nhà nước hiếu chiến ». Trong thông cáo ngày 05/08/2026, Kim Yo Jong, em gái của nhà lãnh đạo Kim Jong Un, hiện giữ chức trưởng ban thuộc Trung ương đảng Lao động Triều Tiên, lên án Nhật Bản ngày càng tách rời khuynh hướng chủ hòa, gia tăng ngân sách quốc phòng, củng cố quan hệ đồng minh và triển khai nhiều hệ thống phóng tên lửa trên các đảo gần bán đảo Triều Tiên. Bà đe dọa Bắc Triều Tiên sẽ không bao giờ khoanh tay ngồi nhìn và « ban lãnh đạo ở Bình Nhưỡng sẽ đưa ra thêm các phương án quân sự do sự thay đổi của Nhật Bản ».

(AFP) - Chính quyền Hàn Quốc khám xét trụ sở của Starbucks. Cảnh sát Hàn Quốc hôm nay, 05/08/2026, đã tiến hành khám xét trụ sở của Starbucks trong khuôn khổ một cuộc điều tra, nhưng không nói cụ thể. Hồi tháng Năm, Starbucks đã gây tranh cãi do một quảng cáo khuyến khích thúc đẩy dùng ly tái sử dụng, dùng khẩu hiệu « Tank Day » để mô tả ngày 18/05 là « ngày xe tăng », một ngày nghỉ lễ ở Hàn Quốc. Tuy nhiên, 18/05 là ngày tưởng niệm vụ thảm sát bằng xe tăng của quân đội cách nay 46 năm. Một hiệp hội các gia đình nạn nhân đã đệ đơn kiện các thành viên của tập đoàn Shinsegae, điều hành Starbucks ở Hàn Quốc, cáo buộc họ tội phỉ báng, bôi nhọ danh dự các nạn nhân và người thân.

(AFP) - Hàn Quốc : 8 sinh viên bị câu lưu vì tìm cách xâm nhập vào căn cứ quân sự Hoa Kỳ. Hôm nay, 05/08/2026, theo thông báo của quân đội Mỹ, 8 người đã bị bắt giữ sau khi tìm cách xâm nhập trái phép vào căn cứ qua cổng chính, và đã được giao cho cảnh sát Hàn Quốc. Liên hiệp sinh viên tiến bộ Hàn Quốc hôm qua đã đăng tải trên mạng xã hội hình ảnh một cuộc biểu tình được tổ chức bên ngoài căn cứ không quân Osan, cách Seoul 50 km. Nhóm sinh viên này lên án quân đội Mỹ đã gây cản trở một dự án sản xuất chip điện tử ở Gwangju.

Quảng cáo

(Courrier international) - Mông Cổ phân phối xăng do phụ thuộc 97% vào nhập khẩu của Nga. Biện pháp có hiệu lực từ ngày 04/08 cho đến 15/08/2026 cho phép người dân ở thủ đô Ulan-Bator chỉ được đổ xăng hai ngày/lần, theo con số cuối cùng trên biển số xe. Mỗi xe chỉ được dổ 50.00 tugrik (khoảng 12 euro), tương đương với 17 lít xăng AI-92. Do nhập khẩu đến 97% xăng từ Nga, Mông Cổ bị ảnh hưởng trực tiếp do các trận oanh kích bằng drone của Ukraina nhắm vào các nhà máy lọc dầu tại Nga. Từ đầu năm 2026, đã có khoảng 26 nhà máy lọc dầu ngừng hoạt động, sản lượng nhiên liệu của Nga giảm ít nhất 30%.

(AFP) - Israel chưa chấp nhận kế hoạch về Gaza mà Hoa Kỳ ủng hộ. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm nay, 05/08/2026 đã tuyên bố như trên bất chấp việc tổng thống Mỹ bảo đảm là Israel sẽ chỉ rút quân sau khi Hamas hoàn toàn bị giải giáp. Thông báo của thủ tướng Israel được đưa ra sau cuộc họp hôm 03/08 với « Hội đồng hòa Bình », cơ quan phụ trách triển khai giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình tại Gaza. Hiện giờ Israel đang kiểm soát hơn 60% vùng đất của người Palestine. Trong khi đó, tại Gaza, hôm qua tang lễ tập thể dành cho 112 người mới được tìm thấy thi thể, hài cốt dưới các đống đổ nát trong tháng Bảy, đã được tổ chức. Trong số đó có 44 trẻ em trong cùng một đại gia đình, theo phát ngôn viên lực lượng Phòng vệ dân sự Gaza. Theo ước tính, vẫn còn hơn 8.000 thi thể bị vùi dưới các đống đổ nát tại Gaza.

