Donald Trump : « Thương lượng với Iran chỉ mất thì giờ »

Les Echos nhận xét, ngưng bắn giữa Iran và Hoa Kỳ kéo dài chưa đầy ba tuần lễ thì đêm thứ Ba rạng sáng thứ Tư, Iran đã oanh kích nhiều tàu dầu trong đó có một tàu của Qatar và một của Ả Rập Xê Út, gần eo biển Hormuz. Washington trả đũa ngay : Donald Trump loan báo hủy lệnh cho phép Teheran bán dầu lửa, và quân đội Mỹ lập tức oanh tạc các mục tiêu Iran trong đêm. Tổng thống Mỹ khẳng định việc ngưng bắn đã « kết thúc », « Thương lượng với họ chỉ mất thời giờ, đó là những kẻ dối trá ».

Bộ chỉ huy Mỹ ở Trung Đông (Centcom) loan báo đã oanh kích hơn 80 mục tiêu, trong đó có « trên 60 xuồng của Vệ binh Cách mạng tại eo biển Hormuz và lân cận ». Những cơ sở hạ tầng quân sự, hệ thống phòng không, địa điểm hỏa tiễn địa-không và phóng drone, thiết bị cảng và giám sát duyên hải… của Iran bị nhắm đến. Nhiều tiếng nổ được nghe thấy ở các thành phố cảng như Sirik, đảo Qeshm, Bandar Abbas.

Lập tức giá dầu Brent lên gần 80 đô la. Cuộc leo thang mới này dội gáo nước lạnh cho các nhà đầu tư đang trông đợi tiến triển của đàm phán, giao thông hàng hải bình thường trở lại và dầu thô Iran tham gia thị trường. Nguy cơ lạm phát quay lại, thị trường chứng khoán sụt giảm. Có vẻ như mèo lại hoàn mèo : Iran chối bỏ mọi trách nhiệm, tố cáo Hoa Kỳ vi phạm thỏa thuận. Hơn nữa, Teheran có vẻ không ngại khiêu khích khi tấn công vào tàu của Qatar, một trong hai nước đang làm trung gian đàm phán. Chính quyền Trump chỉ mong muốn rút hàng không mẫu hạm khỏi Trung Đông để tập trung cho cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11, nhưng tình hình hiện nay khiến không thể không hành động.

Eo biển Hormuz : Cuộc khủng hoảng năng lượng lớn nhất lịch sử

Trên khía cạnh kinh tế, trả lời Libération, ông Fatih Birol, giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) có trụ sở tại Paris nhận định « Lòng tin nơi eo biển Hormuz đã bị xói mòn ». Ông đánh giá đây là « cuộc khủng hoảng năng lượng trầm trọng nhất trong lịch sử ». Các nước sẽ gia tăng tìm kiếm độc lập năng lượng, ưu tiên cho các đối tác khả tín, và xét lại tận gốc chiến lược của mình.

Cho đến nay thế giới đã trải qua ba cú sốc năng lượng : khủng hoảng dầu lửa năm 1973, năm 1979, và Nga xâm lăng Ukraina năm 2022. Số lượng dầu khí mất đi trong cuộc chiến Trung Đông lần nay lớn hơn cả ba cuộc khủng hoảng trên cộng lại. IEA đã kích hoạt ba đòn bẩy. Thứ nhất là đưa ra thị trường một lượng dầu lớn nhất lịch sử gồm 400 triệu thùng dầu, từ kho dự trữ khẩn cấp của 32 nước thành viên. Quyết định này được các nước nhất trí, đó là thành công lớn trong thế giới đầy chia rẽ hiện nay. Ngay sau đó giá giảm bớt 20 đô la một thùng. Thứ hai là cùng với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) cố giúp các quốc gia đang phát triển, đặc biệt Châu Á-Thái Bình Dương bị ảnh hưởng nhiều nhất. Thứ ba, khuyến khích người tiêu thụ tiết kiệm năng lượng, làm việc từ xa, hay giao thông công cộng miễn phí, hơn 40 nước đã áp dụng chính sách này.

