Từ Vacxava, thông tín viên Adrien Sarlat tường trình:  

“Tuyên bố của tướng Christopher LaNeve hủy bỏ việc triển khai 4.000 binh sĩ Mỹ giáng một đòn mạnh vào Ba Lan. Giáp biên giới với Ukraina, Belarus và vùng lãnh thổ Kaliningrad của Nga, Ba Lan từ lâu vẫn dựa rất nhiều vào mối quan hệ mật thiết với Hoa Kỳ để bảo đảm khả năng phòng thủ. Nhưng đối với bộ trưởng đặc trách Chính sách Khu vực, Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, Ba Lan nay phải đối mặt với một thực tế mới. 

Bà nói: “Sự hiện diện của binh lính Mỹ ở Ba Lan là vì lợi ích của chúng ta với tư cách là đồng minh của Hoa Kỳ. Nhưng các quyết định được đưa ra bên kia Đại Tây Dương là như vậy, và chúng ta phải có đầu óc thực tế về cách mà tổng thống Trump hành động.” 

Về phần mình, thủ tướng Donald Tusk cố trấn an dư luận. Ông tuyên bố: “Tôi đã được xác nhận rằng những quyết định đó chỉ mang tính chất hậu cần và sẽ không ảnh hưởng đến khả năng răn đe của Ba Lan hoặc đến an ninh của mối quan hệ Mỹ-Ba Lan. Quan điểm của chính phủ là 5.000 binh sĩ Mỹ rút khỏi Đức vào đầu tháng 5 sẽ được điều chuyển đến Ba Lan, do đó việc triển khai thêm 4.000 binh sĩ sẽ trở nên không cần thiết''.

 Đối với bộ trưởng Quốc Phòng Ba Lan Władysław Marcin Kosiniak-Kamysz, việc tổ chức lại do Lầu Năm Góc thực hiện có thể ảnh hưởng đến loại lực lượng sẽ được triển khai hoặc đến sự phân bố địa lý của lực lượng này ở châu Âu, tuy nhiên, những thay đổi này không có nghĩa là Mỹ giảm quân số tại Ba Lan.

Về phần mình, Lầu Năm Góc từ chối bình luận hoặc giải thích về quyết định của họ.” 

Từ Bắc Kinh, thông tín viên Clea Broadhurst tường trình:

“Trong suốt chuyến thăm Bắc Kinh, Donald Trump đã cẩn thận tránh công khai đề cập đến Đài Loan. Nhưng trên chuyến bay trở về Washington, giọng điệu của ông đã thay đổi: “Tôi muốn nói với quý vị một điều. Tôi không muốn bất cứ ai ly khai để rồi chúng ta phải vượt qua 15.000 km để tham chiến. Đó không phải là điều tôi muốn. Tôi muốn họ bình tĩnh lại. Tôi muốn Trung Quốc bình tĩnh lại. Chúng ta không muốn tham chiến, và nếu các bên giữ nguyên trạng, tôi nghĩ Trung Quốc sẽ chấp nhận điều đó. Nhưng chúng ta không muốn bất cứ ai nói: ‘Hãy tuyên bố độc lập đi vì có Hoa Kỳ ủng hộ.’” 

Như vậy là ông Trump gần như nhắc lại nguyên văn chính sách giữ nguyên trạng mà Washington vẫn chủ trương trong nhiều thập niên qua: không chấp nhận Đài Loan chính  thức tuyên bố độc lập, nhưng cũng không chấp nhận một sự thống nhất cưỡng bức với Trung Quốc. 

Nhưng tổng thống Mỹ đưa ra những phát biểu nói trên ngay sau lời cảnh báo rất rõ ràng của ông Tập Cận Bình trong hội nghị thượng đỉnh. Chủ tịch Trung Quốc cảnh báo rằng nếu vấn đề Đài Loan “không được xử lý đúng đắn”, hai cường quốc có thể “xảy ra xung đột”. 

Một câu hỏi trọng tâm vẫn được đặt ra: Liệu Donald Trump có đi xa đến mức làm chậm lại, hoặc thậm chí ngăn chặn, các thương vụ bán vũ khí đã hứa với Đài Loan hay không? Bắc Kinh rõ ràng đang thúc đẩy Washington đi theo hướng đó. Những tháng tới sẽ cho thấy Washington sẵn sàng đi xa đến mức nào để duy trì sự ổn định mong manh trong quan hệ với Trung Quốc.”

