************

Phó chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Henna Virkkunen, phụ trách công nghệ, trên mạng X hôm qua, 01/09/2025, khẳng định Liên Âu sẽ tiếp tục thực thi các quy định quản lý ngành công nghệ kỹ thuật số để bảo vệ « trẻ em, các công dân và doanh nghiệp châu Âu ». Tuyên bố được đưa ra vào lúc chính quyền Donald Trump liên tục công kích hai đạo luật của Liên Âu, Đạo luật về Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) và Đạo luật về Thị trường Kỹ thuật số (DMA).

Đăng ngày: 02/09/2025 - 14:01

3 phút Thời gian đọc

Quảng cáo

Đạo luật DSA, được thực thi từ tháng 2/2024, có mục tiêu ngăn chặn các thông tin sai lệch, thù hận trực tuyến, hàng giả hay sản phẩm nguy hiểm, để bảo vệ người tiêu dùng. Tiếp theo chỉ thị của châu Âu về thương mại điện tử ngày 08/06/2000, các nền tảng rất lớn, đặc biệt như X, TikTok, Meta, Apple hay Google, phải tuân thủ các quy định bổ sung, « xác định các rủi ro liên quan đến dịch vụ của họ trong việc phát tán nội dung bất hợp pháp, xâm phạm quyền riêng tư hoặc quyền tự do ngôn luận, sức khỏe cộng đồng hoặc an toàn », và « phải có các biện pháp giảm thiểu rủi ro ». Nếu vi phạm, có thể bị phạt đến 6% doanh thu hàng năm. Vi phạm nghiêm trọng và tái diễn, có thể bị cấm hoạt động tại châu Âu.

Theo AFP, ngày mai, 03/09, Quốc Hội Mỹ tổ chức phiên điều trần về vấn đề quản lý công nghệ, với chủ đề « Mối đe dọa của Châu Âu đối với Tự do Ngôn luận và Cách tân tại Hoa Kỳ ».

Do vậy, bà Henna Virkkunen công bố, trên X, nội dung bức thư gửi chủ tịch Ủy ban Tư Pháp Hạ Viện, Jim Jordan, người khởi xướng phiên điều trần. Bức thư nhấn mạnh : « Hai đạo luật về Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) và về Thị trường Kỹ thuật số (DMA) là các đạo luật của Liên Hiệp Châu Âu, đã được Nghị Viện Châu Âu và Hội Đồng Châu Âu thông qua với đa số áp đảo ». Và hai đạo luật này « hoàn toàn tôn trọng các quyền cơ bản, bao gồm quyền tự do ngôn luận ».

Theo báo Le Monde, ngày 25/08, tổng thống Donald Trump đã « dập tắt những hy vọng mơ hồ của châu Âu » về quan hệ thương mại ổn định với Mỹ, đe dọa sẽ áp đặt « mức thuế quan đáng kể » đối với những nước không xóa bỏ « các quy định đối với thị trường kỹ thuật số, vốn được thiết kế để gây tổn hại cho công nghệ Mỹ ». Tổng thống Mỹ không trực tiếp nhắc đến Liên Âu, nhưng đích ngắm chủ yếu là các đạo luật của Liên Âu, khu vực hiện « sở hữu kho vũ khí pháp lý mạnh nhất thế giới trong việc quản lý ngành kỹ thuật số ».

Hai đạo luật về Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) và về Thị trường Kỹ thuật số (DMA) là « lằn ranh đỏ tuyệt đối », mà Liên Âu không thể nhân nhượng, theo một nhà ngoại giao châu Âu xin ẩn danh.

Thỏa thuận thuế quan và thương mại Liên Hiệp Châu Âu đạt được với Hoa Kỳ về mức thuế 15 % còn chưa ráo mực, Washington mở thêm một mặt trận mới đòi Bruxelles xóa bỏ mọi rào cản để cho các tập đoàn công nghệ kỹ thuật số của Hoa Kỳ tự do tung hoành trên thị trường châu Âu. Một lần nữa Donald Trump lại sử dụng đòn thuế quan để hù dọa.

Quảng cáo

Châu Âu, « con gà đẻ trứng vàng » của các GAFAM

Vì sao chính quyền Trump muốn « phạt » Bruxelles trong lúc Liên Âu là thị trường màu mỡ nhất - ngoài lãnh thổ Hoa Kỳ, của các tập đoàn Mỹ ?

Trong số những vị khách mời có chọn lọc để được trực tiếp dự lễ nhậm chức của tổng thống Hoa Kỳ thứ 47 hôm 20/01/2025, chủ nhân Meta đã mau mắn hơn cả nhờ ông Trump giúp đỡ, nới lỏng các chuẩn mực của châu Âu điều tiết các hoạt động trong lĩnh vực digital. Hơn nửa năm sau, phải chăng Mark Zuckerberg sắp được toại nguyện ?

Ngày 24/08/2025 tổng thống Donald Trump trên mạng xã hội cá nhân đã « ra lệnh » cho tất cả những quốc gia trên thế giới dẹp bỏ mọi hình thức thuế quan và luật lệ gò bó hạn chế hoạt động của các tập đoàn Mỹ trong lĩnh vực « digital ».

Trong mắt ông, đó là những biện pháp mang tính « phân biệt đối xử ». Kèm theo là lời đe dọa những ai không thỏa mãn đòi hỏi này. Chủ nhân Nhà Trắng không nêu đích danh các mục tiêu Hoa Kỳ nhắm tới nhưng Liên Âu, thị trường số 1 của các ông khổng lồ trong ngành công nghệ High Tech Hoa Kỳ, đã gây dựng nhiều cơ sở pháp lý « tự vệ » mà Donald Trump gọi là những « biện pháp bảo hộ ».

