Thông điệp mâu thuẫn về Iran có thể khiến Trump gặp khó khăn chính trị

Will Weissert – 7–8 phút đọc

WEST PALM BEACH, Florida (AP) — Trong hai tuần kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu không kích Iran, Tổng thống Donald Trump ngày càng rơi vào thế khó khăn về mặt chính trị.

Ông tỏ ra bực bội hơn với truyền thông và vẫn chưa tìm ra cách giải thích vì sao ông bắt đầu cuộc chiến – hoặc sẽ kết thúc nó như thế nào theo cách thuyết phục được công chúng. Người dân đang lo ngại vì:

• binh sĩ Mỹ thiệt mạng

• giá dầu tăng mạnh

• thị trường tài chính sụt giảm

Ngay cả một số người ủng hộ Trump cũng bắt đầu đặt câu hỏi về kế hoạch của ông, và tỷ lệ ủng hộ trong các cuộc thăm dò đang giảm.

Trong khi đó, Nga lại được hưởng lợi từ những ngày đầu của cuộc chiến, sau khi Trump nới lỏng trừng phạt đối với một số lô dầu của Nga. Điều này, cùng với giá dầu tăng, làm suy yếu nỗ lực nhiều năm nhằm hạn chế khả năng Tổng thống Vladimir Putin tài trợ cho cuộc chiến ở Ukraine.

Đảng Dân chủ nhìn thấy cơ hội chính trị

Sau khi Trump thắng cử năm 2024, đảng Dân chủ từng rơi vào khủng hoảng. Nhưng giờ đây, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 đang đến gần, đảng này đã đoàn kết để phản đối chính sách Iran của Trump.

Họ cho rằng bất ổn kinh tế hiện tại chứng minh rằng đảng Cộng hòa đã không giữ lời hứa giảm chi phí sinh hoạt cho người dân.

Kelly Dietrich, CEO của Ủy ban Huấn luyện Dân chủ Quốc gia, nói:

“Tôi nghĩ đảng Dân chủ đang ở vị thế tốt cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.”

Ông cho rằng hai tuần qua cho thấy chính quyền Trump thiếu kế hoạch dài hạn.

“Họ đang hành động theo cảm tính, và phần còn lại của chúng ta phải trả giá.”

Trump tìm kiếm hỗ trợ quốc tế ở eo biển Hormuz

Hôm thứ Bảy, Trump dành nhiều giờ chơi golf tại câu lạc bộ của mình ở West Palm Beach, trước khi tham dự một buổi gây quỹ kín cho siêu PAC MAGA Inc. tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago.

Tuần trước, ông cũng chơi golf tại một khu nghỉ dưỡng khác ở Nam Florida một ngày sau khi tham dự lễ tiếp nhận thi thể 6 binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong chiến tranh với Iran. Con số thương vong này đã tăng trong tuần qua.

Trump ngày càng phàn nàn về truyền thông, viết trên mạng xã hội hôm thứ Bảy:

“Truyền thông thực sự muốn chúng ta thua cuộc chiến.”

Sau đó, cơ quan quản lý phát sóng của ông đã đe dọa rút giấy phép phát sóng nếu các đài không “thay đổi hướng đi”.

Vấn đề eo biển Hormuz

Trump — người không thông báo kế hoạch chiến tranh Iran cho nhiều đồng minh ngoài Israel — lần đầu tiên cho rằng Mỹ cần sự hỗ trợ quốc tế để bảo vệ tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.

Việc vận chuyển tại khu vực này đã bị gián đoạn nghiêm trọng, gây biến động mạnh trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Iran tuyên bố sẽ:

• tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng

• dùng việc đóng eo biển Hormuz làm đòn bẩy chống Mỹ và Israel

Khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu đi qua tuyến đường biển này.

Trump viết:

“Nhiều quốc gia, đặc biệt những nước bị ảnh hưởng bởi nỗ lực đóng eo biển Hormuz của Iran, sẽ gửi tàu chiến cùng Mỹ để giữ tuyến đường này mở và an toàn.”

Sau đó ông nói thêm:

“Đây lẽ ra phải luôn là nỗ lực chung của nhiều nước.”

Tuy nhiên chưa rõ chiến dịch đa quốc gia này đã bắt đầu hay chưa, hay chỉ là mong muốn của Trump.

Ông cũng viết:

“Hy vọng Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và các nước khác sẽ gửi tàu tới khu vực.”

Phản ứng quốc tế khá thận trọng:

• Hàn Quốc: sẽ “xem xét cẩn thận và phối hợp chặt chẽ”

• Nhật Bản: đang theo dõi tình hình

• Anh: đang thảo luận với đồng minh về các phương án bảo vệ vận tải biển

Tuyên bố “chúng ta đã thắng”

Ban đầu Trump hứa rằng tàu hải quân Mỹ sẽ hộ tống tàu dầu qua Hormuz, nhưng điều này chưa xảy ra.

Khi được hỏi, ông nói:

“Điều đó sẽ xảy ra sớm. Rất sớm.”

Tuy nhiên, những câu hỏi về Hormuz làm suy yếu tuyên bố gần đây của Trump tại một cuộc mít tinh ở Kentucky rằng “chúng ta đã thắng”.

Ông nói:

“Bạn biết đấy, thường không nên nói quá sớm rằng mình thắng. Nhưng chúng ta đã thắng. Chúng ta thắng ngay trong giờ đầu tiên.”

Chiến tranh có tác động chính trị lớn

Bộ Tài chính Mỹ cũng thông báo miễn trừng phạt 30 ngày cho một số lô dầu của Nga nhằm giải phóng tàu chở dầu đang mắc kẹt trên biển và giảm thiếu hụt nguồn cung do chiến tranh Iran.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng giá dầu tăng lại đang giúp kinh tế Nga, vì Moscow phụ thuộc lớn vào doanh thu dầu để tài trợ chiến tranh ở Ukraine.

Một số đồng minh của Mỹ chỉ trích quyết định này.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy nói:

“Đây không phải là quyết định đúng đắn”
và “chắc chắn không giúp đạt được hòa bình” vì nó tăng cường vị thế của Nga.

Nguy cơ chính trị cho đảng Cộng hòa

Khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ bắt đầu nóng lên, Trump được hỏi ông nói gì với cử tri đang lo ngại giá xăng quá cao.

Trump trả lời:

“Bạn sẽ thấy giá xăng và năng lượng giảm rất mạnh ngay khi cuộc chiến này kết thúc.”

Tuy nhiên Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright thừa nhận trên NBC rằng:

“Người Mỹ đang cảm nhận rõ giá năng lượng cao”
và tình trạng này có thể kéo dài vài tuần nữa.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Rand Paul cảnh báo:

Nếu giá dầu và xăng tiếp tục cao, đảng Cộng hòa có thể đối mặt với một cuộc bầu cử thảm họa.

Ngay cả phong trào MAGA cũng chia rẽ

Chiến tranh Iran cũng chia rẽ phong trào “Make America Great Again” của Trump:

• một số người ủng hộ hành động quân sự

• số khác nhắc rằng Trump từng tranh cử với lời hứa chấm dứt chiến tranh

Các nhân vật nổi tiếng cánh hữu như:

• Tucker Carlson

• Megyn Kelly

đã chỉ trích Trump mạnh mẽ.

Trump vẫn khẳng định:

chính ông tạo ra phong trào MAGA
và phong trào này sẽ theo ông trong bất kỳ vấn đề nào.

Đảng Dân chủ kỳ vọng “làn sóng xanh”

Một số chiến lược gia Dân chủ dự đoán đảng của họ có thể giành lợi thế lớn trong bầu cử giữa nhiệm kỳ, tương tự “làn sóng xanh” năm 2018 trong nhiệm kỳ đầu của Trump.

Chiến lược gia Brad Bannon nói:

“Đảng Dân chủ chỉ cần nhắc mọi người rằng Trump đã hứa giảm giá cả, nhưng chúng vẫn đang tăng.”

Ông nói thêm:

“Giá xăng tăng sẽ kéo theo giá mọi thứ khác tăng – kể cả thực phẩm trong siêu thị.”