Tin Tức ngày20 tháng 01 -2026 :

Thứ Hai, 19 Tháng Giêng 20264:00 CH(Xem: 649)
Tin Tức ngày20 tháng 01 -2026 :

Chum-Putin-LoKhoa*******

Đặc phái viên của ông Trump bị hủy mời dự cuộc đua xe chó kéo ở Greenland

Greenland rút lại lời mời tham dự cuộc đua xe chó kéo truyền thống vào tháng 3 đối với đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, khẳng định sự hiện diện của các nhân vật chính trị nước ngoài tại sự kiện văn hóa này là "hoàn toàn không phù hợp".

Greenland - Ảnh 1.

Những con chó kéo xe đang được gỡ khỏi dây buộc trong một chuyến đi tới vịnh băng gần Ilulissat, Greenland, ngày 16-5-2007 - Ảnh: REUTERS

Theo Hãng tin AFP, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bị hủy lời mời tham dự một cuộc đua xe chó kéo truyền thống trên đảo này, trong bối cảnh căng thẳng leo thang liên quan đến các đe dọa áp thuế của Mỹ và kế hoạch kiểm soát Greenland.

Hiệp hội Xe chó kéo Greenland (KNQK) cho biết một công ty du lịch địa phương từng mời Thống đốc bang Louisiana Jeff Landry - người được ông Trump chỉ định làm đặc phái viên về Greenland hồi tháng trước.

Quyết định này lập tức bị KNQK quyết liệt phản đối và mở cuộc điều tra để xác định ai là người gửi lời mời cho ông Landry.

Đến tối 18-1 (giờ địa phương), trong một thông báo trên Facebook, hiệp hội cho biết công ty này đã quyết định "đơn phương rút lại lời mời".

"Điều này thật đáng mừng", hiệp hội viết, nhưng không nêu rõ tên đơn vị này.

Theo KNQK, việc mời một nhân vật chính trị nước ngoài tham dự sự kiện văn hóa - thể thao truyền thống là không phù hợp, đồng thời cho rằng "áp lực chính trị từ bên ngoài" đối với Greenland là điều không thể chấp nhận.

Sự việc diễn ra trong bối cảnh ông Trump gần đây tiếp tục tuyên bố cứng rắn về mục tiêu kiểm soát Greenland, trong đó bao gồm đe dọa áp thuế đối với tám quốc gia châu Âu, trong đó có Đan Mạch.

Động thái này được cho nhằm gây sức ép với những nước phản đối kế hoạch của ông về Greenland, làm gia tăng căng thẳng xuyên Đại Tây Dương.

Ông Jeff Landry, thành viên Đảng Cộng hòa nhậm chức từ đầu năm 2024, từng nói ông dự định đến Greenland vào tháng 3.

Trước đó năm 2025, bà Usha - vợ Phó tổng thống Mỹ JD Vance - cũng từng được mời tham dự cuộc đua xe chó kéo trong chuyến thăm Greenland của phái đoàn Mỹ, nhưng đã hủy tham gia do các cuộc biểu tình phản đối.


**********

Groenland : Donald Trump tuyên bố họp với “các bên liên quan” tại Davos

Phan Minh

Tổng thống Mỹ Donald Trump, hôm nay 20/01/2026, tuyên bố sẽ tổ chức một cuộc họp về Groenland với “các bên liên quan” bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (19/01-23/01) tại Davos (Thụy Sĩ), trong bối cảnh tham vọng của ông đối với vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch đang làm gia tăng căng thẳng giữa Mỹ và châu Âu.

Trên mạng xã hội Truth Social, được AFP trích dẫn, chủ nhân Nhà Trắng khẳng định đối với Hoa Kỳ, Groenland là vùng lãnh thổ “tối quan trọng đối với an ninh quốc gia và an ninh toàn cầu” và nhấn mạnh “không thể lùi bước ” trong vấn đề này. Ông Trump cũng cho biết đã có một “cuộc điện đàm tích cực với tổng thư ký Liên Minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte về Groenland.

Trước đó, trả lời báo chí tại bang Florida, tổng thống Mỹ Khẳng định phải có được hòn đảo và tự tin rằng các lãnh đạo châu Âu sẽ không kháng cự mạnh mẽ trước kế hoạch thôn tính Groenland của ông. Những phát biểu này đã góp phần khiến các thị trường chứng khoán châu Âu sụt giảm mạnh trong phiên giao dịch đầu tuần.

Tổng thống Mỹ cũng cảnh báo có thể áp thuế bổ sung đánh vào hàng hóa của tám quốc gia châu Âu, trong đó có Pháp, Anh và Đức, nếu châu Âu tiếp tục phản đối. Liên Hiệp Châu Âu (EU) đã tuyên bố sẵn sàng đáp trả, dù vẫn kêu gọi đối thoại và tránh leo thang căng thẳng.

Trong khi đó, bộ trưởng Tài Chính Mỹ Scott Bessent cho rằng việc châu Âu trả đũa sẽ là điều “rất thiếu khôn ngoan”, đồng thời khẳng định tổng thống Trump coi Groenland là một tài sản chiến lược và Mỹ sẽ không giao phó an ninh của mình cho bên thứ ba.

Về phía lục địa già, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh chủ quyền của Groenland và Đan Mạch phải được “tôn trọng một cách rõ ràng”, đồng thời khẳng định Liên Âu vẫn sẵn sàng hợp tác chặt chẽ với Mỹ, NATO và các đồng minh để thúc đẩy lợi ích an ninh chung. Các lãnh đạo EU dự kiến họp thượng đỉnh bất thường tại Bruxelles để thảo luận cả về hồ sơ Groenland lẫn nguy cơ xảy ra chiến tranh thương mại.

Lập trường của Groenland cũng không thay đổi trước sức ép từ Washington. Thủ tướng Jens-Frederik Nielsen tái khẳng định quyền tự quyết và chủ quyền của hòn đảo. Nhiều người dân Groenland cũng bày tỏ quan điểm tương tự, nhấn mạnh vùng lãnh thổ này “không phải để bán” và mong muốn duy trì cuộc sống yên bình, theo tường thuật của đặc phái viên Ottilia Ferey từ Nuuk, thủ phủ Groenland :

Đoàn kết để đối phó với Donald Trump hiện đã trở thành ưu tiên đối với nhiều người Groenlandtheo giải thích của bà Najannguaq Hegelund : “Nhiều người đã xích lại gần Đan Mạch một cách rõ rệt, đặc biệt sau những gì xảy ra tại Venezuela và tất cả các tuyên bố gần đây của Donald Trump. Tôi cho rằng thái độ của người dân hiện nay đối với vấn đề độc lập của Groenland, đó là : ‘Chưa phải ngay lập tức, mà có thể là trong tương lai.’”

Theo nữ chính khách Tillie Martinussen, sự ủng hộ của Đan Mạch góp phần trấn an ít nhiều người dân Groenland, đang hết sức lo ngại và chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất : một cuộc tấn công hoặc xâm lược của Hoa Kỳ.

