Tin Tức ngày10 tháng 5 -2026

Chủ Nhật, 10 Tháng Năm 20264:34 SA(Xem: 650)
Tin Tức ngày10 tháng 5 -2026
Iran-full 8
****

Matxcơva co mình dưới drone Ukraina, cuộc duyệt binh ảm đạm như tương lai Putin

Thụy My

Cuộc duyệt binh mừng chiến thắng 09/05 năm nay bị thu hẹp chưa từng có, phản ánh nỗi lo an ninh ngày càng lớn của Kremlin trước drone Ukraina. Không khí ảm đạm là dấu hiệu cho thấy Vladimir Putin có thể đang mất dần quyền kiểm soát nước Nga, trong khi vẫn bí mật hỗ trợ Iran nhằm làm suy yếu Hoa Kỳ ở Trung Đông.

Lễ mừng chiến thắng ảm đạm nhất từ hai thập niên tại Matxcơva

Hôm thứ Sáu, tổng thống Mỹ loan báo ngưng bắn ba ngày từ 09 đến 11/05 giữa Nga và Ukraina. Courrier International dẫn Moscow Times nói về « sự can thiệp ngoại giao bất ngờ » của Donald Trump, trong khi Politico cho là « sự kiện mới nhất của một cuộc chiến kéo dài ». Tờ El País thắc mắc, không biết ông Trump nói chuyện với các bên lúc nào và thỏa thuận đạt được ra sao. Cuộc điện đàm cuối cùng với Putin vào cuối tháng Tư, còn với Zelensky là từ tháng 12/2025. CBS cho biết các viên chức Mỹ đã gặp phía Ukraina trong tuần này. Ngưng bắn đi kèm với việc trao đổi 1.000 tù binh của mỗi bên, và theo Kyiv Independent, đây lại là một « ngạc nhiên » khác.

Loan báo của Donald Trump được đưa ra trước ngày kỷ niệm chiến thắng trong Đệ nhị Thế chiến. CNN ghi nhận từ nhiều năm qua, cuộc duyệt binh này là biểu tượng cho sức mạnh quân sự của Nga, với việc phô trương các vũ khí hạng nặng và có sự hiện diện của các nhà lãnh đạo nước ngoài. Les Echos nói thêm, thường thì những tuần lễ trước đó, đường phố Matxcơva đầy những bộ quân phục, bầu trời ầm ĩ tiếng máy bay chuẩn bị tập dượt cho đại lễ.

Tuy nhiên năm nay thì hoàn toàn khác. Le Figaro cho biết lần đầu tiên kể từ gần 20 năm qua, không có thiết bị quân sự nào trên quảng trường Đỏ, cũng không có lực lượng thiếu sinh quân hay các trường võ bị. Chỉ có lãnh đạo Belarus, Lào và Malaysia hiện diện, thủ tướng Slovakia Robert Fico đến Matxcơva nhưng không dự lễ duyệt binh. Le Nouvel Obs nhắc lại, năm ngoái có đến 27 nhà lãnh đạo các nước tham dự, trong đó có Tập Cận Bình.

Năm 2025 dù đã căng thẳng, ba ngày trước cuộc duyệt binh đã bị drone Ukraina « ghé thăm », nhưng vẫn có 10.000 binh sĩ, xe tăng T-90 diễu qua quảng trường Đỏ, cộng thêm các drone Orlan và Lancet. Năm nay không chỉ duyệt binh ở mức tối thiểu, mà cơ quan an ninh FSB còn cắt hoàn toàn internet suốt ngày, phóng viên các nước « không thân thiện » không được phép tham dự. CNN nhận xét, năm nay Kremlin ưu tiên cho an ninh thay vì biểu dương lực lượng.

Ukraina đã gia tăng tấn công bằng drone trên lãnh thổ Nga, chẳng hạn mới hôm thứ Hai vào một tòa nhà ở Matxcơva. Nhưng sau khi ngưng bắn, một thông báo của tổng thống Volodymyr Zelensky khẳng định ông « cho phép » duyệt binh, và không vũ khí nào của Ukraina nhắm vào quảng trường Đỏ trong dịp này.

Một nước Nga bắt đầu hình dung thời kỳ hậu Putin

Trong khi đó The Economist phân tích « Một viễn cảnh ảm đạm từ Matxcơva : Vladimir Putin đang mất dần quyền kiểm soát nước Nga ». Mọi động thái của ông nhằm duy trì quyền lực đều đẩy nhanh sự suy thoái. Mọi người có cùng một cảm nhận : Vladimir Putin đã đưa nước Nga vào ngõ cụt, chẳng ai có được tấm bản đồ để tìm lối ra.

Biểu hiện đầu tiên là sự thay đổi trong việc dùng từ của cac quan chức cấp cao, thống đốc khu vực và doanh nhân : họ đã ngừng sử dụng ngôi thứ nhất số nhiều khi nói về các hành động của chính quyền. Mới hồi mùa xuân, tất cả đều là « chúng ta ». Cuộc chiến của ông Putin ở Ukraina có thể liều lĩnh và dẫn đến thất bại, nhưng họ cùng chia sẻ trách nhiệm - sẽ tốt hơn cho tất cả « chúng ta » nếu cuộc chiến kết thúc sớm. Giờ đây, họ coi như chuyện « của ông ta », không phải « của chúng ta ». Các quyết định của Putin được xem là « kỳ lạ ».

Sự thay đổi cách nói này không phải là dấu hiệu của một cuộc nổi dậy, vì chế độ độc tài có thể tồn tại rất lâu nhờ gây sợ hãi, sự trì trệ và đàn áp. Kremlin vẫn độc quyền về bạo lực, nhưng đã mất đi độc quyền định hình tương lai. Chế độ vẫn có thể hô hào « khôi phục chủ quyền quốc gia », khẳng định lại vị thế « siêu cường năng lượng », và còn cổ vũ « hiện đại hóa » trước khi quay ngoắt sang bảo thủ cực đoan và chiến tranh. Điều mỉa mai là Putin phát động chiến tranh để bảo vệ quyền lực và chế độ ông ta, nhưng giờ đây lần đầu tiên người Nga hình dung đến một tương lai không có Putin. Đó là do sự kết hợp của bốn yếu tố.