Sự khả tín của đối tác nay quan trọng hơn giá cả

Việc phong tỏa eo biển Hormuz, nơi 80 đến 90 % dầu lửa và khí đốt cho châu Á phải đi qua, khiến nhiều nhà lãnh đạo châu lục này phải nghĩ đến việc đa dạng hóa nguồn cung. Từ lâu IEA vẫn khuyên không nên bỏ tất cả trứng vào một giỏ, vì nhà xuất khẩu năng lượng luôn lợi dụng vị thế làm đòn bẩy chính trị. Châu Âu đã từng sai lầm khi chuyển sự lệ thuộc từ Trung Đông sang Nga. Một số quốc gia vùng Vịnh đã lập những tuyến đường thay thế cho eo biển Hormuz. Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất lập các kho dự trữ ngoài khu vực tại Ấn Độ, Nhật Bản.

Cũng như sau cú sốc dầu lửa thập niên 70, các chính phủ và kỹ nghệ sẽ tìm ra những giải pháp. Chẳng hạn kỹ nghệ nguyên tử dân dụng được khai sinh, hay trước đây chạy 100 kilomet tốn 20 lít xăng giờ chỉ còn 10 lít. Năng lượng tái tạo, nguyên tử, xe hơi điện phát triển sẽ tác động trở lại thị trường dầu lửa. Các nước cũng thay đổi đối tác về năng lượng, điều quan trọng nhất hiện nay là lòng tin địa chính trị. Nếu muốn xây dựng một nhà máy điện nguyên tử, giờ đây người ta có thể chọn lựa công nghệ đắt hơn nếu tin rằng đối tác này sẽ không lợi dụng để gây áp lực.

NATO và trận mưa hợp đồng cho kỹ nghệ quốc phòng châu Âu

Trong khi đó tại hội nghị thượng đỉnh ở Ankara, Les Echos ghi nhận « NATO dốc hàng loạt hợp đồng drone, phi cơ radar, A400M, hỏa tiễn…cho kỹ nghệ châu Âu ». Hàng chục tỉ đô la đầu tư được tổng thư ký Mark Rutte để gây ấn tượng với tổng thống Trump, chứng minh rằng châu Âu đang nỗ lực hơn cho quốc phòng.

Mark Rutte cũng muốn chứng tỏ kỹ nghệ quốc phòng châu Âu nay có thể cạnh tranh với Mỹ. Một nhà ngoại giao thổ lộ, châu Âu không thể tiếp tục tình trạng Hoa Kỳ đòi hỏi đầu tư nhiều hơn và mua vũ khí của Mỹ, nhưng rốt cuộc không giao được. Dự án mang tính biểu tượng nhất là mua 10 phi cơ thám sát GlobalEye trị giá khoảng 5 tỉ đô la của tập đoàn Thụy Điển Saab, thay cho những chiếc Awacs cũ của Boeing. Đây là loại phi cơ chỉ huy đầy thiết bị điện tử, viễn thông và radar. Tổng thư ký NATO cũng hứa hẹn một liên minh gồm 7 nước Pháp, Bỉ, Croatia, Ba Lan, Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ và Anh để lập phi đội Airbus A400M, loại phi cơ đa nhiệm tiếp liệu trên không.

Một ví dụ khác : Đan Mạch, Phần Lan, Đức, Na Uy sẽ mua 5 drone giám sát tầm xa MQ-4C Triton của tập đoàn Mỹ Northrop Grumman, và trong 5 năm tới đầu tư trên 40 tỉ đô la cho năng lực chống drone. Các dự án khác gồm các cụm vệ tinh, tấn công tầm xa…tổng cộng 50 tỉ đô la. Mark Rutte đánh giá các đồng minh đã tiến rất xa, chi quốc phòng đã gần 4 % tổng sản phẩm nội địa.

Tại diễn đàn kỹ nghệ vũ khí NATO, tổng thống Ukraina khẩn thiết đưa ra lời kêu gọi triển khai nhanh chóng hỏa tiễn đạn đạo. Kiev nay một mình hạ được 90 % số drone Shahed và một phần lớn hỏa tiễn hành trình của Nga phóng sang, nhưng về đạn đạo cần sớm có giải pháp. Le Figaro dẫn lời Volodymyr Zelensky : « Châu Âu cần có hệ thống phòng vệ riêng để chống hỏa tiễn đạn đạo, không thể đợi đến năm 2030 ». Ông mong mỏi đồng minh tỏ ra quyết tâm hơn để trợ giúp Ukraina trong lãnh vực này, khẳng định « Tất cả những vũ khí còn lại chúng tôi đều tự sản xuất được », đặc biệt là drone.