Bà Martinussen nói : “Người dân ở đây đang tái khởi động các máy phát điện và chuẩn bị súng săn cùng đạn dược đi kèm. Chúng tôi là một dân tộc săn bắt. Tôi nghĩ tất cả những ai biết bắn súng sẽ đều chiến đấu nếu bị xâm lược. Chúng tôi quen với việc chờ đợi cho đến khi sóng gió qua đi. Vì vậy, ngay cả khi bị xâm lược và nếu chuyện đó xảy ra dưới thời Donald Trump, chúng tôi sẽ chờ đến khi ông ta qua đời hoặc không còn là tổng thống nữa, rồi sẽ trao đổi với người kế nhiệm rằng : ‘Các ông đã cướp nước chúng tôi từ tay Đan Mạch. Hãy trả chúng tôi lại cho Copenhagen, và từ đó chúng tôi sẽ giải quyết phần còn lại.’”

57.000 cư dân Groenland hiểu rõ rằng họ hoàn toàn không thể tự mình đối phó nếu Mỹ xâm lược hòn đảo. Vì thế, sự ủng hộ của Đan Mạch và các nước châu Âu mang ý nghĩa sống còn đối với hòn đảo vào thời điểm này.


***********

Năm đầu nhiệm kỳ Trump II: Chính sách « Nước Mỹ trên hết » giúp Trung Quốc hùng mạnh hơn - RFI

Riêng về quan hệ Mỹ-Trung Quốc, theo nhiều thăm dò dư luận và nhận định của giới chuyên gia, chính sách « Nước Mỹ trên hết » nhằm ngăn chặn Bắc Kinh rút cuộc đã phản tác dụng, đang khiến Trung Quốc trở nên hùng mạnh hơn.

Thông tín viên Cléa Broadhurst từ Bắc Kinh giải thích:

« Đó là một nghịch lý địa-chính trị. Với các đòn trừng phạt thuế quan, đe dọa thương mại và các tuyên bố ngoại giao ầm ĩ , Donald Trump nghĩ rằng có thể buộc Trung Quốc phải nhượng bộ. Nhưng Bắc Kinh đang củng cố vị thế kinh tế và công nghệ của mình. Trung Quốc hiện chiếm hơn một phần ba sản lượng công nghiệp chế biến toàn cầu.

Trung Quốc kiểm soát một phần lớn chuỗi cung ứng pin mặt trời, tua bin điện gió và xe ô tô điện. Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, nghiên cứu khoa học và khoáng sản chiến lược, Trung Quốc nắm các đòn bẩy có ảnh hưởng lớn. Các chính sách hạn chế của Trung Quốc đối với nhiều loại đất hiếm cho thấy thế thống trị này có thể trở thành một vũ khí địa-kinh tế.

Bị ngăn chặn tiếp cận với các công nghệ phương Tây, Trung Quốc đang đẩy nhanh sự phát triển trong các lĩnh vực của riêng mình. Dưới áp lực thương mại, quốc gia này đang đa dạng hóa quan hệ đối tác tại châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh. Các cảng ở Pakistan, các mỏ ở Cộng hòa Dân chủ Congo, quặng lithium ở Chile: Bắc Kinh đang trở nên đối tác không thể thiếu đối với các nước đang phát triển.

Trong khi đó, tổng thống Trump đang làm suy yếu phương Tây. Bằng cách tấn công các đồng minh châu Âu và châu Á, ông Trump đang làm suy yếu các liên minh có khả năng kiềm chế Bắc Kinh. Bằng cách cắt giảm kinh phí nghiên cứu và thắt chặt chính sách nhập cư, ông đang gây ra hiện tượng chảy máu chất xám. Ngược lại, Trung Quốc đang đầu tư mạnh mẽ để thu hút. Trump nghĩ rằng có thể kìm hãm được Trung Quốc, nhưng ngược lại, chính sách của tổng thống Mỹ đã làm gia tăng hoạt động tăng cường sức mạnh của Trung Quốc ».


***********

Mỹ dọa áp thuế 200% với rượu vang Pháp vì Paris từ chối tham gia « Hội đồng Hòa bình » của TT Trump - RFI

Trọng Thành

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm qua, 19/01/2026, đe dọa đánh thuế 200% với rượu vang và champagne Pháp nhập vào Mỹ, sau khi Paris thông báo không ủng hộ dự án thành lập Hội đồng Hòa bình, do ông Trump làm chủ tịch. Theo AFP, giới thân cận với tổng thống Emmanuel Macron lên án các đe dọa nhằm buộc nước Pháp phải thay đổi chính sách đối ngoại là « không thể chấp nhận được ».  

Trên kênh truyền hình TF1, bộ trưởng Nông nghiệp Pháp Annie Genevard khẳng định : « Đây là một đe dọa không thể chấp nhận được, một hành động thô bạo chưa từng có, và rõ ràng là không thể không có phản ứng, không chỉ từ phía Pháp mà còn từ toàn bộ Liên Hiệp Châu Âu ».

Theo nhiều nhà quan sát, « Hội đồng Hòa bình », hoàn toàn nằm trong quyền kiểm soát của ông Trump, tự đặt ra sứ mạng « giải quyết các xung đột trên toàn thế giới », được xem như một định chế cạnh tranh với Liên Hiệp Quốc. Hội đồng Hòa bình dự kiến sẽ chính thức ra mắt tại Thụy Sĩ, trong dịp Diễn đàn Kinh tế Davos, sự kiện thường niên quy tụ giới lãnh đạo kinh tế toàn cầu, khai mạc từ hôm qua, 19/01/2026.

Nhà Trắng đã gửi lời mời tham gia Hội đồng đến hàng chục quốc gia. Trung Quốc và Nga cho biết đã nhận được lời mời, nhưng chưa hồi đáp. Từ Jerusalem, thông tín viên Frédérique Misslin cho biết thêm :

« Thủ tướng Israel đã nhận được lời mời tham gia Hội đồng Hòa bình. Văn phòng của thủ tướng Netanyahou cho biết rõ thủ tướng sẽ không dự cuộc họp ở Davos, nhưng tổng thống Herzog sẽ tham dự. Hiện tại, Israel thừa nhận bất đồng với Washington về thành phần của Hội đồng Điều hành Gaza, cơ quan có nhiệm vụ giám sát việc tái thiết vùng lãnh thổ Palestine. Tel Aviv phản đối sự tham gia của Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar.

Về Hội đồng Hòa bình, vốn có nhiệm vụ rộng hơn, việc gia nhập đòi hỏi khoản phí một tỷ đô la cho một ghế thường trực Hội đồng. Nước Pháp đã tuyên bố từ chối lời mời họp của Donald Trump, Paris cho biết không ủng hộ dự án này trong giai đoạn hiện tại. Theo các nguồn tin thân cận với tổng thống Pháp, Hiến chương của Hội đồng Hòa bình do tổng thống Mỹ lập ra vượt ra ngoài hồ sơ Gaza, và điều này đặt ra những câu hỏi quan trọng về việc tôn trọng các nguyên tắc và cấu trúc của Liên Hiệp Quốc.