Chiến tranh kéo dài và sự bất mãn âm thầm của giới tinh hoa

Thứ nhất là cái giá của cuộc chiến ngày càng tăng. « Chiến dịch quân sự đặc biệt » được dự định là một nhóm những người nhận được các khoản tiền thưởng hậu hĩnh tiến hành, trong khi xã hội vẫn hoạt động bình thường. Mô hình này đã sụp đổ khi chiến tranh kéo dài và ngày càng quy mô, dẫn đến lạm phát và thuế cao hơn, cơ sở hạ tầng bị bỏ bê, siết chặt kiểm duyệt. Đây không phải là một cuộc chiến tranh của cả nước, nhưng được ngân sách quốc gia chi trả, và xã hội chẳng có lợi lộc gì.

Thứ hai là giới tinh hoa buộc lòng phải mang vốn liếng trở về Nga, đòi hỏi nhiều hơn về luật lệ. Trước đây họ vận dụng các tòa án ở Luân Đôn, các thiên đường thuế và trọng tài quốc tế để bảo vệ tài sản ở phương Tây. Giờ đây các tranh chấp được giải quyết trong nước, mà không có các thể chế hiệu quả.

Trong ba năm qua, khối tài sản trị giá khoảng 5 ngàn tỉ rúp (60 tỉ đô la) của tư nhân đã bị tịch thu, quốc hữu hóa hoặc giao cho những người thân tín. Đây là sự tái phân phối quy mô nhất kể từ sau công cuộc tư nhân hóa hàng loạt vào những năm 1990. Không phải là giới tinh hoa đột nhiên thích luật pháp hay dân chủ. Nhưng ngay cả những người trung thành với chế độ cũng khao khát được giải quyết xung đột một cách công bằng.

Địa chính trị thay đổi, khế ước xã hội của Putin đang tan vỡ

Thứ ba là sự thay đổi bối cảnh địa chính trị mà chính ông Putin đã góp phần tạo ra. Nga tự coi mình là quốc gia đang định hình lại trật tự toàn cầu. Trên thực tế, Nga chỉ là chất xúc tác : Cuộc chiến của Nga ở Ukraina đã đẩy nhanh cuộc khủng hoảng dân chủ phương Tây, sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân túy và sự mệt mỏi đối với toàn cầu hóa. Nga hiện đang trong một thế giới mà sức mạnh kinh tế, công nghệ cùng vũ lực thống trị.

Trong một thế giới dựa trên luật lệ, Matxcơva có thể khai thác sự lệ thuộc của châu Âu vào khí đốt Nga, chiếc ghế trong Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc, sức mạnh nguyên tử từ thời Liên Xô. Nhưng giờ đây châu Âu mua khí đốt từ nơi khác, vị trí trong Hội Đồng Bảo An bị giảm sút, và việc mang vũ khí hạt nhân ra để đe dọa đã tước bỏ vị thế trọng tài của Nga. Song song đó, là cuộc khủng hoảng bản sắc. Lần đầu tiên kể từ nhiều thế hệ, Nga không còn mô hình bên ngoài để so sánh - phương Tây đang trong khủng hoảng về văn hóa, quân sự và chính trị.

Thứ tư, khế ước xã hội trước đây - Nhà nước không can thiệp vào cuộc sống riêng tư và công dân không can dự vào chính trị - đã sụp đổ. Chế độ mua chuộc lòng trung thành của người dân bằng đời sống tiện nghi, dịch vụ và tiêu dùng ; giờ đây, lại là đàn áp, can thiệp và kiểm duyệt - trong đó việc hạn chế internet năm nay là biểu hiện rõ rệt nhất. Vấn đề không phải là bản thân sự đàn áp mà là sự đàn áp không có mục đích. Người dân bị đòi hỏi phải trung thành mà không được biết điều này phục vụ cho một tương lai như thế nào. Sự lạc quan đã bị tắt lụi từ bên trong.

Cả bốn nhân tố trên đây tạo ra tình trạng mà mỗi nước cờ lại càng làm trầm trọng thêm tình thế. Chế độ vẫn tồn tại một khi Vladimir Putin còn nắm quyền, nhưng nếu ông ta phản ứng theo bản năng bằng cách gia tăng đàn áp hay gây ra một cuộc chiến tranh mới, Putin chỉ có thể chỉ làm cho mọi việc tồi tệ hơn.

Kế hoạch bí mật của Kremlin để giúp Iran đối phó quân đội Mỹ

Dù vậy, Putin lại chơi trò thọc gậy bánh xe trong cuộc chiến tranh ở Trung Đông. The Economist nắm được thông tin độc quyền về một kế hoạch bí mật của Nga nhằm giúp Iran gây thiệt hại đáng kể cho lực lượng Mỹ.

Một trong những lý do khiến Hoa Kỳ không đạt được những mục đích trong chiến tranh với Teheran, là hiệu quả của drone Iran. Giờ đây, một tài liệu mật mà tuần báo Anh có được từ một nguồn tin đáng tin cậy cho thấy Nga đã đề nghị cung cấp cho Iran các loại drone không thể bị gây nhiễu và huấn luyện cách sử dụng để tấn công quân đội Mỹ ở vùng cũng như ở những nơi khác.