Les Echos ghi nhận, đến Ankara, như thường lệ, Donald Trump vẫn đánh đồng Nga và Ukraina, và lại nhắc rằng Đan Mạch không có khả năng quản lý Groenland… Nhật báo nhấn mạnh đến ưu thế quân sự của Ukraina mang lại cho NATO.

Chuyến thăm Syria lịch sử của tổng thống Pháp bị khủng bố khuấy động

Về phía Pháp, Le Figaro đề cập đến « Một ngày sôi động của Macron tại Damas ». Vài phút sau khi đoàn xe của ông vừa đến Dinh tổng thống để có cuộc gặp lịch sử với Ahmed Al-Sharaa, hai vụ nổ đã xảy ra gần khách sạn Four Seasons nơi ông lưu trú, làm 18 người bị thương. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm, nhưng theo các nguồn tin địa phương được Les Echos ghi nhận, có thể là do các phe thân cận với chính quyền cũ.

Đây là một sự kiện gây ấn tượng mạnh mang tính biểu tượng, nhưng Emmanuel Macron vẫn giữ nguyên lịch trình như thể không có chuyện gì xảy ra. Macron viết trên X : « Không gì có thể dập tắt khát vọng của người dân Syria được sống trong một đất nước có chủ quyền, an toàn, đa nguyên và thống nhất. Chuyến thăm của tôi vẫn tiếp tục ». Ông khẳng định Pháp sẵn sàng giúp Syria chống khủng bố.

Les Echos nhấn mạnh « Tại Damas, Emmanuel Macron mở ra một chương mới về kinh tế giữa Pháp và Syria ». Tổng thống Pháp muốn kết thúc 15 năm cắt đứt ngoại giao và đặt cược vào việc bình thường hóa quan hệ Pháp-Syria. Diễn đàn kinh tế tập trung vào việc tái thiết Syria và hành lang chiến lược với sự hiện diện của hai nguyên thủ, đặt ra các vấn đề về việc Pháp giúp cấu trúc lại hệ thống ngân hàng, tuân thủ các quy định quốc tế, huy động nguồn tài chánh. Nhiều bản ghi nhớ đã được ký kết. Tham vọng của quan hệ đối tác chiến lược vừa thiết lập là đặt Syria trở lại thành nhân tố chính trong những trao đổi ở khu vực.

Marine Le Pen : Bị cáo kiêm ứng cử viên tổng thống

Cũng liên quan đến Pháp, cái tên Marine Le Pen chiếm nhiều giấy mực nhất trên mặt báo hôm nay. Les Echos chạy tít trang nhất « Bị kết án và là ứng cử viên », Libération đăng ảnh thủ lãnh đảng cực hữu với dòng tít « Người phụ nữ bất chấp tất cả », Le Figaro chạy tựa « Marine Le Pen lại tấn công vào Élysée và đưa lên tòa phá án ».

Les Echos dự báo cuộc bầu cử tổng thống sắp tới sẽ là một « cuộc đối đầu ác liệt ». Lần thứ 9 kể từ năm 1974, có một ứng cử viên mang tên Le Pen và lần đầu tiên ứng cử đảng cực hữu có khả năng chiến thắng. Tư pháp đã có quyết định khôn ngoan là không ngăn trở, và Marine Le Pen đã chọn việc đại diện đảng Tập Hợp Dân Tộc (RN) ra tranh cử. Có thể nói rằng phán quyết được cân đong đo đếm đến từng milimet cho lịch trình tranh cử.

Bản án phúc thẩm khá nghiêm khắc : một năm tù giam với biện pháp đeo vòng điện tử vì tội biển thủ công quỹ từ 2009 đến 2016. Như vậy có nghĩa là bà có tội, trong khi đảng của bà không ngừng đòi hỏi trừng phạt những kẻ phạm tội. Marine Le Pen quyết định vẫn tranh cử đồng thời đưa vụ việc lên tòa phá án để tránh đeo vòng điện tử ít nhất đến tháng Giêng sang năm. Nhưng giữa bà và Jordan Bardella có nhiều điểm khác biệt về châu Âu, hưu trí, đánh thuế các công ty lớn. Phán quyết ngày 07/07 đã được chờ đợi từ lâu, đánh dấu sự khởi đầu của cuộc chạy đua cho đến tháng Tư sang năm, của một đảng cực hữu có khả năng chiếm được 35 % đến 40 % trong vòng đầu – điều chưa từng xảy ra, gấp đôi đối thủ đứng nhì hiện nay là Edouard Philippe.