Phản ứng của Đài Loan 

Sau lời cảnh báo của tổng thống Trump, chính phủ Đài Loan hôm nay tái khẳng định hòn đảo này là một quốc gia "độc lập". Trong một tuyên bố, bộ Ngoại Giao Đài Loan nhắc lại "Đài Loan là một quốc gia dân chủ, có chủ quyền và độc lập, không lệ thuộc vào Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa" và chính sách của Washington vẫn "không thay đổi".

Bộ Ngoại Giao Đài Loan nói thêm: “Về việc bán vũ khí giữa Đài Loan và Hoa Kỳ, đây không chỉ là cam kết của Hoa Kỳ đối với an ninh của Đài Loan, như đã được quy định rõ ràng trong Đạo luật Quan hệ Đài Loan, mà còn là một hình thức răn đe chung chống lại các mối đe dọa trong khu vực." Bộ Ngoại giao Đài Loan nhấn mạnh, kể từ năm 1982, một trong những nguyên tắc cốt lõi trong chiến lược của Hoa Kỳ là không "tham khảo ý kiến" Bắc Kinh về việc bán vũ khí cho Đài Loan.

Israel, Lebanon gia hạn ngừng bắn thêm 45 ngày

Sau hai ngày đàm phán do Mỹ làm trung gian tại Washington, Israel và Lebanon đã nhất trí gia hạn thỏa thuận ngừng bắn giữa hai nước.

Theo đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết lệnh ngừng bắn thiết lập từ ngày 16-4 sẽ được kéo dài thêm 45 ngày, để tạo điều kiện cho các cuộc thương lượng tiếp theo. Thỏa thuận cũ dự kiến hết hiệu lực ngày 18-5.

Dù có lệnh ngừng bắn trong thời gian qua, hai bên vẫn tiếp tục giao tranh nhỏ lẻ tại miền nam Lebanon, nơi quân đội Israel duy trì "vùng an ninh" của mình.

Lebanon cho biết mục tiêu ưu tiên là chấm dứt hoàn toàn giao tranh, trong khi Israel yêu cầu Hezbollah phải giải giáp trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình lâu dài nào.

Mỹ cũng thông báo sẽ mở thêm một "kênh đàm phán an ninh" tại Lầu Năm Góc cuối tháng 5 và tiếp tục tổ chức các cuộc đàm phán chính trị vào đầu tháng 6.

Ông Trump cảnh báo Đài Loan không nên tuyên bố độc lập

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15-5 đã tuyên bố phản đối việc Đài Loan tuyên bố độc lập chính thức, sau chuyến thăm Trung Quốc và hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình hai ngày qua, Hãng thông tấn AFP đưa tin.

Trả lời Đài Fox News trên chuyên cơ Air Force One, ông Trump cho biết ông không muốn Mỹ bị kéo vào một cuộc chiến vì Đài Loan.

"Tôi không muốn thấy ai đó tuyên bố độc lập, để rồi khiến chúng tôi phải đi 9.500 dặm (hơn 14.000km) để tham chiến. Tôi không muốn điều đó", ông nói, kêu gọi cả Bắc Kinh lẫn Đài Bắc nên "hạ nhiệt".

Phát biểu trên được đưa ra sau khi ông Tập cảnh báo vấn đề Đài Loan có thể đẩy Mỹ và Trung Quốc vào "xung đột" nếu xử lý sai cách.

Mỹ vẫn duy trì quan hệ không chính thức chặt chẽ với Đài Loan và đã bán cho hòn đảo này lượng vũ khí hiện đại trị giá hàng tỉ USD với sự ủng hộ của cả hai đảng, song vẫn giữ thái độ "mập mờ" về việc liệu có can thiệp quân sự nếu Trung Quốc tấn công hòn đảo hay không.

Ông Zelensky tuyên bố đáp trả Nga sau vụ tấn công khiến 24 người chết ở Kiev

Theo Hãng tin Reuters, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 15-5 tuyên bố sẽ đáp trả Nga sau vụ tấn công bằng tên lửa vào một khu chung cư ở Kiev khiến 24 người thiệt mạng, trong đó có 3 trẻ em.

Đây là đợt oanh kích dữ dội nhất của Nga nhằm vào Ukraine trong năm nay.

Ông Zelensky đã đến hiện trường tại quận Darnytskyi để đặt hoa tưởng niệm các nạn nhân, đồng thời họp với giới chức quân sự và tình báo về kế hoạch phản công bằng các đòn tấn công tầm xa.