Nhiều nhà lãnh đạo chưa bày tỏ thái độ trước một Hội đồng mà trên danh nghĩa có sứ mạng giải quyết các xung đột trên toàn thế giới. Nga đã được mời, nhưng chưa đưa ra bình luận. Achentina, Hungary, Maroc và Việt Nam đã thông báo chấp nhận lời mời. »


**********

Tin tức thế giới 20-1: Iran ra tối hậu thư với người biểu tình; Nhà hàng Trung Quốc bị đánh bom

HÀ ĐÀO

Iran - Ảnh 1.

Tòa nhà cơ quan thuế của nhà nước bị cháy trong các cuộc biểu tình tại Iran, trên một con phố ở Tehran, ngày 19-1 - Ảnh: REUTERS

Iran ra tối hậu thư với người biểu tình

Giới chức Iran ngày 19-1 đã ra tối hậu thư yêu cầu những người tham gia các cuộc biểu tình mà chính quyền gọi là "bạo loạn" phải ra đầu thú trong vòng ba ngày, nếu không sẽ phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc theo pháp luật.

Phát biểu trên truyền hình nhà nước, Tư lệnh cảnh sát quốc gia Ahmad-Reza Radan kêu gọi những người trẻ "bị lừa" tham gia biểu tình tự nguyện trình diện để được xem xét khoan hồng. Theo ông, những người "vô tình bị cuốn vào bạo loạn" sẽ được coi là nạn nhân bị kích động, không phải kẻ thù, và có thể được giảm nhẹ hình phạt.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc biểu tình được xem là thách thức nghiêm trọng nhất đối với giới lãnh đạo Iran trong nhiều năm, dù quy mô bạo lực thực sự vẫn chưa được làm rõ do tình trạng phong tỏa Internet kéo dài.

Cùng ngày, lãnh đạo ba nhánh hành pháp, lập pháp và tư pháp Iran ra tuyên bố chung cam kết làm việc "ngày đêm" để giải quyết các vấn đề sinh kế và kinh tế - nguyên nhân được cho là đã châm ngòi cho làn sóng biểu tình. 

Tuy nhiên, họ cũng khẳng định sẽ "trừng phạt dứt khoát" những cá nhân bị cáo buộc kích động các hành vi bạo lực và khủng bố.

Đan Mạch đề xuất NATO triển khai giám sát tại Greenland

Đan Mạch đang đề xuất Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) triển khai các hoạt động giám sát tại Greenland, nhằm tăng cường an ninh tại khu vực Bắc Cực, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng liên quan đến hòn đảo tự trị chiến lược này.

Thông tin được Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen đưa ra ngay sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, với sự ủng hộ từ phía chính quyền Greenland.

Theo ông Poulsen, đề xuất đã được lãnh đạo NATO ghi nhận và các bên đang hướng tới xây dựng một khuôn khổ cụ thể để hiện thực hóa kế hoạch.

Chia sẻ trên mạng xã hội X sau đó, ông Rutte nhấn mạnh Greenland giữ vai trò then chốt đối với an ninh tập thể của NATO. Trong khi đó, Thụy Điển cho rằng một phái bộ NATO tại khu vực có thể là hướng đi phù hợp để đối phó các thách thức an ninh từ Trung Quốc và Nga.

Iran - Ảnh 2.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte trong cuộc gặp với ông Trump tại Nhà Trắng ngày 22-10-2025 - Ảnh: REUTERS

Mỹ sẵn sàng áp thuế mới nếu Tòa án Tối cao bác chính sách thuế hiện tại

Chính quyền Tổng thống Trump sẽ gần như ngay lập tức áp đặt các mức thuế quan mới nếu Tòa án Tối cao bác bỏ loạt thuế toàn cầu mà ông Trump ban hành theo luật tình trạng khẩn cấp, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết trong cuộc phỏng vấn với báo New York Times hôm 19-1.

Theo đó, Tòa án Tối cao có thể ra phán quyết trong vài tuần tới, thậm chí sớm nhất là ngay trong tuần này.

Theo ông Greer, nếu tòa án không chấp thuận cơ sở pháp lý hiện tại, chính quyền sẽ "bắt đầu ngay từ ngày hôm sau" để thay thế bằng các loại thuế khác. Tranh chấp xoay quanh việc ông Trump viện dẫn Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế năm 1977, nhằm áp thuế với gần như mọi quốc gia trên thế giới.

Trong trường hợp đạo luật này bị bác bỏ, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết chính quyền có thể chuyển sang các cơ sở pháp lý khác, bao gồm đạo luật năm 1974 cho phép áp thuế diện rộng 15% trong 150 ngày, hoặc đạo luật năm 1930 cho phép áp thuế lên tới 50% đối với các quốc gia bị cho là phân biệt đối xử với thương mại Mỹ.

Iran - Ảnh 3.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer - Ảnh: REUTERS

Quốc vương Morocco xác nhận gia nhập Hội đồng Hòa bình

Theo tuyên bố đăng tải trên Hãng thông tấn nhà nước MAP, Quốc vương Mohammed VI hoan nghênh cam kết và tầm nhìn của ông Trump trong việc thúc đẩy hòa bình, đồng thời xác nhận Morocco sẽ phê chuẩn điều lệ thành lập hội đồng.

Sáng kiến do Mỹ dẫn dắt được kỳ vọng sẽ đóng góp cho các nỗ lực hòa bình tại Gaza và Trung Đông, đồng thời áp dụng cách tiếp cận mới nhằm giải quyết các xung đột trên toàn cầu.

Hội đồng Hòa bình ban đầu được hình thành để giám sát quá trình tái thiết Dải Gaza, song điều lệ không giới hạn vai trò của cơ chế này trong phạm vi lãnh thổ Palestine.

Nhà Trắng đã gửi lời mời tới nhiều lãnh đạo thế giới tham gia hội đồng do ông Trump làm chủ tịch, trong đó có Tổng thống Nga Vladimir Putin, Thủ tướng Hungary Viktor Orban và Thủ tướng Canada Mark Carney.

Tuy nhiên, phản ứng ban đầu từ một số đồng minh như Pháp và Canada được đánh giá là khá dè dặt, trong khi nhiều lãnh đạo khác vẫn chưa công bố quyết định tham gia.

Đánh bom nhà hàng Trung Quốc tại Kabul, 7 người thiệt mạng

Iran - Ảnh 4.

Lực lượng an ninh Taliban đứng gác tại hiện trường vụ nổ - Ảnh: AFP

Một vụ nổ đã xảy ra tại nhà hàng do người Trung Quốc điều hành bên trong một khách sạn ở khu vực được canh phòng nghiêm ngặt của thủ đô Kabul, Afghanistan vào ngày 19-1 khiến ít nhất 7 người thiệt mạng.

Nhà hàng nằm tại khu Shahr-e-Naw, khu thương mại tập trung nhiều tòa nhà văn phòng, trung tâm mua sắm và các đại sứ quán, được xem là một trong những khu vực an ninh cao nhất của Kabul.

Người phát ngôn cảnh sát Khalid Zadran cho biết vụ nổ xảy ra gần khu vực bếp. Nạn nhân thiệt mạng gồm một công dân Trung Quốc tên Ayub và sáu người Afghanistan.

Chi nhánh tại Afghanistan của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã nhận trách nhiệm đứng sau vụ nổ, khẳng định đây là một vụ đánh bom liều chết. Truyền thông của IS cho rằng công dân Trung Quốc nằm trong danh sách mục tiêu của nhóm này.

Theo cảnh sát, nhà hàng do một người Hồi giáo Trung Quốc cùng vợ và một đối tác người Afghanistan đồng điều hành, chủ yếu phục vụ cộng đồng Hồi giáo Trung Quốc.

Cháy rừng ở Chile

Tin tức thế giới 20-1: Iran ra tối hậu thư với người biểu tình;   Đánh bom Afghanistan, 7 người chết - Ảnh 6.

Người dân phản ứng trước cảnh nhà cửa và xe cộ bị phá hủy sau vụ cháy rừng ở thành phố Concepcion, Chile hôm 18-1. Chính phủ cho biết các đám cháy rừng ở miền nam quốc gia Nam Mỹ này đã khiến ít nhất 15 người thiệt mạng và buộc hơn 50.000 người phải sơ tán - Ảnh: AFP


**************

TIN TỔNG HỢP - RFI

RFI

(AFP) – Gaza: Putin được mời vào Hội đồng Hòa bình Dải Gaza. Điện Kremlin hôm nay, 19/01/2026, cho biết tổng thống Nga Vladimir Putin đã "nhận được lời mời" tham gia Hội đồng Hòa bình Dải Gaza do tổng thống Mỹ Donald Trump thành lập để giám sát việc tái thiết vùng lãnh thổ Palestine. Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitri Peskov nói thêm rằng Nga muốn "làm rõ tất cả các chi tiết" của đề xuất này với Washington. Về phía Việt Nam, theo báo chí trong nước, tổng bí thư Tô Lâm đã nhận lời của tổng thống Trump tham gia Hội đồng Hòa bình Dải Gaza. 

(AFP) – Tổng thống Guatemala ban hành thiết quân luật. Tổng thống Guatemala hôm qua, 18/01/2026, đã tuyên bố tình trạng thiết quân luật để tăng cường quyền lực của chính phủ chống lại các băng đảng đã chiếm giữ một số nhà tù trong những ngày gần đây và giết 8 cảnh sát. Những cuộc tấn công này, bao gồm cả bạo loạn và bắt giữ con tin tại ba trại giam, là để trả đũa quyết định của chính phủ về việc chuyển các thủ lĩnh băng đảng đến một nhà tù an ninh tối đa.

(AFP) – Iran: Lãnh đạo một công ty viễn thông bị cách chức. Theo hãng thông tấn Fars hôm qua, 18/01/2026, chủ tịch tổng giám đốc của Irancell, công ty mạng di động lớn thứ hai của Iran, đã bị cách chức vì không tuân lệnh chính phủ cắt mạng Internet. Ngày 08/01, chính quyền Teheran đã đột ngột và không báo trước cắt đứt mọi liên lạc qua mạng vào lúc ngày càng có nhiều lời kêu gọi biểu tình chống chính phủ. Kể từ đó, hầu như không thể truy cập Internet ở Iran, cho dù các hạn chế đã bắt đầu được dỡ bỏ đối với một số trang mạng nước ngoài, như Google.

(AFP) – Hàng trăm người Indonesia gần đây đã được "giải thoát" khỏi các trung tâm lừa đảo trực tuyến ở Cam Bốt, theo thông báo của chính phủ Jakarta hôm nay, 19/01/2026, sau khi Phnom Penh tuyên bố sẽ tăng cường cuộc chiến chống các trung tâm này. Trong một video đăng trên mạng xã hội, đại sứ Indonesia tại Cam Bốt Santo Darmosumarto cho biết các chiến dịch gần đây của lực lượng thực thi pháp luật Cam Bốt đã dẫn đến việc "nhiều tổ chức tội phạm phải thả các nhân viên của họ". Theo lời vị đại sứ này, hơn 400 công dân Indonesia đã đến trình diện tại đại sứ quán ở Phnom Penh kể từ đầu năm, hầu hết đều hy vọng được trở về nhà.

Quảng cáo

(AFP) – Trump tuyên bố không còn nghĩ tới hòa bình sau khi không được giải Nobel. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi thư tới thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre trách cứ việc ông không được trao giải Nobel Hòa Bình. Ông khẳng định không còn bắt buộc chỉ tập trung vào hòa bình sau khi không được trao Giải Nobel Hòa Bình 2025. Thư cũng nhắc lại mong muốn Hoa Kỳ kiểm soát Greenland, vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, vì "Đan Mạch không thể bảo vệ vùng đất này khỏi Nga hay Trung Quốc". Giải Nobel Hòa Bình năm nay thuộc về nhà đối lập Venezuela, Maria Corina Machado, nhưng bà đã trao tặng lại huy chương Nobel cho ông Trump sau khi nhận giải tại Oslo. Văn phòng thủ tướng Na Uy nhấn mạnh giải Nobel được trao bởi ủy ban độc lập, không phải chính phủ Na Uy.

(AFP) – Bầu cử tổng thống Bồ Đào Nha : Ứng viên cánh tả và cực hữu vào vòng 2. Ứng cử viên  đảng Xã Hội Antonio José Seguro đã giành chiến thắng vòng đầu tiên trong cuộc bầu cử tổng thống Bồ Đào Nha hôm Chủ nhật, vượt qua lãnh đạo đảng cực hữu, ông André Ventura, người đã giành được chiến thắng tiếp theo khi lọt vào vòng hai dự kiến ​​diễn ra vào ngày 8 tháng 2. Theo kết quả sơ bộ ở 95% khu vực bầu cử, ông Seguro, một chính trị gia trung tả 63 tuổi, đã giành được 30,6% số phiếu, so với 24,2% của ông Ventura.

(AFP) – Trung Quốc ghi nhân tăng trưởng 5% trong năm 2025. Theo số liệu chính thức được công bố hôm thứ Hai 19/01/2026, năm ngoái nền kinh tế Trung Quốc đạt mức tăng trưởng 5%, mức thấp nhất từ một thập kỷ nay, mặc dù đã đạt được các mục tiêu do giới lãnh đạo đề ra. Nền kinh tế Trung Quốc tiếp tục đối mặt với một số thách thức, bao gồm tiêu dùng hộ gia đình trì trệ kéo dài và cuộc khủng hoảng tiếp diễn trong lĩnh vực bất động sản. Do đó, doanh số bán lẻ tăng trong tháng 12 với tốc độ chậm nhất trong gần ba năm, kể từ khi dỡ bỏ các hạn chế do Covid-19.

(AFP) –  Chính quyền Mỹ chuẩn bị triển khai quân đội tại Minnesota. Theo truyền thông Mỹ ngày Chủ nhật, 18/01/2026, Bộ Chiến Tranh Mỹ đang chuẩn bị khả năng triển khai quân đội tới bang Minnesota, chỉ vài ngày sau khi tổng thống Donald Trump đe dọa dựa vào một đạo luật đặc biệt để điều quân đội đối phó với các phong trào phản đối Cơ quan thực thi di trú. Theo báo  The Washington Post, khoảng 1.500 binh sĩ đã được lệnh sẵn sàng chuẩn bị triển khai. Những binh sĩ này có thể được gửi tới bang phía bắc nước Mỹ, đặc biệt là Minneapolis, thành phố lớn nhất của Minnesota, nơi đang chịu áp lực căng thẳng kể từ khi một công dân Mỹ bị một nhân viên cảnh sát di trú (ICE) bắn chết ngày 07/1 trong một chiến dịch truy quét người nhập cư.