(AFP) - Liên Hiệp Quốc « báo động » tình trạng gia tăng các vụ hành quyết tại Iran. Trong thông cáo hôm nay 05/08/2026, Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc Volker Türk cho biết là kể từ ngày 19/03, ít nhất 56 người đã bị hành quyết với cáo buộc liên quan đến an ninh quốc gia, trong đó có 27 người tham gia các cuộc biểu tình hồi đầu năm. Hơn 100 người khác cũng có nguy cơ bị hành quyết vì những cáo buộc tương tự.

(Reuters) - Pháp : Tư pháp mở điều tra sau nhiều vụ tự sát của nhân viên phủ thủ tướng. Hôm qua, 04/08/2026, thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu đã bày tỏ quan ngại và tiếc thương sau các vụ tự tử gần đây trong các cơ quan thuộc văn phòng thủ tướng. Cơ quan hành chính của điện Matignon khẳng định hai vụ tự tử và một vụ tự tử bất thành và một thi thể được tìm thấy trong nhà vệ sinh là không có liên can gì đến nhau. Hồi đầu tuần này, Viện công tố Paris đã mở điều tra sơ bộ sau khi nhận được đơn khiếu nại về quấy rối nơi làm việc, gây nguy hiểm cho người khác.

(AFP) - Canada cho phép hãng dược Mỹ Moderna thử nghiệm lâm sàng vắc-xin ngừa Ebola, chủng Bundibugyo. Theo thông báo của bộ Y Tế Canada hôm 04/08/2026, thử nghiệm giai đoạn một này cho phép đánh giá tính an toàn của vắc-xin, xác định liều lượng an toàn và tác dụng phụ nếu có. Những người tham gia thử nghiệm lâm sàng đều là người khỏe mạnh, sẽ được tiêm một liều vắc-xin nhằm đánh giá khả năng sản sinh kháng thể chống lại chủng Bundibugyo. Ebola, căn bệnh lây truyền qua tiếp xúc với dịch cơ thể và gây sốt xuất huyết, đã khiến hơn 1.700 người tử vong tại Cộng hòa Dân chủ Congo (CHDC Congo) kể từ tháng Năm. Cho đến nay, Canada chưa ghi nhận ca mắc Ebola nào.

(Reuters) - Thế giới đang hướng tới một đợt bùng phát lạm phát giá lương thực mới. Cảnh báo của Maximo Torero, kinh tế gia của Tổ chức Lương Nông Liên Hiệp Quốc (FAO) được đưa ra hôm nay 05/08/2026. Các cuộc chiến tại Iran và Ukraina, cùng với hiện tượng thời tiết cực đoan El Niño, đang tạo ra một « cơn bão hoàn hảo » khiến chi phí gia tăng, kết hợp với sản lượng nông nghiệp sụt giảm.

(AFP) - Một phần của tên lửa SpaceX sẽ nổ trên Mặt Trăng. Tên lửa Falcon 9 được phóng vào tháng 01/2025 và mang hai tàu đổ bộ. Tầng đẩy quay trở lại Trái Đất, trong khi tầng phía trên vẫn ở trong không gian. Theo dự kiến, bộ phận này sẽ rơi vào bán cầu bắc của Mặt Trăng với tốc độ gần 8.700 km/giờ vào sáng 05/08/2026 và sẽ để lại một miệng hố trên bề mặt vệ tinh tự nhiên của Trái Đất. Các nhà khoa học và các nhà thiên văn nghiệp dư hy vọng có thể quan sát được cột bụi, đá và mảnh vụn bắn ra nhờ phản quang từ Mặt Trời, sau vụ va chạm.