Ba cái gai trong mắt Donald Trump

Từ tháng 2/2025 chỉ vài tuần sau khi tổng thống Trump trở lại cầm quyền, ông và phó tổng thống J.D Vance -người rất gần gũi với các đại gia trong lĩnh vực digital của Mỹ đã liên tục đòi châu Âu dẹp bỏ những đạo luật và quy tắc « che khuất những thành công rực rỡ » của nhóm GAFAM (Google, Amazon, Facebook, Apple và Microsoft), của những tên tuổi lớn trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, những nhà cung cấp các dịch vụ trên mạng … của Hoa Kỳ.

Liên Hiệp Châu Âu hiện có ít nhất 3 đạo luật đang khiến Washington tức giận : Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA), nhằm kiểm soát các hành vi gây trở ngại cho việc cạnh tranh giữa các nhà cung cấp dịch vụ digital. Kế tới là DSA, tức là Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số nhằm tăng cường tính minh bạch của các thuật toán (algorithm), kiểm soát hoạt động kiểm duyệt nội dung và gần đây nhất là AI Act : đây là bộ luật đầu tiên trên thế giới « quản lý » các khâu phát triển, sử dụng trí tuệ nhân tạo.

Theo phân tích của Andrea Renda giám đốc Trung Tâm Nghiên Cứu Chính Sách Châu Âu -CEPS, trụ sở tại Bruxelles, đạo luật DSA chẳng hạn do muốn « cân bằng giữa các mục đích bảo vệ người sử dụng và các quyền tự do ngôn luận » nên là « hiện thân của quỷ dữ » như chính Trump đã nói.

Vẫn theo chuyên gia này, trong suốt quá trình đàm phán với châu Âu về thuế quan và thương mại, lĩnh vực digital luôn luôn là nỗi ám ảnh của phía Hoa Kỳ. Một khi đạt được thỏa thuận về mức thuế 15 % với Bruxelles (tháng 7/2025) và giành được nhiều nhượng bộ từ phía châu Âu, Washington lập tức « quay lại tiếp tục gây sức ép, đe dọa Liên Hiệp Châu Âu », đòi khối này phải trả giá đắt nếu gây trở ngại cho đà phát triển của các « ông lớn » trong lĩnh vực công nghệ kỹ thuật số của Mỹ. Hơn nữa chính vì các đạo luận DMA và DSA nói trên mà Apple và Meta đã bị châu Âu phạt hàng trăm triệu đô la.

Nói cách khác, cuộc chiến sắp tới Washington đang chuẩn bị nhắm vào châu Âu không hề xuất phát từ nhu cầu thu hẹp nhập siêu của Mỹ với 27 thành viên Liên Âu.

Trên đài truyền hình Arte, chuyên gia kinh tế và địa chính trị, thuộc Viện nghiên cứu châu Âu Jacques Delors, bà Elvire Fabry cho rằng, các đòn tấn công liên tiếp của Donald Trump trong lĩnh vực thương mại hay sắp tới đây là công nghệ kỹ thuật số nhắm vào châu Âu trước hết không liên quan đến việc Mỹ bị nhập siêu với châu Âu

« Phía sau cuộc chiến thương mại này còn có nhiều ý đồ chính trị. Donald Trump tìm cách xé nát Liên Âu ra thành từng mảnh nhỏ nhưng lại vừa muốn tiếp cận thị trường châu Âu giúp cho các hãng của Mỹ. Cùng lúc, Hoa Kỳ mượn tay các đảng phái chính trị cựu hữu ở châu Âu, để khuynh đảo Liên Âu từ ở bên trong. Chính vì thế mà Mỹ hiện đang ủng hộ các đảng cánh cực hữu tại nhiều nước châu Âu ».

Về phần Jean Luc Demarty nguyên giám đốc đặc trách về thương mại của Ủy Ban Châu Âu (2011-2019), ông giải thích, ngay cả việc áp dụng « thuế đối ứng » cũng không có cơ sở.

« Đành rằng khoản thặng dư mậu dịch của châu Âu đối với Mỹ là rất lớn, và mức xuất siêu đó lại càng tăng thêm trong năm 2024 vừa qua, bởi vì đồng đô la tăng giá. Nhưng đấy chỉ là xét riêng về các khoản xuất và nhập hàng hóa. Nếu cộng cả vế dịch vụ với hàng hóa thì cán cân thượng mại giữa Hoa Kỳ và Liên Hiệp Châu Âu khá cân đối, chênh lệnh chỉ khoảng 50 tỷ đô la chứ không phải là 200 hay 300 tỷ đô la như ông Donald Trump khẳng định ».

Liên Âu luôn « run tay » khi cần tự vệ

Trong mọi trường hợp, kinh tế gia Shahin Vallée thuộc cơ quan tư vấn về chính sách đối ngoại DGAP trụ sở tại Berlin đánh giá, châu Âu quá nhu nhược trong cuộc đọ sức với Hoa Kỳ. Mỹ đã nắm bắt rõ điều đó ngay từ khi mới chỉ vừa bắt đầu dọa nạt.

« Thực ra chiến lược đàm phán của Liên Hiệp Châu Âu chưa bao giờ khiến ông Trump phải lo lắng. Bruxelles đã có nhiều cơ hội để đặt những điều kiện cứng rắn hơn với Hoa Kỳ lên bàn thương thuyết, nhưng đấy chỉ là những lời đe dọa suông. Thậm chí ngay cả khi đề cập đến các biện pháp trả đũa để khỏi bị Washington o ép, châu Âu cũng không thể đồng ý và có một tiếng nói chung. Bruxelles đã ‘run tay’ và ở phía bên kia, Washington thấy rõ điều ấy và đã tận dụng thời cơ ».

Một nhược điểm khác của Liên Hiệp Châu Âu mà Hoa Kỳ đã chóng nhận thấy là tính thiếu đoàn kết của khối này. Cuộc chiến Digital còn chưa khai mào mà nhiều nhà phân tích đã báo động « coi chừng Đức sẽ bán rẻ tham vọng độc lập của châu Âu về kỹ thuật số cho Hoa Kỳ » để được Washington nương tay khi đánh vào công nghiệp xe hơi Đức. Mỹ cũng biết sử dụng chiến thuật « chia để trị ».

Liên Hiệp Châu Âu đối tác nặng ký nhất của Mỹ

Vài con số về trao đổi mậu dịch hai chiều : tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ giữa Liên Hiệp Châu Âu và Mỹ năm 2024 vượt hơn 1.600 tỷ đô la (867 tỷ euro cho hàng hóa và 817 tỷ euro cho dịch vụ). Để so sánh, theo các thống kê chính thức của Mỹ (US Bureau of Economic Analysis) cùng thời kỳ, trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, tức Mỹ và Trung Quốc, là 660 tỷ đô la.

Nghịch lý ở đây là Liên Hiệp Châu Âu tuy là khách hàng lớn nhất của Mỹ mà vẫn bị chèn ép. Hôm 27/07/2025 chủ tịch Ủy Ban Châu Âu, Ursula von der Leyen và tổng thống Mỹ Donald Trump đã đạt được một thỏa thuận quan trọng nhằm « tăng cường quan hệ thương mại và đầu tư » song phương và cũng vì thỏa thuận này bà đã bị nhiều thành viên trong khối chỉ trích gay gắt.

Để hàng của châu Âu xuất khẩu sang Hoa Kỳ bị đánh thuế 15 % , thay vì 30 % như Donald Trump từng đe dọa, Liên Âu đã vội vã hứa mua thêm hơn 700 tỷ đô la dầu hỏa và khí đốt của Hoa Kỳ trong ba năm sắp tới và đầu tư thêm 600 tỷ đô la vào Mỹ từ nay đến năm 2029.

Hàng rào phi quan thuế

Nhưng bên cạnh đó, văn bản được ký kết còn kèm theo một điều khoản buộc các bên giảm thiểu các hàng rào phi quan thuế để thúc đẩy mâu dịch hai chiều. Chính trên điểm này Washington chuẩn bị một đợt tấn công sắp tới nhắm vào Liên Âu.

Liên Hiệp Châu Âu là thị trường chiếm 27 % doanh thu của Google, 23 % thu nhập của Meta. Nhờ có 450 triệu dân châu Âu mà mỗi năm Marck Zuckerberg thu về 38 tỷ đô la … còn với ông Sundar Pichai, trong cương vị chủ tịch tổng giám đốc Alphabet Inc, công ty mẹ của Google thì năm ngoái Liên Hiệp Châu Âu cho phép thu về 90 kiếm được 96 tỷ đô la nhờ Liên Hiệp Châu Âu.

Trong cuộc chiến về công nghệ kỹ thuật số đang manh nha giữa hai bờ Đại Tây Dương, chủ đích của tổng thống Trump là « diệt trừ hiểm họa » châu Âu cũng sẽ có những nhà vô địch trong thế giới digital.

******

Ông Trump bác bỏ tin đồn qua đời

Ngày 2-9, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng về tin đồn trên mạng xã hội về việc ông đã qua đời và kết luận đó là tin giả.

“Các bạn biết đấy, tôi có nghe rồi, thật điên rồ, nhưng tuần trước tôi đã tổ chức nhiều cuộc họp báo, tất cả đều thành công… Rồi tôi không làm gì trong hai ngày, thế là họ nói chắc có gì đó không ổn với tôi”, nhà lãnh đạo Mỹ trả lời khi được hỏi về tin đồn liên quan đến sức khỏe.

Bên cạnh đó, Tổng thống Trump cho biết ông đã “rất năng suất vào cuối tuần” khi tham gia nhiều chương trình truyền hình và đăng tải các bài viết trên mạng xã hội Truth Social, theo The Hill.

Trước đó, mạng xã hội lan truyền hàng loạt tin đồn về việc ông chủ Nhà Trắng đã qua đời. Nguyên nhân bắt nguồn từ việc tổng thống Mỹ đã không xuất hiện công khai kể từ ngày 27-8, khi ông chủ trì một cuộc họp nội các được truyền hình trực tiếp.

Tổng thống Indonesia lên đường sang Trung Quốc sau khi báo hủy trước đó

Ngày 2-9, Văn phòng tổng thống Indonesia cho biết Tổng thống Prabowo Subianto sẽ tới thăm Bắc Kinh vào ngày 3-9 để tham dự lễ kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít, theo Hãng tin AFP.

Cụ thể, giới chức Indonesia cho hay ông Subianto lên đường sang Trung Quốc vào tối 2-9 (giờ địa phương) và dự kiến về nước vào ngày 3-9.

“Hôm nay, ông ấy đã theo dõi tình hình và nhận được báo cáo từ tất cả các quan chức liên quan rằng đời sống người dân đang dần trở lại bình thường”, ông Prasetyo Hadi - đại diện Văn phòng tổng thống Indonesia - thông báo trong một tuyên bố.

Trong chuyến thăm Trung Quốc lần này, ông Subianto dự kiến sẽ có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Tư lệnh Thái Lan bác bỏ khả năng quân đội đảo chính

Ngày 2-9, trung tướng Boonsin Padklang - tư lệnh Quân khu 2 Thái Lan - đã bác bỏ mọi tin đồn liên quan đến việc quân đội nước này đang chuẩn bị đảo chính, theo báo Bangkok Post.

“Quân đội không có kế hoạch đảo chính. Chúng tôi để mọi việc diễn ra theo các cơ chế đã được thiết lập”, ông Boonsin phát biểu với truyền thông Thái Lan.

Ngoài ra, ông Boonsin vẫn giữ thái độ trung lập trước tiến trình bầu chọn thủ tướng mới tại xứ sở chùa vàng.

“Đôi khi chính trị có rất ít lựa chọn. Chúng ta phải tôn trọng tiến trình chính trị và chờ xem điều gì sẽ xảy ra trong 3-4 tháng còn lại”, trung tướng Boonsin bày tỏ quan điểm.

Ông Boonsin cũng khẳng định Quân đội Hoàng gia Thái Lan sẵn sàng hỗ trợ bất kỳ bộ trưởng quốc phòng nào được lựa chọn một cách hợp pháp, bất kể đó là ai, đồng thời nhấn mạnh cam kết của quân đội trong việc tuân thủ mệnh lệnh và duy trì sự trung lập về mặt chính trị.