Kiện lên tòa phá án : Quyết định đầy rủi ro

La Croix dẫn lời giáo sư công pháp Mathieu Carpentier nhận định, tòa phá án không phán quyết về nội dung vụ án, mà chỉ có thẩm quyền « kiểm tra xem các quy tắc pháp luật đã được áp dụng đúng đắn hay chưa ». Nếu tòa phá án bác bỏ phán quyết của tòa phúc thẩm, một phiên tòa phúc thẩm mới sẽ được tổ chức, do các thẩm phán khác xét xử. Phiên tòa này không thể diễn ra trước cuộc bầu cử tổng thống, và Marine Le Pen sẽ vẫn được coi là vô tội cho đến khi có phán quyết cuối cùng.

Tuy nhiên, theo một số chuyên gia kịch bản khả dĩ nhất là phán quyết của tòa phúc thẩm sẽ không bị bác bỏ, và bản án dành cho Marine Le Pen sẽ trở thành án chung thẩm. Bà có thể tranh cử nhưng vẫn phải chấp hành án tù một năm dưới sự giám sát điện tử, và có thể phải đeo vòng kiểm tra trong những tháng cuối cùng của chiến dịch tranh cử. Vấn đề là những người soạn thảo Hiến pháp của nước Pháp chưa bao giờ tưởng tượng rằng người dân Pháp có thể bầu chọn một người đang thụ án.

Xã luận Le Figaro nói về « Rủi ro của một thách thức ». Quyết định của tòa phúc thẩm trong vụ án về vụ lạm dụng trợ cấp châu Âu của thủ lãnh đảng Tập Hợp Dân Tộc (RN) là rất khôn khéo. Các thẩm phán không « bắn phát súng ân huệ vào Marine Le Pen », để ngỏ cho bà khả năng ra tranh cử tổng thống, nhưng đồng thời buộc phải đeo vòng điện tử, dù bản án đã được giảm nhẹ. Marine Le Pen từ chối chấp nhận, tiếp tục kêu oan và đệ đơn lên tòa phá án, nhưng như vậy nguy cơ bị cấm tranh cử chỉ bị hoãn lại mà thôi. Trong nhiều tuần qua, giả thuyết thay thế Marine Le Pen bằng Jordan Bardella hầu như được tất cả chấp nhận. Một bên là quá khứ, dân túy ; bên kia là tương lai, là dân tộc chủ nghĩa. Cặp Le Pen-Bardella nay trở lại hình thức cũ, ứng cử viên sống sót nay muốn leo lên chức vụ tột đỉnh bằng mọi giá.

Đăng ngày: 09/07/2026 - 11:39

3 phút Thời gian đọc

Trong cuộc gặp với tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky bên lề thượng đỉnh NATO tại Ankara, nguyên thủ Mỹ nói : « Chúng tôi sẽ cấp cho các vị giấy phép sản xuất tên lửa Patriot. Như vậy, các vị sẽ không thể phàn nàn rằng chúng tôi không cung cấp đủ nữa ».

Tổng thống Mỹ không nêu rõ các điều kiện hoặc thời hạn để cấp phép. Tập đoàn liên quan cũng chưa được thông báo. Tuy nhiên, theo ông Trump, « mọi chuyện sẽ sớm được dàn xếp ». Hiện cũng chưa rõ liệu Ukraina có khả năng sản xuất những tên lửa đắt tiền này trong thời gian ngắn hay không. Còn tổng thống Ukraina bày tỏ tin tưởng trên mạng X rằng « các nhóm đàm phán » của hai bên « sẽ nhanh chóng theo dõi tất cả các điểm đã được thảo luận hôm nay ».

Theo AFP, thái độ và phát biểu của tổng thống Mỹ khác hoàn toàn so với những căng thẳng tại Phòng Bầu Dục vào tháng 02/2025. Chính ông Trump xác nhận điều này với lời nói đùa « chúng ta đã phát triển được mối quan hệ tốt. Thật khó tin, phải không ! » Tuyên bố của thượng đỉnh NATO, bế mạc ngày 08/07, cũng đi theo chiều hướng này. Toàn bộ 32 nước NATO khẳng định « sự ủng hộ kiên định đối với Ukraina, quốc gia góp phần vào an ninh xuyên Đại Tây Dương ». Đây là kết quả của chiến lược « không làm phật lòng » nguyên thủ Mỹ, theo tường trình của đặc phái viên RFI Julien Chavanne tại Ankara :