Giới chức Ukraine cho biết Nga đã phóng hơn 1.500 máy bay không người lái (drone) cùng hàng chục tên lửa vào nước này trong hai ngày liên tiếp. Kiev tuyên bố ngày 15-5 là ngày quốc tang, với nhiều sự kiện giải trí bị hủy hoặc hoãn lại.

Anh dự kiến tăng mạnh chi tiêu quốc phòng

Thủ tướng Anh Keir Starmer được cho là sẽ phê duyệt kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng thêm 18 tỉ bảng Anh (24 tỉ USD) ngay trong tuần tới, trong bối cảnh ông đối mặt áp lực chính trị ngày càng lớn, theo báo The Times ngày 15-5.

Chính phủ Anh cho biết kế hoạch vẫn đang được hoàn thiện và sẽ sớm công bố. Gói đầu tư mới được kỳ vọng giúp quân đội nhanh chóng tiếp cận thiết bị và công nghệ hiện đại, đồng thời hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Động thái này diễn ra sau một tuần đầy biến động với ông Starmer, khi Bộ trưởng Y tế Wes Streeting từ chức và chỉ trích ông thiếu tầm nhìn lãnh đạo. Hiện có khoảng 100 nghị sĩ đang gây sức ép yêu cầu Thủ tướng Starmer từ chức.

Theo The Times, kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng từng bị trì hoãn nhiều tháng do lo ngại về khả năng tài chính, dù một nguồn tin khẳng định kế hoạch này "hoàn toàn khả thi".

Boeing xác nhận Trung Quốc cam kết mua 200 máy bay

Tập đoàn Boeing ngày 15-5 xác nhận Trung Quốc đã cam kết mua 200 máy bay, sau chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Mỹ Donald Trump, theo Hãng tin AFP.

Trong tuyên bố, Boeing cho biết chuyến đi đã giúp hãng "mở lại thị trường Trung Quốc" cho các đơn đặt hàng máy bay. CEO Boeing Kelly Ortberg cũng tham gia phái đoàn Mỹ tới Trung Quốc.

Theo Boeing, đây mới là cam kết ban đầu và hãng kỳ vọng sẽ có thêm các đơn hàng tiếp theo. Công ty gửi lời cảm ơn đến chính quyền ông Trump vì đã góp phần thúc đẩy thỏa thuận.

Trước đó, ông Trump tiết lộ Trung Quốc có thể đặt mua tới 750 máy bay nếu Boeing hoàn thành tốt đợt giao 200 chiếc đầu tiên.

Ông gọi đây có thể là "đơn hàng lớn nhất từ trước đến nay".

Đơn hàng gần nhất của Trung Quốc với Boeing diễn ra năm 2017, khi Bắc Kinh đặt mua 300 máy bay trong thương vụ trị giá khoảng 37 tỉ USD.

Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) sẽ đẩy nhanh dự án xây dựng tuyến ống dẫn dầu mới trong bối cảnh eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng.

Trong cuộc phỏng vấn với đài Fox ngày 14/5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã nhận định rằng Ukraine hiện là quốc gia có quân đội "mạnh nhất châu Âu" nhờ sự kết hợp giữa khí tài do phương Tây viện trợ và kinh nghiệm chiến đấu thực tế trong nhiều năm.

"Lực lượng vũ trang Ukraine hiện là quân đội tinh nhuệ và hùng mạnh nhất trên toàn châu Âu. Cuộc xung đột đã buộc Kiev phải phát triển những giải pháp chiến thuật mới, chế tạo trang thiết bị mới và công nghệ mới, tạo ra một loại chiến thuật bất đối xứng. Điều này thật ấn tượng. Tôi cũng cần nói rằng Nga đang tổn thất nhiều hơn Ukraine trên tiền tuyến, bất chấp ưu thế vượt trội về quân số", ông Rubio cho biết.

Cũng theo Ngoại trưởng Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump vẫn cam kết tìm kiếm giải pháp chấm dứt cuộc xung đột, dù các cuộc đàm phán hòa bình do Washington làm trung gian đã gần như đình trệ suốt 2 tháng qua.