Mỹ tấn công tàu từ Venezuela bằng tên lửa, 11 người thiệt mạng

Ngày 2-9, Tổng thống Trump cho biết quân đội Mỹ đã tiêu diệt 11 người trong cuộc tấn công nhằm vào tàu từ Venezuela với cáo buộc vận chuyển ma túy bất hợp pháp. Đây là chiến dịch rầm rộ đầu tiên kể từ khi Washington triển khai tàu chiến tới vùng biển phía nam Caribê thời gian gần đây.

"Vài phút trước thôi, chúng tôi vừa mới bắn hạ một con tàu - một con tàu chở ma túy, rất nhiều ma túy trên tàu đó. Và vẫn còn nhiều tàu như vậy nữa", ông Trump phát biểu tại Nhà Trắng.

Theo Hãng tin Reuters, ông chủ Nhà Trắng cho biết Mỹ đang đối mặt với lượng ma túy khổng lồ tràn vào đất nước từ Venezuela.

Ở phía ngược lại, Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cho biết Mỹ đã triển khai 8 tàu quân sự, 1.200 tên lửa và 1 tàu ngầm nhắm vào tàu Venezuela, đồng thời tuyên bố sẵn sàng bảo vệ Venezuela tối đa.

Iran: Sẵn sàng đàm phán hạt nhân với Mỹ, bác bỏ hạn chế tên lửa

Ngày 2-9, Thư ký Hội đồng an ninh quốc gia tối cao Iran Ali Larijani tuyên bố Tehran sẵn sàng đàm phán hạt nhân với Mỹ, nhưng bác bỏ mọi hạn chế đối với chương trình tên lửa của nước này.

“Cánh cửa đàm phán với Mỹ không đóng, tuy nhiên chính người Mỹ chỉ nói suông về đàm phán mà không ngồi vào bàn đàm phán; rồi lại sai lầm đổ lỗi cho Iran”, ông Larijani viết trên mạng xã hội X.

Ngoài ra, đại diện Tehran cho hay Washington đang thiết lập một con đường bất lợi với bất kỳ cuộc đàm phán nào, bằng cách đưa ra những vấn đề không thể thực hiện được như hạn chế tên lửa.

Những thông điệp trên được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Mỹ có động thái hoan nghênh các cường quốc châu Âu trong việc tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đối với Tehran, nhưng vẫn tuyên bố “sẵn sàng tham gia đối thoại trực tiếp” với nước này.

Pháp kêu gọi Mỹ xem xét lại quyết định từ chối visa với người Palestine

Ngày 2-9, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết việc Mỹ từ chối cấp visa đối với các quan chức Palestine tham dự kỳ họp của Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York sắp tới là điều “không thể chấp nhận được”.

Viết trên mạng xã hội X, nhà lãnh đạo Pháp kêu gọi Mỹ rút lại quyết định này và đảm bảo Palestine được cử đại diện theo đúng Thỏa thuận với nước đặt trụ sở của Liên hợp quốc, theo Hãng tin Reuters.

“Mục tiêu của chúng tôi rất rõ ràng: huy động sự ủng hộ quốc tế rộng rãi nhất có thể cho giải pháp hai nhà nước - con đường duy nhất đáp ứng nguyện vọng chính đáng của cả người Israel và người Palestine”, ông Macron bày tỏ.

Trước đó vào ngày 29-8, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo bắt đầu từ chối và thu hồi visa của các thành viên thuộc Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) và chính quyền Palestine trước cuộc họp của Đại hội đồng Liên hợp quốc tháng 9.

Tựu trường dưới lòng đất

**********

Đăng ngày: 02/09/2025 - 14:53Sửa đổi ngày: 02/09/2025 - 14:55

5 phút Thời gian đọc

Quảng cáo

(AFP) – Giá vàng thế giới vượt mức kỷ lục 3.500 đô la/ounce. Ngay trong phiên giao dịch đầu tiên tại châu Á sáng nay, 02/09/2025, giá vàng tăng vọt, chạm mức kỷ lục mới là 3.501,59 đô la/ounce, vượt qua mức kỷ lục hồi tháng Tư năm nay là 3.500,10 đô la. Các nhà đầu tư đổ xô mua vàng, bỏ qua đô la, trước nguy cơ cao Hoa Kỳ hạ mức lãi suất chỉ đạo trong tháng Chín cũng như là nỗi lo lắng cho tính độc lập định chế tiền tệ Mỹ.

(AFP) – Philippines khánh thành xưởng đóng tàu do tập đoàn Hàn Quốc HD Hyundai khai thác. Hôm nay, 02/09/2025, phát biểu trong lễ khánh thành tại khu căn cứ hải quân cũ của Mỹ Subic Bay, phía bắc Manila, tổng thống Ferdinand Marcos Jr cho rằng cơ sở này sẽ giúp « hồi sinh ngành công nghiệp đóng tầu » của đất nước. Theo đó, Philippines có thể « tiếp đón các tầu chiến cỡ lớn, tăng cường tiềm năng xuất khẩu và tạo ra hàng nghìn việc làm » cho người dân. Hãng HD Hyundai trong thông cáo cho biết rằng công xưởng mới tại Philippines sẽ giúp hãng tăng cường khả năng cạnh tranh trong lĩnh vực đóng tầu chở hàng và tầu dầu, hiện do Trung Quốc thống trị. HD Hyundai kỳ vọng có thể cho xuất xưởng ít nhất bốn chiếc mỗi năm.

(AFP) – Năm 2025 : Chi phí vũ trang của Liên Âu đạt mức kỷ lục 381 tỉ euro. Theo thông báo của Cơ quan quốc phòng châu Âu EDA, hôm nay, 02/09/2025, chi phí quân sự của Liên Hiệp Châu Âu tăng thêm gần 40 tỉ euro so với năm ngoái. Lãnh đạo ngoại giao Liên Âu, Kaja Kallas, cho biết châu Âu sẽ tiếp tục chi thêm cho quốc phòng, để bảo đảm « an toàn cho các công dân ». Năm nay, khoảng một phần ba chi phí nói trên được dành cho để phát triển vũ khí mới.