(Reuters) – Thành công của phim Odyssée : Đảo nhỏ Favignana của Ý hy vọng thu hút thêm du khách. Bộ phim Odyssée do đạo diễn Christopher Nolan thực hiện, được trình chiếu tại rạp từ giữa tháng 07/2026, chuyển thể từ sử thi của Homère, kể về hành trình trở về của Ulysse sau cuộc chiến thành Troie, đã thu về hơn 264 triệu đô la (229 triệu euro) trên toàn thế giới ngay trong cuối tuần đầu công chiếu. Nằm bên bờ Địa Trung Hải, Favignana, hòn đảo chính trong quần đảo Egadi, nằm cách bờ biển phía tây đảo Sicilia 7 km, được chọn làm bối cảnh cho Ithaque, quê hương của Ulysse. của bộ phim, chính quyền địa phương muốn tận dụng thành công vang dội của bộ phim để biến Favignana, nơi có khoảng 3.000 cư dân, thành một điểm đến du lịch được yêu thích, nhưng theo hướng phát triển bền vững. Đây là phim thành công lớn nhất trong sự nghiệp của Christopher Nolan.


*********

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ bác tin kho dự trữ tên lửa cạn kiệt vì xung đột Iran

Việt Dũng

Theo Iran International, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ngày 4/8 đã bác bỏ các thông tin của đài CNN cho rằng kho dự trữ tên lửa của Mỹ đang cạn kiệt vì xung đột Iran.

"Tiêu đề của CNN là không đúng sự thật. Thật đáng xấu hổ, chúng ta đang có quá nhiều hãng truyền thông 'tin giả'", ông Hegseth viết trên X, kèm theo ảnh chụp màn hình về bản tin của CNN.

Cũng liên quan đến vấn đề này, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) khẳng định Lầu Năm Góc hoàn toàn có thể bổ sung cho khu vực Trung Đông bằng cách điều chuyển tên lửa từ các kho quân sự ở nhiều khu vực khác trên thế giới.

22dc pentagon chaos 01 bvmg superJumbo.jpg
 Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth. Ảnh: NYT

Trước đó, nguồn tin của CNN cho biết quân đội Mỹ đã tiêu hao gần 80% số tên lửa đánh chặn của hệ thống phòng không THAAD, trong bối cảnh các chỉ huy quân sự cấp cao cảnh báo kho dự trữ đạn dược của Lầu Năm Góc đang ở mức "thấp đến nguy hiểm".

Theo ước tính của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), trước khi xảy ra xung đột với Iran, Mỹ sở hữu khoảng 2.200 tên lửa Patriot thuộc hai biến thể hiện đại nhất và khoảng 452 tên lửa đánh chặn THAAD. Tuy nhiên, báo cáo của CNN tiết lộ rằng Lầu Năm Góc hiện chỉ còn khoảng 20% số tên lửa THAAD và 50% tên lửa Patriot.

Trong khi đó, truyền thông Anh nhận định rằng số lượng tên lửa tấn công đất đối đất của Lục quân Mỹ, đặc biệt là Army Tactical Missile Systems (ATACMS) và Precision Strike Missile (PrSM), hiện đã giảm mạnh sau thời gian dài được sử dụng với cường độ cao.

Theo giới quan sát, việc kho tên lửa chính xác tầm xa suy giảm nhanh chóng sẽ ảnh hưởng đến các lựa chọn quân sự của Tổng thống Donald Trump nếu Washington quyết định nối lại chiến dịch tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran. Thay vì sử dụng tên lửa tầm xa từ khoảng cách an toàn, Mỹ có thể phải tăng cường các chiến dịch không kích bằng máy bay chiến đấu, vốn là phương án tiềm ẩn nhiều rủi ro khi đối phương còn duy trì năng lực phòng không.