"Tổng thống vẫn sẵn sàng, toàn bộ ê-kíp của ông ấy cũng vậy. Chúng tôi vẫn đang tìm kiếm một giải pháp ngoại giao cho Nga và Ukraine. Dù tiến trình hiện tại đã mất đi một phần động lực, nhưng tôi kỳ vọng hai bên sẽ sớm quay lại bàn đàm phán", ông Rubio nói.

Nga lên tiếng về vụ UAV Ukraine xâm phạm không phận Latvia

Theo TASS, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 14/5 đã lên tiếng về việc Thủ tướng Latvia từ chức vì vụ UAV Ukraine bay lạc vào không phận.

"Chính quyền Kiev sẽ không nương tay với bất cứ ai. Các động thái của Ukraine sẽ kéo theo thêm nhiều biến động chính trị tại châu Âu. Tôi cho rằng các quốc gia Baltic ít nhất cũng nên chuẩn bị cho khả năng tương tự xảy ra trong tương lai", ông Peskov nói.

Vào ngày 14/5, Thủ tướng Latvia Evika Silina đã tuyên bố từ chức sau cách xử lý vụ UAV Ukraine xâm phạm không phận. Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Latvia Andris Spruds cũng bị cách chức vì vụ việc này.

Vào ngày 7/5, 2 UAV của Ukraine đã bất ngờ xâm phạm không phận Latvia. Một chiếc trong số này đã đâm vào kho chứa dầu ở gần thị trấn Rezekne, cách biên giới Nga khoảng 40km, trong khi chiếc còn lại không được tìm thấy.

Theo Kyiv Independent, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 15/5 đã yêu cầu lực lượng quốc phòng Ukraine chuẩn bị đòn đáp trả bằng mọi nguồn lực, nhấn mạnh việc gây sức ép lên Nga là cần thiết sau khi Moscow thực hiện đợt không kích quy mô lớn trong 48h qua.

"Chúng tôi đang chuẩn bị các kế hoạch để có thể tăng cường phản ứng chung. Tôi cho rằng các lệnh trừng phạt cần phải tạo được nhiều sức ép hơn với Nga. Chúng tôi cũng cảm ơn các đối tác đã hỗ trợ năng lực phòng không của Ukraine trước làn sóng tấn công của Nga", ông Zelensky cho biết.

Tổng thống Zelensky nói rằng lực lượng phòng không Ukraine đã chặn được 94% UAV và 73% tên lửa của Nga, nhưng cũng thừa nhận tình trạng thiếu hụt tên lửa đánh chặn đang gây ra khó khăn lớn với Kiev.

Nga thống kê thương vong trong thời gian Ukraine công bố lệnh ngừng bắn

Theo TASS, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova ngày 15/5 thông báo rằng 25 dân thường Nga đã thiệt mạng vì các đợt tấn công của Ukraine trong thời gian Kiev tuyên bố ngừng bắn tạm thời.

"Lực lượng Ukraine đã không tuân thủ lệnh ngừng bắn mà Tổng thống của họ công bố. Các cuộc pháo kích và tập kích UAV của Ukraine trong giai đoạn này đã khiến 25 dân thường Nga thiệt mạng, trong đó có 1 trẻ em, đồng thời làm bị thương 209 người khác, bao gồm 14 trẻ em", bà Zakharova cho biết.

Ukraine và Nga nối lại trao đổi tù binh

Theo Pravda, Tổng thống Zelensky ngày 15/5 xác nhận Kiev đã nhận lại 205 binh lính từ phía Nga trong đợt trao đổi tù binh mới nhất. "Phần lớn quân nhân Ukraine được trả tự do lần này đã bị giam giữ trong khoảng 4 năm. Trong số này có binh sĩ và sĩ quan thuộc lục quân, hải quân, lực lượng đổ bộ đường không và lực lượng biên phòng Ukraine", ông Zelensky nói.

Bộ Quốc phòng Nga sau đó cũng thông báo về việc 205 binh lính nước này được Ukraine trả tự do, những người này đang ở Belarus để được chăm sóc y tế.

Đợt trao đổi tù binh ngày 15/5 diễn ra trong bối cảnh các nỗ lực hòa đàm do Mỹ thúc đẩy nhằm chấm dứt xung đột tiếp tục rơi vào bế tắc, trong khi Tổng thống Trump được cho là đang dần mất kiên nhẫn với vấn đề Ukraine.

Ngoại trưởng Rubio cho rằng Ukraine hiện là quốc gia sở hữu quân đội "mạnh nhất ở châu Âu", khẳng định Mỹ vẫn cam kết tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột.