Đồng minh của Trump – Lindsey Graham – đưa ra lời đe dọa đối với Saudi Arabia liên quan đến cuộc chiến với Iran
Joseph Gedeon – 4–5 phút đọc
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham hôm thứ Hai đã đặt câu hỏi liệu Mỹ có nên thực hiện một thỏa thuận phòng thủ mà Saudi Arabia từ lâu mong muốn hay không, cho rằng việc vương quốc này từ chối tham gia các hoạt động quân sự chống lại Iran khiến quan hệ đối tác trở nên khó biện minh, trong bối cảnh người Mỹ đang thiệt mạng trong cuộc chiến mà chính Graham đã góp phần thúc đẩy chính quyền Trump khởi động.
Trong một bài đăng trên X, Graham cho biết đại sứ quán Mỹ tại Riyadh đang được sơ tán do các cuộc tấn công liên tục của Iran trên lãnh thổ Saudi Arabia, đồng thời bày tỏ sự thất vọng khi Riyadh từ chối tham gia quân sự mặc dù ông cho rằng hai bên có lợi ích chung trong việc đánh bại Iran.
Ông viết:
“Người Mỹ đang chết và Mỹ đang chi hàng tỷ đô la để lật đổ chế độ khủng bố Iran. Trong khi đó, Saudi Arabia dường như chỉ đưa ra các tuyên bố và làm những việc hậu trường chỉ mang tính hỗ trợ rất hạn chế.”
Ông cũng gây sức ép với các nước trong khu vực:
“Hy vọng các nước Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) sẽ tham gia nhiều hơn vì cuộc chiến này đang diễn ra ngay trong sân sau của họ.”
Bài đăng kết thúc bằng một lời đe dọa ngầm:
“Nếu không, sẽ có hậu quả.”
Riyadh từ lâu đã tìm kiếm một bảo đảm an ninh chính thức từ Mỹ, tương tự hiệp ước phòng thủ giữa Washington và Nhật Bản, theo đó Mỹ sẽ cam kết bảo vệ Saudi Arabia trước các cuộc tấn công từ bên ngoài.
Vào tháng 5/2025, chính quyền Trump đã mô tả gói vũ khí trị giá 142 tỷ USD với Riyadh là thỏa thuận hợp tác quốc phòng lớn nhất trong lịch sử Mỹ. Đến tháng 11, Washington trao cho Saudi Arabia quy chế đồng minh lớn ngoài NATO. Tuy nhiên, một hiệp ước phòng thủ chung ràng buộc pháp lý vẫn chưa được ký kết.
Bộ Ngoại giao Saudi Arabia đã phản ứng trước các cuộc tấn công của Iran trước đó vào thứ Hai, lên án các cuộc tấn công là không thể biện minh, đồng thời tuyên bố Riyadh giữ “toàn quyền thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ an ninh, chủ quyền và sự an toàn của công dân”. Tuy nhiên, tuyên bố không đề cập đến việc tham gia các hoạt động quân sự của Mỹ, và đại sứ quán cũng không phản hồi yêu cầu bình luận.
Lời đe dọa của Graham có sức nặng không hẳn vì ông có đòn bẩy trực tiếp đối với Riyadh, mà vì ảnh hưởng địa chính trị mà ông đã thể hiện đối với chính quyền đã khởi động cuộc chiến này.
Theo Wall Street Journal, Graham đã dành nhiều tháng gây sức ép với Donald Trump để cho phép tấn công Iran, lần đầu đưa ra ý tưởng này trong một trận chơi golf ngay sau cuộc bầu cử năm 2024.
Thượng nghị sĩ này đã nhiều lần đến Israel, nói chuyện với thái tử Saudi Mohammed bin Salman để báo hiệu rằng các cuộc tấn công của Mỹ dường như sắp xảy ra, và cho biết ông cũng tư vấn cho Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về cách tiếp cận tổng thống Mỹ.
Trong một cuộc phỏng vấn, Graham nói rằng các quan chức Israel đôi khi chia sẻ với ông những thông tin mà “chính phủ của chúng ta không nói cho tôi biết”.
Ông cũng cho biết đã làm việc với tướng nghỉ hưu Jack Keane và Marc Thiessen, một cây bút của Washington Post từng là người viết diễn văn cho Tổng thống George W Bush. Thiessen đã viết các bài bình luận và xuất hiện trên truyền hình một phần để thu hút sự chú ý của Trump, và một số nội dung sau đó được Trump chia sẻ lại trên mạng xã hội Truth Social.
Vào ngày 28 tháng 2, Mỹ bắt đầu không kích Iran trong chiến dịch có mật danh Operation Epic Fury, phối hợp với một chiến dịch song song của Israel. Chiến dịch này đã giết chết lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cùng hàng chục quan chức cấp cao khác.
Iran đã đáp trả bằng các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ và các đồng minh trong khu vực. Cho đến nay, 7 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng và 8 người khác bị thương.
Theo số liệu sơ bộ, khoảng 1.255 người đã thiệt mạng tại Iran, phần lớn là dân thường, theo bộ trưởng y tế nước này. Cuộc xung đột cũng đã giết ít nhất 397 người tại Lebanon, 11 người tại Israel, và một số người tại các quốc gia vùng Vịnh, bao gồm 4 người ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, theo các quan chức.
Bộ Ngoại giao Mỹ xác nhận hôm thứ Hai rằng hơn 36.000 công dân Mỹ đã trở về Mỹ từ Trung Đông kể từ ngày 28 tháng 2, với chính phủ tổ chức hơn hai chục chuyến bay thuê bao để sơ tán.