(AFP) – Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sẽ không tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos, Thụy Sĩ, theo thông báo của ban tổ chức hôm nay, 19/01/2026, ngày khai mạc Diễn đàn. Ban tổ chức Davos cho rằng sự hiện diện của ông Araghchi là "không phù hợp" sau cuộc đàn áp các cuộc biểu tình ở Iran. Ngoại trưởng dự kiến ​​sẽ tham gia một phiên thảo luận do Roula Khalaf, tổng biên tập của Financial Times, điều hành vào ngày mai 20/01, một ngày trước bài phát biểu của tổng thống Mỹ Donald Trump tại Davos.

(AFP) – Giá vàng, bạc trên thế giới cao kỷ lục do Trump dọa áp thuế 8 nước châu Âu. Ngay trong phiên giao dịch đầu ngày hôm nay, 19/01/2026, ở châu Á, các nhà đầu tư đã đổ xô vào hai tài sản có giá trị bảo toàn cao, khiến giá vàng lên mức cao kỷ lục gần mức 4.700 đô la/ounce, trong khi giá bạc là 94,12 đô la. Giá vàng và bạc tăng vọt cao sau khi tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa áp thêm thuế quan đối với 8 nước châu Âu, trong đó có Pháp, vì đã phản đối ý định của Mỹ muốn mua lại Groenland.

(AFP) – Philippines phát hiện một nguồn dự trữ khí đốt. Lần đầu tiên kể từ hơn 10 năm nay, Philippines phát hiện một nguồn dự trữ khí đốt ngoài khơi Malampaya, gần đảo Palawan, theo như thông báo của tổng thống Ferdinand Marcos hôm nay, 19/01/2026. Trữ lượng của nguồn khí đốt này ước tính lên đến 2,8 tỷ m3, được cho là đủ để cung cấp điện cho khoảng 5,7 triệu hộ dân trong vòng một năm. Tổng thống Philippines kỳ vọng phát hiện mới này sẽ giúp cải thiện tình trạng thiếu điện thường xuyên của đất nước.


***********

EU cân nhắc biện pháp thuế quan 108 tỷ USD đáp trả ông Trump

Việt Dũng

Đài RT ngày 19/1 đưa tin, các thành viên EU mới đây đã thể hiện sự đoàn kết với Greenland và Đan Mạch thông qua việc xem xét sử dụng những công cụ thương mại mạnh mẽ nhất của khối nhằm đáp trả những cảnh báo thuế quan từ Tổng thống Mỹ Trump.

"Giới chức EU đang cân nhắc mọi biện pháp, nhưng sẽ không vội vàng kích hoạt ngay lập tức Công cụ chống cưỡng chế (ACI), vốn được mệnh danh là 'bazooka thương mại'. Tuy vậy, EU sẵn sàng khôi phục gói thuế quan trả đũa trị giá 108 tỷ USD với hàng hóa Mỹ nếu Tổng thống Trump áp đặt các loại thuế mới", nguồn tin của Euronews cho biết.

U.S. Threatens Tariffs ABC.jpg
EU cân nhắc biện pháp thuế quan đáp trả ông Trump vì Greenland. Ảnh: ABC

Ở thời điểm hiện tại, các nhà lãnh đạo EU đang tích cực thảo luận về việc sử dụng ACI. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron được cho đã trực tiếp kêu gọi kích hoạt công cụ này sau khi nhấn mạnh những cảnh báo của Mỹ "không thể chấp nhận được". Trong khi đó, Italia và Ireland cho rằng không nên đưa ra các động thái một cách thiếu cân nhắc.

Về phía Đan Mạch, Thủ tướng Mette Frederiksen khẳng định Copenhagen hài lòng với thông điệp nhất quán từ các đồng minh châu Âu, nhấn mạnh EU sẽ không chấp nhận bị gây sức ép.

Tờ Financial Times nhận định EU có thể áp thuế bổ sung đối với hàng hóa Mỹ hoặc hạn chế khả năng tiếp cận thị trường EU của các công ty Mỹ. Mục đích chính của liên minh là tạo ra đòn bẩy cho giới chức châu Âu trước khi đối thoại với Tổng thống Trump tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos trong tuần này.

Căng thẳng giữa EU và Mỹ bắt đầu leo thang từ ngày 17/1, khi Tổng thống Trump tuyên bố áp thuế 10% từ tháng 2 và tăng lên 25% từ tháng 6 đối với 8 nước thành viên NATO gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan và Anh cho tới khi Mỹ giành quyền kiểm soát Greenland.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ nêu lý do Washington phải kiểm soát Greenland

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent bảo vệ việc Tổng thống Donald Trump áp thuế 8 nước NATO, cho rằng Washington kiểm soát Greenland là để bù đắp cho sự "yếu đuối" của châu Âu.


********

Tướng hàng đầu Ukraine tuyên bố chuyển từ phòng thủ sang tấn công

Hoài Linh

Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi. Ảnh: RBC.ua
Tổng tư lệnh Các Lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi. Ảnh: RBC.ua

Theo hãng tin RBC, Tướng Syrskyi lưu ý kế hoạch toàn cầu của Nga đến năm 2026 vẫn không thay đổi. Moscow vẫn tập trung vào Ukraine và tiếp tục theo đuổi các mục tiêu của mình. "Tất cả các hướng hành động tấn công vẫn giữ nguyên như trước. Chỉ có thời gian, số lượng trang thiết bị và quân số thay đổi. Mọi thứ khác vẫn như cũ. Họ vẫn bám sát kế hoạch của mình", lãnh đạo quân đội Ukraine nói.

Ông Syrskyi nhấn mạnh thêm: "Ukraine sẽ thực hiện một chiến dịch phòng thủ chiến lược, nhưng chúng tôi hiểu rằng chiến thắng không thể giành được chỉ bằng phòng thủ. Do đó, chúng tôi sẽ tiến hành các chiến dịch tấn công để duy trì thế chủ động".

Vị tướng này giải thích, cách tiếp cận như vậy buộc quân Nga phải tái triển khai một lượng lớn nhân lực, trang thiết bị và đạn dược để chống lại các hoạt động quân sự của Ukraine.

Từ tháng 8 đến tháng 10/2025, các lực lượng phòng thủ Ukraine đã tiến hành các chiến dịch phản kích ở vùng miền đông Donbass. Ông Syrskyi cho hay trong giai đoạn đó, quân Ukraine đã làm gián đoạn các đội hình tấn công của Moscow và giành lại hơn 430km2 lãnh thổ ở phía bắc Pokrovsk. Kiev ước tính thương vong của quân Nga trong các cuộc giao tranh này đã vượt quá 13.000 binh sĩ.