« Họ đã hiểu cách đối phó với Donald Trump kể từ khi ông trở lại nắm quyền. Việc không phản ứng trước mỗi hành động khiêu khích của tổng thống Mỹ là điều chúng ta thấy rõ ở Ankara. Khi ông Trump đả kích Tây Ban Nha, Madrid phản ứng mà không làm leo thang căng thẳng. Điều tương tự cũng xảy ra khi tổng thống Mỹ bày tỏ tức giận đối với NATO, hoặc khi ông lại đe dọa chiếm Groenland. Các phái đoàn châu Âu không hề hoảng loạn, họ hiểu rằng Donald Trump trước hết đang hướng đến cử tri ủng hộ ông. Và trên hết, họ hiểu rằng nên kỳ vọng ít hơn từ tổng thống Mỹ. Không thể kiểm soát Donald Trump, các đồng minh của ông đã học cách lèo lái. Và kết quả ở Ankara là thông cáo kết thúc hội nghị không có bất kỳ sửa đổi nào và đoàn kết trong khối NATO được bảo toàn ».

Nga lên án NATO ủng hộ Ukraina là « quyết định vô trách nhiệm »

Ngay sau khi NATO cam kết ủng hộ Ukraina, bộ Ngoại Giao Nga lên án « những quyết định vô trách nhiệm có thể dẫn đến thảm họa » và cáo buộc NATO đang « tái vũ trang châu Âu ».

Trên thực địa, Nga tận dụng tình trạng Ukraina thiếu nghiêm trọng các loại tên lửa đánh chặn do Mỹ sản xuất để tiếp tục oanh kích Kiev và nhiều thành phố ở Ukraina bằng tên lửa đạn đạo và drone trong suốt ngày 08/07. Ba người thiệt mạng và 13 người bị thương trong các vụ oanh kích. Ukraina thông báo đã vô hiệu hóa được 72 drone của Nga.

Matxcơvơ cũng thông báo bắn chặn 72 drone của Ukraina trong đêm 08-09/07. Drone của Ukraina đã tấn công hai tàu dầu của Nga ở biển Azov (phía nam) và gây hỏa hoạn cho một bể chứa dầu của công ty Tver Oil Base ở tỉnh Tver (phía đông). Đến sáng 09/07, đám cháy đã được khống chế.

Ông Trump cảnh báo kịch bản xấu nếu Iran không dừng tấn công tàu thuyền

Ngày 8-7, Tổng thống Donald Trump cảnh báo Mỹ sẽ gia tăng đáng kể các đợt không kích nhằm vào Iran nếu Tehran tiếp tục tấn công tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, theo Hãng tin AFP.

"Đây là hành động đáp trả vụ Iran tấn công các tàu thuyền hôm qua. Nếu điều đó còn tái diễn, mọi chuyện sẽ còn tồi tệ hơn nhiều!" - ông Trump viết trên mạng xã hội, kèm theo bức ảnh dường như ghi lại cảnh một địa điểm ở Iran bị ném bom.

Cũng trong ngày 8-7, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã điện đàm với Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, trong đó hai bên "nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng các biện pháp ngoại giao để giải quyết các vấn đề trong khu vực, đồng thời khẳng định sự cần thiết phải duy trì liên lạc và phối hợp nhằm ngăn căng thẳng tiếp tục leo thang".

Nhiều tiếng nổ dọc bờ biển Iran khi Mỹ thực hiện các cuộc tấn công mới

Vào khoảng 4h30 sáng 9-7 (theo giờ Việt Nam), Hãng tin AFP tường thuật: Nhiều tiếng nổ đã vang lên dọc bờ biển Iran khi Mỹ mở đợt không kích mới nhằm vào nước này vào cuối ngày 8-7 theo giờ địa phương.

Theo Hãng thông tấn IRNA, tiếng máy bay chiến đấu gầm rú trên bầu trời đảo Kish, trong khi hàng loạt vụ nổ làm rung chuyển các thành phố cảng Bandar Abbas, Konarak và Chabahar. Một số khu vực cũng bị mất điện sau các cuộc tấn công.

Trên nền tảng X, Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết các lực lượng nước này "đã bắt đầu tiến hành thêm các cuộc tấn công nhằm vào Iran để tiếp tục làm suy giảm năng lực của họ trong việc đe dọa tự do hàng hải tại eo biển Hormuz".