Trong kế hoạch bí mật này, Nga dự định cung cấp cho Iran 5.000 drone tầm ngắn với cáp quang - là loại được sử dụng ở Ukraina, một số lượng drone tầm xa được dẫn đường bằng vệ tinh, và huấn luyện sử dụng cả hai loại này. Tài liệu dài mười trang do GRU tức tình báo quân đội Nga soạn thảo để trao cho Iran mà The Economist tham khảo được, gồm sáu sơ đồ và một bản đồ mô tả các hòn đảo ngoài khơi bờ biển Iran. Dù không đề ngày, tuần báo Anh cho rằng đã được soạn ra trong sáu tuần lễ đầu của cuộc chiến, vào lúc tổng thống Donald Trump ra lệnh tấn công vào lãnh thổ Iran, có thể nhằm chiếm đảo Kharg, địa điểm chiến lược về dầu lửa.

Drone Nga, Starlink và cuộc chiến vùng xám chống Hoa Kỳ

The Economist dẫn lời Christo Grozev, chuyên gia về tình báo Nga khẳng định đề nghị trên phù hợp với việc GRU tìm cách gia tăng ảnh hưởng và hợp tác quân sự giữa Nga và Iran. Chẳng hạn cuối tháng Ba tình báo phương Tây tiết lộ Nga chuẩn bị giao cho Iran các phiên bản được cải thiện của drone Shahed, có thể mang nhiều chất nổ hơn. Các drone dùng cáp quang không thể gây nhiễu đã tạo ra những « vùng xám » trên chiến trường Ukraina, và mới đây được Hezbollah sử dụng ở Liban. Israel cho biết các drone này được Vệ binh Cách mạng chuyển cho Hezbollah.

Phần thứ hai trong kế hoạch bí mật của Nga nhằm cung cấp cho Iran các drone tầm xa được vệ tinh dẫn đường, có trang bị Starlink. Những drone này vô cùng hiệu quả tại Ukraina, nhưng đến 2026 Elon Musk đã chặn tất cả các thiết bị Starlink bất hợp pháp trên chiến trường này. Nga định đưa chúng sang Trung Đông trong lúc chưa bị cấm, để phá rối lực lượng Mỹ.

Phần thứ ba là huấn luyện : Tuyển mộ trong số 10.000 sinh viên Iran đang học tại Nga để đào tạo thành người điều khiển drone. Một số cộng đồng khác cũng được nhắm đến như người Tadjik nói tiếng Nga và một biến thể của tiếng Ba Tư, hay thiểu số người Alaouite ở Syria. Báo cáo của GRU được soạn vào lúc Iran đứng trước nguy cơ Mỹ đổ bộ, nhấn mạnh rằng các tàu Mỹ rất dễ làm mồi cho drone. Tài liệu cũng lưu ý là Nga đang tập trung cho « chiến dịch quân sự đặc biệt » ở Ukraina nên không thể can thiệp nhiều hơn, và muốn tránh xung đột với Hoa Kỳ.

Donald Trump và Giáo hoàng Lêô XIV : Hai hình ảnh đối nghịch của nước Mỹ

Liên quan đến tổng thống Mỹ, Le Nouvel Obs tiếp tục đặt vấn đề « Ông Trump có bị điên hay không ? ». Cực kỳ ái kỷ, phát ngôn linh tinh, đả kích các nhà lãnh đạo khác, chối từ thực tại…Thái độ của ông chủ Nhà Trắng đã tái thúc đẩy tranh luận về khả năng nhận thức của ông.

Le Point so sánh với « Lêô XIV, một nhà kiến tạo hòa bình khác ». Tất cả đều đối lập giữa hai nhân vật đều là người Mỹ. Khi Donald Trump tạo ra một cuộc nội chiến ngày càng ít « lạnh » ở Hoa Kỳ, thì Đức giáo hoàng Lêô XIV tìm cách tái lập sự đoàn kết của một giáo hội mà Đức giáo hoàng Phanxicô đã làm rung chuyển. Trong khi Donald Trump gieo rắc hỗn loạn ở Mỹ và trên toàn thế giới, Lêô XIV trở thành sứ đồ của trật tự và ổn định, kêu gọi hòa bình phải được xây dựng trên sự hòa giải giữa các dân tộc, đối thoại giữa các nền văn hóa và tôn giáo, hợp tác giữa các quốc gia.

Khi Donald Trump phô trương bản thân, Lêô XIV thận trọng và kín đáo trong đối nội và ngoại giao. Một vị giáo hoàng truyền giáo nhưng không phải là một nhà cách mạng, một vị giáo hoàng của người nghèo nhưng không phải là một người theo chủ nghĩa dân túy, một vị giáo hoàng hiện đại nhưng không cấp tiến, một vị giáo hoàng phục vụ hòa bình nhưng từ chối đặt kẻ xâm lược và nạn nhân ngang hàng nhau. Ngài khác hẳn Giáo hoàng Phanxicô, nhất là cổ vũ « một nền hòa bình thực sự, công chính và bền vững cho Ukraina ».

Cuộc sống tương lai với các robot mang hình dạng người

Trên lãnh vực khoa học, Le Point đặt vấn đề « Con người sẽ sống như thế nào với robot hình người ? ». Trí thông minh nhân tạo đã biết nói, và giờ đây đang chuẩn bị bước đi giữa chúng ta. Từ Nhà Trắng đến các nhà máy ở Pháp, từ phòng thí nghiệm Trung Quốc đến phi trường Nhật Bản, robot hình người đang rời khỏi thế giới khoa học viễn tưởng để bước vào đời sống thường nhật. Sự xuất hiện của chúng có thể làm thay đổi sâu sắc lao động, kinh tế và cả khái niệm về con người.

Tại Nhật Bản, hãng Japan Airlines đã sử dụng robot Unitree G1 trên đường băng phi trường Haneda để vận chuyển hành lý. Đối mặt với tình trạng lão hóa dân số và thiếu lao động, Tokyo đặt cược vào những cỗ máy có thể làm việc liên tục với chi phí thấp hơn nhiều so với con người. Hình ảnh đó tượng trưng cho một cuộc cách mạng toàn cầu : Robot hình người đang trở thành lực lượng lao động mới. Hiện nay Trung Quốc dẫn đầu cuộc đua này với hơn một trăm công ty phát triển robot « humanoid ». Từ Thượng Hải đến Thâm Quyến, các « Robot Valley » huấn luyện robot học lại cử động của con người bằng công nghệ thực tế ảo. Bắc Kinh xem đây là một ngành chiến lược của tương lai. Theo nhiều nghiên cứu, thị trường robot hình người toàn cầu có thể đạt gần 50 tỉ đô la vào năm 2030.