Trả lời phỏng vấn trang LB.ua, ông Syrskyi lưu ý Nga có kế hoạch tăng cường đáng kể việc sản xuất máy bay không người lái (UAV) để ngay từ năm 2026, nước này có thể phóng tới 1.000 UAV mỗi ngày vào Ukraine. Ngoài ra, Nga dự định tuyển hơn 400.000 binh sĩ và thành lập ít nhất 11 sư đoàn mới trong năm 2026. Tướng Ukraine cho rằng tiềm năng nhân lực tổng thể của Nga rất lớn, mang lại lợi thế trong việc bổ sung lực lượng.

Moscow hiện vẫn chưa lên tiếng bình luận về các phát biểu của ông Syrskyi.

Kế hoạch tổ chức trưng cầu dân ý, bầu cử giữa xung đột của Ukraine có khả thi?

Trong những tuần gần đây, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã tích cực thúc đẩy ý tưởng tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý và có thể cả bầu cử tổng thống ngay sau khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn với Nga.

Đơn vị UAV tinh nhuệ của Nga vô hiệu hóa khí tài Ukraine

Bộ Quốc phòng Nga vừa công bố một đoạn video tổng hợp mới về các cuộc tấn công thành công bằng máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV) nhằm vào lực lượng Ukraine.


*************

Iran cảnh báo việc nhà lãnh đạo tối cao bị nhắm mục tiêu

Hoài Linh

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Ảnh: EPA
Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Ảnh: EPA

Báo Guardian dẫn một bài đăng trên mạng xã hội của ông Pezeshkian cho biết: "Một cuộc tấn công vào nhà lãnh đạo vĩ đại của đất nước chúng ta Ali Khamenei sẽ tương đương với một cuộc chiến toàn diện với dân tộc Iran". Tuyên bố này được cho là để đáp lại những đồn đoán về nguy cơ nhà lãnh đạo tối cao này bị ám sát hoặc lật đổ. 

Tổng thống Iran cũng đổ lỗi cho phương Tây về các cuộc biểu tình làm rung chuyển quốc gia Hồi giáo trong 2 tuần qua, dẫn đến hàng nghìn người biểu tình thiệt mạng. "Nếu có những khó khăn và hạn chế trong cuộc sống của người dân Iran thân yêu thì một trong những nguyên nhân chính là sự thù địch lâu dài và các lệnh trừng phạt do chính phủ Mỹ và các đồng minh áp đặt".

Trong cuộc trả lời phỏng vấn báo Politico ngày 17/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi chấm dứt 40 năm cầm quyền của ông Khamenei. 

Làn sóng bất ổn mới nhất ở Iran bùng phát vào ngày 28/12/2025 do lạm phát tăng vọt, đồng nội tệ mất giá và khó khăn kinh tế. Biểu tình đã lan ra khỏi thủ đô Tehran và đến các thành phố trên khắp Iran, rồi nhanh chóng biến thành các cuộc biểu tình phản đối chính phủ quy mô lớn.

Tuần trước, ông Trump kêu gọi người dân Iran tiếp tục biểu tình và hứa "sự trợ giúp đang tới" khi ngày càng có nhiều thông tin cho rằng Mỹ sắp can thiệp quân sự. Tuy nhiên, mối nguy này đã được đẩy lui khi ông Trump quyết định tạm dừng tấn công trong bối cảnh áp lực khu vực và ngoại giao ngày càng gia tăng.

Hãng thông tấn Axios đưa tin, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã cảnh báo ông Trump rằng Israel chưa sẵn sàng cho sự trả đũa của Iran và đặt câu hỏi về hiệu quả của một cuộc tấn công của Mỹ. Thái tử Ảrập Xêút Mohammed bin Salman cũng kêu gọi Mỹ kiềm chế, viện dẫn những rủi ro đối với sự ổn định khu vực.

Vì sao Iran xảy ra biểu tình rầm rộ suốt nhiều ngày?

Các nhà phân tích cho rằng nền kinh tế yếu kém và tình trạng nghèo đói ngày càng trầm trọng đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình rầm rộ ở Iran trong những ngày qua.


************

Một năm ông Trump làm rung chuyển nước Mỹ và thế giới

Một năm ông Trump làm rung chuyển nước Mỹ và thế giới

Trong năm đầu tiên nhiệm kỳ hai, Tổng thống Donald Trump đã khiến cả nước Mỹ và thế giới chao đảo bởi những chính sách đối nội, đối ngoại quyết liệt, nhắm vào cả đồng minh lẫn đối thủ.

"Kỷ nguyên vàng của nước Mỹ bắt đầu từ ngày hôm nay. Đất nước chúng ta từ hôm nay sẽ lại thịnh vượng và được tôn trọng lần nữa trên toàn thế giới", Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong lễ nhậm chức tại Đồi Capitol ngày 20/1/2025. "Mỗi ngày trong nhiệm kỳ, tôi sẽ chỉ đặt nước Mỹ lên trên hết".

Ông Trump đã thực hiện điều đó ngay trong ngày đầu tiên của nhiệm kỳ hai, khi ký khoảng 200 văn kiện gồm sắc lệnh hành pháp, bản ghi nhớ và tuyên bố tổng thống, đồng thời hủy nhiều sắc lệnh được ban hành dưới thời chính quyền Biden.

Trong một năm sau đó, ông Trump đã ký tổng cộng 229 sắc lệnh hành pháp, 57 bản ghi nhớ và 118 tuyên bố tổng thống. Theo American Presidency Project, các động thái hành pháp của ông Trump trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ hai nhiều hơn bất cứ chính quyền tiền nhiệm nào và thậm chí vượt cả nhiệm kỳ đầu của chính ông Trump.

Các tổng thống Mỹ thường chạy nước rút để thực hiện các cam kết tranh cử ngay trong năm đầu tại vị, khi họ có thể tận dụng đà thắng của một chiến dịch tranh cử thành công. Nhưng tốc độ hành động của ông Trump khi trở lại Nhà Trắng đã khiến nhiều người bất ngờ.

"Chính quyền Trump đã xuất phát đầy mạnh mẽ. Họ thiết lập tốc độ hành động chóng mặt trên mọi lĩnh vực", Joseph Grogan, cựu giám đốc Hội đồng Chính sách Đối nội trong chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu, nhận xét.

Khoảnh khắc ông Trump tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Mỹ

Ông Donald Trump tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Mỹ tại Đồi Capitol ngày 20/1/2025. Video: CNBC

Ông Trump phát đi tín hiệu ngay từ đầu về một chính quyền hành động nhanh chóng, cứng rắn và sẵn sàng sử dụng tối đa quyền hành pháp để tạo nên "thời kỳ hoàng kim" cho nước Mỹ, như cam kết của ông. Với lợi thế từ đội ngũ thân tín trung thành hơn, lưỡng viện Quốc hội đều do đảng Cộng hòa kiểm soát cùng những kinh nghiệm tích lũy từ nhiệm kỳ đầu, ông Trump đã có cánh cửa rộng mở cho các quyết sách của mình cả về đối nội lẫn đối ngoại.

Đối nội

Ngay từ những ngày đầu nhiệm kỳ, ông Trump đã tiến hành loạt động thái quyết liệt nhằm thực hiện cam kết về tái cấu trúc nền kinh tế, bộ máy hành chính liên bang, chính sách nhập cư và phần lớn đời sống văn hóa của nước Mỹ.