********

EU lập kỷ lục về nhập khẩu khí đốt Nga bất chấp kế hoạch cấm vận

Tuấn Anh

EU đã có kế hoạch chấm dứt nhập khẩu LNG dài hạn từ Nga bắt đầu từ năm tới, sau khi đã cấm mua hàng theo các hợp đồng ngắn hạn mới. Tuy nhiên, gói trừng phạt mới nhất của EU vẫn dành ra một số ngoại lệ, cho phép các công ty châu Âu tiếp tục vận chuyển LNG của Nga đến thị trường các nước thứ 3, sau khi một số nước thành viên phản đối các biện pháp họ tin sẽ gây tổn hại cho nền kinh tế của chính mình.

tram dan khi dot nga.jpg
Một trạm dẫn khí đốt của Nga. Ảnh: TASS

Theo các tính toán do hãng tin Bloomberg công bố đầu tuần này, trong tháng 7, Bỉ hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu LNG từ Nga do tình trạng gián đoạn tại Trung Đông đã hạn chế các nguồn cung thay thế cho châu Âu.

Bỉ đã nhập khẩu khoảng 400.000 tấn khí đốt Nga hồi tháng trước, trong khi tổng lượng mua LNG giảm hơn 40% so với cùng kỳ năm ngoái. Bloomberg cho hay Nga vẫn là nhà cung cấp LNG lớn thứ 2 cho châu Âu, chỉ sau Mỹ.

EU đã phải đối mặt với chi phí năng lượng tăng vọt sau khi cắt giảm nhập khẩu năng lượng từ Nga do sự leo thang của cuộc xung đột tại Ukraine. Khí tự nhiên là mặt hàng liên minh gặp nhiều khó khăn nhất trong việc tìm nguồn thay thế kể từ khi áp đặt các biện pháp trừng phạt chưa từng có đối với Moscow vào năm 2022. Trước đó, Nga cung ứng khoảng 45% lượng khí tự nhiên nhập khẩu của EU.

Tháng trước, tờ Financial Times dẫn dữ liệu từ công ty phân tích dữ liệu Kpler cho biết EU đã nhập khẩu mức kỷ lục 9,89 triệu tấn LNG từ dự án Yamal của Nga trong nửa đầu năm 2026, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước. Pháp là quốc gia nhập khẩu lớn nhất, theo sau là Bỉ và Tây Ban Nha.

Moscow đã lên án các biện pháp trừng phạt của EU, đặc biệt là những biện pháp nhắm vào lĩnh vực năng lượng, nhấn mạnh chúng đã làm suy yếu khả năng cạnh tranh của khối này.


*****

Iran thông báo đạt thỏa thuận với Oman về lộ trình qua Hormuz

Iran thông báo đã đạt được thỏa thuận với Oman về lộ trình của tuyến hàng hải đi qua eo biển Hormuz, nhưng không đề cập đến Mỹ.

"Iran và Oman đã thống nhất về tọa độ của tuyến hàng hải dự kiến", hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA ngày 5/8 dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei.

Ông Baghaei cho biết Iran và Oman đang hoàn tất những bước cuối cùng để ra tuyên bố chung về thỏa thuận này, với điều kiện "các bên thứ ba" không can thiệp vào quá trình đàm phán, dường như ám chỉ Mỹ.

Các tàu thương mại neo ở Vịnh Oman, ngoài khơi thủ đô Muscat, Oman ngày 21/6. Ảnh: AFP

Các tàu thương mại neo ở Vịnh Oman, ngoài khơi Oman ngày 21/6. Ảnh: AFP

Ông Baghaei lưu ý việc Iran và Oman đạt được thỏa thuận về tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz không đồng nghĩa với việc tuyến đường này sẽ an toàn tuyệt đối.

Theo ông Baghaei, nhiều yếu tố gây mất an ninh ở eo biển Hormuz vẫn chưa được loại bỏ, trong đó có việc Mỹ áp đặt phong tỏa hải quân đối với Iran cùng những "hành động gây hấn và đe dọa khác nhằm vào Iran và các lợi ích của Tehran".

Kênh truyền hình nhà nước Iran IRIB trước đó dẫn nguồn tin nói thỏa thuận có thể đạt được giữa Iran và Oman về eo biển Hormuz không đồng nghĩa với việc tuyến đường thủy này sẽ được mở cửa trở lại ngay lập tức. Người này thêm rằng đây là vấn đề giữa hai nước vùng Vịnh, không liên quan đến Mỹ.

"Nếu Mỹ tiếp tục các hành động vi phạm, eo biển Hormuz sẽ vẫn đóng cửa ngay cả khi Iran và Oman đạt thỏa thuận", nguồn tin nói.