Hoa Kỳ tất nhiên không đứng ngoài cuộc. Tại Nhà Trắng, robot Figure 03 từng xuất hiện bên cạnh phu nhân tổng thống, Melania Trump. Elon Musk thì hứa hẹn các robot Optimus dành cho công chúng từ năm 2027. Trong các nhà máy, những cỗ máy này đã có thể mang vác vật nặng, làm việc suốt ngày đêm và thay thế nhiều công việc lặp đi lặp lại. Ở Pháp, Renault đang thử nghiệm robot Calvin tại nhà máy Douai từ năm 2026. Được thiết kế để vận chuyển các bánh xe nặng hàng chục ký, Calvin giúp giảm các chấn thương cơ xương khớp cho công nhân và tăng tốc dây chuyền sản xuất.

Với giới kỹ nghệ, robot humanoid là giải pháp cho tình trạng thiếu lao động và năng suất trì trệ.Tuy nhiên, cuộc cách mạng này cũng gây lo ngại. Một số nhà kinh tế cho rằng robot có thể thay thế nhiều việc làm của con người và làm suy yếu tầng lớp trung lưu. Những người khác lại tin rằng những nghề nặng nhọc sẽ biến mất để nhường chỗ cho công việc có giá trị cao hơn. Các nhà nghiên cứu hiện phát triển robot có lớp da sống tự phục hồi, trong khi một số tỉ phú công nghệ mơ tới việc chuyển ý thức con người vào máy móc. Từ công xưởng đến chiến trường, robot humanoid không còn là giấc mơ viễn tưởng. Chúng đang dần trở thành đồng nghiệp, trợ lý, thậm chí có thể là bạn đồng hành của chúng ta. Sắp tới sẽ là những chiến binh bằng sắt thép trên chiến trường ? Hai robot Phantom MK1 cáo 1,8 mét đã được đưa ra Ukraina từ tháng Hai để làm nhiệm vụ thám báo.


********

Tổng thống Nga khẳng định chiến tranh ở Ukraina "sắp chấm dứt" - RFI

Minh Phương

Phát biểu tối qua, 09/05/2026, sau cuộc diễu binh trên Quảng trường Đỏ, mừng 81 năm chiến thắng của Liên Xô trước Đức Quốc xã, tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định chiến tranh ở Ukraina "sắp chấm dứt". Ngoài ra, ông Putin tuyên bố sẽ chỉ gặp người đồng cấp Ukraina Volodymyr Zelensky sau khi hai bên đồng ý ký kết một thỏa thuận hòa bình dài hạn và khẳng định thêm rằng ông chưa nhận được bất kỳ đề xuất nào từ Kiev về việc trao đổi tù nhân quy mô lớn mà tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố trước đó.

Từ Matxcơva, thông tín viên Anissa El Jabri cho biết cụ thể :

Buổi sáng hôm qua trên Quảng trường Đỏ, tổng thống Vladimir Putin khẳng định quân đội của ông đang đối đầu với "lực lượng NATO hung hăng". Rồi tới tối hôm đó, khi phát biểu trước truyền thông Nga về cuộc xung đột, ông nói: "Tôi nghĩ mọi chuyện đang dần đi đến hồi kết, nhưng đây vẫn là một vấn đề nghiêm túc (cần phải xem xét)."

Theo lời ông Putin, vấn đề này chủ yếu liên quan đến Nga và Ukraina. Ông đã không nhắc cụ thể tới vai trò của Mỹ, và lần đầu tiên đưa vai trò của châu Âu trở lại bàn đàm phán. Ông nói : "Chúng ta luôn xây dựng mối quan hệ với châu Âu trên nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau và bảo đảm lợi ích. Đây không chỉ là những lời lẽ ngoại giao sáo rỗng. Và cuối cùng chúng ta sẽ khôi phục quan hệ với nhiều quốc gia hiện đang cố gắng làm mất uy tín của chúng ta. Điều này diễn ra càng sớm thì càng tốt, cho chúng ta và cho cả các nước châu Âu."

Vậy Matxcơva sẽ bắt đầu đối thoại với ai? Nguyên thủ Nga đã có sự lựa chọn của riêng mình. Ông Putin nói : "Cá nhân tôi thì thích cựu thủ tướng Cộng hòa Liên bang Đức, ông Schröder. Nhưng hãy để châu Âu chọn một nhà lãnh đạo mà họ tin tưởng và người đó chưa từng nói điều gì không hay về chúng ta."

Quảng cáo

Trên thực tế, dường như một nhà ngoại giao Ý đang chịu trách nhiệm cho việc đàm phán. Trong khi đó, trên chiến trường, cả Nga và Ukraina đều cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, được quyết định vào phút chót tối ngày 08/05.

Dù vậy nhưng cũng trong ngày hôm qua, Điện Kremlin lại khẳng định việc đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh với Ukraina còn rất xa vời vì các vấn đề quá phức tạp và các cuộc đàm phán về cơ bản đang bị đình trệ.

Vladimir Putin : Armenia trưng cầu dân ý về gia nhập EU là « hợp lý »

Ngày 09/05/2026, tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng việc Armenia, một nước cựu thành viên Xô Viết, tổ chức trưng cầu dân ý về khả năng gia nhập Liên Hiệp Châu Âu là « hợp lý ». Tuyên bố này đưa ra sau khi quốc gia đồng minh lâu năm của Matxcơva, hôm thứ Hai, 04/05/2026, lần đầu tiên tổ chức cuộc họp thượng đỉnh thường niên Cộng đồng Chính trị Châu Âu, diễn ra hai lần trong năm. Trước giới báo chí, nguyên thủ Nga phát biểu :

« Về đề xuất gia nhập Liên Hiệp Châu Âu của Armenia, chắc chắn cần được đặc biệt quan tâm. Chúng tôi đã thảo luận nhiều lần với thủ tướng Armenia Pashinyan. Và theo tôi, sẽ là khôn ngoan (cả cho người dân Armenia và cho chúng tôi, với tư cách là đối tác kinh tế chính của họ) nếu đưa ra quyết định càng sớm càng tốt.