Trên nhiều phương diện, ông đã thực hiện được chương trình nghị sự đó, trở thành một trong những tổng thống quyền lực nhất trong lịch sử hiện đại của Mỹ, theo Tim Reid và Nandita Bose, hai nhà phân tích của Reuters.

Screenshot-2026-01-17-at-09-44-2807-6132-1768626352

Số lượng sắc lệnh hành pháp mà các tổng thống Mỹ đã ký trong nhiệm kỳ. Đồ hoạ: CBC

Bất chấp nhiều tranh cãi, đội ngũ của ông Trump vẫn không ngừng nghỉ thực thi chương trình nghị sự đối nội. Họ xóa bỏ các quy định về năng lượng nhằm tăng sản lượng dầu khí của Mỹ và cắt giảm trợ cấp cho các dự án năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời.

Chính quyền đã tinh giản bộ máy liên bang, giải thể và đóng cửa nhiều cơ quan chính phủ, với khoảng 300.000 công chức bị đưa ra khỏi bộ máy. Họ cũng đóng băng tài trợ nghiên cứu đối với một số đại học lớn nhằm gây áp lực buộc các trường chấm dứt chương trình đa dạng hóa, công bằng và hòa nhập (DEI), đồng thời đổi mới quy trình tuyển sinh và kiểm soát làn sóng biểu tình của sinh viên.

Kiềm chế và kiểm soát nhập cư được xem là trọng tâm chương trình nghị sự của ông Trump kể từ lần đầu tranh cử tổng thống. Trong năm đầu nhiệm kỳ hai, chính quyền của ông đã thông qua khoản ngân sách lên tới 170 tỷ USD cho chương trình kiểm soát nhập cư, với mục tiêu trục xuất một triệu người nhập cư trái phép một năm.

Ông Trump đã chỉ thị đóng CBP One, ứng dụng được triển khai dưới thời tổng thống Joe Biden để hỗ trợ hàng trăm nghìn người nhập cư đăng ký lịch phỏng vấn tại biên giới để xin tị nạn, đồng thời hủy bỏ tình trạng bảo vệ tạm thời đối với hơn 675.000 người đang cư trú tại Mỹ.

Chính quyền cũng triển khai hàng nghìn đặc vụ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) để truy quét và bắt giữ người nhập cư không giấy tờ trên khắp nước Mỹ.

Dữ liệu từ Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) cho thấy số người tìm cách vượt biên trái phép qua biên giới Mỹ – Mexico đã giảm mạnh sau khi ông Trump tăng cường an ninh và gần như chấm dứt các chương trình tị nạn. Số vụ bắt giữ ở biên giới cũng giảm, cho thấy hiệu quả của các biện pháp siết chặt nhập cư.

Oxford Economics ước tính với các chính sách hiện tại của chính quyền Trump, số người nhập cư ròng vào Mỹ đang ở mức khoảng 450.000 người mỗi năm. Con số này thấp hơn nhiều so với mức 2-3 triệu người mỗi năm dưới thời chính quyền Biden.

Theo số liệu Bộ An ninh Nội địa Mỹ công bố đầu tháng 12/2025, hơn 605.000 người đã bị trục xuất kể từ khi ông Trump nhậm chức. Khoảng 1,9 triệu người nhập cư trái phép khác cũng đã tự nguyện rời khỏi Mỹ trong năm qua.

Screenshot-2026-01-17-at-09-33-8512-3286

Screenshot-2026-01-17-at-09-34-1195-4449

Tỷ lệ lạm phát (trái) và số nhân viên liên bang Mỹ qua các tháng.

Dù ông Trump đã làm "rất tốt trong việc phong tỏa biên giới", chiến lược truy quét quyết liệt của ICE có thể kéo theo những hệ quả chính trị trong nước, theo Matthew Bartlett, chiến lược gia đảng Cộng hòa từng được ông Trump bổ nhiệm vào Bộ Ngoại giao trong nhiệm kỳ đầu.

Matthew Lebo, giáo sư chính trị Mỹ tại Đại học Western ở Canada, đồng tình và cho rằng chính sách của ông Trump cùng chiến thuật truy quét quyết liệt của ICE đã "gieo rắc nỗi sợ hãi đối với các công dân Mỹ không phải da trắng", điều có thể khiến ông và đảng Cộng hòa phải trả giá trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ cuối năm nay.

Trong suốt năm 2025, ông Trump nhiều lần sử dụng khái niệm "tình trạng khẩn cấp" để giải thích cho các quyết sách của chính quyền. Ông liên tục mô tả nước Mỹ đang đối mặt với những cuộc khủng hoảng chồng chéo, từ an ninh biên giới, nhập cư bất hợp pháp cho tới "khủng bố ma túy".

"Tôi chưa từng thấy một tổng thống viện dẫn quyền khẩn cấp để giải thích cho toàn bộ chương trình chính sách như vậy", David Driesen, giáo sư danh dự tại Trường Luật Đại học Syracuse (Mỹ), nói. "Với ông Trump, mọi thứ đều là khẩn cấp."

Đối ngoại

Ông Trump tự nhận mình là "Tổng thống vì hòa bình" và đã nỗ lực làm trung gian hòa giải cho nhiều cuộc xung đột toàn cầu. Ông đã thúc đẩy chấm dứt xung đột Israel – Iran, chiến sự Gaza, giao tranh Ấn Độ – Pakistan, ký thỏa thuận hòa bình giữa CHDC Congo và Rwanda, làm trung gian để Campuchia – Thái Lan ký thỏa thuận hòa bình và tìm cách kết thúc chiến sự Nga – Ukraine.

Dù thể hiện vai trò tích cực trong giải quyết xung đột, nước Mỹ dưới thời ông Trump tiếp tục thu hẹp vai trò trong các thể chế đa phương. Ngay sau khi nhậm chức, chính quyền ông rút Mỹ khỏi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Hiệp định Khí hậu Paris và gần đây nhất là tuyên bố rút khỏi 66 tổ chức quốc tế, trong đó có 31 tổ chức liên quan tới Liên Hợp Quốc.

Động thái này vấp phải chỉ trích cả trên trường quốc tế lẫn dư luận trong nước. Nghị sĩ Dân chủ Raja Krishnamoorthi, thành viên cao cấp Ủy ban Đặc biệt của Hạ viện về cạnh tranh chiến lược Mỹ – Trung, cảnh báo rằng việc rút khỏi 66 tổ chức quốc tế sẽ "trao lợi thế chiến lược vào tay Bắc Kinh".

"Đây là một bước lùi liều lĩnh khỏi vai trò lãnh đạo của Mỹ. Điều này sẽ làm suy yếu an ninh, kinh tế và ảnh hưởng toàn cầu của chúng ta", ông Krishnamoorthi nhấn mạnh.

Nước Mỹ năm qua tập trung nhiều hơn vào khu vực Mỹ Latin, trong đó Venezuela, quốc gia có trữ lượng dầu mỏ hàng đầu thế giới, trở thành tâm điểm chú ý.

Chính quyền Trump ban đầu tìm cách hợp tác với chính quyền Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro để trục xuất những người nhập cư bất hợp pháp tới quốc gia này. Tuy nhiên, quan hệ song phương trở nên căng thẳng sau khi Nhà Trắng cáo buộc ông Maduro hỗ trợ các băng đảng tuồn lượng lớn ma túy vào Mỹ, điều mà Caracas bác bỏ.