(AFP) – Biểu tình, bạo động tại Indonesia : Liên Hiệp Quốc kêu gọi điều tra về 6 người chết. Theo tổ chức phi chính phủ KontraS, Ủy ban về người mất tích và nạn nhân bạo lực, hôm qua, 01/09/2025, « có ít nhất 20 người mất tích ». Cũng hôm qua, Liên Hiệp Quốc kêu gọi mở điều tra nhanh chóng, đầy đủ và minh bạch về 6 trường hợp tử vong, và « việc sử dụng bạo lực thái quá của lực lượng an ninh ». Riêng tại vùng thủ đô, cảnh sát địa phương cho biết đã bắt giữ khoảng 1.240 người, trong thời gian biểu tình bùng lên từ ngày 25/08.

(AFP) – Mỹ : Cuộc chiến hoạch định lại đơn vị bầu cử để giành thêm nhiều ghế dân biểu tại Quốc Hội. Ngày 04/09/2025, Thượng viên bang Texas, do phe Cộng hòa kiểm soát, dự kiến thông qua đề nghị hoạch định lại đơn vị bầu cử, do Hạ viên bang thông qua hồi tuần trước. Việc này cho phép đảng Cộng Hòa giành thêm 5 ghế dân biểu tại Hạ Viện. Phe Dân Chủ cũng đã quyết định đáp trả bằng biện pháp tương tự. Hôm thứ Năm 28/08, Nghị viện bang California thông qua nghị quyết cho phép tổ chức trưng cầu dân ý với tháng 11/2025, để xác định lại bản đồ bầu cử. Nếu được thông qua, đảng Dân Chủ cũng có thể giành thêm 5 ghế tại Hạ viện. Cựu tổng thống Barack Obama coi đây là « một biện pháp đáp trả thông minh và đúng mực » với chính sách của tổng thống đương nhiệm.

(Le Monde/AFP) – Đà tiến quân của Nga trên lãnh thổ Ukraina trong tháng 08/2025 giảm nhẹ so với hồi tháng 07, nhưng vẫn mạnh. Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh, trong vòng 1 tháng, các lực lượng Nga đã chiếm 594 km2 lãnh thổ của Ukraina. Tuy nhiên, số drone Nga phóng ban đêm sang Ukraina là 4 132 chiếc, giảm 34% so với tháng 07. Trong khi đó, tình báo Ukraina hôm 01/09/2025 khẳng định đã tiến hành thành công một chiến dịch nhắm vào các cơ sở quân sự của Nga ở bán đảo Crimée, phá hủy 2 trực thăng Mi-8 và 1 tàu chiến của Nga.

(AFP) – Căng thẳng Venezuela - Mỹ gia tăng. Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hôm 01/09/2025 tố cáo chính quyền Mỹ « đe dọa » Venezuela khi « nhắm » vào đất nước này với 8 tàu chiến trên mặt nước được trang bị 1.200 tên lửa và 1 tàu ngầm. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Mỹ triển khai quân đội tại vùng Caribê với lý do chính thức là chống buôn lậu thuốc phiện. Phát biểu trước báo chí quốc tế tại Caracas, tổng thống Venezuela Nicolas xem đây là sự đe dọa lớn nhất ở châu Mỹ tính từ 100 năm trở lại đây.

(AFP) – Số nạn nhân thiệt mạng vì động đất ở Afghanistan lên đến 1.400 người. Động đất 6 độ Richter xảy ra trong đêm Chủ Nhật 31/08. Số người bị thương ít nhất là 3.100 người, theo số liệu mới được chính quyền Afghanistan cập nhật sáng nay 02/09/2025. Hầu hết người tử vong là tại tỉnh Kounar. Công tác cứu hộ vẫn đang tiếp tục. Tại Genève, Indrika Ratwatte, điều phối viên các hoạt động nhân đạo của Liên Hiệp Quốc tại Afghanistan, cảnh báo số nạn nhân có thể lên tới vài trăm ngàn người. Đây là một trong những vụ thiên tai khủng khiếp nhất tính từ nhiều thập kỷ trở lại đây tại đất nước nghèo nhất thế giới. Liên Âu hôm nay thông báo tuần này sẽ gửi 130 tấn hàng viện trợ nhân đạo cho Afghanistan.

(AFP) – Serbia : Hàng chục ngàn người biểu tình ngày 01/09/2025 đòi tổ chức bầu cử sớm. Biểu tình chống chính phủ tham nhũng diễn ra không chỉ ở thủ đô Beograd mà còn tại nhiều thành phố trong cả nước. Riêng tại Beograd, đây là cuộc tập hợp lớn đầu tiên từ sau khi bạo lực nổ ra trong các cuộc biểu tình hồi tháng 08. Tuy nhiên, tổng thống Vucic vẫn từ chối cho tổ chức bầu cử lập pháp trước thời hạn. Phong trào biểu tình kéo dài liên tục tại Serbia kể từ sau vụ tai nạn tại nhà ga Novi Sad vào ngày 01/11/2024, khi mái bê tông của tòa nhà vừa được sửa chữa đã đổ sụp, khiến 15 người thiệt mạng. Vụ tai nạn thương vong đã làm thổi bùng cơn giận dữ của người dân Serbia.

*********

Ngày 2-9, Tổng thống Trump cho biết ông 'rất thất vọng' với Tổng thống Putin, đồng thời tiết lộ Washington đang lên kế hoạch thực hiện một số hành động nhằm giảm thiểu thương vong trong cuộc chiến tại Ukraine.

"Tôi rất thất vọng với Tổng thống Putin, tôi có thể nói như vậy, và chúng tôi sẽ làm điều gì đó để giúp người dân (Ukraine) sống sót", nhà lãnh đạo Mỹ cho biết trong một bài phát biểu trên truyền hình ngày 2-9 (giờ Mỹ).

Đây là tuyên bố mới nhất thể hiện thái độ không hài lòng của ông Trump đối với người đồng cấp Putin sau thượng đỉnh Alaska giữa hai nhà lãnh đạo vào tháng 8.

Theo Hãng tin AFP, nhà lãnh đạo Mỹ cho hay ông và người đồng cấp Putin có "một mối quan hệ tốt đẹp", nhưng ông Putin đã khiến ông thất vọng.

“Tôi đã biết một số điều mà tôi nghĩ sẽ rất thú vị, trong vài ngày tới các bạn sẽ biết thôi”, ông Trump úp mở khi được hỏi có nói chuyện với nhà lãnh đạo Nga thời gian gần đây không, đồng thời cảnh báo về hậu quả nếu không diễn ra thượng đỉnh Putin - Zelensky.

Trước đó vào ngày 29-8, quyền đại diện phái đoàn Mỹ tại Liên hợp quốc John Kelly cảnh báo Mỹ có thể sẽ áp dụng các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Nga, nếu như xung đột còn tiếp diễn.

"Giờ là lúc Nga phải quyết định tiến tới hòa bình và lãnh đạo Nga - Ukraine cần phải đồng ý gặp nhau song phương”, ông Kelly khi đó nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông không lo ngại về mối quan hệ thân thiết giữa Nga và Trung Quốc, theo Hãng tin Reuters.

Khi được hỏi về việc liệu Washington có lo lắng về điều mà báo chí phương Tây gọi là “một trục đang hình thành chống lại Mỹ giữa Trung Quốc và Nga” không, ông Trump khẳng định: “Tôi hoàn toàn không lo ngại”.

“Chúng ta sở hữu lực lượng quân đội mạnh nhất thế giới. Họ sẽ không bao giờ sử dụng quân đội chống lại chúng ta. Hãy tin tưởng tôi”, ông chủ Nhà Trắng nói thêm.

Bên cạnh đó, ông Trump cho biết việc Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hội kiến với Tổng thống Nga Vladimir Putin và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un (nhân dịp 2 nhà lãnh đạo đến Bắc Kinh dự lễ duyệt binh kỷ niệm 80 năm Thế chiến 2 kết thúc) “không phải thách thức đối với Mỹ”, đồng thời nêu rõ “Trung Quốc cần Mỹ hơn Mỹ cần Trung Quốc”.

Về phía Ukraine, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cáo buộc Matxcơva đang làm mọi cách để ngăn chặn cuộc gặp giữa ông và Tổng thống Putin.

Trong khi đó, Điện Kremlin từng nhiều lần nêu rõ thượng đỉnh Putin - Zelensky vẫn chưa thể diễn ra sớm và cần chuẩn bị kỹ lưỡng.

************

Hiệp hội Quốc tế các Học giả về nạn Diệt chủng (IAGS), hôm 01/09/2025, đã thông qua một dự thảo nghị quyết khẳng định các hành vi của Israel tại dải Gaza hội đủ các tiêu chí pháp lý về một cuộc diệt chủng. Nhà nước Do Thái xem tuyên bố của chủ tịch hiệp hội IAGS là đáng hổ thẹn, với lý do hiệp hội này đã sử dụng các tiêu chí được dùng để đánh giá Holocaust, nạn diệt chủng người Do Thái.

Đăng ngày: 02/09/2025 - 13:03Sửa đổi ngày: 02/09/2025 - 16:41

3 phút Thời gian đọc

Quảng cáo

Theo Reuters, nghị quyết của Hiệp hội Quốc tế các Học giả về nạn Diệt chủng, được 86% số phiếu ủng hộ của 500 thành viên, những chuyên gia hàng đầu thế giới. Văn bản nhấn mạnh : « Các chính sách và hành động của Israel tại dải Gaza đáp ứng định nghĩa pháp lý về tội diệt chủng được nêu tại điều II của Công ước Liên Hiệp Quốc về ngăn ngừa và trừng trị tội diệt chủng (1948) ».

Công ước này định nghĩa diệt chủng là những hành vi được thực hiện với ý đồ sát hại, toàn bộ hoặc một phần, một nhóm dân tộc, sắc tộc, chủng tộc hoặc tôn giáo. Các hành vi cấu thành tội ác diệt chủng bao gồm sát hại các thành viên của nhóm đó, gây tổn hại nghiêm trọng đến tính mạng hoặc tinh thần của các thành viên, cố ý áp đặt điều kiện sống dẫn đến sự hủy diệt hoàn toàn hoặc một phần về thể chất, các biện pháp ngăn chặn sinh con trong nhóm hoặc cưỡng bức di dời trẻ em sang các nhóm khác.

Bộ Ngoại Giao Israel cho rằng nghị quyết của IAGS dựa hoàn toàn vào chiến dịch dối trá của tổ chức Hamas.

Ngày 07/10/2023, tổ chức Hồi giáo Palestine Hamas đã thực hiện một loạt vụ khủng bố nhắm vào lãnh thổ Israel khiến 1.200 người chết và 250 người bị bắt làm con tin. Ngay sau đó, quân đội Israel đã phát động cuộc chiến tại dải Gaza, giết chết 63.000 người, làm hư hại và phá hủy phần lớn các tòa nhà trong khu vực và khiến tất cả thường dân Palestine phải di tản ít nhất một lần.

Nghị quyết dài 3 trang kêu gọi Israel « chấm dứt ngay lập tức tất cả các hành vi cấu thành tội diệt chủng, tội ác chiến tranh và tội ác chống nhân loại nhắm vào người Palestine ở Gaza, trong đó có cuộc tấn công có chủ đích và giết hại dân thường, kể trẻ em, gây ra nạn đói, ngăn cấm viện trợ nhân đạo, nước, nhiên liệu và các yếu tố thiết yếu khác cho sự sống, bạo hành tình dục và sinh sản, và cưỡng bức di dời người dân ».