Ví dụ như tổ chức trưng cầu dân ý. Tất nhiên, điều đó không hoàn toàn phụ thuộc vào chúng tôi, nhưng về nguyên tắc, tổ chức trưng cầu dân ý và tham vấn ý kiến người dân Armenia về lựa chọn của họ là điều hoàn toàn hợp lý.

Sau đó, chúng ta có thể rút ra kết luận cần thiết và chọn lựa một sự chia tách thân thiện, thông minh và cùng có lợi. Quý vị nên biết là hiện tại chúng tôi đang xem xét tất cả các lựa chọn. Về những gì đang xảy ra ở Ukraina hiện nay, nó bắt đầu như thế nào ư ? Là với việc Ukraina gia nhập hay đúng hơn là nỗ lực gia nhập Liên Hiệp Châu Âu ».


*******

Tin tức thế giới 10-5: Nga, Ukraine tố nhau vi phạm ngừng bắn; Iran dọa tấn công các cơ sở của Mỹ

TRẦN PHƯƠNG

Iran - Ảnh 1.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối tuần này nói rằng ông đang chờ phản hồi từ Iran - Ảnh: AFP

Iran dọa nhắm vào các cơ sở của Mỹ

Ngày 9-5 (giờ địa phương), Lực lượng Vệ binh cách mạng Iran (IRGC) khẳng định sẽ nhắm mục tiêu vào các địa điểm của Mỹ nếu tàu chở dầu của họ bị tấn công, trong khi Washington tiếp tục chờ đợi phản hồi từ Tehran về lập trường đàm phán mới nhất của nước này.

"Bất kỳ cuộc tấn công nào vào tàu chở dầu và tàu thương mại của Iran sẽ dẫn đến một cuộc tấn công dữ dội vào một trong những trung tâm của Mỹ trong khu vực và các tàu của đối phương", IRGC tuyên bố, một ngày sau khi Mỹ tấn công hai tàu chở dầu của Iran ở vịnh Oman.

Bộ chỉ huy không quân của IRGC cảnh báo rằng "tên lửa và máy bay không người lái đã khóa mục tiêu vào kẻ thù". "Chúng tôi đang chờ lệnh khai hỏa", lực lượng này cho biết.

Cuối tuần này, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng Iran dự kiến sẽ phản hồi về đề xuất mới nhất của Washington về một thỏa thuận hòa bình trong "tối nay". Tuy nhiên không có dấu hiệu cho thấy Tehran đã gửi phản hồi nào cho bên trung gian Pakistan.

Anh triển khai tàu chiến đến Trung Đông

Việc Anh điều động tàu chiến HMS Dragon đến Trung Đông nhằm chuẩn bị cho khả năng triển khai một nỗ lực đa quốc gia để bảo vệ hoạt động vận chuyển hàng hải ở eo biển Hormuz. Tàu HMS Dragon, một tàu khu trục phòng không, đã ở Địa Trung Hải vào tháng 3-2026 để giúp bảo vệ đảo Cyprus. Động thái của London diễn ra sau khi Pháp đưa nhóm tác chiến tàu sân bay đến phía nam Biển Đỏ.

Khi Mỹ và Iran tiến gần hơn đến lối thoát cuộc chiến kéo dài 10 tuần, Pháp và Anh đang chuẩn bị cho việc đảm bảo an toàn ở eo biển Hormuz một khi tình hình ổn định. Kế hoạch này cần sự phối hợp với Iran và hàng chục quốc gia đã bày tỏ sự sẵn lòng tham gia, theo Hãng tin Reuters.

Iran - Ảnh 2.

Tàu chiến HMS Dragon của Anh đã đến Địa Trung Hải từ tháng 3-2026 - Ảnh: AFP

Ông Putin nói chiến sự Nga - Ukraine đến gần kết thúc

Trả lời báo chí sau cuộc duyệt binh kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9-5, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nói về tương lai cuộc chiến với Ukraine và khả năng đàm phán với châu Âu.

Khi được hỏi liệu viện trợ quân sự của phương Tây cho Ukraine, ông Putin nói: "Họ đã bắt đầu leo thang đối đầu với Nga, điều này vẫn tiếp diễn cho đến ngày nay. Tôi nghĩ rằng (cuộc xung đột) đang đi đến hồi kết nhưng đó vẫn là một vấn đề nghiêm trọng. Họ đã dành nhiều tháng chờ đợi Nga chịu một thất bại nặng nề, cho sự sụp đổ của nhà nước Nga. Điều đó đã không thành công".

Tuy nhiên nhà lãnh đạo Nga cũng nói sẵn sàng đàm phán với châu Âu, về nêu tên cụ thể người ông muốn nói chuyện là cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder. Tuần trước, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa đã đề cập "tiềm năng" đàm phán với Nga và thảo luận về tương lai của cấu trúc an ninh châu Âu.

Ông Putin cho biết sẵn sàng gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại một quốc gia thứ ba chỉ khi tất cả các điều kiện cho một thỏa thuận hòa bình tiềm năng được giải quyết.

Iran - Ảnh 3.

Tổng thống Nga Vladimir Putin nói ông sẵn sàng gặp lãnh đạo Ukraine và đàm phán với châu Âu - Ảnh: AFP

Nga và Ukraine cáo buộc lẫn nhau vi phạm ngừng bắn

Nga và Ukraine ngày 9-5 (giờ địa phương), cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn ba ngày do Mỹ làm trung gian, nhưng cho đến nay chưa có cuộc tấn công lớn nào được ghi nhận từ hai phía.