Mỹ sau đó gia tăng sức ép bằng cách điều hạm đội tàu chiến hùng hậu đến Biển Caribe từ tháng 9/2025, liên tiếp tiến hành các chiến dịch tập kích nhằm vào tàu thuyền bị cáo buộc vận chuyển ma túy từ Venezuela, khiến hơn 100 người thiệt mạng.

Những hành động này đã làm leo thang căng thẳng giữa Mỹ và Venezuela, với đỉnh điểm là chiến dịch đột kích bất ngờ vào thủ đô Caracas của đặc nhiệm Mỹ để bắt giữ vợ chồng ông Maduro rạng sáng 3/1. Động thái của Washington vấp phải nhiều chỉ trích từ cộng đồng quốc tế, trong đó có cả các đồng minh và đối tác.

1-1767783956-jpeg-1768623455-4119-176862

AP26004081395390-6274-1768626353.jpg

2026-01-05T153015Z-932920848-R-9286-2427

Một số hình ảnh liên quan vụ Mỹ đột kích Caracas, bắt lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro ngày 3/1.

Quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh NATO cũng xuất hiện rạn nứt khi chính quyền ông Trump bày tỏ quyết tâm kiểm soát Greenland, hòn đảo rộng lớn có vị trí chiến lược hiện do Đan Mạch quản lý. Ông chủ Nhà Trắng thậm chí để ngỏ khả năng sử dụng biện pháp quân sự để giành quyền kiểm soát hòn đảo mà Mỹ coi là tối quan trọng đối với an ninh quốc gia và NATO.

Căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu tiếp tục gia tăng sau khi ông Trump tuyên bố áp thuế 10% kể từ ngày 1/2 với Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan vì đã điều quân đến Greenland. Ông đe dọa sẽ nâng mức thuế lên 25% từ 1/6 và duy trì cho đến khi Mỹ hoàn tất thương vụ mua lại đảo Greenland.

Điều này đã khiến các nước châu Âu phải họp khẩn để bàn phương án đối phó, trong khi niềm tin vào vị thế, vai trò của Mỹ và cam kết an ninh của phương Tây ngày càng lung lay.

Năm đầu nhiệm kỳ hai của ông Trump cũng chứng kiến nhiều căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Ông Trump gần đây tuyên bố không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự nếu chính quyền Iran không chấm dứt việc trấn áp người biểu tình. Trước đó, vào tháng 6/2025, ông từng ra lệnh tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran nhằm ủng hộ chiến dịch quân sự của Israel.

55631871781372687491a-My-Iran-8618-5960-1768626354

Hành trình 37 tiếng của oanh tạc cơ B-2 của Mỹ không kích Iran hồi tháng 6/2025. Đồ hoạ: Nguyễn Tiến

Mặt trận kinh tế ghi nhận những giai đoạn căng thẳng khi chính quyền Trump áp dụng các biện pháp thuế quan sâu rộng khắp toàn cầu. Cách tiếp cận này dẫn tới các biện pháp trả đũa từ một số đối tác thương mại, đáng chú ý là Trung Quốc. Hai nền kinh tế lớn nhất thế giới có thời điểm liên tục áp thuế đáp trả nhau trước khi các cuộc đàm phán song phương giúp xoa dịu tình hình.

Tuy nhiên, ông Trump ca ngợi thuế quan như một công cụ buộc các đối tác phải "chơi công bằng", đồng thời coi đây là đòn bẩy trong ngoại giao quốc tế. "Chúng ta không chỉ kiếm được hàng trăm tỷ USD, mà còn trở thành người giữ hòa bình nhờ thuế quan", ông Trump nói tại Phòng Bầu dục ngày 6/10/2025.

Thăm dò của AP-NORC công bố tháng này cho thấy khoảng 40% người trưởng thành ở Mỹ tán thành hiệu quả công việc của ông Trump, gần như không thay đổi so với tháng 3/2025, ngay sau khi ông nhậm chức nhiệm kỳ hai.

Screenshot-2026-01-17-at-09-13-6919-3949

Screenshot-2026-01-17-at-09-14-9749-5223

Tỷ lệ ủng hộ của ông Trump trong cuộc thăm dò mới do AP-NORC thực hiện tháng này.

Một khảo sát của Quinnipiac công bố giữa tháng 12/2025 cho thấy 54% cử tri cho rằng ông Trump đang đi quá xa trong việc khẳng định quyền lực, trong khi 37% cho rằng ông xử lý vai trò này một cách đúng đắn.

Trong cuộc phỏng vấn gần đây với New York Times, ông Trump tiết lộ tầm nhìn về quyền lực toàn cầu của mình, cho rằng chỉ "đạo đức bản thân" mới quyết định giới hạn quyền lực đó, thay vì luật pháp hay các hiệp ước quốc tế.

"Giới hạn chính là đạo đức của tôi, là suy nghĩ của tôi. Đó là điều duy nhất có thể ngăn tôi lại", ông nói. "Tôi không cần luật pháp quốc tế. Tôi cũng không tìm cách làm hại con người".

2026-01-16T000000Z-1749909477-1780-8046-1768626354

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 16/1. Ảnh: Reuters

Danny Kemp, nhà phân tích của AFP, nhận xét trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ, ông Trump đã làm lung lay nền tảng dân chủ Mỹ khi đất nước chuẩn bị kỷ niệm 250 năm quốc khánh, đồng thời gây ra hỗn loạn toàn cầu vì thuế quan và khiến trật tự thế giới đảo lộn.

Hiện vẫn còn quá sớm để đánh giá toàn diện nhiệm kỳ hai của Tổng thống Trump khi ông vẫn còn ba năm phía trước. Tuy nhiên, với những gì đã diễn ra, nhà sử học về tổng thống Mỹ Barbara Perry nhận xét "tốc độ thay đổi, phong cách của ông Trump, cách mọi thứ được tiến hành và cách tiếp cận của ông ấy đều không giống bất kỳ tổng thống nào trong lịch sử Mỹ".

"Đây thực sự là một nhiệm kỳ tổng thống đáng kinh ngạc. Tôi không chắc có thể so sánh nó với bất kỳ nhiệm kỳ tổng thống nào khác trong lịch sử Mỹ," chuyên gia Bartlett nói.

Thanh Tâm (Theo Time, AFP, CBC, Al Jazeera, AP, Reuters)


*****************
*************
**********
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thứ Ba, 10 Tháng Hai 20265:24 SA
Thứ Hai, 09 Tháng Hai 20264:13 SA
Thứ Bảy, 07 Tháng Hai 20267:11 SA
Thứ Sáu, 06 Tháng Hai 20265:23 SA
Thứ Năm, 05 Tháng Hai 20266:24 SA
Thứ Tư, 04 Tháng Hai 20264:28 SA
Thứ Ba, 03 Tháng Hai 20264:16 SA
Thứ Hai, 02 Tháng Hai 20266:31 SA
Chủ Nhật, 01 Tháng Hai 20265:38 SA
VIDEO HNPD
Giao Kèo
Web tham khảo