Các hải trình đi qua eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Các hải trình đi qua eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Giới chức Oman, Mỹ chưa lên tiếng về thông tin.

Thông tin xuất hiện trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây nhiều lần nói nước này sắp đạt thỏa thuận với Iran, trong đó hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz sẽ sớm bình thường trở lại. Ông chủ Nhà Trắng cảnh báo "tung đòn mạnh" nếu kết quả không như ý.

Trong khi đó, giới chức Iran bác bỏ thông tin đang đàm phán với Mỹ, nhiều lần cáo buộc Washington tìm cách tác động đến tiến trình đàm phán giữa Iran và Oman thông qua các lời đe dọa quân sự.

Trang tin Axios dẫn nguồn tin cho biết Mỹ, Iran và Oman sắp đạt được thỏa thuận tạm thời nhằm mở lại eo biển Hormuz và Washington hy vọng có thể công bố văn kiện trong ngày 5/8. Trong khi đó, một quan chức vùng Vịnh nói với CNN rằng "khả năng Mỹ và Iran đạt thỏa thuận vào ngày 7/8 là 50-50".

Hormuz là eo biển hình chữ V ngược nằm giữa Iran và Oman. Eo biển dài 161 km, điểm hẹp nhất 33 km, luồng hàng hải theo mỗi hướng chỉ rộng khoảng 3 km, nhưng gần như đã tê liệt kể từ khi chiến sự Mỹ - Iran nổ ra. Tàu thuyền di chuyển qua Hormuz hiện chỉ có thể dựa vào hải trình phía bắc, đi qua lãnh hải Iran, hoặc tuyến phía nam, sát bờ biển Oman.

Như Tâm (Theo Al Jazeera, Reuters, CNN)


****

Nỗi giận dữ của ông Trump trước tình thế bế tắc với Iran

Tổng thống Trump rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan khi mọi quân bài áp lực đều không thể khuất phục Iran, khiến cơn giận dữ của ông lên tới đỉnh điểm.

"Iran thiếu trung thực đến mức không thể tin nổi", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 3/8 với giọng điệu giận dữ, sau khi Iran bác bỏ tuyên bố mà ông đưa ra trước đó rằng hai bên sắp đạt được thỏa thuận.

Ông Trump thường tự nhận mình là bậc thầy trong đánh giá và khai thác điểm yếu của đối thủ, nhưng sự cứng rắn của Iran dường như đang khiến ông bối rối. Phát biểu trước báo giới hồi tuần trước, Tổng thống Mỹ nói rằng tất cả những gì Iran làm chỉ là khiến ông tức giận.

"Họ đã mong được gặp, có người còn bảo là 'van xin' đàm phán và nhiều buổi họp tiếp theo đã được lên lịch trong tương lai gần, thế nhưng họ lại công khai và tự hào tuyên bố rằng họ không thảo luận gì cả, không có gì được bàn tới và họ chỉ đang làm việc với Oman", Tổng thống Mỹ bày tỏ bất bình với Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại căn cứ không quân Andrews ở Maryland hôm 4/8. Ảnh: AP

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại căn cứ không quân Andrews ở Maryland hôm 4/8. Ảnh: AP

Theo giới chuyên gia, cơn giận của ông Trump có lẽ phần nào bắt nguồn từ việc Tổng thống không thể nắm bắt suy nghĩ của giới lãnh đạo Iran.

"Ông Trump có lẽ là người không hiểu Iran nhất trong số các tổng thống Mỹ", Kenneth Pollack, cựu chuyên gia phân tích tại Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) và Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ, nói.

"Trên nhiều phương diện, ông Trump là hình mẫu tiêu biểu cho nỗi thất vọng của Mỹ đối với Iran", Pollack nhận xét. "Ông vừa là người khao khát đạt thỏa thuận với Iran nhất vừa là người mạnh tay trừng phạt Iran hơn cả. Nhưng sau tất cả, Tổng thống nhận ra rằng không phương cách nào mang lại điều ông mong muốn".