Bên cạnh đó, nghị quyết của hiệp hội cũng khẳng định vụ tấn công hôm 07/10/2023 của Hamas nhắm vào lãnh thổ Israel cấu thành một « tội ác quốc tế ».

Liên quan đến Nhà nước Palestine, sau Pháp, Canada … Vương quốc Bỉ hôm nay tuyên bố sẽ công nhận Nhà nước Palestine nhân Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc trong tháng 09 này.

***********

Thủ tướng mới của Thái Lan có thể sẽ xuất hiện trong tuần này nhưng còn tùy thuộc vào sự ủng hộ quan trọng của Đảng Nhân dân đối lập.

Ngày 2-9, cuộc canh tranh vẫn tiếp diễn khi Đảng Nhân dân Thái Lan nói sẽ đưa ra quyết định ủng hộ ứng viên thủ tướng nào vào ngày mai, trong bối cảnh các đảng tìm cách lôi kéo đảng này để nắm quyền.

Đảng Nhân dân Thái Lan giải thích rằng các cuộc thảo luận và thu thập ý kiến của các thành viên trong 2 ngày qua vẫn chưa thể đưa ra kết luận về việc sẽ ủng hộ ứng viên thủ tướng nào. Vì vậy, quyết định sẽ được đưa ra tại cuộc họp của ban chấp hành đảng vào ngày mai, 3-9.

Là đảng lớn nhất trong Quốc hội Thái Lan với 143 ghế, Đảng Nhân dân đã trở thành đảng có tiếng nói quyết định trong việc thành lập chính phủ tiếp theo sau khi Tòa án Hiến pháp bãi nhiệm thủ tướng Paetongtarn Shinawatra vào cuối tuần trước.

Tuy nhiên, đảng này kiên quyết với điều kiện rằng chỉ ủng hộ ứng viên nào đồng ý giải tán quốc hội và sửa đổi hiến pháp. Họ cũng xác nhận sẽ không tham gia chính phủ mới và sẽ vẫn ở phe đối lập để giám sát chính phủ.

Người phát ngôn Parit Wacharasindhu của Đảng Nhân dân cũng kêu gọi chính quyền lâm thời của Đảng Pheu Thai giải tán quốc hội để tránh việc chọn thủ tướng mới và nhận được sự ủng hộ dành cho ứng viên Chaikasem Nitisiri của đảng này. Tuy nhiên, Pheu Thai đến nay vẫn đang cân nhắc liệu họ có thể giải tán quốc hội hay không.

Ngoài ra, các đảng khác cũng đang cạnh tranh để giành sự ủng hộ của Đảng Nhân dân trong cuộc bỏ phiếu cho ghế thủ tướng, có thể diễn ra ngay trong tuần này.

Đảng Bhumjaithai đề cử ông trùm xây dựng, tỉ phú Anutin Charnvirakul, người từng giữ chức phó thủ tướng, bộ trưởng nội vụ và bộ trưởng y tế vào năm 2022. Đảng này từng liên minh với Pheu Thai sau cuộc bầu cử năm 2023 nhưng mới đây đã rời bỏ liên minh.

Một cái tên quen thuộc là ứng viên Prayut Chan-O-Cha của Đảng Dân tộc Thái thống nhất (UTNP), người từng nắm quyền Thái Lan suốt 9 năm sau khi chính quyền quân sự của ông lật đổ cựu thủ tướng Yingluck Shinawatra.

Một ứng viên tiềm năng khác cũng thuộc Đảng UTNP là ông Pirapan Salirathavibhaga, giữ chức phó thủ tướng và bộ trưởng năng lượng Thái Lan từ năm 2023.

Cuối cùng là ứng viên Jurin Laksanawisit của Đảng Dân chủ, người đủ điều kiện do nằm trong danh sách đề cử cho vị trí thủ tướng vào năm 2023, nhưng có ít khả năng chiến thắng do đảng của ông hiện chỉ nắm 25 ghế trong quốc hội.

*********

Giải độc đắc Mỹ tăng lên 1,3 tỷ USD

Giải độc đắc Powerball không có người thắng trong kỳ quay ngày 1/9, khiến giá trị tăng lên 1,3 tỷ USD.

Trong kỳ quay số tối 1/9, dãy số độc đắc là 8, 23, 25, 40, 53 cùng số Powerball là 5, nhưng không có vé nào ở Mỹ được bán ra trùng với dãy số này. Do vậy, giá trị của giải độc đắc Powerball tăng lên 1,3 tỷ USD trong kỳ quay số tiếp theo.

Giải độc đắc Powerball chưa có chủ kể từ ngày 31/5. Nếu có người trúng trong kỳ quay tối 3/9, đây sẽ là giải lớn thứ 5 lịch sử xổ số Powerball.

Người chiến thắng được chọn giữa nhận tiền thưởng được trả dần trong 30 năm, hoặc nhận ngay một khoản tiền mặt trước thuế, hiện tại là 589 triệu USD với mức thưởng 1,3 tỷ USD.

Màn hình quảng cáo Powerball ước tính giải độc đắc 1 tỷ USD tại cửa hàng ở Tennessee, ngày 29/8. Ảnh: AP

Powerball là trò chơi xổ số được quản lý bởi Hiệp hội Xổ số Đa bang (MUSL) của Mỹ, ra đời từ năm 1992 để thay thế trò Lotto America. Powerball được chơi tại 45 bang, với các kỳ quay được tổ chức vào tối thứ Hai, thứ Tư và thứ Bảy hàng tuần.

Người chơi chọn 5 số trong một dãy từ 1 đến 69. Số thứ sáu, gọi là Powerball, được chọn trong một dãy khác, từ 1 đến 26. Khả năng trúng giải là 1/292,2 triệu, thấp hơn nhiều so với xác suất bị sét đánh. Giải độc đắc (jackpot) khởi điểm từ 20 triệu USD, tích lũy dần nếu không có người trúng.

Giải jackpot cao nhất lịch sử Powerball là 2,04 tỷ USD, được bán ra ở California vào năm 2022.