"Kể từ đầu ngày, số lượng các cuộc tấn công của bên gây hấn đã lên tới 51", Hãng tin AFP dẫn lời Bộ Tổng tham mưu Ukraine. Theo Không quân Ukraine, Nga phóng 44 máy bay không người lái (drone) từ cuối ngày 8-5, thấp nhất trong nhiều tháng.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga cho biết "Ukraine đã tiến hành các cuộc tấn công bằng drone và pháo nhằm vào các vị trí của quân đội chúng tôi", nhưng không nói rõ con số. Không có cuộc tấn công nào được ghi nhận trong cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng của Nga tại quảng trường Đỏ.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn trùng với lễ kỷ niệm chiến thắng Thế chiến II của Nga, cùng với việc trao đổi 1.000 tù binh từ mỗi bên dự kiến diễn ra trong những ngày tới.

Nga đang xem xét việc giao lô hàng nhiên liệu đầu tiên cho Lào

Phó thủ tướng Nga Alexander Novak nói rằng Matxcơva đang xem xét việc giao lô hàng sản phẩm dầu mỏ đầu tiên cho Lào, theo Hãng tin Izvestia. Trước đó cùng ngày, Chủ tịch Lào Thongloun Sisoulith đã gặp lãnh đạo Nga Vladimir Putin tại Điện Kremlin trong khuôn khổ lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng của Nga.

Các quốc gia châu Á, bao gồm Thái Lan, Philippines, Indonesia và Sri Lanka, đang chờ để mua dầu của Nga khi cuộc chiến tranh Iran làm gián đoạn nguồn cung.

WHO: cần theo dõi tất cả những người trên tàu du lịch có ca nhiễm vi rút Hanta

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nói rằng tất cả những người trên tàu du lịch MV Hondius đều là những người tiếp xúc "có nguy cơ cao" và cần được theo dõi tích cực. Con tàu chở gần 150 người, nơi vi rút Hanta bùng phát đã khiến ba người thiệt mạng, đang hướng đến vùng biển ngoài khơi đảo Tenerife.

Theo bà Maria Van Kerkhove, Giám đốc chuẩn bị và phòng ngừa dịch bệnh và đại dịch của WHO, hiện không có ai trên tàu có bất kỳ triệu chứng nào nhưng cần "theo dõi và giám sát tích cực tất cả hành khách và thủy thủ đoàn rời tàu trong thời gian 42 ngày".

Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đang đến Tenerife để giúp điều phối việc sơ tán. Cơ quan này đang phối hợp với các nước và các chuyên gia trong vấn đề này, theo đó có thể đưa bất cứ ai có triệu chứng đến Hà Lan để chăm sóc và đưa những người còn lại về nước bằng máy bay.

"Pháo đài thép" ở Guanabara

Tin tức thế giới 10-5: Iran dọa tấn công các cơ sở của Mỹ - Ảnh 4.

Tàu sân bay USS Nimitz của Mỹ neo đậu tại vịnh Guanabara ở Rio de Janeiro, Brazil ngày 8-5 - Ảnh: AFP


*********

Trung Đông sáng 10-5: Mỹ sốt ruột chờ phản hồi của Iran

TRẦN PHƯƠNG

Iran - Ảnh 1.

Một chiếc xuồng máy di chuyển gần một tàu hàng ở eo biển Hormuz ngày 2-5 - Ảnh: AP

Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Marco Rubio đã gặp Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani ngày 9-5, giờ địa phương.

"Ngoại trưởng bày tỏ sự đánh giá cao đối với sự hợp tác của Qatar trên nhiều vấn đề ... về sự hỗ trợ của Mỹ đối với quốc phòng của Qatar, và tầm quan trọng của việc tiếp tục phối hợp chặt chẽ để ngăn chặn các mối đe dọa và thúc đẩy ổn định và an ninh trên khắp Trung Đông", Đài CNN dẫn thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.

Các nguồn tin nói rằng hai bên cũng bàn về việc hỗ trợ nỗ lực hòa giải của Pakistan hướng tới một thỏa thuận hòa bình với Iran.

Washington vẫn đang chờ Tehran gửi phản hồi cho Pakistan về đề xuất của Mỹ nhằm chấm dứt xung đột, trong đó bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz. 

Tổng thống Donald Trump cuối tuần này đã nói ông hy vọng sẽ nhận được câu trả lời của Iran "trong ngày" nhưng Tehran tuyên bố vẫn đang xem xét.

Iran cảnh báo việc đáp trả nếu tàu nước này bị tấn công

Quân đội Iran dọa sẽ "tấn công dữ dội" nhằm vào các mục tiêu của Mỹ ở Trung Đông nếu các tàu của Iran phải đối mặt với "hành động gây hấn".

Lời cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh Hoa Kỳ duy trì lệnh phong tỏa các tàu của Iran ở eo biển Hormuz để đáp trả việc Tehran tuyên bố kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này. 

Hôm 8-5, một máy bay chiến đấu của Mỹ đã vô hiệu hóa hai tàu chở dầu mang cờ Iran được cho là đang cố gắng né tránh lệnh phong tỏa.

Bộ chỉ huy hải quân của lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) nói rằng "bất kỳ hành động gây hấn nào" nhắm vào các tàu chở dầu và tàu thương mại của Iran sẽ dẫn đến một "cuộc tấn công dữ dội nhằm vào một trong những trung tâm của Mỹ trong khu vực".

Bộ chỉ huy không quân của IRGC nói "tên lửa và máy bay không người lái đã khóa mục tiêu vào kẻ thù" và "đang chờ lệnh khai hỏa".

WSJ: Israel đã xây căn cứ ở Iraq từ trước để chuẩn bị cho cuộc tấn công Iran

Tờ Wall Street Journal (WSJ) dẫn các nguồn tin, bao gồm quan chức Mỹ, cho biết Israel đã lập một tiền đồn quân sự bí mật ở sa mạc của Iraq để hỗ trợ chiến dịch không kích chống lại Iran.