Cuộc chiến bế tắc

Cuộc chiến do ông Trump phát động với Iran đến nay đã bước sang tháng thứ 6, nhưng những mục tiêu ông đề ra ban đầu đều chưa thành hiện thực. Quân đội Iran chưa bị "xóa sổ", eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn và Tehran chưa chấp thuận thỏa thuận hạt nhân mà Washington nêu ra.

Theo Suzanne Maloney, phó chủ tịch kiêm giám đốc chính sách đối ngoại tại Viện Brookings, trụ sở ở Washington, cuộc chiến kéo dài gây ra nhiều tổn thất cho Iran về kinh tế và cơ sở hạ tầng, nhưng cũng củng cố quyền lực của phe cứng rắn ở Tehran, khiến không còn "trung tâm quyền lực nào có thể thay thế họ". Điều này đã đi ngược lại những tính toán của Tổng thống Trump và khiến ông không khỏi thất vọng.

Ông Trump nhiều lần thắp lên hy vọng chấm dứt chiến sự khi tuyên bố "thỏa thuận với Iran đã cận kề", nhưng sau mỗi phát biểu như vậy, Iran đều lên tiếng bác bỏ. Một trong những điểm mấu chốt mà Mỹ muốn đạt được là mở lại hoàn toàn Hormuz, nhưng Iran lại muốn khẳng định quyền kiểm soát của mình với eo biển, điều mà ông Trump từng tuyên bố là không thể chấp nhận được.

Tình thế bế tắc còn khiến ông Trump mất điểm với những cử tri ở trong nước đã chán ngán xung đột, khi sinh hoạt phí ở Mỹ tăng vọt, giữa lúc chỉ còn 3 tháng nữa là tới cuộc bầu cử giữa kỳ đặc biệt quan trọng.

Tuần trước, ông Trump tuyên bố quân đội Mỹ đã chuẩn bị sẵn sàng để "giáng đòn lớn chưa từng thấy vào Iran". Tuy nhiên sau đó, Tổng thống lại bất ngờ hủy kế hoạch và chuyển hướng sang giải pháp ngoại giao.

Từ trái sang, Chánh án Iran Gholam-Hossein Mohseni-Ejei, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, Tổng thống Masoud Pezeshkian và cựu tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Mohsen Rezaee tại Tehran ngày 3/7. Ảnh: AFP

Từ trái sang, Chánh án Iran Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, Tổng thống Masoud Pezeshkian và cựu tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Mohsen Rezaee tại Tehran ngày 3/7. Ảnh: AFP

Gregory Brew, chuyên gia tại tổ chức tư vấn Eurasia Group, trụ sở ở New York, cho rằng việc Mỹ không dám leo thang quân sự cho thấy họ đang "thiếu những lựa chọn khả thi" khi đối phó với Iran. Những thay đổi thất thường này cũng củng cố nhận định của giới lãnh đạo Iran rằng Tổng thống Trump rõ ràng muốn tránh một cuộc chiến quy mô lớn và đang tìm kiếm một lối thoát ngoại giao.

Một lựa chọn có thể giúp nhanh chóng hạ nhiệt căng thẳng là Mỹ phải chấp nhận yêu cầu của Iran về kiểm soát eo biển Hormuz, song Washington đến nay chưa cho thấy họ sẵn sàng làm điều này.

"Bế tắc càng kéo dài, chính quyền ông Trump càng chịu nhiều áp lực, từ tỷ lệ ủng hộ sụt giảm, kho đạn phòng không cạn kiệt cùng làn sóng bất bình trong quốc hội", Brew nói.

Theo bạn, đâu là lối thoát khả dĩ nhất cho Mỹ trong bế tắc hiện nay với Iran

Thời gian: 4/8/2026 - 7/8/2026

Nhưng nếu ông Trump leo thang quân sự, ngay cả khi quân đội Mỹ gây thêm nhiều thiệt hại cho Iran, Tehran đã chứng minh họ vẫn có cách đáp trả vào hạ tầng năng lượng và các mục tiêu trọng yếu ở vùng Vịnh. "Tôi nghĩ đó là lý do cốt lõi khiến Mỹ kiềm chế gia tăng áp lực, không chỉ trong vài tuần qua mà thực sự là suốt nhiều tháng qua", Brew nhận định.