CENTCOM nói rằng Washington đang "buộc Iran phải chịu trách nhiệm về các hành động gây hấn vô cớ gần đây nhằm vào tàu thuyền thương mại".

Nga chỉ trích các cam kết của NATO dành cho Ukraine là "vô trách nhiệm"

Ngày 8-7, Nga chỉ trích các cam kết mà Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đưa ra dành cho Ukraine tại hội nghị thượng đỉnh ở Thổ Nhĩ Kỳ, bao gồm những khoản viện trợ quốc phòng trị giá hàng tỉ euro. Họ cáo buộc các quốc gia châu Âu đang chuẩn bị cho "một cuộc xung đột vũ trang với Nga", theo Hãng tin AFP.

Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Nga cáo buộc các nước thành viên NATO đưa ra "những quyết định vô trách nhiệm có thể dẫn đến thảm họa", đồng thời cho rằng liên minh này đang tập trung vào việc "quân sự hóa lục địa châu Âu".

Mỹ sẽ đưa Syria khỏi danh sách tài trợ khủng bố

Ngày 8-7, Mỹ thông báo sẽ đưa Syria ra khỏi danh sách các quốc gia tài trợ khủng bố, chấm dứt việc gắn mác đã tồn tại nhiều thập kỷ và là rào cản lớn đối với hoạt động đầu tư vào nước này. Đây được xem là động thái mới thể hiện sự tin tưởng của Washington đối với nhà lãnh đạo Ahmed al-Sharaa, theo Hãng tin AFP.

Ngoại trưởng Marco Rubio đã thông báo quyết định này tới Quốc hội Mỹ. Quyết định sẽ có hiệu lực sau 45 ngày, trừ khi các nghị sĩ ngăn chặn - kịch bản được đánh giá khó có khả năng xảy ra.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump gặp ông Sharaa bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ. Ông Sharaa đang nỗ lực xây dựng hình ảnh là người có thể đoàn kết đất nước sau khi ông Assad bị lật đổ vào năm 2024.

Tòa phá án Pháp chuyển vụ kiện chất độc da cam lên cấp xét xử cao nhất

Ngày 8-7, Tòa phá án Pháp đã quyết định chuyển vụ kiện của bà Trần Tố Nga đối với các tập đoàn hóa chất Mỹ từng sản xuất chất khai quang da cam sang Đại hội đồng toàn thể để xem xét. Đây là cấp xét xử cao nhất của Tòa phá án, chỉ được triệu tập đối với những vụ việc đặt ra các vấn đề pháp lý có ý nghĩa nguyên tắc hoặc cần thống nhất cách áp dụng pháp luật.

Theo phóng viên TTXVN tại Paris, quyết định trên được đưa ra sau phiên xem xét đơn kháng nghị của bà Trần Tố Nga hôm 16-6. Trước đó, Tòa án Evry năm 2021 và Tòa phúc thẩm Paris năm 2024 đều bác đơn kiện với lý do các doanh nghiệp bị kiện được hưởng quyền miễn trừ tài phán vì hành động theo yêu cầu của Chính phủ Mỹ trong thời kỳ chiến tranh.

Tại phiên điều trần, đại diện Viện công tố thuộc Tòa phá án đề nghị hủy bản án của Tòa phúc thẩm Paris, qua đó tạo điều kiện để tòa án xem xét các yêu cầu khởi kiện của bà Trần Tố Nga. Theo đại diện Viện công tố, các doanh nghiệp không hành động thay mặt Nhà nước Mỹ mà chỉ hoạt động vì lợi ích của bên đặt hàng, do đó không đương nhiên được hưởng quyền miễn trừ tài phán.

Trong quyết định công bố ngày 8-7, các thẩm phán của Tòa phá án nhận định vụ việc đặt ra "một vấn đề mang tính nguyên tắc", cần được Đại hội đồng toàn thể xem xét để đưa ra quan điểm thống nhất. Theo quy định, Đại hội đồng toàn thể gồm Chánh án Tòa phá án cùng các thẩm phán đại diện cho tất cả các tòa chuyên trách, là cơ quan xét xử có thẩm quyền cao nhất của Tòa phá án đối với những vụ việc đặc biệt quan trọng.

Thâm hụt thương mại của Mỹ tăng trở lại trong tháng 5

Sau 3 tháng giảm liên tiếp, thâm hụt thương mại hàng hóa và dịch vụ của Mỹ trong tháng 5 tăng mạnh lên 77,6 tỉ USD, mức cao nhất trong hơn một năm.