Mỹ cũng biết Israel đã xây dựng cơ sở này, nơi đóng quân của lực lượng đặc nhiệm và là trung tâm hậu cần cho không quân Israel, ngay trước khi bắt đầu tấn công Iran. Cơ sở này cũng bao gồm các đội tìm kiếm và cứu hộ được bố trí để hỗ trợ bất kỳ phi công Israel nào bị bắn rơi.

Căn cứ này suýt bị phát hiện vào đầu tháng 3-2026 sau khi truyền thông Iraq cho biết một người chăn cừu địa phương đã báo cáo về hoạt động quân sự bất thường như có trực thăng bay trong khu vực. Iraq đã điều động quân đội điều tra nhưng lực lượng Israel không kích để ngăn họ lại gần.

Giao tranh Hezbollah và Israel thách thức đàm phán Mỹ - Iran

Iran - Ảnh 2.

Một khu vực ở miền nam Lebanon bị Israel đánh bom ngày 7-5 - Ảnh: AFP

Phong trào Hồi giáo Hezbollah tại Lebanon ngày 9-5 tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào miền bắc Israel bằng máy bay không người lái (drone) nhằm đáp trả những cuộc tấn công liên tục của Tel Aviv, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn đang có hiệu lực giữa hai bên.

Theo quân đội Israel, drone mang chất nổ của Hezbollah đã tấn công lãnh thổ nước này khiến 3 quân nhân bị thương, trong đó có 1 người bị thương nặng. 

Trước đó cùng ngày, quân đội Israel tuyên bố đã tấn công hơn 85 cơ sở hạ tầng của Hezbollah "từ trên không và trên mặt đất", bao gồm các kho chứa vũ khí, bệ phóng tên lửa, cũng như 1 cơ sở sản xuất vũ khí ngầm.

Bộ Y tế Lebanon cho biết ít nhất 15 người, trong đó có 1 trẻ em, thiệt mạng trong những đợt không kích của Israel.

Anh triển khai tàu chiến đến Trung Đông

Việc Anh điều động tàu chiến HMS Dragon đến Trung Đông nhằm chuẩn bị cho khả năng triển khai một nỗ lực đa quốc gia để bảo vệ hoạt động vận chuyển hàng hải ở eo biển Hormuz. 

Tàu HMS Dragon, một tàu khu trục phòng không, đã ở Địa Trung Hải vào tháng 3-2026 để giúp bảo vệ đảo Cyprus. Động thái của London diễn ra sau khi Pháp đưa nhóm tác chiến tàu sân bay đến phía nam Biển Đỏ.

Khi Mỹ và Iran tiến gần hơn đến lối thoát cuộc chiến kéo dài 10 tuần, Pháp và Anh đang chuẩn bị cho việc đảm bảo an toàn ở eo biển Hormuz một khi tình hình ổn định. Kế hoạch này cần sự phối hợp với Iran và hàng chục quốc gia đã bày tỏ sự sẵn lòng tham gia, theo Hãng tin Reuters.


*******

TIN TỔNG HỢP - RFI

RFI
Tin tổng hợp.
Tin tổng hợp. © RFI

Quảng cáo

(AFP) – World Cup 2026 : Ba lễ khai mạc tại ba nước đồng tổ chức. FIFA ngày 08/05/2026, cho biết, Cúp Bóng đá Thế giới 2026 sẽ được mở màn với ba lễ khai mạc tại ba quốc gia đồng tổ chức là Canada, Hoa Kỳ và Mêhicô. Cúp bóng đá thế giới đầu tiên với 48 đội thi đấu, sẽ bắt đầu từ ngày 11/06 tại Mêhicô với trận mở màn Mêhicô gặp Nam Phi tại sân vận động Azteca ở thủ đô Mêhicô. Lễ khai mạc ở Canada diễn ra vào ngày 12/06/2026 tại Toronto trước khi đội tuyển nước này bước vào tranh tài với Bosnia-Herzegovina. Tương tự, trong cùng ngày, Hoa Kỳ tổ chức lễ khai mạc ở Los Angeles và đối đầu với Paraguay.

(AFP) – Hoạt động thương mại Trung Quốc tiến triển tốt bất chấp xung đột ở Trung Đông. Vài ngày trước chuyến công du Bắc Kinh của tổng thống Mỹ Donald Trump, Cục Hải quan Trung Quốc công bố số liệu cho thấy trong tháng 04/2026, giao dịch thương mại quốc tế của Trung Quốc vẫn hoạt động mạnh mẽ, bất chấp cuộc chiến ở Trung Đông. Xuất khẩu, động lực tăng trưởng của nền kinh tế thứ hai thế giới, ghi nhận mức tăng hơn 14% so với cùng kỳ năm 2025 và nhập khẩu tăng trên 25%. Những con số này tốt hơn dự báo của một nhóm các nhà kinh tế được Bloomberg khảo sát, khi đưa ra các mức dự đoán thấp hơn lần lượt ở các mức là trên 8% và 20%.


*******

Mỹ - Iran tiếp tục đấu súng ở Vùng Vịnh, nguy cơ xung đột leo thang trở lại

Quỳnh Như

TPO - Căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng khi các cuộc đụng độ mới bùng phát tại eo biển Hormuz và UAE hứng thêm các đợt tấn công. Trong lúc Washington chờ phản hồi từ Tehran về đề xuất chấm dứt chiến tranh, các diễn biến quân sự mới cho thấy lệnh ngừng bắn mong manh đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ.

Mỹ và Iran vẫn chưa cho thấy dấu hiệu tiến gần tới một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh khi các cuộc giao tranh tại Vùng Vịnh tiếp tục leo thang bất chấp lệnh ngừng bắn được công bố cách đây một tháng.