Không lối thoát

Theo Jason Campbell, chuyên gia cấp cao từ Viện Trung Đông, trụ sở tại Washington, các cường quốc vùng Vịnh có thể đã thuyết phục Tổng thống Mỹ rằng các đòn tập kích lớn vào hạ tầng dân sự Iran khó mang lại khác biệt chiến lược, đồng thời sẽ càng làm căng thẳng vượt khỏi tầm kiểm soát.

Nhưng ở chiều ngược lại, những người thuộc phe cứng rắn trong giới chính sách đối ngoại Mỹ lại cho rằng sức mạnh quân sự là con đường duy nhất để ngăn Iran kiểm soát eo biển Hormuz.

"Họ sẽ tìm mọi cách lắt léo để duy trì một mức độ kiểm soát nhất định với Hormuz và điều đó sẽ không làm chính quyền ông Trump hài lòng, chưa nói đến vấn đề hạt nhân, bài toán gian nan không kém chuyện eo biển Hormuz", tướng lục quân về hưu Jack Keane nhận xét.

Tình trạng bế tắc kéo dài tại eo biển tiếp tục nhấn mạnh những thách thức mà chính quyền Trump phải đối mặt trong nỗ lực đạt được một thỏa thuận với Iran.

"Eo biển Hormuz đã trở thành vũ khí chiến lược của Iran, thậm chí còn uy lực hơn cả vũ khí hạt nhân", Austin Denean, bình luận viên kỳ cựu từ ABC News nhận xét. "Nếu từ bỏ nó, họ sẽ mất đi đòn bẩy lớn nhất mình có, vì vậy họ sẽ không dễ dàng từ bỏ".

Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Tất cả đẩy Tổng thống Trump vào tình thế tiến thoái lưỡng nan trong nỗ lực tìm lối thoát cho cuộc xung đột và điều đó đang trút thêm dầu vào ngọn lửa giận dữ trong ông.

"Đã từng có những thỏa thuận được đưa ra, nhưng không có gì đủ sức ràng buộc Iran tuân thủ. Vì vậy, người ta hoặc phớt lờ chấp nhận sống chung với nó hoặc tìm cách giải quyết. Nhưng nếu quyết tâm giải quyết, bạn phải đi đến cùng và đây chính là điểm yếu trong chiến lược của Mỹ", Denean nhấn mạnh.

Một số chuyên gia cho rằng tính toán của Iran cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Bằng cách khẳng định quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz, Iran đang đặt cược rằng khả năng gây tổn hại cho nền kinh tế Mỹ sẽ là đòn bẩy tốt nhất của họ để tránh hành động quân sự trong tương lai từ Mỹ và Israel.

"Nhưng chiến lược gây sức ép tối đa của họ về lâu dài có thể phản tác dụng", Behnam Ben Taleblu, chuyên gia về Iran tại Quỹ Bảo vệ các Dân chủ, trụ sở ở Washington, nhận xét.

Theo ông, dù Tổng thống Trump đã rút lại các đe dọa tấn công quy mô lớn, Mỹ vẫn duy trì phong tỏa cảng biển và áp đặt lại các lệnh trừng phạt lên Iran. Chiến lược mà Washington áp dụng đang khiến Tehran đối mặt khó khăn khi chính họ cũng gặp trở ngại trong việc buôn bán dầu. Gián đoạn kéo dài sẽ khiến Iran mất đi nguồn thu chính, đồng thời thúc đẩy các quốc gia láng giềng vùng Vịnh nỗ lực xây dựng những tuyến đường vòng để vận chuyển nhiên liệu.

"Iran đang ở giai đoạn không còn cho rằng chỉ ngồi yên và tham gia hết vòng đàm phán ngoại giao này đến vòng đàm phán khác là hướng đi tốt nhất", Alex Vatanka, chuyên gia cấp cao tại Viện Trung Đông, bình luận. "Họ thực chất đang tìm cách xáo trộn tình hình nhằm thu hút chú ý từ Tổng thống Trump và xem liệu có thể đạt được một kết quả khác hay không".