Phóng viên TTXVN tại Washington dẫn số liệu do Bộ Thương mại Mỹ công bố cho hay tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ trong tháng 5 của Mỹ đạt 395,3 tỉ USD, tăng 3,3% so với tháng 4. Mỹ nhập khẩu nhiều hơn các mặt hàng điện tử, bán dẫn, viễn thông và các thiết bị khác phục vụ xây dựng các trung tâm dữ liệu mới. 

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ giảm 3,2%, xuống còn 317,7 tỉ USD, đặc biệt giảm ở nông sản, kim loại trong khi xuất khẩu dầu thô và khí đốt tăng mạnh.

Sự kết hợp giữa nhập khẩu tăng mạnh và xuất khẩu giảm đã khiến thâm hụt thương mại trong tháng 5 tăng hơn 42% so với tháng trước đó.

Phát biểu trước cuộc gặp riêng với Tổng thống Ukraine Zelensky ngày 8/7, Tổng thống Mỹ Trump nói: “Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sẽ gặp gỡ. Và điều gì đó tích cực sẽ xảy ra. Tôi hy vọng điều đó sẽ sớm xảy ra”.

Đáng chú ý, ông Trump cho biết, ông Putin đã yêu cầu gặp ông Zelensky tại Mátxcơva, nhưng tổng thống Mỹ đã bác bỏ ý tưởng này.

“Một trong những điều chúng tôi đã trao đổi với ông Putin, là: Ông muốn gặp ở đâu? Và ông ấy nói: Lý tưởng nhất là ở Mátxcơva”, ông Trump kể lại, nhưng cho rằng điều đó không khả thi.

Cũng trong cuộc tiếp xúc với báo giới, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết, ông nghĩ rằng điều kiện của Nga để chấm dứt giao tranh đã thay đổi, vì nỗ lực quân sự của Nga đang suy yếu.

“Tôi không biết điều kiện hiện tại của Nga để chấm dứt xung đột là gì. Tôi nghĩ rằng chúng đã thay đổi, vì thời gian đầu, họ mạnh hơn. Nhưng giờ đây, tôi nghĩ họ đang mất thế chủ động trên chiến trường”, ông Zelensky nói.

Ông Zelensky lưu ý, rằng Ukraine đã tự vệ bằng những tiến bộ trong kỹ thuật tác chiến bằng máy bay không người lái và công nghệ quân sự, vì công nghệ đã trở nên quan trọng hơn sức người đơn thuần.

Trước đó, hôm thứ Hai, Cuba đã trải qua một đợt mất điện trên phạm vi toàn quốc, lần thứ 3 trong năm nay. Mặc dù đến cuối ngày thứ Ba, các giới chức cho biết phần lớn các vùng của Cuba đã được kết nối trở lại với lưới điện quốc gia, nhưng nhiều khu vực vẫn chưa có điện, vì hòn đảo không có đủ nhiên liệu để vận hành hệ thống.

Theo ghi nhận từ hãng tin Reuters, hàng trăm người dân mệt mỏi tại các khu dân cư ngoại ô La Habana đã xuống đường. Những người khác ngồi trước cửa nhà hoặc trên vỉa hè giữa đêm oi bức, chơi cờ domino hoặc trò chuyện với hàng xóm trong lúc chờ điện được khôi phục.

Theo giới chức Cuba và Mỹ, các cuộc đàm phán giữa hai nước hiện vẫn rơi vào bế tắc. Phát biểu trong phiên tranh luận về các lệnh trừng phạt của Mỹ tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hôm thứ Ba, đại sứ Mỹ Michael Waltz cho rằng chính phủ Cuba phải chịu trách nhiệm về tình trạng thiếu điện. Ông tuyên bố: "Hãy thay đổi cách điều hành và đem ánh sáng trở lại cho người dân." Mỹ kêu gọi Cuba tổ chức các cuộc bầu cử dân chủ và trả tự do cho những tù nhân chính trị.

Về phần mình, Cuba cho rằng các lệnh trừng phạt của tổng thống Mỹ Donald Trump vi phạm luật pháp quốc tế, cũng như vi phạm các quyền con người cơ bản của người dân trên đảo. Phần lớn các quốc gia phát biểu tại cuộc tranh luận đều kêu gọi Washington chấm dứt lệnh cấm vận và dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đã làm tê liệt nền kinh tế của Cuba.