Trong những ngày gần đây, các cuộc giao tranh tại eo biển Hormuz liên tục gia tăng kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực. Trong khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cũng tiếp tục trở thành mục tiêu của những cuộc tấn công mới.

0c9be031-8ed5-403e-af6d-3e8841f7fab9.jpg

Washington chờ phản hồi chính thức từ Tehran đối với đề xuất của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh trước khi tiến tới các cuộc đàm phán sâu hơn về chương trình hạt nhân Iran và vấn đề an ninh khu vực.

Trong bài phát biểu hôm thứ Sáu (8/5), Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Mỹ hy vọng sẽ sớm nhận được phản hồi từ Iran. Tuy nhiên, phía Tehran nói họ vẫn đang cân nhắc đề xuất này.

Các cuộc đụng độ là 'phép thử' thỏa thuận ngừng bắn

Theo hãng tin Fars, các cuộc đụng độ giữa lực lượng Iran và Mỹ tiếp tục diễn ra tại eo biển Hormuz trong ngày 8/5. Hãng Tasnim dẫn nguồn quân sự Iran cho biết tình hình sau đó đã tạm lắng nhưng cảnh báo nguy cơ xung đột mới vẫn hiện hữu.

Quân đội Mỹ xác nhận đã tấn công hai tàu bị cho là có liên hệ với Iran khi các tàu này tìm cách tiếp cận một cảng của Tehran. Một máy bay chiến đấu Mỹ đã bắn trúng phần ống khói, buộc cả hai tàu phải quay đầu.

Kể từ khi chiến tranh bùng phát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hôm 28/2, Tehran gần như đã phong tỏa hoạt động vận tải hàng hóa không thuộc Iran qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải từng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu.

Tháng trước, Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa đối với các tàu của Iran. Tuy nhiên, theo một quan chức Mỹ, đánh giá của CIA cho rằng Iran có thể chịu đựng sức ép kinh tế từ lệnh phong tỏa trong nhiều tháng, làm dấy lên nghi ngờ về hiệu quả chiến lược gây áp lực của Washington.

Trong khi đó, UAE cho biết hệ thống phòng không nước này đã đánh chặn hai tên lửa đạn đạo cùng ba máy bay không người lái của Iran trong ngày 8/5, khiến ba người bị thương nhẹ.


**********

Tân Thủ tướng Hungary tuyên thệ nhậm chức, cam kết đổi mới 'hậu Viktor Orban'

THANH BÌNH

Ngày 9-5, ông Peter Magyar tuyên thệ nhậm chức Thủ tướng Hungary, lên nắm quyền với cam kết mang lại thay đổi cho quốc gia châu Âu này, chính thức khép lại 16 năm cầm quyền của ông Viktor Orban.

Hungary - Ảnh 1.

Tân Thủ tướng Hungary Peter Magyar phát biểu trong lễ tuyên thệ nhậm chức tại Quốc hội Hungary ở Budapest ngày 9-5 - Ảnh: AFP

Ông Peter Magyar (45 tuổi) - lãnh đạo Đảng Tisza bảo thủ thân châu Âu - tuyên thệ nhậm chức Thủ tướng Hungary hôm nay, gần một tháng sau khi đánh bại nhà lãnh đạo theo đường lối dân tộc chủ nghĩa Viktor Orban trong cuộc bầu cử Quốc hội Hungary hôm 12-4, mang về cho Đảng Tisza thế đa số tại Quốc hội nước này với 141/199 ghế.

Điều này cho phép ông Magyar đảo ngược những cải cách mà giới chỉ trích cho rằng đã làm suy yếu nền dân chủ Hungary.

Theo Hãng tin Reuters, cả giới đầu tư nước ngoài và người dân Hungary đều hoan nghênh chiến thắng của ông Magyar. Đồng forint tăng lên mức cao nhất trong bốn năm so với đồng euro, lợi suất trái phiếu giảm, trong khi các cuộc thăm dò sau bầu cử cho thấy thêm nhiều cử tri ủng hộ Đảng Tisza.

"Người dân Hungary đã trao cho chúng tôi sứ mệnh chấm dứt tình trạng trôi dạt vô định kéo dài hàng thập kỷ" - ông Magyar cho biết.

Tân Thủ tướng Hungary nói: "Họ trao cho chúng tôi sứ mệnh mở ra một chương mới trong lịch sử Hungary, không chỉ thay đổi chính phủ, mà còn thay đổi cả hệ thống, để bắt đầu lại từ đầu".

Ông Magyar tiếp quản một nền kinh tế chỉ vừa thoát khỏi tình trạng trì trệ trong quý đầu tiên của năm 2026, và hiện đối mặt với những khó khăn mới do giá năng lượng tăng vọt vì xung đột ở Trung Đông.

Dữ liệu công bố hôm 8-5 cho thấy thâm hụt ngân sách của Hungary đến tháng 4 đã chạm mức 71% mục tiêu cả năm, chủ yếu do các khoản chi tiêu trước bầu cử dưới thời ông Orban. Ông Magyar cho biết mức thâm hụt năm nay có thể lên gần 7% GDP.

Vị tân Thủ tướng đã cam kết tái khẳng định định hướng thân phương Tây của Hungary. Hungary - thành viên của cả Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) - ngày càng ngả về phía Nga dưới thời ông Orban. Ông Orban đã phản đối những nỗ lực của EU nhằm hỗ trợ Kiev trong cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Ông Magyar cũng chỉ trích truyền thông nhà nước và các cơ quan báo chí thân ông Orban đã giúp vị cựu Thủ tướng duy trì quyền lực trong khi hạn chế tiếng nói chỉ trích.

Ông Magyar cam kết triển khai chiến dịch chống tham nhũng quy mô lớn. Ông cũng đặt mục tiêu đạt được thỏa thuận với các lãnh đạo EU trước ngày 25-5 nhằm giải phóng khoản hỗ trợ tài chính đang bị đình chỉ của khối này.


***********
**********
*********
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
VIDEO HNPD
Giao Kèo
Web tham khảo