Vũ Hoàng (Theo Hill, ABC News, AFP, Reuters)


*******

Ceuta ‘vỡ trận’ vì hàng nghìn trẻ di cư mắc kẹt, chính quyền kêu gọi hỗ trợ gấp

Ngày 5-8, Thị trưởng Ceuta (lãnh thổ của Tây Ban Nha) Juan Jesus Vivas cho biết số lượng trẻ em bị bỏ lại sau làn sóng người di cư đã gây tình trạng quá tải.

Ceuta ‘vỡ trận’ vì hàng nghìn trẻ di cư mắc kẹt, kêu gọi Madrid hỗ trợ gấp - Ảnh 1.

Người di cư xếp hàng chờ nhận lương thực tại Ceuta ngày 3-8 - Ảnh: AP

Chính phủ Tây Ban Nha cho biết khoảng 70.000 trong tổng số 72.000 người vượt biên từ Morocco vào Ceuta đã quay trở về.

Tuy nhiên, trong hơn 2.000 người ở lại vẫn còn hàng trăm trẻ vị thành niên không có người lớn đi cùng. Các em đang phải sống trong điều kiện rất khó khăn, với khả năng tiếp cận thực phẩm, nước sạch, nơi ở và các dịch vụ vệ sinh hết sức hạn chế.

Hiện chính quyền địa phương đang chăm sóc 1.100 trẻ em và thanh thiếu niên, trong khi hệ thống y tế ở khu vực này chỉ đủ sức tiếp nhận khoảng 90 người.

“Đây là tình trạng hoàn toàn quá tải”, ông Vivas nhấn mạnh, đồng thời cảnh báo tình trạng này đặt ra thách thức rất lớn đối với trật tự và an ninh công cộng.

Thị trưởng Vivas cũng kêu gọi các địa phương trên khắp Tây Ban Nha, cũng như chính quyền Madrid hỗ trợ giải quyết tình hình.

Theo Hãng tin AFP, nhiều nhóm thanh thiếu niên di cư vẫn tiếp tục đi lang thang trên các đường phố Ceuta trong ngày 5-8.

Những người trẻ này tập trung tại các công viên hoặc bãi biển trong lúc đợi chính quyền xác minh danh tính và bố trí nơi ở cho họ.

Ông Miguel Angel Perez, Đại diện cấp cao nhất của Chính phủ Tây Ban Nha tại Ceuta, khẳng định nhóm trẻ em và thanh thiếu niên này là "ưu tiên hàng đầu và cũng là mối quan ngại lớn”.

Trước tình trạng trên, Bộ Thanh niên và Trẻ em Tây Ban Nha thông báo sẽ cấp 29 triệu USD tiền hỗ trợ khẩn cấp cho Ceuta, nhằm chăm sóc các trẻ vị thành niên này.

Ngày 31-7, Thị trưởng Vivas cho biết khoảng 60.000 người di cư đã từ Morocco tràn vào Ceuta trong vòng 24 giờ trước đó. Con số này tương đương khoảng 70% dân số của thành phố.

Làn sóng 60.000 người di cư ồ ạt vào vùng lãnh thổ Ceuta hồi cuối tháng 7 được cho là hệ quả của nhiều yếu tố pháp lý, địa chính trị, chồng lên cơ chế kiểm soát biên giới do Morocco đảm nhận hơn 30 năm qua.

Từ ngày 1-8, hàng người di cư đã quay trở về Morocco trong tình trạng đói khát, không thức ăn, không tìm được việc làm và không được đối xử như kỳ vọng.


*****
********
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thứ Ba, 11 Tháng Tám 20264:54 SA
Chủ Nhật, 09 Tháng Tám 20264:03 CH
Thứ Bảy, 08 Tháng Tám 20264:05 CH
Thứ Sáu, 07 Tháng Tám 20264:56 CH
Thứ Năm, 06 Tháng Tám 20264:02 CH
Thứ Ba, 04 Tháng Tám 20264:05 CH
Thứ Hai, 03 Tháng Tám 20264:00 CH
Chủ Nhật, 02 Tháng Tám 20264:00 CH
Thứ Bảy, 01 Tháng Tám 20264:50 CH
Thứ Sáu, 31 Tháng Bảy 20264:02 CH
VIDEO HNPD
Giao Kèo
Web tham khảo