Đức Trung (Theo AP, CNN)

**********

Slovakia và Putin. Tass — Thủ tướng Slovakia Robert Fico (trái) và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: TASS

Theo RT, trong cuộc gặp Thủ tướng Slovakia Robert Fico bên lề các sự kiện kỷ niệm 80 năm ngày kết thúc Thế chiến II ở Trung Quốc, Tổng thống Nga Putin phát biểu: "Về việc Ukraine gia nhập EU, chúng tôi chưa bao giờ phản đối. Tuy nhiên, trở thành thành viên NATO lại là vấn đề khác... An ninh của một quốc gia không thể được bảo đảm bằng cách đánh đổi lợi ích của các quốc gia khác. Lập trường của Nga ở đây rất rõ ràng: việc Ukraine gia nhập NATO là không thể chấp nhận được".

Ukraine trước đó tuyên bố, Nga không có quyền quyết định nước này có thể hay không thể gia nhập NATO. Trong khi đó, NATO khẳng định, Nga không có quyền phủ quyết tư cách thành viên của liên minh quân sự được thành lập vào năm 1949 này.

Về vấn đề đảm bảo an ninh cho Ukraine, người đứng đầu Nga cho hay, ông đã thảo luận điều này với Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc đối thoại hôm 15/8. "Có rất nhiều lựa chọn để đảm bảo an ninh cho Ukraine trong trường hợp xung đột chấm dứt. Tôi tin có cơ hội để tìm kiếm sự đồng thuận ở đây".

Trong cuộc hội đàm kéo dài hơn một giờ với Thủ tướng Slovakia, ông Putin gọi những cáo buộc rằng Moscow có kế hoạch tấn công châu Âu là "hoàn toàn vô lý và không có căn cứ". "Chúng tôi liên tục chứng kiến sự hoảng loạn vì những tin đồn rằng Nga đang lên kế hoạch tấn công châu Âu. Đối với bất kỳ người sáng suốt nào, rõ ràng đây là một hành động khiêu khích hoặc hoàn toàn bất tài. Nga chưa bao giờ, đang và sẽ không bao giờ có ý định tấn công bất kỳ ai", lãnh đạo Điện Kremlin nhấn mạnh

**********

Video: The Guardian

Theo báo The Guardian, lực lượng cứu hộ vẫn đang nỗ lực tìm kiếm người sống sót sau trận động đất 6 độ Richter xảy ra vào ngày 31/8, khiến nhiều ngôi làng ở tỉnh Kunar, phía đông Afghanistan bị phá hủy hoàn toàn.

Hiện vẫn còn nhiều người bị kẹt dưới đống đổ nát của những ngôi nhà được xây dựng từ bùn và đá ở các thung lũng dốc. Lực lượng cứu hộ đã phải vật lộn để tiếp cận các khu vực xa xôi do địa hình đồi núi hiểm trở và thời tiết khắc nghiệp.

Trận động đất tấn công Afghanistan cuối tuần trước là cơ địa chấn nông, xảy ra ở độ sâu chỉ khoảng 9km dưới bề mặt trái đất, dẫn đến tàn phá quy mô lớn. Zabihullah Mujahid, phát ngôn viên của chính quyền Taliban hôm nay (2/9) cho biết, tính đến thời điểm này, hơn 1.400 người đã thiệt mạng và hơn 3.000 người bị thương vì thiên tai.

Nhà chức trách cảnh báo, số nạn nhân thương vong sẽ tăng cao hơn khi các đội cứu hộ tiếp cận được những địa điểm hẻo lánh hơn. Nhiều nơi vẫn chưa thể tiếp cận được sau hơn 24 giờ kể từ khi trận động đất xảy ra.

Sharafat Zaman, phát ngôn viên Bộ Y tế Afghanistan đã kêu gọi quốc tế hỗ trợ để khắc phục hậu quả của trận động đất. "Chúng tôi cần viện trợ vì rất nhiều người dân ở đây đã thiệt mạng và mất nhà cửa", ông Zaman nói.

Afghanistan đang phải gánh chịu một cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Các chính sách cứng rắn của Taliban như cấm giáo dục và việc làm cho phụ nữ đã khiến nguồn viện trợ quốc tế và hỗ trợ nhân đạo cho quốc gia này giảm mạnh.

**********

Kim Jong Un đi cùng con gái sang Trung Quốc

Các hình ảnh được Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA công bố ngày 2-9 cho thấy ông Kim Jong Un cùng con gái xuống tàu ở Trung Quốc. Ông Kim cũng dự kiến gặp ông Putin vào ngày mai.

Sau chuyến đi dài, nhà lãnh đạo Triều Tiên đã đến Bắc Kinh vào lúc 16h ngày 2-9 và được các quan chức cấp cao như Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, Bí thư Ban Bí thư, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Thái Kỳ, Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị và Thị trưởng Bắc Kinh chào đón.

"Ông đã gặp gỡ các quan chức phía Trung Quốc trong bầu không khí nồng ấm. Ông bày tỏ sự vui mừng được trở lại thăm Trung Quốc sau 6 năm", KCNA viết.

Những bức ảnh do KCNA công bố cho thấy nhà lãnh đạo đi cùng con gái Ju Ae. Ông Kim đã đưa con gái đến nhiều sự kiện quan trọng, làm dấy lên đồn đoán rằng ông sẽ trao lại quyền lãnh đạo cho con gái.

Kể từ khi nắm quyền vào năm 2011, đây là lần đầu tiên ông Kim bước lên sân khấu ngoại giao đa phương.

Ông Kim sẽ cùng hàng chục lãnh đạo nước ngoài, bao gồm Tổng thống Nga Vladimir Putin, tham dự lễ duyệt binh vào ngày 3-9 do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chủ trì tại quảng trường Thiên An Môn để kỷ niệm 80 kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai.

Theo cơ quan tình báo Hàn Quốc, ông Kim và ông Putin sẽ ngồi cạnh ông Tập trong lễ duyệt binh, một tín hiệu về sự tăng cường hợp tác giữa ba nước.

**********