Theo TASS, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova ngày 8/7 đã đưa ra bình luận về việc Ukraine từ chối đề xuất ngừng bắn tạm thời ở thành phố Konstantinovka để nhận lại thi thể binh sĩ tử trận.

"Kiev đã từ chối nhận lại binh lính của mình. Họ không nhận lại tù binh, thi thể binh sĩ hay những người bị thương. Đây là điều chưa từng có tiền lệ, chưa từng xảy ra trong lịch sử. Từ trước tới nay, việc tiếp nhận thi thể các binh sĩ đã hy sinh trên chiến trường luôn được coi là nghĩa vụ bắt buộc. Bằng mọi cách, các bên sẽ đạt được thỏa thuận thu hồi hoặc trao trả thi thể", bà Zakharova cho biết.

Trước đó, Bộ Quốc phòng Nga xác nhận Ukraine đã từ chối tham gia vào kế hoạch bàn giao thi thể các binh sĩ thiệt mạng trong các cuộc giao tranh tại Konstantinovka - thành trì chiến lược ở Donetsk.

Theo giới quan sát, Konstantinovka là một trong những thành phố then chốt thuộc "vành đai pháo đài" ở miền đông Ukraine, cùng với Sloviansk và Kramatorsk. Ở thời điểm hiện tại, chính quyền Kiev vẫn phủ nhận việc thành phố này đã thất thủ.

Ukraine tập kích hàng loạt tàu dầu của Nga ở Biển Azov

Theo Kyiv Independent, Chỉ huy lực lượng UAV Ukraine Robert Brovdi ngày 8/7 đã thông báo về việc quân đội nước này tấn công 9 tàu chở dầu thuộc "hạm đội bóng tối của Nga" trong ngày qua.

UAV Ukraine tập kích hàng loạt tàu chở dầu của Nga. Video: Kyiv Independent

"Tính trong vòng 72 giờ qua, chúng tôi đã tập kích thành công tổng cộng 19 tàu chở dầu của Nga ở Biển Azov, bên cạnh đó là 1 tàu chở hàng và một phà ở bán đảo Crưm", ông Brovdi thông tin.

Ngoài tàu thuyền, các đơn vị UAV của Ukraine trong những ngày qua cũng tấn công một kho chứa nhiên liệu tại thành phố Kerch, một trung tâm hậu cần ở bán đảo Crưm và hai hệ thống phòng không S-400 "Triumf" của Nga, bao gồm một hệ thống ở tỉnh và một hệ thống tại Crưm.

Theo truyền thông Ukraine, "hạm đội bóng tối" là cụm từ chỉ các đội tàu chở dầu của Nga đang hoạt động bí mật để lách các lệnh cấm vận quốc tế.

Theo The Independent, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/7 đã chỉ đạo Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cắt đứt mọi hoạt động thương mại với Tây Ban Nha, đồng thời gọi nước này là "một đối tác tồi tệ" trong NATO.

"Tây Ban là một trường hợp vô vọng, một đối tác tồi tệ trong NATO. Họ không muốn gia tăng chi tiêu quốc phòng, họ không muốn tham gia. Tôi không muốn dính líu gì đến Tây Ban Nha, hãy cắt đứt toàn bộ quan hệ thương mại với họ. Họ đã kiếm rất nhiều tiền với Mỹ và rồi chúng ta sẽ thấy họ kiếm được ít hơn rất nhiều", ông Trump cho biết.

Tuyên bố của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi Tây Ban Nha từ chối thực hiện mục tiêu mới của NATO là nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP vào năm 2035. Trước đó, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez đã đạt được một ngoại lệ cho phép Madrid giới hạn mức đóng góp ở 2,1% GDP.

Sau phát biểu của ông Trump, Văn phòng Thủ tướng Sanchez đã nhanh chóng phản hồi, khẳng định tuyên bố của nhà lãnh đạo Mỹ là "điều thường thấy", nhấn mạnh rằng quan hệ xã hội, văn hóa và kinh tế giữa hai nước sẽ không thay đổi.

Trong thời gian qua, quan hệ giữa Washington và Madrid đã trở nên căng thẳng vì Tây Ban Nha từ chối cho quân đội Mỹ sử dụng không phận hay căn cứ trên lãnh thổ trong cuộc xung đột chống Iran.